Khẳng định cái chí lớn, quyết tâm cao: càng khó khăn càng bền chí, càng gian khổ càng sắt son một lòng với nước, với dân.. - Thân sành sỏi: Dày dạn, phong trần, chấp nhận mọi thử thác[r]
Trang 2? Đọc thuộc lòng bài thơ “ Vào nhà ngục Quảng Đông cảm tác”
Em cảm nhận gì về hình ảnh người chiến sĩ cách mạng Phan Bội Châu?
Bằng việc vận dụng nhuần nhuyễn thể thơ Thất ngôn bát cú đường luật, với phép đối chặt chẽ, giọng thơ hào sảng, hăm hở, đầy khí thế ngạo nghễ mà vui,dí dỏm.Bài thơ đã thể hiện bức chân dung
tự họa của nhà thơ, người chiến sĩ yêu nước trong tù: kiên cường, hiên ngang, bất khuất, tràn đầy tinh thần lạc quan, tin tưởng vào tương lai, bản thân, sự nghiệp cách mạng – bồ kinh tế, cứu nước, cứu dân.
Trang 3V¨n b¶n :
Ng÷ v¨n 8
I T¸c gi¶ - T¸c phÈm:
Phan Châu Trinh (1872-1926)
- HiÖu lµ T©y Hå, biÖt hiÖu Hi M·, quª ë Hµ
§«ng ( Qu¶ng Nam )
- Lµ ng êi giái biÖn luËn vµ cß tµi v¨n ch ¬ng
- Th¬ v¨n «ng thÉm ®Ém tinh thÇn yªu n íc vµ d©n téc
T©y Hå thi tËp TØnh quèc hån ca
X¨ng – tª thi tËp Giai nh©n k× ngé
Nh÷ng t¸c phÈm chÝnh:
Trang 4V¨n b¶n :
I T¸c gi¶ - T¸c phÈm:
1 T¸c gi¶
Ng÷ v¨n 8
Phan Châu Trinh (1872 – 1926 ) Phan Béi Ch©u Phan Ch©u Trinh
Bót tÝch cña Phan Ch©u Trinh
Trang 5- Bài thơ đ ợc sáng tác khi Phan Châu
Trinh bị bắt và đày ra Côn Đảo lao
động khổ sai ( 1908 – 1910)
- Phan Châu Trinh ( 1872 – 1926 )
- Nhà yêu n ớc, nhà cách mạng lớn
của dân tộc ta đầu thế kỉ XX.
- Sáng tác phong phú: Chữ Hán, chữ
Nôm, chữ Quốc ngữ, văn chính
luận……
Năm 1908, Phan Châu Trinh bị khép tội xúi giục nhân dân nổi loạn trong phong trào chống thuế ở Trung kì nên bị đày ra Côn
Đảo, đến tháng 6/1910 nhờ sự can thiệp của hội nhân quyền (Pháp), ông mới đ ợc tha Bài thơ đ ợc viết khi ông cùng các tù nhân
bị bắt lao động khổ sai
? Hoàn cảnh ra đời của bài thơ?
2 Tác phẩm
Văn bản :
I Tác giả - Tác phẩm:
1 Tác giả
Ngữ văn 8
3 Đọc Chú thích–
a Đọc
- 4 cõu đầu: giọng hào hựng, mạnh mẽ, khẩu khớ ngang tàng, rắn rỏi.
- 4 cõu cuối: giọng trầm lắng.
- Nhịp thơ: 2/2/3
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn, Lừng lẫy làm cho lở núi non
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
M a nắng càng bền dạ sắt son
Những kẻ vá trời khi lỡ b ớc, Gian nan chi kể việc con con
Trang 6Văn bản :
I Tác giả - Tác phẩm:
1 Tác giả
Ngữ văn 8
- Bài thơ đ ợc sáng tác khi Phan Châu
Trinh bị bắt và đày ra Côn Đảo lao
động khổ sai ( 1908 – 1910)
- Phan Châu Trinh ( 1872 – 1926 )
- Nhà yêu n ớc, nhà cách mạng lớn
của dân tộc ta đầu thế kỉ XX.
- Sáng tác phong phú: Chữ Hán, chữ
Nôm, chữ Quốc ngữ, văn chính
luận…
2 Tác phẩm
3 Đọc Chú thích–
a Đọc
b Chú thích
? Em biết gì về địa danh Côn Lôn?
