Đi sâu vào phân tích và đặc biệt là nội dung chơng trình thể dục các khối lớp thì có thể dễ dàng nhận ra nội dung các môn điền kinh chạy nhanh, chạy bền, nhảy cao, nhảy xa, ném bóng chiế
Trang 1PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Bộ môn thể dục ở các cấp học nói chung và bậc THCS nói riêng có vị trí và vai trò rất quan trọng Đó là một trong những mặt của quá trình giáo dục toàn diện nhân cách học sinh ( đức, trí, thể, mỹ, lao )
Đi sâu vào phân tích và đặc biệt là nội dung chơng trình thể dục các khối lớp thì có thể dễ dàng nhận ra nội dung các môn điền kinh (chạy nhanh, chạy bền, nhảy cao, nhảy xa, ném bóng) chiếm lợng thời gian học tập nhiều nhất, cùng với thời gian thì thành tích các môn điền kinh ngày càng đợc nâng cao và trở thành thế mạnh của rất nhiều học sinh Cũng có những học sinh có tố chất và phát huy đợc khả năng của mình nhng cũng có học sinh mang tố chất nhng cha thể phát huy đợc hoặc phát huy cha hết khả năng của mình Điều đó bị ảnh hởng bởi nhiều yếu
tố có thể là điều kiện tập luyện, chế độ tập luyện, thời gian tập luyện…nhng có một yếu tố rất quan trọng và ảnh hởng trực tiếp đến thành tích tập luyện của học sinh đó là qua trình huấn luyện và giảng dạy bộ môn thể dục đặc biệt là các môn
điền kinh trong nhà trờng phổ thông (cấp học THCS)
Đây không phải là vấn đề mới nhng có lẽ còn ít giáo viên quan tâm đến Vẫn còn có ngời coi việc học sinh thi các môn thể dục chủ yếu là do năng khiếu của học sinh, không tập luyện cũng có thể thi đáu và có thành tích cao đợc vì vậy đã không coi trọng việc giảng dạy cũng nh huấn luyện nhất là các môn điền kinh ở cấp học THCS Đó là một quan niệm sẽ làm cho thể thao thành tích cao
Trang 2có xu hớng tụt lùi nhất là với các môn điền kinh đòi hỏi quá trình tập luyện lâu dài và gian khổ
Nhận thức đợc vấn đề này, mặc dù là một giáo viên còn trẻ về tuổi đời nhng đã từng tham gia tập luyện và thi đấu điền kinh trong một thời gian dài, kết hợp với những kinh nghiệm, kiến thức học hỏi đợc từ những giảng viên lâu năm cũng nh đồng nghiệp,
đây là cơ sở và lý do tôi lựa chọn đề tài: "Áp dụng phương phỏp mớinhằm nõng cao thành tớch nhảy cao cho học sinh lớp 9"
Qua đó giúp cho học sinh có kiến thức cơ bản ban đầu về kĩ năng thực hiện các bài tập kĩ thuật điền kinh nói chung và ứng dụng trong thực tế đời sống.Bớc đầu hình thành và phát triển năng khiếu, kích thích t tởng và gây sự hứng thú học tập và phát huy đợc tính năng suy luận, sự diễn đạt bằng lời và đặc biệt luyện tập thực hành qua các bài tập thể lực
- Cũng nh các môn học khác TDTT trong trờng học góp phần hình thành và rèn luyện các phẩm chất đạo đức, tính cần thiết của con ngời lao động mới
- Đáp ứng nhu cầu rèn luyện thân thể cho giáo dục học sinh khối THCS
+ Rèn luyện tính tự giác tích cực cho HS
+ Hình thành kĩ năng, kĩ sảo vận động
+ Phù hợp với mọi đối tợng HS và đợc chú trọng quan tâm
đúng mức bên cạnh các bài tập phát triển của môn học là trong thực tiễn
1 Cơ sở lớ luận:
