Có khả năng vận dụng hiểu biết về đặc điểm loại hình của tiếng Việt để lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt và có thể so sánh với một ngôn ngữ khác khi học ngoại ngữ hoặc khi tiếp xúc
Trang 2Học kì II Năm học : 2010 – 2011 3.Họ và tên giáo viên: - Điện thoại
Địa điểm văn phòng tổ bộ môn:
Điện thoại: E-mail:
Lịch sinh hoạt tổ:
Phân công trực tổ:
4.Chuẩn của môn học (theo chuẩn do Bộ GD-ĐT ban hành):
Sau khi kết thúc học kì, học sinh sẽ:
Biết cách vận dụng hiểu biết về ngôn ngữ chính luận để đọc – hiểu và viết các bài văn nghị luận
Nghĩa của câu Hiểu các thành phần nghĩa của câu Có khả năng vận dụng
hiểu biết về nghĩa của câu vào việc lĩnh hội và tạo lập văn bản
Đặc điểm loại
hình tiếng Việt
- Hiểu một số đặc điểm loại hình của tiếng Việt với tư cách là một ngôn ngữ tiêu biều của loại hình ngôn ngữ đơn lập
Có khả năng vận dụng hiểu biết về đặc điểm loại hình của tiếng Việt
để lí giải các hiện tượng trong tiếng Việt và có thể so sánh với một ngôn ngữ khác khi học ngoại ngữ hoặc khi tiếp xúc trong môi trường song ngữ
Đoạn văn Hoàn thiện kiến thức về đoạn văn,
các loại đoạn văn, cách viết đoạn văn theo các thao tác lập luận: bác
bỏ ; bình luận
Biết viết các đoạn văn nghị luận gắn với các thao tác lập luận: bác
bỏ, bình luận
Trang 3so sánh, bác bỏ, bình luận) trong việc viết một văn bản nghị luận
- Biết tóm tắt văn bản nghị luận (có
độ dài 3 - 5 trang); Biết trình bày miệng bài tóm tắt trước tập thể
- Biết tìm ý, lập dàn ý, xây dựng và triển khai luận điểm cho bài nghị luận ; Biết viết bài nghị luận xã hội
và nghị luận văn học
Biết viết bài nghị luận
về một tư tưởng, lối sống, một hiện tượng đời sống, về tác giả, tác phẩm (với độ dài ít nhất
600 chữ trong thời gian
Biết viết bản tóm tắt tiểu
sử của một nhân vật
3.Văn học
a) Văn bản
văn học.
Thơ hiện đại - Hiểu những đặc sắc về nội dung và
nghệ thuật của các bài thơ ( Lưu
biệt khi xuất dương – Phan Bội
Châu ; Hầu trời – Tàn Đà ; Chiều
tối – Hồ Chí Minh ; Từ ấy – Tố Hữu
; Đây thôn Vĩ Dạ - Hàn Mặc Tử ;
Vội vàng – Xuân Diêu; Tràng giang
– Huy Cận Các bài đọc thêm : Lai
Tân – Hồ Chí Minh; Nhớ đồng – Tố
Hữu ; Tương tư – Nguyễn Bính ;
Chiều xuân – Anh Thơ): tư tưởng
yêu nước, yêu quê hương ; quan niệm thẩm mĩ và nhân sinh mới
mẻ ; sự kế thừa các thể thơ truyền thống và hiện đại hóa thơ ca về ngôn ngữ, hình ảnh, thể loại, …
- Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám năm 1945
Biết cách đọc – hiểu một tác phẩm thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại; Biết vận dụng hiểu biết đó vào bài văn phântích tác phẩm
Thơ nước
ngoài
Hiểu những đặc sắc về nội dung và
nghệ thuật của bài thơ Tôi yêu em – A.Pu-skin ; bài đọc thêm Bài thơ số
Biết cách đọc – hiểu một bài thơ dịch
Trang 4sáng, cao thượng, cách thể hiện cảmxúc độc đáo của hai phong cách thơ.
