Bai 21 tiet 86 So sanh tiep theo

Tâm hồn tôi (sự vật trừu tượng) được so sánh với một buổi trưa hè đó là một thời gian cụ thể một không gian đầy nắng, đầy gió, đầy tiếng ve và rực rỡ hoa phượng đỏ… Tất cả giúp cho t[r]

Trang 1

CHUYÊN ĐỀ NGỮ VĂN

LỚP 6

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: So sánh là gì? Lấy ví dụ về so sánh?

So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Ví dụ: Công cha như núi Thái Sơn,

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Câu 2: Cho biết mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so

sánh và phân tích câu “Nó sun sun như con đỉa” theo mô

hình đó?

Vế A (Sự vật

được so sánh)

Phương diện so

sánh

Từ so sánh Vế B (Sự vật

dùng để so sánh)

Trang 3

BÀI 21 TIẾT 86: SO SÁNH (TIẾP THEO)

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

- Nắm được 2 kiểu so sánh cơ bản: ngang bằng và không ngang bằng.

- Hiểu được tác dụng chính của so sánh.

- Bước đầu tạo được một số phép so sánh.

Trang 4

I Các kiểu so sánh

1 Ví dụ

Những ngôi sao thức ngoài kia

Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con

Đêm nay con giấc ngủ tròn

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.

(Trần Quốc Minh)

Tìm phép so sánh có trong khổ thơ trên?

Hãy xác định vế A, vế B, từ so sánh trong các phép so sánh trên?

- Phép so sánh 1:

A: Những ngôi sao B: Mẹ

Từ so sánh: Chẳng bằng

- Phép so sánh 2:

A: Mẹ B: Ngọn gió

Từ so sánh: là

Trang 5

1 Ví dụ

Các từ ngữ so sánh ở hai phép so sánh trên có gì khác nhau?

-Chẳng bằng: So sánh không ngang bằng.

-Là: So sánh ngang bằng.

Trang 6

1 Ví dụ

Tìm thêm những từ ngữ chỉ ý so sánh ngang bằng hoặc không ngang bằng?

Các

từ

so sánh

Là, như, y như, giống như, tựa như

là, bao nhiêu, bấy nhiêu…

So sánh ngang bằng

Hơn, hơn là, không bằng, chưa bằng, chẳng bằng….

So sánh không ngang bằng

Trang 7

1 Ví dụ Dựa vào sự phân tích ví dụ ở trên em hãy cho biết so sánh có

mấy kiểu và rút ra mô hình của các kiểu so sánh đó?

Có hai kiểu so sánh:

-So sánh ngang bằng (A là B) -So sánh không ngang bằng (A hơn B).

2 Ghi nhớ

Có hai kiểu so sánh:

-So sánh ngang bằng.

-So sánh không ngang bằng.

Trang 8

Bài tập: Chỉ ra các phép so sánh trong các khổ thơ dưới đây và cho biết chúng thuộc những kiểu so sánh nào?

a Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những hàng tre

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng

b Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

Con đi đánh giặc mười năm Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi

c Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

Bóng bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng

Trang 9

II Tác dụng của so sánh

1 Ví dụ

Mỗi chiếc lá rụng có một linh hồn riêng, một tâm tình

riêng, một cảm giác riêng Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự

cành cây rơi cắm phập xuống đất như cho xong chuyện,

cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên, không thương

tiếc, không do dự vẩn vơ Có chiếc lá như con chim bị lảo

đảo mấy vòng trên không, rồi cố gượng ngoi đầu lên, hay

giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt

đất Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn, múa

may với làn gió thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của

vạn vật chỉ ở hiện tại: cả một thời quá khứ dài dằng dặc

của chiếc lá trên cành cây không bằng một vài giây bay

lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ Có chiếc lá

như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất, còn

cất mình muốn bay trở lại cành Có chiếc lá đầy âu yếm

rơi bám vào một bông hoa thơm, hay đến mơn trớn một

ngọn cỏ xanh mềm mại

Tìm phép so sánh trong đoạn văn trên?

