- Thấy được sự khác nhau trong hấp thụ các chất từ môi trờng vào cơ thể ở động vật và thực vật II?. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC 1.[r]
Trang 1Enzim (lizoxom)
B CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LỢNG Ở ĐỘNG VẬT
Bài 15: TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG VẬT
I MỤC TIÊU
Học sinh:
- Mô tả được quá trình tiêu hoá trong không bào tiêu hoá, túi tiêu hoá và ống tiêu hoá
- Phân biệt được tiêu hoá nội bào và tiêu hoá ngoại bào
- Nêu được chiều hướng tiến hoá của hệ tiêu hoá
- Thấy được sự khác nhau trong hấp thụ các chất từ môi trờng vào cơ thể ở động vật và thực vật
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Tranh phóng to các hình từ 15.1 đến 15.6 sách giáo khoa
- Máy chiếu qua đầu nếu dùng bản trong
- Bảng 15 trang 63 sách giáo khoa
- Phiếu học tập
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC
1 Kiểm tra bài cũ:
2 Bài mới:
Mở bài: Cây xanh tồn tại được là nhờ thường xuyên trao đổi chất với môi trờng, thông qua quá trình hút nước, muối khoáng ở rễ và quá trình quang hợp diễn ra ở lá Người, động vật, thực hiện trao đổi chất với môi trường như thế nào?
* Hoạt động 1 Giáo viên cho học sinh quan
sát các hình từ 15.1 đến 15.6, xem câu hỏi và
đánh x vào câu trả lời đúng về tiêu hoá?
? Từ đó cho biết tiêu hoá là gì?
Sau khi quan sát, thảo luận học sinh nêu được:
- Tiêu hoá là quá trình biến đổi và hấp thụ thức
ăn
* Hoạt động 2 Giáo viên cho học sinh quan
sát hình 15.1
? Hãy mô tả quá trình tiêu hoá và hấp thụ thức
ăn ở trùng đế giày?
- Học sinh sau khi quan sát mô tả được :
+ Thức ăn từ môi trờng vào cơ thể hình thành
không bào tiêu hoá
+ Tại đây nhờ enzim của lizôxôm thức ăn
được biến đổi thành chất đơn giản di vào tế
I KHÁI NIỆM TIÊU HOÁ
- Tiêu hoá là quá trình biến đổi và hấp thụ thức ăn
- Quá trình tiêu hoá xảy ra ở:
+ Bên trong tế bào: tiêu hoá nội bào
+ Bên ngoài tế bào: tiêu hoá ngoại bào
II TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG VẬT ĐƠN BÀO
-Thức ăn vào không bào
Tiêu hoá chất đơn giản đi vào tế bào chất, còn chất thải thải ra ngoài.
Trang 2bào chất
+ Chất cặn bả thải ra ngoài
* Hoạt động 3 Giáo viên cho học sinh quan
sát hình 15.2
? Hãy mô tả quá trình tiêu hoá và hấp thụ thức
ăn ở thuỷ tức?
- Học sinh sau khi quan sát mô tả được :
+ Thức ăn từ môi trường qua miệng vào túi
tiêu hoá
+ Thức ăn được tiêu hoá ngoại bào sau đó tiếp
tục được tiêu hoá nội bào
? Tại sao phải có quá trình tiêu hoá nội bào?
Học sinh có thể giải thích nhiều cách
Giáo viên lu ý đó là do thức ăn mới được biến
đổi dở dang, cơ thể chưa hấp thụ được
? Tiêu hoá trong ống tiêu hoá có ưu điểm gì so
với tiêu hoá nội bào?