Nghị luận hiện
địa Việt Nam
- Hiểu ý nghĩa nội dung và nghệ thuật lập luận của các đoạn trích (
Về luân lí xã hội ở nước ta – Phan
Châu Trinh ; Một thời đại trong thi
ca – Hoài Thanh và Hoài Chân ; bài
đọc thêm : Tiếng mẹ đẻ - nguồn giải
Biết cách đọc – hiểu vănbản nghị luận theo đặc trưng thể loại ; biết cáchvận dụng những hiểu biết về văn nghị luận để tạo lập văn bản
Nghị luận
nước ngoài
Hiểu được nội dung tư tưởng và
nghệ thuật của bài Ba cống hiến vĩ
đại của Các Mác – Ph Ăng- ghen :
những đóng góp to lớn của Mác đã được làm sáng tỏ qua các luận điểm sắc bén, cách lập luận tăng cấp
c) Lí luận văn
học.
Thể loại
- Một số nét chính về đặc điểm của các thể loại tiêu biểu trong văn học trung đại và giai đoạn từ đầu thế kỉ
XX đến Cách mạng tháng Tám
1945 (thơ mới; nghị luận) ; một số thể loại văn học nước ngoài ( thơ, nghị luận)
- Hiểu đặc điểm chính của các thể :thơ , nghị luận
- Biết vận dụng kiến thức về thể loại vào việcđọc – hiểu và tạo lập văn bản văn học
5.Yêu cầu về thái độ (theo chuẩn do bộ GD-ĐT ban hành):
- Giáo dục tình yêu ngữ văn đối với học sinh Học sinh biết cách học tậpmôn Ngữ văn
- Thông qua các bài học, giáo dục tình yêu thiên nhiên, yêu con người,yêu quê hương, đất nước Bồi dưỡng đời sống tâm hồn, lối sống trong sáng,lành mạnh, nhân cách thanh cao
- Có ý thức rèn luyện, giữ gìn nhân cách con người
- Luôn có ý thức giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
Trang 5- Có ý thức vận dụng những hiểu biết trong bài học và thực tế cuộc sốngvào việc viết các bài văn nghị luận.
6.Mục tiêu chi tiết:
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòng bàithơ
- Hiểu được vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn của nhà chí sĩ cách mạng trong buổi ra đi tìm đường cứu nước
- Giọng thơ tâm huyết,sục sôi, đầy sức lôi cuốn
- Phân tích bài thơ
“Lưu biệt khi xuấtdương”
- Đọc diễn cảm bàithơ
Nghĩa
của câu
- Nêu được khái niệm nghĩa của sự việc, những nội dung sự việc và hình thức biểu hiện thông thường trong câu
- Nêu được khái niệm nghĩa tình thái, những nội dung tình thái và phương tiện phổ biến trong câu
- Nhận biết được quan hệ giữa hai thành phần nghĩa trong câu
- Hiểu và chỉ ra được hai thành phần nghĩa trong câu
- Phân tích được mối quan hệ của hai thành phần nghĩa trong câu
- Phân tích được hai thành phần nghĩa trong câu
- Tạo câu thể hiệnhai thành phần nghĩa thích hợp
- Phát hiện và sửalỗi về nội dung và
ý nghĩa của câu
Hầu trời - Nêu được cuộc
đời, sự nghiệp văn học của tác giả Tản Đà
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của
- Hiểu được ý nghĩa cá nhân , ý thức của người nghệ sĩ và quan niệm mới về nghề văn của TảnĐà
- Những sáng tạo trong hình thức nghệ thuật mới
- Bình giảng những câu thơ hay
Trang 6bài thơ.
