Với học sinh ở lớp 4 mặc dù hoạt động chơi đã lùi về phía sau, nhường vai trò chủ đạo cho học tập, nhưng “ Trò chơi vận động” vẫn có một vị trí quan trọng trong cuộc sống của các em nói[r]
Trang 1MỤC LỤC
A PHẦN MỞ ĐẦU
I Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu trang 1
II Mục đích nghiên cứu trang 1 III Đối tượng nghiên cứu trang 2
IV Khách thể và phạm vi nghiên cứu trang 2
1 Khách thể trang 2
2 Phạm vi nghiên cứu trang 2
V Các phương pháp nghiên cứu trang 2
I Cơ sở lý luận trang 3
1 Khái niệm trang 3
2 Phương tiện tạo ra sự cân bằng, đảm bảo tính tự nhiên trong cuộc sống của các em trang 3
3 Trò chơi – hình thức nghỉ ngơi tích cực của học sinh trang 4
II Thực trạng của vấn đề trang 4
1 Nhận định chung trang 4
2 Quá trình giảng dạy và tổ chức cho HS chơi “ Trò chơi vận động” ở lớp 4 còn gặp vài khó khăn trang 5
a Đối với giáo viên trang 5
b Đối với học sinh trang 6
3 Thống kê qua việc tổ chức và nhận xét kết quả thực hiện “ trò chơi vận động” để nắm được trình độ và khả năng vận động của các em trang 8 III Giải pháp đề ra trang 8
1 Khi dạy trò chơi mới hay ôn tập cần thực hiện một số công việc sau trang 9
2 Một số thao tác kĩ thuật, luật chơi và cách sửa trang10
3 Hình thức và thực hiện trang 11
I Kết luận trang 12
II Đề xuất trang 13
Trang 2Đề tài : Một số biện pháp giúp học sinh tham gia chơi tốt trò chơi vận động môn Thể dục lớp 4
A PHẦN MỞ ĐẦU :
I TÍNH CẤP THIẾT CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
“ Trị chơi vận động” ở lớp 4 là hoạt động tự nhiên, trong cuộc sống, hướng vào việc đem đến cho các em chơi một trạng thái tinh thần vui vẻ, thoải mái, dễ chịu Trị chơi đã tạo nên cuộc sống sinh động cho các em và cũng là hoạt động tích cực nhất của các em
Hoạt động chơi diễn ra thơng qua các trị chơi Trị chơi là một hình thức hoạt động trong các tình huống ước lệ nhằm tái hiện và lĩnh hội kinh nghiệm Trị chơi cùng vật gắn liền với nĩ, đồ chơi là một hiện tượng văn hĩa “ màu nhiệm” Trị chơi là một cách thức đầu tiên để các em khơng chỉ phát triển những tiềm năng mà cịn tạo lập nên đời sống tinh thần của các
em Vì vậy các em càng ít tuổi thì càng cần phải chơi nhiều Với học sinh ở lớp 4 mặc dù hoạt động chơi đã lùi về phía sau, nhường vai trị chủ đạo cho học tập, nhưng “ Trị chơi vận động” vẫn cĩ một vị trí quan trọng trong cuộc sống của các em nĩi chung và sự phát triển các em nĩi riêng
Ở các em, bên cạnh các nhu cầu gắn liền với hoạt động học, với chức năng của người học sinh, cịn tồn tại một loạt các nhu cầu tự nhiên khác như : Nhu cầu vui chơi, nhu cầu vận động, nhu cầu giao tiếp với bạn, nhu cầu được thể hiện bản thân… Việc thỏa mãn các nhu cầu này là điều kiện cơ bản đầu tiên đảm bảo cho các em cĩ được cuộc sống tự nhiên vốn cĩ của mình Thế nhưng, trong mơi trường văn hĩa nhà trường, với nội dung cơ bản
là tiến hành hoạt động học, học sinh phải dồn hết tinh lực học của mình cho việc học, khiến các em nhiều lúc quên đi các nhu cầu chính đáng của mình