Trong đoạn văn trên

sự vật nào được đem

ra so sánh và so sánh trong hoàn cảnh nào?

- Sự vật được đem ra

so sánh là những chiếc lá (Sự vật vô tri

vô giác) trong hoàn cảnh đã rụng (đã rời cành, đã hết nhựa)

Phép so sánh trong đoạn văn có tác dụng

gì trong việc miêu tả

sự vật, sự việc?

-Tác dụng:Gợi hình, giàu hình ảnh, sinh động

Phép so sánh có tác dụng gì đối với việc thể hiện tư tưởng tình cảm của người viết?

-Tạo ra lối nói giàu hàm súc thể hiện quan niệm của tác giả về sự sống và cái chết

tựa

như

như không bằng

Trang 10

1 Ví dụ

Qua phân tích ví dụ có thể thấy phép so sánh có

tác dụng gì?

2 Ghi nhớ

So sánh vừa có tác dụng

gợi hình, giúp cho việc miêu

tả sự vật, sự việc được cụ

thể sinh động; vừa có tác

dụng biểu hiện tư tưởng,

tình cảm sâu sắc

BÀI TẬP

Phân tích tác dụng gợi hình gợi cảm của phép

so sánh trong những câu thơ sau:

Quê hương tôi có con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng.

Tâm hồn tôi (sự vật trừu tượng) được so sánh với một buổi trưa hè đó là một thời gian cụ thể một không gian đầy nắng, đầy gió, đầy tiếng ve

và rực rỡ hoa phượng đỏ… Tất cả giúp cho ta hiểu rằng tâm hồn tôi là một tâm hồn nhạy cảm, phong phú, đa dạng rung động trước vẻ đẹp của thiên nhiên và không khỏi bồi hồi với những hoài niệm của một thời trai trẻ hồn nhiên, vô tư đến thánh thiện

Trang 11

III Luyện tập

Bài tập 2

Hãy nêu những câu văn

có sử dụng phép so sánh trong bài “vượt thác”

- Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi

rừng phải lướt cho nhanh để về cho kịp

-Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt

-Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như

cắt

-Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc,

các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai

hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào

giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng

vĩ

-Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi lúp

xúp nom xa như những cụ già vung tay hô đám con

cháu tiến về phía trước

Em thích hình ảnh so sánh nào? Vì sao?

Dượng Hương Thư… hùng vĩ

(Phép so sánh thể hiện trí tưởng tượng phong phú của tác giả Hình ảnh nhân vật hiện lên đẹp, khỏe, hào hùng Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người)

Trang 12

III Luyện tập

Bài tập 2

Dựa theo bài “Vượt thác”, hãy viết một đoạn văn từ 3 đến 5 câu tả dượng Hương Thư đưa thuyền vượt qua thác dữ; trong đoạn văn có sử dụng cả hai kiểu so sánh đã được giới thiệu?

Bài tập 3

Trang 13

CỦNG CỐ

So sánh có hai kiểu :

+ So sánh ngang bằng

+ So sánh không ngang bằng

a) Gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động b) Có tác dụng biểu hiện tư tưởng tình cảm sâu sắc.

c) Cả a và b đúng.

d) Cả a và b sai.

Trang 14

CỦNG CỐ

Bài 3 Tìm thành ngữ liên quan đến những hình ảnh sau

và đặt câu với những thành ngữ vừa tìm được?

- Cậu làm việc chậm như rùa - Cô ấy tươi như hoa

Trang 15

Dặn dò

- Về nhà học bài, xem lại vd và làm BT còn lại.

+ Đọc kĩ vd và trả lời các câu hỏi của vd ở phần I và II + Làm các BT ở phần luyện tập.

+ Soạn bài “Sự tích sông Công núi Cốc”

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	1,49 MB