Trong giảng dạy kỹ thuật động tỏc cú nhiều quan điểm khỏc nhau Một số tỏc giả đưa ra nhận xột: Việc giảng dạy kỹ thuật động tỏc trong nhảy cao trước tiờn phải chuẩn bị thể lực trong đú tố chất sức mạnh tốc độ và khả năng phối hợp vận động đúng vai trũ quan trọng trong việc hoàn thiện sớm kỹ thuật động tỏc
Trang 3Song trong thực tế giảng dạy: Việc hỡnh thành và hoàn thiện kỹ thuật trong mụn thể thao Điền kinh, và đặc biệt trong mụn nhảy cao ngoài việc phỏt triển cỏc
tố chất thể lực cú liờn quan cần phải chỳ trọng đến quỏ trỡnh hỡnh thành kỹ năng,
kỹ xảo vận động đú là yếu tố cấu thành mức độ hoàn thiện động tỏc kỹ thuật Ngoài ra chỳng ta cần phải chỳ ý: Tớnh bền vững của kỹ năng vận động chỉ cú giỏ trị khi động tỏc đỳng khụng cần sửa chữa Để nõng cao hiệu quả quỏ trỡnh giảng dạy giỏo viờn cần phải phỏt hiện sớm những sai lầm để đưa ra những bài tập khắc phục những sai lầm vào đỳng thời điểm, giai đoạn trong quỏ trỡnh hỡnh thành động tỏc
Đạt thành tớch nhảy cao tốt đũi hỏi học sinh phải phối hợp chặt chẽ cỏc giai đoạn với nhau Giai đoạn chạy đà là tiền đề cho cơ sở giậm nhảy, chạy đà nhanh, biết chuyển từ tốc độ nằm ngang sang giậm nhảy là nhõn tố quan trọng để đạt được thành tớch tốt trong nhảy cao Muốn đạt được mục đớch trờn cần thực hiện tốt kỹ thuật cỏc bước cuối cựng đỳng phụ thuộc khụng chỉ vào phương phỏp tập, mà cả vào việc thường xuyờn chuẩn bị hoàn thiện thể lực, nõng cao sức bật chuyờn mụn Giai đoạn giậm nhảy từ tốc độ nằm ngang tối đa người nhảy thực hiện giậm nhảy nhanh mạnh tớch cực (sức mạnh tốc độ) Chuyển trọng tõm cơ thể di chuyển về trước và lờn trờn Như vậy, muốn thực hiện được tốt giai đoạn trờn khụng của kỹ thuật nhảy cao khi kết thỳc giậm nhảy phải tạo được gúc độ giậm nhảy, lực giậm nhảy, thời gian giậm nhảy tốt
2 Cơ sở thực tiễn
a-Hiện trạng thức tế :
- Học sinh thờng dễ bị nhầm lẫn khi thực hiện kĩ thuật động tác
và mắc một số sai lầm
- HS cha phân loại đợc kĩ thuật động tác và nắm bắt đợc chuỗi
động tác
Trang 4- Kĩ thuật môn học điền kinh ở đây là một bài tập rất khó, rất phức tạp đòi hỏi phải có sự kết hợp tốt giữa các giai đoạn trong từng môn học
b-Đối với giáo viên :
- Còn yếu về cách phân đoạn và phơng pháp tập luyện trong từng giai đoạn của một buổi tập
- Cha nắm vững và phân loại về trình độ tiếp thu - Thực hiện của từng học sinh
- Một phần giáo viên cha đạt chuẩn tối thiểu về trình độ đào tạo
- Do sự tiếp cận mới còn cha kịp thời và sự bồi dỡng theo định kì
- Cha nắm cha vững những đặc điểm phơng pháp và những cách thức trọng yếu điểm của bài tập Nên dẫn đến việc hình thành các khái niệm - kĩ năng - kĩ sảo vận động, cũng nh sự phát triển của các bài tập đến cơ thể học sinh cha đúng
c - Đối với học sinh (VĐV) :
- Khó khăn khi tiếp thu phơng pháp - Sự bắt trớc tập lại của từng
động tác kĩ thuật
- Khó khăn khi tập luyện với phơng tiện dụng cụ còn thiếu cha
đầy đủ
* Nguyên nhân:
+ Về phía giáo viên :Việc truyền thụ kiến thức giữa lí thuyết với
thực hành cha cao Hơn nữă phơng pháp giáo viên còn lúng túng,
sự sắp xếp cha ổn định, cha bám chặt với mục đích yêu cầu của đặc trng môn học
Trang 5+ Về phía học sinh: Cha có phơng pháp điều kiện thời gian để