Trang 3và cuộc sống mất dần vẻ hồn nhiên, vô tư Trong việc giúp các em tìm lại được cuộc sống tự nhiên vốn có của mình, “ Trò chơi vận động” có một ý nghĩa quan trọng Một mặt, bởi “ Chơi” chính là cuộc sống của các em, được chơi có nghĩa là được sống, được phát triển Trẻ chơi xuất phát từ những nhu cầu và hứng thú trực tiếp của bản thân Do đó khi chơi, trẻ vui sướng vì được sống với chính mình, sống đúng với bản thân mình
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Để đạt được nội dung , yêu cầu về “ Trò chơi vận động” đem đến cho các em vui chơi một trạng thái tinh thần vui vẻ, thoái mái, dễ chịu Góp phần xây dựng sức khỏe, thể chất, tính cách của người lao động mới như : Tính cẩn thận, chính xác, kiên trì, nhẫn nại, vượt khó, yêu lao động và ham mê tìm tòi Làm cho cho học sinh có sức khỏe tốt, có phương hướng để học tập tốt, phát triển năng lực, thể chất và trí tuệ của các em
Muốn dạy tốt và học tốt các kiến thức “ Trò chơi vận động”, các em phải
có khả năng vận động tốt, nắm bắt được các thao tác kĩ thuật và thực hiện đúng luật trò chơi
Đối với học sinh khối 4 trường Tiểu học Mỹ Tú A
Về “Trò chơi vận động” khối 4, trường Tiểu học Mỹ Tú A
1 Khách thể :
Hình thành rèn kỹ năng vận động, có tinh thần lạc quan, nghị lực kiên cường, ý trí dũng cảm cho học sinh
Đa số học sinh chưa tìm hiểu, cần phân tích cụ thể nội dung trò chơi, luật chơi
Trang 42 Phạm vi nghiên cứu :
Học sinh khối 4 biết tham gia vào các “ Trò chơi vận động”, nắm vững kiến thức khoa học cơ bản, những kỹ năng, kỹ xảo chủ yếu
Phương pháp phân tích
Phương pháp quan sát
Phương pháp thực hành
Phương pháp điều tra thăm dò
Phương pháp thống kê
Phương pháp tổng kết
B PHẦN NỘI DUNG :
1 Khái niệm :
Để xác định một cách chính xác về kiến thức, những kỹ năng, kỹ xảo vận động để được hình thành của “ Trò chơi vận động” Bậc Tiểu học (nói riêng), trường Tiểu học Mỹ Tú A (nói chung) Phải tìm hiểu những vấn đề riêng biệt trong lý luận và thực tiễn, để từ đó giúp cho các em khi tham gia trò chơi đều
có thể phát huy mọi sáng kiến, năng lực, kỹ năng, kỹ xảo vận động, hệ thống,
có tác dụng toàn diện đối với cơ thể cả về hình thái lẫn chức năng
2 Phương tiện tạo ra sự cân bằng, đảm bảo tính tự nhiên trong cuộc
sống của các em
Các em chơi xuất phát từ những nhu cầu và hứng thú trực tiếp của bản thân
Do đó khi chơi, các em vui sướng vì được sống với chính mình Ở đây “ Trò chơi vận động” rất cần cho các em Bởi, chỉ trong trò chơi, các em mới có nhiều cơ hội để tiếp xúc với bạn và nhờ vậy các em phát hiện ra rằng bạn cũng
Trang 5giống như mình, cũng gặp những khó khăn như mình, cũng mang những mong muốn như mình… Điều đó có nghĩa là các em cảm thấy yên tâm hơn,
an tâm hơn khi bên mình đã có những “đồng minh” Mặt khác, trò chơi có nhiều dạng, nhiều thể loại Thậm chí, một trò chơi cũng có thể được chơi bằng nhiều cách khác nhau, tùy theo khả năng của các em Cho nên các em thỏa mãn được nhiều loại nhu cầu trong khi chơi Với ưu thế như vậy, trò chơi thực
sự là một phương tiện lĩnh hiệu để tạo ra sự hài hòa, đảm bảo tính tự nhiên cho cuộc sống của các em
3 Trò chơi – hình thức nghỉ ngơi tích cực của học sinh