Côn Lôn: Tức Côn Đảo, hòn đảo nằm ở phía đông nam n ớc ta, nơi TDP lập nhà tù giam cầm những chiến sĩ yêu n ớc và cách mạng
Cụn Đảo nay thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu
Hình ảnh Côn Đảo ngày nay nhìn từ xa
Trang 7Chuång cäp - C«n §¶o
M« h×nh tï nh©n chÝnh trÞ
Trang 8Điểm du lịch Côn Đảo ngµy nay
Trang 9Văn bản :
I Tác giả - Tác phẩm:
1.Tác giả
- Bài thơ đ ợc sáng tác khi Phan Châu
Trinh bị bắt và đày ra Côn Đảo lao
động khổ sai ( 1908 – 1910)
- Phan Châu Trinh ( 1872 – 1926 )
- Nhà yêu n ớc, nhà cách mạng lớn
của dân tộc ta đầu thế kỉ XX.
- Sáng tác phong phú: Chữ Hán, chữ
Nôm, chữ Quốc ngữ, văn chính
luận……
2 Tác phẩm
3 Đọc Chú thích–
a Đọc
b Chú thích
? Em biết gì về địa danh Côn Lôn ?
Côn Lôn: Tức Côn Đảo, hòn đảo nằm ở phía đông nam n ớc ta, nơi TDP lập nhà tù giam cầm những chiến sĩ yêu n ớc và cách mạng
Ngữ văn 8
? Bể nghĩa là gì?
Tiếng địa ph ơng: vỡ, đập bể: đập vỡ ? Vá trời đ ợc hiểu nh thế nào ?
Vá trời: M u đồ, những công việc hết sức
lớn lao
Trang 10Văn bản :
Ngữ văn 8
3 Đọc – chú thích:
• Đọc
• Chú thích
2 Tác phẩm
I Tác giả - Tác phẩm:
1 Tác giả
II Phân tích văn bản:
1 Kết cấu – bố cục:
? Bài thơ đ ợc viết theo thể thơ nào?
Thất ngôn bát cú đ ờng luật
+ Mỗi bài đều cú 8 cõu Mỗi cõu 7 chữ.
+ Cấu trỳc nội dung bài thơ theo cỏc trỡnh tự:
Đề, thực, luận, kết với 2 cặp cõu thực và cõu luận đối nhau rất chỉnh về ý và lời.
? Em biết gì về thể thơ này?
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn, Lừng lẫy làm cho lở núi non.
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
M a nắng càng bền dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ b ớc, Gian nan chi kể việc con con.
- Bố cục:
Đề Thực Luận Kết
Trang 11Văn bản :
Ngữ văn 8
3 Đọc – chú thích:
• Đọc
• Chú thích
2 Phân tích
a Hai câu đề:
I Tác giả - Tác phẩm
1 Tác giả
-Thể thơ: Thất ngụn bỏt cỳ đường luật.
- 4 phần: Đề, thực, luận, kết.
-Phương thức biểu cảm.
II Phân tích văn bản:
1 Kết cấu – bố cục:
Làm trai đứng giữa đất Cụn Lụn, Lừng lẫy làm cho lở nỳi non
? Theo em, cú thể đặt tiờu đề cho 2 cõu thơ này thế nào? Tại sao?
-Thế đứng của chàng trai giữa đất trời
Cụn Đảo.
- Bức tranh người đập đỏ.
2 Tác phẩm
Trang 12V¨n b¶n :
Ng÷ v¨n 8
3 §äc – chó thÝch:
• §äc
• Chó thÝch
2 Phân tích:
a 2 câu đề
I T¸c gi¶ - T¸c phÈm
1 Tác giả:
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn, Lừng lẫy làm cho lở núi non
2 T¸c phÈm
II Ph©n tÝch văn bản:
1 KÕt cÊu – bè côc:
Phóng đại – khoa trương
đứng giữa
? Em có nhận xét gì về thế đứng này?
- Thế đứng đàng hoàng, hiên ngang, mạnh
mẽ, có sức khoẻ phi thường.
? Qua đó chúng ta thấy được khẩu khí, phong cách nào của Phan Châu Trinh?
Khẩu khí mạnh mẽ ngang tàng , sống hiên
ngang, sẵn sàng chấp nhận thử thách
Em có biết những câu ca dao, câu thơ nào nói về chí làm trai?
Lừng lẫy
lở núi non
Trang 13Làm trai cho đáng nên trai Xuông đông, đông tĩnh, lên đoài, đoài tan (Ca dao)
- Chí làm trai Nam, Bắc, Đông , Tây Cho phỉ sức vẫy vùng trong bốn bể
- Làm trai đứng ở trong trời đất Phải cú danh gỡ với nỳi sụng.