- Học thuộc lòngmột đoạn thơ
của bài thơ ; Thể thơ thấtngôn trường thiên khá tự
do, giọng điệu thoải mái,
tự nhiên , ngôn ngữ sinh động
Vội vàng
- Nêu được cuộc đời, sự nghiệp văn học của tác giả Xuân Diệu
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòng bàithơ
- Hiểu được niềm khát khao giao cảm với đời
và quan niệm nhân sinh, mới mẻ của Xuân Diệu
- Nhận biết những đặc sắc của phong cách nghệthuật thơ Xuân Diệu trước cách mạng tháng Tám
Phân tích một bài thơ mới
Đọc diễn cảm bài thơ
Thao tác
lập luận
bác bỏ
- Mục đích, yêu cầu của thao tác lập luậnbác bỏ
- Cách cách thức bác bỏ
- Biết cách bác bỏ một lập luận, luận điểm hoặc luận cứ
- Viết được đoạnvăn bác bỏ mộtluận điểm, luận cứhay một lập luận
- Nhận diện và chỉ
ra tính hợp lý, nétđặc sắc của lậpluận bác bỏ trongcác văn bản
Tràng
giang
- Nêu được cuộc đời, sự nghiệp văn học của tác giả Huy Cận
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòng bàithơ
- Nhận thức được vẻ đẹp
về bức tranh thiên nhên tràng giang và tâm trạng của nhà thơ
- Biết được đôi nét phong cách nghệ thuật của thơ Huy Cận ; Sự kếthợp giữa hai yếu tố cổ điển và hiện đại tính chấtsuy tưởng triết lý
- Phân tích, bình giảng chi tiết, hìnhảnh, khổ thơ hoặc
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Hiểu được vẻ đẹp thơ mộng, đượm buồn của thôn Vĩ và nỗi buồn cô đơn trong cảnh ngộ bất hạnh của một con người tha thiết yêu thiên nhiên,yêu sự sống
- Hiểu được phong cách
Phân tích được bàithơ “Đây thôn Vĩ Dạ”
Trang 7thơ Hàn Mặc Tử qua bài thơ ; một hồn thơ luôn quằn quại yêu, đau, trí tưởng tượng phong phú ;hình ảnh thơ có sự hòa quyện giữa thực và ảo.
Chiều tối - Nêu được xuất xứ,
hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòngbản dịch thơ
- So sánh được bảndịch thơ với phiênâm
- Hiểu được lòng yêu thiên nhiên, yêu con người, yêu cuộc sống : nghị lực kiên cường vượtlên hoàn cảnh, phong thái tự tại và niềm lạc quan của Hồ chí Minh
- Hiểu được vẻ đẹp của thơ trữ tình Hồ Chí Minh: Sự kết hợp hài hòa giữamàu sắc cổ điển và hiện đại, giữa chất thép và chất tình
- Phân tích được bài thơ “Chiều tối”
Từ ấy - Nêu được cuộc
đời, sự nghiệp văn học của tác giả Tố Hữu
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòng bàithơ
- Hiểu được niềm vui và nhận thức mới về lẽ sống, sự chuyển hóa sâu sắc trong tình cảm… củangười thanh niên khi được giác ngộ lý tưởng cộng sản
- Nhận biết được nghệ thuật diễn tả tâm trạng
Phân tích được bàithơ “từ ấy”
Lai Tân - Nêu được xuất xứ,
hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòng bàithơ
- Nhận biết được thực trạng thối nát của nhà tù Tưởng Giới Thạch ở Lai Tân
- Thái độ châm biếm củatác giả
Phân tích được bàithơ “Lai Tân”
Nhớ
đồng
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòng bàithơ
Hiểu được nỗi nhớ cuộc sống bên ngoài biểu hiệncủa niềm khát khao yêu cuộc sống của người tù cộng sản
- Biết được cách lựa chọn hình ảnh miêu tả
Phân tích được bàithơ “Nhớ đồng”
Trang 8diễn biến tâm trang nhânvật trữ tình của tác giả.
Tương tư
- Nêu được cuộc đời, sự nghiệp văn học của tác giả Tố Hữu
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòng bàithơ
- Hiểu được tâm tư và khát vọng của chàng trai
về một tình yêu chung thủy với tất cả niềm yêu thương, trách móc, hờn giận, mong mỏi
- Biết được chất dân dã trong thơ Nguyễn Bính
Phân tích được bàithơ “Nhớ đồng”
Chiều
xuân
- Nêu được cuộc đời, sự nghiệp văn học của tác giả Tố Hữu
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể thơ, bố cục của bài thơ
- Học thuộc lòng bàithơ
- Hiểu được cảnh chiều xuân dưới ngòi bút Anh Thơ và tấm lòng của nữ
sĩ
- Biết được trí tưởng tượng, năng lực miêu tả, tạo dựng bức tranh đồng quê của tác giả
Phân tích được bàithơ “Chiều xuân”
Tiểu sử
tóm tăt
- Biết được mụcđích, đặc điểm củatiểu sử tóm tắt
- Hiểu được yêu cầu viết văn bản tiểu sử tóm tắt
- Biết cách viết văn bản tiểu sử tóm tắt
- Tìm hiểu tiểu sử môt số tác giả đã học ở phần văn học
- Viết tiểu sử tóm tắt của một nhân vật
Hiểu được những đặc điểm loại hình của tiếng Việt, tính phân tiết ( âm tiết được tách bạch rõ ràng, có cấu trúc chặt chẽ, thường là 1 đơn vị nhỏ nhất có ý nghĩa ) ;
sự không biến đổi hình thái của từ ( dù ý nghĩa, chức năng, quan hệ nghữpháp có thay đổi) ; Phương thức ngữ pháp
- Vận dụng những kiến thức về đặc điểm loại hình củatiếng Việt vào việchọc tiếng Việt và văn học (ngữ âm,
từ vựng, ngữ pháp luật th , phép tu từ) lý giải các hiệntượng trong tiếng Việt, phân tích và chữa sai sót khi sử
Trang 9dụng tiếng Việt.