Trong điều kiện lần đầu tiên, tiến hành hoạt động học, phần lớn sức lực của các em phải được huy động, tập trung vào việc thực hiện các nhiệm vụ và các yêu cầu của môn học, của thầy cô Điều đó dẫn đến sự ức chế trong quá trình học tập kéo dài và sự sa sút trong kết quả học tập Trò chơi với các nét đặc trưng cơ bản là sự hòa nguyện giữa tính hiện thực và ước lệ, giữa tính tự do và
tự điều khiển, giữa tính độc lập và phụ thuộc, giữa tính “có đi” và “có lại” Mặt khác, trò chơi bao giờ cũng đòi hỏi ở các em một sự nổ lực, ở bất kì một trò chơi nào, để đảm bảo cho cuộc chơi được thành công, mỗi thành viên khi tham gia đều có trách nhiệm làm tròn công việc mà mình được phân công Điều đó khiến cho tâm thể của các em được làm việc Hơn nữa trò chơi thường tự gây ra những khó khăn, những cản trở theo những đặc tính của động tác chơi hoặc những luật lệ của trò chơi Trò chơi luôn đòi hỏi ở các em vượt qua chính mình Vì thế tham gia vào trò chơi, các em phải hoạt động tích cực
và được bọc lộ sự hết mình, cho nên, trò chơi luôn gây cho các em niềm hào hứng, say mê Rõ ràng, trong trò chơi các em tìm thấy niềm vui và sự thư giản bằng tất cả tính tích cực của mình
1 Nhận định chung :
Trang 6“ Trò chơi vận động” góp phần xây dựng sức khỏe, thể chất, tính cách của người lao động mới như : Tính cẩn thận, chính xác, kiên trì, nhẫn nại, vượt khó, yêu lao động và ham mê tìm tòi Làm cho học sinh có sức khỏe tốt, có phương hướng để học tập tốt, phát triển hứng thú học tập, phát triển năng lực, thể chất và trí tuệ của các em
Theo phương pháp dạy học môn thể dục ở Tiểu học (nói chung), trường Tiểu học Mỹ Tú A (nói riêng) thì hạt nhân của môn thể dục là sức khỏe và thể chất, sự sắp xếp nội dung “ Trò chơi vận động” trong mối quan hệ gắn bó nhau Không làm mất đi hoặc mờ đi những nét đặc trưng của từng nội dung
Vì vậy việc dạy “ Trò chơi vận động” vừa giúp cho việc chuẩn bị các nội dung “ Trò chơi vận động” có liên quan đến các lớp học trên, vừa phục vụ cho việc dạy học Nội dung đó bước đầu là thực hiện quan điểm thích hợp trong từng nội dung Củng cố thường xuyên và phát triển vận động trong học tập và trong đời sống của các em
Việc giáo dục các “ Trò chơi vận động” nhằm hoàn thiện về mặt thể chất
và chức năng của cơ thể con người, nhằm hình thành và củng cố những kỹ năng, kỹ xảo vận động cơ bản quan trọng trong đời sống, cùng những hiểu biết có liên quan kỹ năng, kỹ xảo đó
Thể chất là cơ thể được phát triển một cách toàn diện, nhịp nhàng, hài hòa kể cả hình thái lẫn chức năng Thể lực cường tráng, có khả năng thích ứng tốt nhất với điều kiện sản xuất và chiến đấu Các phẩm chất trí tuệ và tinh thần phát triển tốt, thích nghi dễ dàng với môi trường sống
Ở lớp 4 ngoài việc yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo vận động, các
em còn phải biết tên gọi các trò chơi đã được giới hạn trong chương trình sách giáo khoa mới
2 Quá trình giảng dạy và tổ chức cho học sinh chơi “ Trò chơi vận
động” ở lớp 4 còn gặp vài khó khăn