(Ng Công Trứ) Làm trai trong cõi thế gian Phò đời cứu n ớc phơi gan anh hùng
(Lục Vân Tiên - Ng Đình Chiểu)
Đó sinh ra làm trai cũng phải khỏc đời.
( Phan Bội Chõu)
3 Đọc – chú thích:
• Đọc
• Chú thích
2 Phân tích
a 2 cõu đề
I Tác giả - Tác phẩm
1 Tác giả
2 Tác phẩm
II Phân tích văn bản
1 Kết cấu – bố cục:
Khẩu khớ mạnh mẽ ngang tàng , sống hiờn
ngang, sẵn sàng chấp nhận thử thỏch
Văn bản :
Ngữ văn 8
Trang 14V¨n b¶n :
Ng÷ v¨n 8
?Các từ: xách, đánh, đập thuộc loại từ gì?
3 §äc – chó thÝch:
• §äc
• Chó thÝch
2 Ph©n tÝch:
a 2 câu đề
I T¸c gi¶ - T¸c phÈm
1 T¸c gi¶
2 T¸c phÈm
II Ph©n tÝch v¨n b¶n:
1 KÕt cÊu – bè côc:
Khẩu khí mạnh mẽ ngang tàng , sống hiên
ngang, sẵn sàng chấp nhận thử thách
b 2 câu thực
Công việc: Đập đá Nặng nề, vất vả,tầm
thường, bắt buộc
Xách búa đánh tan năm bảy đống
Ra tay đập bể mấy trăm hòn
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn
Xách đánh đập
năm bảy mấy trăm
? 2 câu thơ đã diễn tả công việc cụ thể của người anh hùng.Đó là việc gì?
?Các từ: năm, bảy, trăm thuộc loại từ gì?
Trang 15V¨n b¶n :
Ng÷ v¨n 8
Khí phách, ý chí quyết tâm, tinh thần vượt lên
hoàn cảnh, làm chủ hoàn cảnh của người
chiến sĩ cách mạng.
3 §äc – chó thÝch:
• §äc
• Chó thÝch
2 Ph©n tÝch:
a 2 câu đề
I T¸c gi¶ - T¸c phÈm
1 T¸c gi¶
2 T¸c phÈm:
II Ph©n tÝch v¨n b¶n:
1 KÕt cÊu – bè côc:
Khẩu khí mạnh mẽ ngang tàng , sống hiên
ngang, sẵn sàng chấp nhận thử thách
b 2 câu thực
- Nghệ thuật đối
- Lối nói khoa trương
- Động từ mạnh
- Số từ
Giọng điệu, khẩu khí ngang tàng → công việc phi thường
? Qua giọng điệu, nghệ thuật, việc làm…em hiểu gì về
người tù CM ?
Trang 16V¨n b¶n :
Ng÷ v¨n 8
Khí phách, ý chí quyết tâm, tinh thần vượt
lên hoàn cảnh, làm chủ hoàn cảnh của người
chiến sĩ cách mạng.
3 §äc – chó thÝch:
• §äc
• Chó thÝch
2 Ph©n tÝch:
a 2 câu đề
I T¸c gi¶ - T¸c phÈm
1 T¸c gi¶
2 T¸c phÈm:
II Ph©n tÝch v¨n b¶n:
1 KÕt cÊu – bè côc:
Khẩu khí mạnh mẽ ngang tàng , sống hiên
ngang, sẵn sàng chấp nhận thử thách
b 2 câu thực
? Nhờ đó tác giả muốn khẳng định điều gì?
c 2 câu luận
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi, Mưa nắng càng bền dạ sắt son
? Em hiểu như thế nào về ý nghĩa 2 từ tháng
ngày, mưa nắng trong câu ?
Công việc đập đá là liên tục, bắt buộc.
? Thân sành sỏi, dạ sắt son nghĩa là gì ?
Những thử thách gian lao ( tháng ngày,mưa nắng )
Sức chịu đựng dẻo dai, bền bỉ, ý chí kiên cường…
Khẳng định cái chí lớn, quyết tâm cao: càng
khó khăn càng bền chí, càng gian khổ càng
sắt son một lòng với nước, với dân.
- Thân sành sỏi: Dày dạn, phong trần, chấp nhận mọi thử thách.
- Dạ sắt son: tinh thần cứng cỏi, trung kiên, không sờn lòng, đổi chí.