học tập tốt Do cuộc sống còn nhiều khó khăn cũng nh các yếu tố chung của cơ thể
+ Về cơ sở vật chất:
Cơ sở vật chất còn thiếu, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy
và học cha đầy đủ, mức độ an toàn trong tập luyện cha cao sân chơi bãi tập còn cha đủ quy định do vậy cha đáp ứng nhu cầu của môn học
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIấN CỨU
Giảng dạy kĩ thuật nhảy cao cũng nh giảng dạy các môn thể dục thể thao khác , đều phải quán triệt các nguyên tắc chung đợc xây dựng trên cơ sở quy định hình thành kĩ năng vận động
Kĩ thuật nhảy cao là một hoạt động không mang tính chất chu kì , động tác thực hiện nhanh, tơng đối phức tạp Nên khi giảng dạy nó, chủ yếu dùng phơng pháp phân đoạn, từ phân đoạn
đến hoàn chỉnh
1 Xây dựng khái niệm nhảy cao hoàn chỉnh:
- Phân tích kĩ thuật , chú ý đăc điểm từng giai đoạn
- Làm mẫu hoàn chỉnh và chi tiết
- Dùng tranh ảnh sơ đồ để minh hoạ
Trong giảng dạy cần nêu bật then chốt kĩ thuật, làm mẫu phải nổi bật đợc đặc điểm kĩ thuật
2 Giảng dạy kĩ thuật chạy đà và giậm nhảy:
- Chọn chân giậm bằng phơng pháp cho học sinh nhảy tự do
- Khi đứng tại chỗ, mô phỏng động tác đà đặt chân giậm
- Đa chân giậm kết hợp với động tác đá năng , đánh tay kết hợp với giâm nhảy Tâp chạy thấp trọng tâm phối hợp với giậm nhảy
Trang 6- Kết hợp đà, giậm nhảy Chú ý 4 bớc cuối cùng
+ Giậm nhảy,đá lăng chạm vật chuẩn
+ Giậm nhảy đá năng, chân lăng, đầu hoặc vai chạm vật chuẩn
+ Chạy đà chính diện giậm nhảy , thu chân giậm qua xà
3 Giảng dạy kỹ thuật giai đoạn trên không
- Mô phỏng động tác qua xà tại chỗ không có xà, không chạy đà
- Đà từ 1 đến 3 bớc thực hiện kỹ thuật trên không qua xà thấp và trung bình kết hợp với động tác rơi xuống đất
Phối hợp 4 giai đoạn hoàn thiện nâng dần mức xà từ thấp đến cao
4 Giảng dạy kỹ thuật giai đoạn rơi xuống đất :
Tuỳ theo kiểu nhảy, giới thiệu cho học sinh kỹ thuật rơi xuống
đất đặc biệt trong kiểu úp bụng cho học sinh tập ngã trớc khi tập giai đoạn trên không
5 M ột số sai lầm th ờng mắc phải, nguyên nhân và cách sửa
a.Giai đoạn chạy đà :
* Nguyên nhân :
- Chạy đà không chính xác do không ổn định nhịp điệu chạy đà
- Chạy cao trọng tâm , t thế xuất phát không ổn định
* Cách sửa : Chạy đà nhiều lần , tăng tốc độ hạ thấp trọng tâm vạch sẵn độ dài các bớc , đa đặt chân giặm nhảy đúng
điểm giậm
b Giai đoạn giậm nhảy :
Trang 7b1, Giậm nhảy không hết
* Nguyên nhân :
- Hiểu sai quan niệm
- Cơ chân yếu
- Giậm nhảy chậm, góc độ hoãn xung quá nhỏ, cơ không
đủ sức duỗi
- Kỹ thuật bớc cuối cùng quá dài
* Cách sửa :
- Nâng cao nhận thức kỹ thuật
-Nâng cao sức mạnh của chân
- Tập phản xạ giậm nhảy nhanh
-Tập bớc cuối cùng hợp lý với giậm nhảy
b2,Giậm nhảy chuẩn bị lao vào xà
* Nguyên nhân
- Các bớc cuối cùng không hạ thấp đợc trọng tâm
- Lúc giậm nhảy thân gập về phía truớc
- Tốc độ giậm nhảy bị chậm
* Cách sửa :
- Tập chạy thấp trọng tâm kết hợp đa đặt chân giậm nhảy
- Tập phản xạ giậm nhảy nhanh, đá lăng chạm vật chuẩn,
v-ơn ngời tích cực nâng cao
c Giai đoạn trên không :
Kiểu bớc qua : Chân lăng cong lúc qua xà , xoay ép không
tích cực *Cách sửa :