- So sánh những đặc điểm loại hìnhcủa tiếng Việt với ngoại ngữ đang học để nhận thức
rỡ hơn về hai ngônngữ từ đó biết sử dụng hai ngôn ngữtốt hơn
Tôi yêu
em
- Nêu được cuộc đời, sự nghiệp văn học của tác giả Pu-skin
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác,
bố cục của bản dịch thơ
- Học thuộc lòngbản dịch thơ
- So sánh bản dịchthơ với phiên âm
- Hiểu được một tình yêuđơn phương nhưng nồng nàn, chân thành và cao thượng
- Biết được đặc sắc nghệ thuật của thiên tài nghệ thuật Pu –skin
Trình bày đượcnhững cảm nhậncủa bản thân vềbản dịch thơ “tôiyêu em”
Bài thơ
số 28
- Nêu được cuộc đời, sự nghiệp văn học của tác giả R.Ta-gor
Nêu được xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác,
bố cục của bản dịch thơ
- Học thuộc lòngbản dịch thơ
- So sánh bản dịchthơ với phiên âm
- Hiểu được tình yêu là
sự thống nhất hòa điệu giữa hai người, là sự hiến dâng tự nguyên
- Biết được cấu trúc câu thơ sóng đôi, và sử dụng hình ảnh
Trình bày đượcnhững cảm nhậncủa bản thân vềbản dịch thơ “bàithơ số 28”
- Nêu được xuất
xứ, hoàn cảnh sáng tác, thể loại và bố
- Hiểu được bi kịch
“người trong bao” Bê-li- cốp ; tính khái quát và ý nghĩa xã hội của hình tượng này
- Biết được tính cách nhân vật điển hình trong
- Phân tích tâm lý tính cách nhân vật
Trang 10cục của văn bản.
- Đọc và tóm tắt được truyện ngắn
“Người trong bao”
Biết cách sử dụng thaotác bình luận
- Nhận diện đối tượng, nội dung vàcách bình luận trong một số văn bản nghị luận
- Vân dụng thao tác lập luận bình luận để viết đoạn văn, bài văn nghị luận xã hội hoặc văn học
- Nêu được xuất
xứ, hoàn cảnh sáng tác, thể loại và bố cục của văn bản
- Đọc và tóm tắtđược đoạn tríchkịch “Người cầmquyền khôi phục uyquyền”
- Biết được sự khôi phục
uy quyền của người cầm quyền
- Hiểu được ánh sáng của tình thương đẩy lùi bóng tối của cường quyền, làm an lòng những người khốn khổ
- Biết được những biểu hiện của bút pháp lãng mạn chủ nghĩa trong đoạn trích của tác phẩm
- Phân tích tâm lý, tính cách và xung đột nhân vật
- Nêu được xuất
xứ, hoàn cảnh sáng tác, thể loại và bố cục của văn bản
- Đọc và tóm tắtđược đoạn văn nghịluận
- Hiểu được thực trạng đen tối của xã hội đươngthời, đề cao tư tưởng đoàn thể vì sự tiến bộ, hướng về một ngày mai tươi sáng của đất nước
- Biết được phong cách chính luận độc đáo ; lúc
từ tốn, mềm mỏng ; lúc kiên quyết đanh thép ; lúc mạnh mẽ lúc nhẹ nhàng của Phan Châu Trinh
Rèn kỹ năng viết bài nghị luận
Trang 11- Đọc văn bản nghịluận.