? Phép đối tiếp tục được sử dụng như thế nào? Tháng ngày bao quản thân sành sỏi Mưa nắng càng bền dạ sắt son
Trang 17Văn bản :
Ngữ văn 8
Khớ phỏch, ý chớ quyết tõm, tinh thần vượt lờn
hoàn cảnh, làm chủ hoàn cảnh của người chiến sĩ
cỏch mạng.
3 Đọc – chú thích:
2 Phân tích:
a 2 cõu đề
I Tác giả - Tác phẩm
1 Tác giả
2 Tác phẩm:
II Phân tích văn bản:
1 Kết cấu – bố cục:
Khẩu khớ mạnh mẽ ngang tàng , sống hiờn
ngang, sẵn sàng chấp nhận thử thỏch
b 2 cõu thực
c 2 cõu luận
Khẳng định cỏi chớ lớn, quyết tõm cao: càng khú
khăn càng bền chớ, càng gian khổ càng sắt son một
lũng với nước, với dõn.
d 2 cõu kết
Những kẻ vỏ trời khi lỡ bước, Gian nan chi kể việc con con !
a) So sánh b) ẩn dụ
c) Hoán dụ d) Lối nói khoa tr ơng
(nói quá)
Hai câu thơ trên đó sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?.
vỏ trời
Gian nan Việc con con
T ơng phản
Vào tù, khổ sai chỉ là chuyện nhỏ tr ớc những gian lao, vất vả mà ng ời chiến sĩ CM đã trải qua.
? Tinh thần, ý chí của Phan Châu Trinh nh thế nào?
í chí hào hùng, lạc quan, niềm tin mãnh liệt vào sự
nghiệp cách mạng.
Trang 18Văn bản :
Ngữ văn 8
2 Phân tích:
a 2 cõu đề
I Tác giả - Tác phẩm
1 Tác giả
2 Tác phẩm:
II Phân tích văn bản:
1 Kết cấu – bố cục:
Khẩu khớ mạnh mẽ ngang tàng , sống hiờn
ngang, sẵn sàng chấp nhận thử thỏch
b 2 cõu thực
Khẳng định cỏi chớ lớn, quyết tõm cao: càng khú
khăn càng bền chớ, càng gian khổ càng sắt son một
lũng với nước, với dõn.
í chí hào hùng, lạc quan, niềm tin mãnh liệt vào sự
nghiệp cách mạng.
Khớ phỏch, ý chớ quyết tõm, tinh thần vượt lờn
hoàn cảnh, làm chủ hoàn cảnh của người chiến sĩ
cỏch mạng.
c 2 cõu luận
d 2 cõu kết
3 Đọc – chú thích:
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
Bài thơ thành công bởi những yếu tố nghệ thuật
nào? Chọn đáp án đúng nhất ?
a) Giọng thơ hào hùng, mạnh mẽ; khẩu khí ngang tàng, rắn rỏi
b) Từ ngữ gợi tả, gợi cảm; hình ảnh vừa tả thực vừa có ý nghĩa t ợng tr ng.
c) Phép đối, lối nói khoa tr ơng.
d) Cả a, b, c đều đúng.
- Thể thơ thất ngôn bát cú đ ờng luật Ngôn ngữ hàm súc, độc đáo.
- Kết hợp tả thực với t ợng tr ng, sử dụng phép ẩn dụ khoa tr ơng.
2 Nội dung:
- Bài thơ thể hiện một hình t ợng đẹp, lẫm liệt,
ngang tàng của ng ời anh hùng dù gạp gian nguy vẫn không sờn lòng đổi chí
? Rút ra một vài nét riêng cho từng bài ? Vào nhà ngục Quảng Đông…
-Từ một việc hệ trọng xem nh bình th ờng, tự nhiên, nhỏ nhặt, không
có gì đáng nói.
- Giọng điệu vừa vui, hóm hỉnh, vừa hào hùng.
Đập đá ở Côn Lôn
- Từ một việc tâm th ờng, nặng nhọc nâng lên thành một hình ảnh, t thế, tầm cao, một tinh thần của ng ời trai thời loạn đứng giữa trời đất.
- Giọng điệu hùng tráng.
Trang 19- Học thuộc lòng hai bài thơ:
- Học thuộc ghi nhớ, nội dung ghi vở, làm bài tập SGK.
- Trình bày cảm nhận của em sau khi học xong hai bài thơ.
- S u tầm những bài thơ khác cùng viết về đề tài này.