- Tập đá lăng thẳng tích cực xà cao, xoay ép chân lăng nhiều
Trang 8- Phải ít gập, xoay thân Cần tập mô phỏng ở ngoài, trên cầu thăng bằng
- Chân giậm khi qua xà cao quá thì tập đa chân giậm qua xà thẳng nhiều lần
d Giai đoạn rơi xuống đất :
Không tích cực đa nhanh một bộ phận cơ thể xuống chạm
đất sớm ngời bị thu lại tiếp xúc đất không chủ động gấp các khớp
* Cách sửa : Tập nhiều lần ở mức xà thấp , chú ý tới các bộ phận cơ thể tiếp xúc đất trớc , chủ động gấp các khớp (hoãn xung)
6 Ph ơng pháp huấn luyện môn nhảy cao
a Thực hiện các nguyên tắc huấn luyện:
Khi tiến hành tập luyện cho học sinh trong công tác huấn luyện điền kinh nói chung và mon nhảy cao nói riêng thì chúng
ta cần thực hiện các nguyên tắc sau
*Các nguyên tắc
- Nguyên tắc tự giác tích cực
- Nguyên tắc trực quan
- Nguyên tắc vận dụng khả năng và chiếu cố đặc điểm cá nhân
- Tính liên tục hệ thống
- Trình độ tiến dần
- Phơng pháp lặp lại và phân chia
Các nguyên tắc trên có mối quan hệ chặt chẽ với nhau trong huấn luyện
* Giáo dục các tố chất thể lực
Trang 9Khi bớc vào huấn luyện vận động viên chúng ta cần phải giáo dục các tố chất thể lực , sức nhanh , sức mạnh, sức bền sự mềm dẻo khéo léo có linh hoạt cho vận động viên Muốn có thành tích xuất sắc trong môn học điền kinh nói chung và môn nhảy cao nói riêng trớc hết cần có tố chất thể lực tốt phù hợp với yêu cầu chuyên môn của môn học
- Giáo dục sức mạnh cho học sinh
- Giáo dục sức mạnh tốc độ cho học sinh
- Giáo dục sức bền cho học sinh
- Giáo dục sức nhanh cho học sinh
- Căn cứ vào khối lợng- cờng độ - thời gian - số lần lặp lại mà
sử dụng các biện pháp giáo dục cho hợp lý
b Giảng dạy kỹ thuật trong huấn luỵện
Cần giảng dạy cho học sinh nắm vững kỹ thuật động tác là một mặt không thể thiếu đợc của quá trình huấn luyện chuyên môn
đồng thời giáo viên tiến hành tổ chức phơng pháp hợp lí giữa các hoạt động tơng hỗ của lực bên trong bên ngoài để tận dụng
đầy đủ có hiệu quả đạt thành tích cao
* Nguyên lý tác dụng lực
- Tăng lực vận động tích luỹ về thời gian
- Mở rộng chỉ tiêu về mọi mặt kỹ thuật
- Năng cao hiệu quả kỹ thuật bài tập
c Trang bị lí luận chiến lợc cho học sinh ( VĐV)
-Phơng pháp thi đấu thích hợp
- Luật thi đấu
- Đặt kế hoạch - phơng án tập luyện
- Nắm vững thành tích đồ thị của đối thủ trong thi đấu
Trang 10- áp dụng trớc chiến lợc trong tập luyện
+ Nhiệm vụ phân phối phát triển thể lực
+ Hình thức sắp xếp buổi tập
+ Kế hoạch huấn luyện 1 năm hoặc 3 tháng theo chu kì
* Chuẩn bị tâm lí vận động viên
Đây là vai trò quan trọng trong công tác sau khi huấn luyện vận
động viên
Vai trò thi đấu, chuẩn bị thi đấu, trong thi đấu, sau tổng kết huấn luyện các bài tập kiểm tra và thành tích thi đấu phân tích các chỉ tiêu vân động viên trong tập luyện
Bồi dỡng tích luỷ cho vận động viên - vệ sinh tự kiểm tra tự xoa bóp đề phòng chấn thơng
d Giáo dục phẩm chất đạo đức VĐV
Khi tiến hành huấn luyện cho học sinh cần phải chú ý đến đạo
đức tác phong cho học sinh về phẩm chất ý chí tính kỷ luật khắc phục khó khăn tin tởng ở mình kiên trì bền vững
PHẦN III KẾT QUẢ NGHIấN CỨU