Trang 7Qua nhiều năm đã được Ban giám hiệu phân công dạy chuyên môn thể dục của nhà trường Nhiều lần dự giờ rút kinh nghiệm, kiểm tra thực hành học sinh Bản thân tôi nhận thấy việc tiếp thu kiến thức và khả năng thực hành về “ Trò chơi vận động” Đối với khối 4, thầy và trò còn gặp một vài khó khăn như sau :
a/ Đối với giáo viên :
Quan tâm đến việc rèn luyện thao tác kĩ thuật, khả năng vận động của học sinh chưa sâu sát
Nêu tên trò chơi, giải thích cách chơi chưa tiến hành theo nhiều cách khác nhau
Đối với những trò chơi có chủ đề, chưa hỏi những câu hỏi để dẫn dắt học sinh sao cho các em “nhập vai” vào trò chơi
Tổ chức đội hình chơi cho học sinh có lúc chưa hợp lí
Có khi chỉ hướng dẫn, để học sinh tự thực hành trò chơi
Chưa có biện pháp cụ thể và trực quan trong giờ thực hành trò chơi
b/ Đối với học sinh :
Khả năng phân tích và tổng hợp của các em còn non yếu Đặc biệt là thiếu khả năng phân tích những hiện tượng, những thay đổi trong khi thực hành trò chơi, nên các em luôn trong tình trạng bị động Chủ yếu chỉ quan sát và làm theo Do vậy không hình thành được thao tác kĩ thuật, trong khi chơi các em thường bị phạm vi, khả năng vận động chưa cao
Chưa nắm kĩ được nội dung, yêu cầu của các trò chơi, xử lí các tình huống trong khi chơi chưa đạt được hiệu quả cao
Các em chưa hiểu được cách chơi, luật chơi Trên cơ sở đó rèn luyện trí thông minh, tính sáng tạo, phản ứng linh hoạt và phát triển thể lực Chưa biết cách “ chơi mà học” và tự tổ chức vui chơi ở trường, ở nhà
* Cụ thể qua các trò chơi sau :
Trang 8+ Trò chơi “ Trao tín gậy”
Cách chơi : Khi có lệnh, số 1 chạy qua vạch giới hạn đến cờ của bên A, sau đó chạy vòng về Khi số 1 chạy đến cờ của bên A và bắt đầu vòng lại thì
số 5 bắt đầu chạy sang bên B Số 1 chạy sau, số 5 chạy trước hai người vừa chạy vừa làm động tác trao tín gậy cho nhau ở khoảng giữa hai vạch giới hạn Số 1 trao tín gậy bằng tay phải, số 5 nhận tín gậy bằng tay trái, sau đó chuyển tín gậy sang tay phải để làm động tác trao gậy cho số 2 Số 5 khi nhận được tín gậy vẫn tiếp tục chạy đến cờ B thì quay lại Khi số 5 bắt đầu chạy quay lại, thì số 2 xuất phát để cùng chạy và trao tín gậy cho nhau ở khu giới hạn Số 2 nhận tín gậy bằng tay trái rồi quay lại chuyển sang tay phải để trao gậy vào tay trái số 6 Trò chơi cứ tiếp tục như vậy cho đến hết, cặp đội nào xong trước, ít phạm quy là thắng cuộc Khi trao tín gậy xong về tập hợp
ở cuối hàng của mình Trường hợp rơi tín gậy, có thể nhặt lên để tiếp tục cuộc chơi Các em lại thực hiện : Xuất phát trước lệnh, không chạy vòng qua
cờ, không trao tín gậy cho nhau ở trong khu giới hạn đã quy định
+ Trò chơi “Lăn bóng bằng tay”
Cách chơi : Khi có lệnh, em số 1 của mỗi đội nhanh chóng di chuyển dùng tay lăn bóng về phía cờ đích Khi qua cờ đích thì vòng quay lại và lại tiếp tục di chuyển lăn bóng trở về Sau khi các em số 1 thực hiện xong về đứng ở cuối hàng, em số 2 của các hàng thực hiện như em số 1 Cứ như vậy, đội nào xong trước, ít phạm quy, đội đó thắng Mà các em lại thực hiện : Không dùng tay lăn bóng mà dùng chân, không vòng qua cờ đích mà quay
