Giáo án Ngữ văn 6 bài 21: So sánh (tiếp theo)

Tiết 86: SO SÁNH Tiếp theo A.MỤC TIÊU BÀI HỌC : - Học sinh nắm được hai kiểu so sánh cơ bản :hơn kém ,ngang bằng tác dụng của phép so sánh.. Tổ chức các HD dạy - học: Chúng ta đã biết th

Tiết 86: SO SÁNH (Tiếp theo) A.MỤC TIÊU BÀI HỌC :

- Học sinh nắm được hai kiểu so sánh cơ bản :hơn kém ,ngang bằng tác dụng của phép so sánh

- Vận dụng làm bài tập

B.CHUẨN BỊ :

GV:Đọc sách -Tư liệu -Giáo án

HS :đọc sách- Trả lời câu hỏi

C.TIẾN TRÌNH DẠY - HỌC:

HĐ1:Khởi động

1.Tổ chức : Sĩ số 6A

6B

6C

2.Kiểm tra :So sánh là gì ?Nêu cấu tạo của phép so sánh ?

3 Tổ chức các HD dạy - học:

Chúng ta đã biết thế nào là so sánh, vậy so sánh có tác dụng ntn, đặc biệt trong văn miêu tả nếu biết sử dụng hợp lí sẽ tạo một bài văn sinh động gợi hình và góp phần biểu hiện tư tưởng tình cảm

*Hoạt động 2

Nội dung:

Ngữ liệu và PT ngữ liệu.

Ngữ liệu1-SGK

1.Chỉ các yếu tố trong phép so sánh ở

khổ thơ ?

2 Em có nhận xét gì về các từ so sánh

trong 2 phép so sánh trên?

- Dựa vào đó cho biết có mấy kiểu so

sánh? Tìm 1 số từ so sánh thường gặp

3.Tìm 1 số VD về so sánh ngang bằng

và không ngang bằng?

I.Các kiểu so sánh

1-Ngữ liệu1-SGK/41 2-Nhận xét

+Phép so sánh 1:Vế A Những ngôi sao Ytố2 (Phương diện): thức

Ytố 3 (từ so sánh) chẳng bằng (ý so sánh hơn kém)

+ Phép so sánh 2: Vế A: Mẹ

-Từ so sánh: Là (ý so sánh ngang

bằng)

-Vế B: Ngọn gió

=> A chẳng bằng B

A là B 3/Kết luận

-Có 2 kiểu so sánh

- So sánh ngang bằng: Tựa, như ,giống như, là, bằng, tưởng, bao nhiêu, bấy nhiêu

- So sánh hơn kém: Hơn, kém, chẳng

là, còn hơn, chưa bằng, chẳng bằng, thua

VD: - Gió thổi là chổi trời

- Thà rằng ăn bát cơm rau

*Ngữ liệu:

1.Tìm phép so sánh trong đoạn văn?

3-?- Trong đoạn văn sự vật nào được

đem ra so sánh và so sánh trong hoàn

cảnh nào? Phép so sánh có tác dụng gì?

Vế A Từ SS Vế B

Chiếc lá rụng như Mũi tên nhọn,

Con chim lảođảo

Cho xong chuyện

Còn hơn cá thịt nói nhau nặng lời

- Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước

Tưởng dải ngân hà tuột khỏi mây(Lí Bạch)

II Tác dụng của so sánh

1/Ngữ liệu1:Đọc đoạn văn: T42 2/ Nhận xét,

+ Có chiếc lá tựa mũi tên như cho xong

Có chiếc như con chim

Có chiếc nhẹ nhàng như thầm

Có chiếc như sợ hãi như gần tới

-Đối với việc miêu tả sự vật,sự việc:Chiếc lá được miêu tả bằng cách

SS , mỗi chiếc lá rụng một kiểu đã giúp người đọc hình dung được cách rụng của những chiếc lá

-Đối với việc thể hiện tư tưởng tình cảm của người viết: Một chiếc lá mà người đọc hình dung đủ các cung bậc tình cảm, vui, buồn của con người được tác giả gửi gắm trong đó” khi nhanh như mũi tên, lúc như chim, lúc thì thầm, lúc sợ hãi ”-> có khả năng gợi ra những liên tưởng cho người đọc

=>Hay, giàu hình ảnh, xúc động nhờ

- PBCN của em sau khi đọc đoạn văn?

?Tác dụng của so sánh?

HS đọc ghi nhớ/42

so sánh Tạo ra những lối nói hàm súc , người nghe nắm bắt tư tưởng, tình cảmquan niệm của người viết.Qua

đó người đọc còn cảm nhận được ngòi bút tài hoa tinh tế của t.g

3/ Kết luận : Tác dụng của SS: SS vừa

có tác dụng gợi hình, giúp cho việc miêu tả sự vật sự việc được cụ thể, sinh động, vừa có tác dụng biểu hiện

tư tưởng tình cảm

* Ghi nhớ: SGK - 42

III Luyện tập

Chỉ ra các phép so sánh? Thuộc kiểu so 1 Bài 1 (tr43)

sánh nào?

Phân tích tác dụng của phép so sánh mà

em thích?

a) Tâm hồn tôi là (ngang bằng)

b) Chưa bằng (Không ngang bằng)

c) - Anh đội viên như (ngang bằng)

- Bóng Bác cao ấm hơn (Không ngang bằng)

* Phân tích:

-SVật được đem ra SS: Tâm hồn là

sự vật trừu tượng không định lượng được,không tri giác được

-SV dùng để SS:1 buổi trưa hè là khái niệm tương đối cụ thể, có thể hình dung bằng k/nghiệm sống, có cảm xúc Đó là thời gian cụ thể, không gian đầy nắng gió, đầy tiếng ve và rực

rỡ hoa phượng tất cả giúp ta hiểu được tấm lòng nhạy cảm, biết rung động trước vẻ đẹp thiên nhiên và không khỏi bồi hồi với những hoài niệm tuổi trẻ hồn nhiên

2.Bài 2.( tr 43)

- Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ rừng.-> Gợi h.ảnh dòng sông hiền hoà, phảng lặng, nước chảy

êm đềm.-> Gợi cảnh thiên nhiên hùng

vĩ, sự đa dạng về địa hình vùng Trung

bộ, cho biết sắp đến đoạn sông nhiều thác, ghềnh

-Hãy nêu những câu văn có hình ảnh so

sánh trong đ/v Vượt thác? Em thích các

h/a nào ?vì sao?

Viết đoạn văn tả Dượng Hương Thư

(Có sử dụng kiểu so sánh)

- Núi cao như đột ngột hiện ra

- Dượng Hương Thư vượt thác khác hẳn ở nhà-> SS làm nổi bật tính cách nhân vật

3 Bài 3 ( tr43)

Mẫu: Dòng thác lồng lộn và thở hồng hộc như một đàn hổ dữ Con thuyền của Dượng Hương Thư cưỡi lên bờm sóng nước mà tiến nhanh về phía trước Nước dữ dội chẳng bằng ý chí của người hiệp sỹ rừng T.Sơn đã dạn dày trên trận mạc

*HĐ 3

IV Củng cố:

- Các kiểu so sánh? Tác dụng?

V Hướng dẫn về nhà:

- Học bài - hoàn thành bài tập

- Đọc trước” Nhân hoá” và bài “Chương trình địa phương phần Tiếng Việt”