Bài soạn Tiết 8 Công nghệ 12

Kiến thức: Biết được chức năng, sơ đồ và nguyên lí làm việc của mạch khuếch đại và mạch tạo xung đơn giản.. Đặt vấn đề: Để biết được chức năng, sơ đồ và nguyên lí làm việc của mạch khuế

Ngày giảng: 15/10/2009

TÊN BÀI: MẠCH KHUẾCH ĐẠI - MẠCH TẠO XUNG

A MỤC TIÊU

1 Kiến thức: Biết được chức năng, sơ đồ và nguyên lí làm việc của mạch khuếch đại và mạch tạo xung đơn giản

2 Kỷ năng: Đọc được sơ đồ mạch

3 Thái độ: Có ý thức nghiên cứu và tìm hiểu mạch khuếch đại, mạch tạo xung

B PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Ứng dụng công nghệ thông tin

C CHUẨN BỊ GIÁO CỤ:

* Giáo viên: Giáo án, bài giảng power point

* Học sinh: Nghiên cứu trước bài 8

D TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp - kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra bài cũ: Vẽ sơ đồ khối chức năng của mạch nguồn 1 chiều và nêu

nhiệm vụ của từng khối?

3 Nội dung bài mới:

a Đặt vấn đề: Để biết được chức năng, sơ đồ và nguyên lí làm việc của mạch

khuếch đại - mạch tạo xung như thế nào? Tiết học hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu

b Triển khai bài dạy:

Hoạt động 1: Tìm hiểu mạch khuếch

đại

GV: Yêu cầu HS quan sát hình vẽ và nêu

nhận xét về:

- Dạng sóng tín hiệu vào và tín hiệu ra?

- Mạch được tạo thành bởi cái gì?

I Mạch khuếch đại (MKĐ).

1 Chức năng của MKĐ.

MKĐ được tạo thành bởi các linh kiện điện tử để khuếch đại tín hiệu điện về mặt: điện áp, dòng điện và công suất

HS: Trả lời

GV: Kết luận, đồng thời nói rõ chức

năng của MKĐ

GV: Giới thiệu về IC khuếch đại thuật

toán

HS: Lắng nghe, ghi chép

GV: Em hãy giải thích UVĐ và UVK? Và

nêu nguyên lí làm việc của OA?

HS: Trả lời

GV: Nhân xét và kết luận lại

GV: Giải thích về hồi tiếp và hồi tiếp âm

- Mạch hồi tiếp: dẫn điện 1phần hay toàn

bộ năng lượng tín hiệu trở về đầu vào

- Hồi tiếp âm: tín hiệu hồi tiếp ngược

pha với tín hiệu đầu vào

- Hồi tiếp dương: tín hiệu hồi tiếp cùng

pha với tín hiệu đầu vào

2 Sơ đồ và nguyên lí làm việc của MKĐ.

a Giới thiệu về IC khuếch đại thuật toán và MKĐ dùng IC

- Viết tắt: OA

- Cấu tạo: 2 đầu vào và 1 đầu ra

- Công dụng: khuếch đại dòng điện

- Kí hiệu:

Với: UVĐ: Đầu vào đảo (-)

UVK : Đầu vào không đảo (+)

- Nguyên lí làm việc:

+ Tín hiệu vào UVĐ URa ngược chiều với Uv

+ Tín hiệu vào UVK URa cùng chiều với Uv

+

- E

UVK

+ E

URa

GV: Yêu cầu HS quan sát hình 8-2 và

nêu nguyên lí làm việc?

HS: Trả lời

GV: Nhắc lại và ghi bảng

Lưu ý: Mạch có hồi tiếp âm, tức là có

URa quay về đầu vào

GV: Nếu muốn điều chỉnh hệ số khuếch

đại của mạch điện thì làm thế nào?

HS: Trả lời

Hoạt động 2: Tìm hiểu về mạch tạo

xung.

GV: Giới thiệu về chức năng của MTX

HS: Lắng nghe và ghi chép

GV: MTX là mạch như thế nào?

HS: Trả lời

GV: Em hãy giải thích các linh kiện có

trên sơ đồ?

HS: Nghiên cứu sgk trả lời câu hỏi

GV: Nhận xét, kết luận

GV: MTX là mạch tạo ra các xung hình

chữ nhật và có 2 trạng thái cân bằng

dùng OA

- Mạch có hồi tiếp âm

- Tín vào qua R1 UVĐ URA ngược dấu với UV và đã khuếch đại

* Hệ số khuếch đại điện áp:

1

R

R U

U

v

ra

II Mạch tạo xung (MTX).

1 Chức năng của MTX.

MTX được tạo thành bởi các linh kiện điện tử để biến đổi năng lượng điện một chiều thành năng lượng dao động điện có dạng xung và tần

số theo yêu cầu

2 Sơ đồ và nguyên lí làm việc của MTX đa hài tự dao động.

- MTX là mạch điện tạo ra các xung

có dạng hình chữ nhật lặp lại theo chu kì và có 2 trạng thái cân bằng không ổn định

a Sơ đồ: Hình 8-3 SGK

- T1, T2: Tranzito, tạo xung

- C1, C2: Tụ điện, phóng và nạp điện

để tranzito hoạt động

- R1, R2: điện trở tải

- R3, R4: Điện trở định thiên, tạo dòng Ib cho tranzito làm việc

không ổn định Vậy, vì sao 2 trạng thái

đó cân bằng mà không ổn định Để hiểu

rõ, chúng ta sẽ tìm hiểu nguyên lí làm

việc của nó

* Kết hợp trình chiếu, GV giới thiệu

nguyên lí làm việc của mạch tạo xung đa

hài

HS: Quan sát và lắng nghe

GV: Yêu cầu HS nhắc lại

GV: Để có xung đa hài đối xứng thì cần

điều kiện gì?

GV: Làm thế nào để đổi xung đa hài đối

xứng thành xung đa hài không đối xứng?

R3 ≠ R4

C1 ≠ C2

GV: Để thay đổi chu kỳ của xung thì

làm thế nào?

HS: Trả lời lần lượt các câu hỏi trên

b Nguyên lí làm việc

- T1 thông T2 khoá Đây là trạng

thái cân bằng 1 và có xung ra

- Sau 1 thời gian, do sự phóng nạp

của tụ C1 và C2 thì T2 thông, T1 khoá Đây là trạng thái cân bằng 2

và có xung ra

- Xung đa hài đối xứng:

T1 và T2 giống nhau

R1 = R2

R3 = R4 = R

C1 = C2 = C

- Độ rộng: τ=0,7RC

- Chu kì: T = 2 τ = 1 , 4RC

4 Củng cố:

- Em hãy nhắc lại nguyên lí làm việc của mạch tạo xung đa hài tự dao động?

- Trả lời một số câu hỏi trắc nghiệm

Câu 1 Trong các đặc điểm sau đây đặc điểm nào không liên quan đến mạch

khuếch đại điện áp dùng OA?

A Điện áp ra và điện áp vào luôn có cùng chu kì và tần số

B Tín hiệu vào được đưa tới đầu vào đảo thông qua R1

C Đầu vào không đảo được nối mass (đất)

D Điện áp ra luôn ngược pha với điện áp vào

A Khuếch đại dòng điện một chiều.

B Khuếch đại điện áp

C Khuếch đại chu kỳ và tần số của tín hiệu điện

D Khuếch đại công suất

5 Dặn dò:

- Về nhà học bài cũ, trả lời các câu hỏi trong sgk

- Nghiên cứu trước bài số 9