- Hiểu được vai trò tiếng
mẹ đẻ - nguồn giải phóng dân tộc bị áp bức
- Nhận biết được luận điểm, luận cứ rõ ràng, ngôn ngữ chính luận của tác giả
Rèn kĩ năng pháthiện luận điểm,luận cứ của bàivăn nghị luận
- nêu được hoàncảnh sáng tác củabài điếu văn
- Đọc và tóm tắt vănbản
- Nhận biết được ba cốnghiến vĩ đại của Các Mác đối với lích sử nhân loại
- Hiểu được tình cảm củaĂng-ghen đối với Các Mác
Kể một số câuchuyện về đời hoạtđộng của Các Mác
và về tình bạn vĩđại, cảm động củaCác Mác và Ăng-ghen
và nghị luận
- Nhận biết và nêu được đặc điểm về ngôn ngữ, đặc trưng
cơ bản của phong cách ngôn ngữ chính luận
- Hiểu được khái niệm ngôn ngữ chính luận , mối quan hệ và sự khác biệt giữa chính luận và nghị luận
- Hiểu được đặc điểm về phương tiện ngôn ngữ ( từ ngữ, ngữ pháp, biện pháp, tu từ …) của ngôn ngữ chính luận
- Hiểu được đặc trưng cơbàn của phong cách ngôn ngữ chính luận : tính công khai về quan điểm chính trị, tính chặt chẽ trong diễn đạt và suyluận, tính truyền cảm, thuyết phục
- Phân tích những đặc điểm về phương tiện ngôn ngữ trong văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ chính luận
- Phân tích được những biểu hiện của các đặc trưng
cơ bản trong phongcách ngôn ngữ chính luận
- Viết văn nghị luận chính trị xã hội, dùng từ, đặt câu, lập luận, kết cấu văn bản
- Nêu được xuất xứ,hoàn cảnh sáng tác, thể loại, bố cục của văn bản
Phân tích cáchnghị luận của tácgiả
Trang 12- Hiểu được đặc điểm của thể loại văn học:
kịch, nghị luận
Cảm nhận đượctác phẩm kịch,nghị luận
bỏ, bình luận
- Hiểu được sự cần thiết
và cách thức kết hợp các thao tác lập luận : giải thích, chứng minh, phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận trong việc tạo dựng văn bản nghị luận
Vận dụng kết hợp một số thao tác lậpluận đã học để viếtbài văn nghị luận
-Hệ thống các tácphẩm theo tinh thầnthể loại
Biết phân tích theo từng cấp độ : sự kiện, tác phẩm, hình tượng và ngôn ngữ theo phong cách chức năng
Phân tích tácphẩm văn học hiệnđại
Tóm tắt
văn bản
nghị luận
- nêu được mục đích, yêu cầu của tóm tắt văn bản nghịluận
- Nêu được cáchtóm tắt văn bản nghịluận
- Hiểu được mục đích tóm tắt văn bản nghị luận
- Biết cách tóm tắt văn bản nghị luận
- Tóm tắt một văn bản nghị luận (dài khoảng 1000 chữ)
- Trình bày miệng bài tóm tắt trước tập thể
Ôn tập
phần
tiếng việt
- Nêu được : đặc điểm loại hình của tiếng Việt, từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân
+ Nêu được khái niệm : ngữ cảnh , các thành phần nghĩa của câu
+ Nêu được khái niệm : phong cách ngôn ngữ báo chí vàphong cách ngôn
Hệ thống hóa bằng bảng
và ôn tập những kiến thức thuộc ba lĩnh vực chủ yếu:
+ Kiến thức chung về tiếng Việt : đặc điểm loạihình của tiếng Việt, từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân
+ Kiến thức về hoạt động giao tiếp ngôn ngữ : ngữ cảnh ,nghĩa của câu
- Phân tích các yếu
tố ngôn ngữ , hiện tượng ngôn ngữ (các thành phần nghĩa của câu, sự biểu hiện của cái chung trong ngôn ngữ xã hội và cá riêng của cá nhân trong ngôn ngữ văn bản, sự chi phối của ngữ cảnh đến nội dung và