Học sinh nêu được: Thức ăn đa dạng hơn vì
kích thước lớn
* Hoạt động 4
Giáo viên cho học sinh quan sát hình 15.3 đến
15.6, phát phiếu học tập số 1 cho học sinh
Phiếu học tập số 1
tiêu hoá
Ống tiêu hoá
Mức độ trộn
lẫn thức ăn
với chất thải
Mức độ hoà
loãng của
dịch tiêu
hoá
Mức độ
chuyên hoá
của các bộ
phận
Chiều đi của
thức ăn
? Ống tiêu hoá là gì? Khác với túi tiêu hoá ở
III TIÊU HOÁ THỨC ĂN TRONG TÚI TIÊU HOÁ
- Thức ăn vào túi tiêu hoá
Thức ăn KT lớn mảnh nhỏ
Mảnh T/ăn chất đơn giản
- Ưu điểm: tiêu hoá được những thức ăn có kích thước lớn
IV TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG VẬT CÓ ỐNG TIÊU HOÁ
- Ống tiêu hoá được cấu tạo từ nhiều bộ phận với chức năng khác nhau
- Thức ăn đi theo một chiều trong ống tiêu hoá
TH nội bào
TH ng/bào
Trang 3điểm nào?
- Học sinh nêu được ống tiêu hoá là 1 ống dài,
gồm nhiều bộ phận với chức năng khác nhau
- Thức ăn chỉ đi theo một chiều
Giáo viên phát phiếu học tập cho học sinh?
Thức ăn được tiêu hoá trong ống tiêu hoá như
thế nào?
Học sinh trả lời bằng cách điền vào nội dung
của PHT số 2
Phiếu học tập số 2
HỆ TIÊU HOÁ CỦA NGỜI
Bộ phận Tiêu hóa
cơ học
Tiêu hóa hóa học
Miệng
Thực
quản
Dạ dày
Gan
Tuỵ
Ruột non
Ruột già
- Khi đi qua ống tiêu hoá, thức ăn được biến đổi cơ học và hoá học để trở thành những chất dinh dưỡng đơn giản và đợc hấp thụ vào máu
- Các chất không được tiêu hoá sẽ tạo thành phân
và được thải ra ngoài qua hậu môn
- Mỗi bộ phận có một chức năng riêng, nên hiệu quả tiêu hoá cao
IV CỦNG CỐ
1 Phân biệt tiêu hoá nội bào với tiêu hoá ngoại bào?
2 Hãy chọn câu trả lời đúng:
Tiêu hoá nội bào là quá trình tiêu hoá diễn ra:
A Bên ngoài tế bào B Bên trong tế bào
C Bên ngoài cơ thể D Bên trong cơ thể
V HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Chuẩn bị câu hỏi sách giáo khoa trang 64
- Em hãy rút ra chiều hướng tiến hoá của hệ tiêu hoá ở động vật?
- Đọc trước bài 16, giải thích sự khác nhau giữa cơ quan tiêu hoá của động vật ăn thịt và động vật ăn thực vật
Phần bổ sung kiến thức:
- Đọc thêm phần em có biết trang 64 sách giáo khoa
Trang 4Đáp án phiếu học tập số 1
Chiều đi của thức ăn Thức ăn và chất thải vào
Đáp án phiếu học tập số 2
HỆ TIÊU HOÁ CỦA NGỜI
Miệng Nhai, đảo trộn làm nhỏ tạo viên
thức ăn Nớc bọt chứa men amilaza biến đổi một phầntinh bột thành đường mantôzơ Thực
quản
Nuốt, đẩy viên thức ăn xuống dạ dày Không có Enzim nhưng amilaza vẫn tiếp tục
hoạt động
Dạ dày co bóp nhào trộn thức ăn với dịch vị,
đẩy thức ăn xuống ruột
Tiết enzim pépsin biến đổi prôtêin ở mức độ nhất định
yếu trong tiêu hoá hoá học ở ruột non Ruột
non Co bóp tạo lực đẩy thức thức ăn dầnxuống các phần tiếp theo của ruột,
giúp thức ăn thấm đều dịch mật, dịch
tuỵ, dịch ruột
Tiết đủ loại enzim biến đổi tất cả các loại thức
ăn (gluxít, lipít, prôtêin) thành chất dinh dỡng có thể hấp thụ đợc(đờng đơn a xit amin,glycerin và axít béo tiêu hóa prôtêin
Ruột già Co bóp tống phân ra ngoài Tái hấp thụ nước