về vạch xuất phát, em lăn bóng trước chưa về đến vạch xuất phát, em tiếp theo đã rời vạch xuất phát hoặc xuất phát trước khi có lệnh Khi di chuyển, bóng bị lăn xa quá tầm với tay
+ Trò chơi : “ Chạy theo hình tam giác”
Trang 9Cách chơi : Khi có lệnh xuất phát, số 1 của mỗi đội rút 1 lá cờ nhanh chóng chạy theo cạnh của tam giác sang góc kia, (chạy theo cạnh bên tay phải so với hướng đứng chuẩn bị) rồi chạy về để cắm cờ vào hộp Sau khi
em số 1 cắm cờ vào hộp xong, em số 2 mới được xuất phát Em số 2 thực hiện tương tự như em số 1 Trò chơi cứ như vậy cho đến hết, đội nào xong trước, ít phạm lỗi là thắng Mà các em lại thực hiện xuất phát trước lệnh hoặc trước khi bạn chưa cắm cờ xong, rút cờ và cắm cờ sai quy định, làm rơi
cờ trong khi chạy hoặc quên không thực hiện tuần tự theo các khu vực đã quy định
Các trò chơi mà học sinh thực hiện như vậy không đạt được kết quả cao
3/ Thống kê qua việc tổ chức và nhận xét kết quả thực hiện “ Trò chơi
vận động” để nắm được trình độ và khả năng vận động của các em
với tổng số học sinh :
Qua việc tổ chức và nhận xét kết quả mà học sinh đã tham gia thực hiện các trò chơi ở học kì I đạt kết quả 70% đến 80%
Tuy nhiên vẫn còn vài học sinh chưa quan tâm đến việc thực hiện các trò chơi, thực hiện còn lơ là, chưa nhiệt tình, chưa linh hoạt sáng tạo
Kỹ năng, kỹ xảo vận động của các em còn nhiều hạn chế
Khi chưa cải tiến các em chỉ thực hiện các trò chơi theo sự hướng dẫn của thầy, nắm thao tác kĩ thuật, luật chơi một cách máy móc dẫn đến đạt kết quả không cao
Trang 10Cần chấn chỉnh, giúp đỡ cho các em tham gia chơi tốt, nhiệt tình trong khi thực hiện trò chơi, thông minh sáng tạo, nắm vững những kiến thức khoa học cơ bản và những kỹ năng, kỹ xảo vận động chủ yếu
Qua nhiều năm giảng dạy ở trường Tiểu học Mỹ Tú A Tôi nhận thấy nếu luyện tập dưới hình thức thi đua hoặc dưới dạng trò chơi vận động sẽ đạt hiệu quả cao trong giờ dạy và học môn thể dục Để day tốt nội dung “ Trò chơi vận động” này, tôi cần phổ biến kĩ luật lệ của trò chơi cũng như những yêu cầu cần đạt Tôi trực tiếp làm trọng tài và có thể quy định thêm về cách
tổ chức, hình thức chơi, taọ thêm sự phong phú, vui vẻ của trò chơi Cần cho các em hiểu được cách chơi, nắm chắc luật chơi Trên cơ sở đó rèn luyện trí thông minh, tính sáng tạo, phản ứng linh hoạt và phát triển thể lực cho học sinh Tôi cần hướng dẫn cho các em biết “ chơi mà học” và có tính tự tổ chức vui chơi ở trường, ở nhà
Thực hiện một trò chơi nào đó cần có những thao tác kĩ thuật, luật chơi thật cụ thể Tuy có mất thời gian nhưng chắc chắn chúng ta sẽ hình thành được cho các em có thói quen cẩn thận và một con đường phát triển tư duy một cách chắc chắn, con đường đó có thể xem như một quy trình Có bước
đi một hệ thống thứ tự
1/ Khi dạy trò chơi mới hay ôn tập cần thực hiện một số công việc sau :
Chuẩn bị địa điểm và phương tiện Tổ chức đội hình cho học sinh thực hiện trò chơi Nêu tên trò chơi, giải thích kết hợp làm mẫu cách thực hiện trò chơi Cho học sinh thử và chơi chính thức Điều khiển trò chơi Đánh giá kết quả cuộc chơi, bảo đảm an toàn cho học sinh