Đối tợng học sinh(VĐV)Trờng THCS Yên Đức
Sĩ số lớp 9A: 41
Trớc thực nghiệm
Thành tích 90cm -110cm
110cm-120cm
120cm -130cm
Thành tích 80cm - 90cm 90cm -110cm 110cm
-120cm
Trang 11Nữ 18 em 71,5% 21,5% 7%
Mức độ nắm vững thực hành kỹ thuật động tác 58,4%
Sau thực nghiệm
Thành tích 90cm-110cm
110cm-120cm
120cm-130cm
Thành tích 80cm-90cm 90cm-110cm
110cm-120cm
Mức độ nắm vững thực hành kỹ thuật động tác 87,7%
PHẦN IV KẾT LUẬN
Giảng dạy và huấn luyện các môn nhảy cao trong nhà trờng phổ thông đặc biệt ở cấp học THCS là một quá trình lâu dài và gian khổ Vì vậy đòi hỏi mỗi thầy cô giáo bộ môn đều phải có tâm huyết, nhiệt tình và trách nhiệm cao Trong từng buổi tập ngời giáo viên phải hiểu và nắm chắc các nguyên tắc giảng dạy và huấn luyện, từ đó áp dụng phơng pháp cho phù hợp Với kinh nghiệm bản thân, những vấn đề học hỏi đợc từ các giảng viên,
từ đồng nghiệp, tài liệu tham khảo tôi đã mạnh dạn đa ra những phơng pháp để huấn luyện và giảng dạy các môn điền kinh trong chơng trình thể dục bậc THCS cũng nh việc áp dụng vào thực tiễn giảng dạy và huấn luyện học sinh của tôi, đây là vấn
đề nghiên cứu khá dài vì vậy chắc chắn sẽ có nhiều chỗ cha phù hợp rất mong sự góp ý bổ sung của các bạn đồng nghiệp để đề tài này đầy đủ hơn, chất lợng hơn
Trang 12PHẦN V KIẾN NGHỊ
Để việc dạy học môn nhảy cao trong trường THCS đạt kết quả tốt tôi mạnh dạn đưa ra một số ý kiến sau:
1- Nhà trường cần trang bị, quan tâm hơn nữa trong việc đầu tư về sân bãi, dụng cụ (tranh ảnh, hố nhảy, sân thể dục…)
2- Thường xuyên tổ chức các cuôc thi đấu thể thao để các em có điều kiện tập luyện thể hiện năng khiếu của mình
3- Trong giảng dạy giáo viên cần giúp đỡ học sinh sửa chữa những sai lầm thường mắc trong khi thực hiện các kỹ thuật
Vì thời gian nghiên cứu ngắn, trình độ bản thân có hạn nên quá trình nghiên cứu đề tài của tôi không thể tránh được thiếu sót Rất mong sự đóng góp ý kiến của đồng nghiệp để đề tài được hoàn chỉnh hơn
PHẦN VI TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Sách giáo khoa Điền kinh – NXB TDTT Hà Nội – Năm 2009
2 Huấn luyện thể dục thể thao – Nguyễn Sĩ Hà - Trịnh trung Hiếu – Năm 1994
3 Bốn nhân tố nâng cao thành tích tập luyện – Bùi Thế Hiển – Năm 1979
4 Điền kinh trong trường phổ thông – Quang Hưng – 1996
5 Huấn luyện thể thao trường học – Vũ Đức Thu - 2009
Trang 136 Chỉ thị về công tác giáo dục TDTT trong giai đoạn mới Số 36CT/TW ngày 24-3- 1994 của ban Bí thư Trung ương Đảng
MỤC LỤC PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ ………1
1 Cơ sở lý luận……… 2
2 Cơ sở thực tiễn……… 3
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ……….4
1 Xây dựng khái niệm nhảy cao hoàn chỉnh……… 4
2 Giảng dạy kỹ thuật chạy đà và giậm nhảy……… 4
3 Giảng dạy kỹ thuật giai đoạn trên không………4
Trang 144 Giảng dạy kỹ thuật giai đoạn rơi xuống đất ………5
5 Một số sai lầm thường mắc phải, nguyên nhân và cách sửa ……… 5
6 Phương pháp huấn luyện môn nhảy cao……… 6
PHẦN III : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 7
PHẦN IV : KẾT LUẬN 8
PHẦN V : KIẾN NGHỊ……….…… 8
PHẦN VI: TÀI LIỆU THAM KHẢO 10
PHẦN VII: MỤC LỤC 11