Bai 21 So sanh tiep theo (2)

So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.. 1) Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi c[r]

KIỂM TRA BÀI CŨ

Câu 1: So sánh là gì? Lấy ví dụ về so sánh?

So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

Ví dụ: Công cha như núi Thái Sơn,

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

Câu 2: Cho biết mô hình cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh

và phân tích câu “Nó sun sun như con đỉa” theo mô hình đó?

Vế A (Sự

vật được so

sánh)

Phương diện so sánh

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

I - CÁC KIỂU SO SÁNH

1 Vớ dụ : sgk/41

Chẳng bằng mẹ đã thức vỡ chúng con

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời

Những ngôi sao thức ngoài kia Đêm nay con ngủ giấc tròn

T (từ ngữ

so sánh)

Vế B (sự vật, sự việc dùng để

so sánh)

1) Những

ngôi sao

thức ngoài kia

chẳng bằng

mẹ đã thức

vì chúng con

con suốt đời TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

- chẳng bằng: so sánh vế A không ngang bằng với

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

I - CÁC KIỂU SO SÁNH

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ: Sgk/42

Bài tập: Tỡm phộp so sỏnh, từ so sỏnh và cho biết chỳng thuộc kiểu so sỏnh nào? (Thảo luận nhúm thời gian 1 phỳt )

a) Tieỏng haựt trong nh suoỏi Ngoùc Tuyeàn ư suoỏi Ngoùc Tuyeàn

EÂm nh hụi gioự thoaỷng cung tieõn ư suoỏi Ngoùc Tuyeàn

(Thế Lữ)

b) Thaứ raống aờn baựt cụm rau

Cũn hơn c m thũt noựi nhau naởng lụứi ơm thũt noựi nhau naởng lụứi

(Ca dao)

c) Ai ơi chớ bỏ ruộng hoang

Bao nhiờu tấc đất, tấc vàng bấy nhiờu.

(Ca dao)

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

a) Tieỏng haựt trong suoỏi Ngoùc Tuyeàn

EÂm hụi gioự thoaỷng cung tieõn

(Thế Lữ)

b) Thaứ raống aờn baựt cụm rau

c m thũt noựi nhau naởng lụứi ơm thũt noựi nhau naởng lụứi

(Ca dao)

c) Ai ơi chớ bỏ ruộng hoang

tấc đất, tấc vàng

(Ca dao)

Coứn hụn

 So saựnh ngang baống

 So saựnh khoõng ngang baống.

Bao nhieõu baỏy nhieõu

 So saựnh ngang baống.

nhử

- So sánh ngang bằng : như, giống

như, tựa như, y như, như là, bao

nhiêu, bấy nhiêu, là,

kém, thua, không như, chẳng bằng, chưa bằng, khác, nhường,

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

II - TÁC DỤNG CỦA SO SÁNH

1 1 Ví dụ : sgk /42

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

1) Có chiếc tựa mũi tên nhọn, tự cành cây rơi cắm phập xuống đất

như cho xong chuyện, cho xong một đời lạnh lùng, thản nhiên,

không thương tiếc, không do dự vẩn vơ

2) Có chiếc lá như con chim bị lảo đảo mấy vòng trên không, rồi cố

gượng ngoi đầu lên, hay giữ thăng bằng cho chậm tới cái giây nằm phơi trên mặt đất

3) Có chiếc lá nhẹ nhàng khoan khoái đùa bỡn, múa may với làn gió

thoảng, như thầm bảo rằng sự đẹp của vạn vật chỉ ở hiện tại:

4) cả một thời quá khứ dài dằng dặc của chiếc lá trên cành cây không

bằng một vài giây bay lượn, nếu sự bay lượn ấy có vẻ đẹp nên thơ

5) Có chiếc lá như sợ hãi, ngần ngại rụt rè, rồi như gần tới mặt đất,

còn cất mình muốn bay trở lại cành

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

+ Có chiếc lá tựa mũi tên nhọn

+ Có chiếc lá như con chim bị

lảo đảo

+ Có chiếc lá như thầm bảo rằng

+ Có chiếc lá như sợ hãi

gợi hình giúp cho việc miêu tả

sự vật, sự việc được

cụ thể, sinh động.

- Hình dung được những cách rụng khác

nhau của chiếc lá:

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

- Thể hiện đủ cung bậc

tình cảm vui, buồn của

con người được gửi

trong đó và quan niệm

về cái chết, sự sống của

tác giả.

biểu hiện tư tưởng, tình cảm sâu sắc.

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

I - CÁC KIỂU SO SÁNH

II- TÁC DỤNG SO SÁNH

1 Ví dụ:

2 Ghi nhớ: Sgk/42

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

III - LUYỆN TẬP

Bài tập 1: Chỉ ra các phép so sánh trong những khổ thơ dưới đây Cho biết chúng thuộc kiểu so sánh nào?

a) Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những hàng tre

Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng

(Tế Hanh)

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

 So sánh ngang bằng

b Con đi trăm núi ngàn khe

Chưa bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm.(1)

Con đi đánh giặc ngàn năm

Chưa bằng khó nhọc đời bầm sáu mươi.(2) => So sánh không ngang bằng.

c) Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng(1)

III LUYỆN TẬP

Phân tích tác dụng gợi hình, gợi cảm của một phép so sánh mà

em thích

a) Quê hương tôi có con sông xanh biếc

Nước gương trong soi tóc những hàng tre

Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng

(Tế Hanh)

Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

=> Tâm hồn là cái trừu tượng được so sánh với một buổi trưa hè

là cái cụ thể Buổi trưa hè gợi một không gian nóng bỏng đầy

nắng, gió, tiếng ve, hoa phượng… qua đó cho thấy tâm hồn “tôi” rất nhạy cảm, yêu thiên nhiên, yêu quê hương tha thiết.

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

c) Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

III LUYỆN TẬP

Bài tập 2 Hãy nêu những câu văn có

sử dụng phép so sánh trong bài Vượt

thác Em thích hình ảnh so sánh nào?

Vì sao?

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

III LUYỆN TẬP

1) Thuyền rẽ sóng lướt bon bon như đang nhớ núi rừng

phải lướt cho nhanh để về cho kịp.

3) Những động tác thả sào, rút sào rập ràng nhanh như cắt.

2) Núi cao như đột ngột hiện ra chắn ngang trước mặt.

4) Dượng Hương Thư như một pho tượng đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy lửa ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ.

5) Dượng Hương Thư đang vượt thác khác hẳn dượng Hương Thư ở nhà, nói năng nhỏ nhẹ, tính nết nhu mì, ai gọi cũng vâng vâng dạ dạ

6) Dọc sườn núi, những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom

xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu tiến

về phía trước.

TIẾNG VIỆT: SO SÁNH (tiếp theo)

SO SÁNH

SO SÁNH NGANG

BẰNG

Như, giống như, tựa

như, y như, như là, tựa

như là, là, bao nhiêu

bấy nhiêu,

SO SÁNH KHÔNG NGANG BẰNG

Hơn, kém, thua, không như, chẳng bằng, chưa bằng, khác,

TÁC DỤNG CỦA PHÉP SO SÁNH

1 Gợi hình (tạo hình): giúp cho việc miêu tả

sự vật, sự việc được cụ thể, sinh động.

2 Gợi cảm(gợi cảm xúc): biểu hiện tư

tưởng, tình cảm sâu sắc

Hướng dẫn học tập ở nhà + Học ghi nhớ phần I, II và xem lại vd + Làm BT 3 ở phần luyện tập.

+ Xem trước bài “Nhân hóa”