- Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào.. Sau bài học, HS cần: - Biết được nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, 1 trong những nhân tố quan trọng tạo tiền
Trang 1bé chuÈn kiÕn thøc kü n¨ng 2010-2011gi¸o ¸n sö 7 c¶ n¨m
Tuần 1 _ Tiết 1 - 2
Ngày soạn:
Phần I: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Ngày dạy:
Tiết 1 - Bài 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI
PHONG KIẾN CHÂU ÂU ( Thời sơ, trung kì trung đại )
I/ Mục tiêu
Sau bài học, HS cần:
- Nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến châu Âu
- Hiểu khái niệm “lãnh địa phong kiến”, đặc trưng của kinh tế lãnh địa phong kiến
- Biết nguyên nhân xuất hiện thành thị trung đại Phân biệt giữa nền kinh tế lãnh địa và nền kinh tế thành thị
- Thấy được sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người chuyển từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
- Rèn luyện kĩ năng so sánh lịch sử
II/ Chuẩn bị
- GV: bản đồ châu Âu thời phong kiến…
- HS: soạn và học bài
III/ Tiến trình dạy - học
1/ Ổn định
2/ Kiểm tra bài cũ
3/ Bài mới
Trang 2Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
- Yêu cầu HS đọc phần
kênh chữ
- Giảng (chỉ trên lược đồ):
từ thiên kỉ I TCN, các
quốc gia cổ đại phương
Tây Hi Lạp và Rô-ma phát
triển mạnh đến thế kỉ V, từ
phương Bắc người
Giéc-man tràn xuống và tiêu
diệt các quốc gia này, lập
nên nhiều vương quốc
mới
? Sau đó người Giéc-man
đã làm gì?
? Những việc làm ấy làm
cho xã hội phương Tây
biến đổi như thế nào?
? Lãnh chúa là những
người như thế nào?
? Nông nô do những tầng
lớp nào hình thành?
? Quan hệ giữa lãnh chúa
với nông nô như thế nào?
? Em hiểu như thế nào là
“lãnh địa”, “lãnh chúa”,
“nông nô”?
? Hãy miêu tả và nêu nhận
xét về lãnh địa phong kiến
qua H1?
?Trình bày đời sống, sinh
hoạt trong lãnh địa?
? Nền kinh tế lãnh địa có
đặc điểm gì?
? Phân biệt sự khác nhau
giữa xã hội cổ đại với xã
hội phong kiến?
- Yêu cầu HS đọc phần
kênh chữ
? Đặc điểm của thành thị
- Đọc phần 1 SGK
- Quan sát bản đồ và theo dõi để nắm kiến thức
- Chia ruộng đất, phong tước vị cho nhau
- Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ Các tầng lớp mới xuất hiện: lãnh chúa và nông nô
- Vừa có ruộng đất vừa có tước vị
- Nô lệ và nông dân
- Lãnh địa là vùng đất rộng lớn do quý tộc phong kiến chiếm được, lãnh chúa là người đứng đầu lãnh địa, nông nô phụ thuộc lãnh chúa phải nộp
tô thuế
- Tường cao, hào sâu, đồ
sộ, kiên cố, có đầy đủ nhà cửa, trang trại, nhà thờ như
1 đất nước thu nhỏ
- Lãnh chúa giàu có nhờ bóc lột nặng nề từ nông
nô, nông nô hết sức khổ cực, nghèo đói
- Khác nhau về giai cấp
- Đọc phần 3 SGK
- Là nơi giao lưu buôn bán,
1/ Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu
- Hoàn cảnh lịch sử: cuối thế kỉ V, người Gíec-man tiêu diệt các quốc gia cổ đại Hi Lạp và Rô-ma
- Biến đổi xã hội: xuất hiện các giai cấp mới lãnh chúa và nông nô
- Nông nô phụ thuộc lãnh chúa → xã hội phong kiến hình thành
2/ Lãnh địa phong kiến
- Lãnh địa là vùng đất rộng lớn do lãnh chúa làm chủ trong đó có lâu đài và thành quách
- Đời sống trong lãnh địa: lãnh chúa xa hoa, đầy đủ, nông nô nghèo khổ
- Đặc điểm kinh tế: tự cấp
tự túc không trao đổi với bên ngoài
3/ Sự xuất hiện các thành thị trung đại
a Nguyên nhân:
Cuối thế kỉ XI, sản xuất
Trang 34/ Củng cố.
- Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào?
- Vì sao lại có sự xuất hiện thành thị trung đại? Kinh tế thành thị có gì mới? 5/ Dặn dò
Học bài, xem bài mới
IV/ Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
………
Ngày soạn:
Tiết 2 - Bài 2 : SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ SỰ
HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
I/ Mục tiêu
Sau bài học, HS cần:
- Biết được nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, 1 trong những nhân tố quan trọng tạo tiền đề cho sự hình thành sản xuất tư bản chủ nghĩa
- Thấy được tính tất yếu, tính quy luậtcủa quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lên xã hội tư bản chủ nghĩa ở châu Âu
- Bồi dưỡng kĩ năng quan sát bản đồ
II/ Chuẩn bị
- GV: bản đồ thế giới, tranh ảnh và các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí…
- HS: soạn và học bài
III/ Tiến trình dạy - học
1/ Ổn định
2/ Kiểm tra bài cũ
- Xã hội phong kiến châu Âu hình thành như thế nào?
- Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tế thị trường?
3/ Bài mới
Trang 4Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
- Yêu cầu HS đọc phần
kênh chữ
? Vì sao có các cuộc phát
kiến địa lí?
? Các cuộc phát kiến địa lí
phát triển nhờ những điều
kiện nào?
? Mô tả lại con tàu
Caraven qua H3?
? Kể tên các cuộc phát
kiến địa lí lớn và nêu sơ
lược về các cuộc hành
trình đó trên bản đồ?
? Hệ quả của các cuộc
phát kiến địa lí là gì?
? Các cuộc phát kiến địa lí
có ý nghĩa gì?
- Giảng: các cuộc phát
kiến địa lí đã giúp cho
việc giao lưu kinh tế, văn
hoá được đẩy mạnh Qúa
trình tích luỹ tư bản cũng
dần dần hình thành
? Qúa trình tích luỹ tư bản
là gì?
- Yêu cầu HS đọc kênh
chữ
? Quý tộc và thương nhân
châu Âu tích luỹ vốn và
giải quyết nhân công bằng
cách nào?
? Tại sao quý tộc phong
kiến không tiếp tục sử
dụng nông nô để lao
động?
? Với nguồn vốn và lao
động có được, quý tộc và
- Đọc phấn 1 SGK
- Do sản xuất phát triển, các thương nhân, thợ thủ công cần thị trường và nguyên liệu
- Khoa học kĩ thuật phát triển: đóng được những tàu lớn, có la bàn…
- To lớn, có nhiều buồm,
có bánh lái…
- Trình bày trên bản đồ:
+ 1487 Điaxơ vòng qua cực nam của châu Phi
+ 1492 Côlômbô tìm ra châu Mĩ
+ 1498 Vascôđơ Gama đến Ấn Độ
+ 1519 – 1522 Magienlan
đi vòng quanh Trái Đất
- Tìm ra những con đường mới để nối liền các châu lục, đem về nhiều nguồn lợi cho giai cấp tư sản châu Âu
- Là cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật, thúc đẩy thương nghiệp phát triển
- Chú ý lắng nghe
- Đọc phần 2 SGK
- Cướp bóc tài nguyên từ thuộc địa, buôn bán nô lệ
da đen, đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa → không có việc làm → làm thuê
- Để sử dụng nô lệ da đen
→ thu lợi nhiều hơn
- Lập xưởng sản xuất quy
mô lớn, ;các công ty
1 Những cuộc phát kiến địa lí
- Nguyên nhân: sản xuất phát triển → cần nguyên liệu, cần thị trường
- Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu: Điaxơ,
Côlômbô, Vascôđơ Gama Magienlan
- Kết quả: tìm ra những con đường mới, đem lại nhiều nguồn lợi
- Ý nghĩa: là cuộc cách mạng về giao thông và tri thức, thúc đẩy thương nghiệp phát triển
2/ Sự hình thành chủ nghĩa
tư bản
- Qúa trình tích luỹ tư bản
là quá trình tạo vốn và người làm thuê
- Về kinh tế: hình thức kinh doanh tư bản ra đời
- Về xã hội: các giai cấp mới hình thành: tư sản và
vô sản
Trang 54/ Củng cố.
- Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động đến xã hội châu Âu như thế nào ?
- Trình bày quá trình hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa?
5/ Dặn dò
Học bài, xem bài mới
IV/ Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
………
Tuần 2 _ Tiết 3 - 4 Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 3 - Bài 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI I/ Mục tiêu Sau bài học, HS cần nắm được: - Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào Văn hoá Phục hưng - Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động của phong trào này đến xã hội phong kiến châu Âu bấy giờ - Nhận thức được sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người II/ Chuẩn bị - GV: bản đồ châu Âu, tranh ảnh về thời kì Văn hoá Phục hưng… - HS: soạn và học bài III/ Tiến trình dạy - học 1/ Ổn định 2/ Kiểm tra bài cũ - Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu và nêu hệ quả của các cuộc phát kiến đó đến xã hội châu Âu? - Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu đã diễn ra như thế nào? Duyệt của tổ trưởng ………
………
………
………
Trang 63/ Bài mới.
Trang 7Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
- Yêu cầu HS đọc kênh
chữ
? Chế độ phong kiến của
châu Âu tồn tại bao lâu?
Đến thế kỉ XV nó bộc lộ
những hạn chế gì?
- Giảng: trong suốt hơn
1000 năm đêm trường
trung cổ chế độ phong
kiến đã kìm hãm sự phát
triển của xã hội Toàn xã
hội chỉ có trường học để
đào tạo giáo sĩ, những di
sản nền văn hoá cổ đại bị
phá huỷ, trừ nhà thờ và tu
viện → giai cấp tư sản đấu
tranh chống lại sự rang
buộc của tư tưởng phong
kiến
? Phục hưng là gì?
? Tại sao giai cấp tư sản
lại chọn văn hoá làm cuộc
mở đường cho đấu tranh
chống phong kiến?
? Kể tên một số nhà văn
hoá, khoa học mà em biết?
? Thành tựu nổi bật của
phong trào Văn hoá Phục
hưng là gì?
? Qua tác phẩm của mình,
các tác giả thời Phục hưng
muốn nói gì?
- Yêu cầu HS đọc kênh
chữ
? Nguyên nhân nào dẫn
đến phong trào cải cách
- Đọc phần 2 SGK
- Từ thế kỉ V → thế kỉ
XV, kìm hãm xã hội phát triển
- Chú ý theo dõi
- Khôi phục lại giá trị của nền văn hoá Hi Lạp và Rôma cổ, sang tạo nền văn hoá mới của giai cấp tư sản
- Giai cấp tư sản có thế lực kinh tế nhưng không có địa vị xã hội → đấu tranh chống phong kiến trên nhiều lĩnh vực khác nhau, bắt đầu là lĩnh vực văn hoá Những giá trị văn hoá
cổ đại là tinh hoa của nhân loại, việc khôi phục nó sẽ tác động tập hợp đông đảo dân chúng để chống lại phong kiến
- Lê-ô-na-đơ-vanh-xi, Ra-bơ-le, Đê-cac-tơ, Cô-pec-nic, Sêch-pia…
- Khoa học kĩ thuật tiến bộ vượt bậc; sự phong phú về văn học; nghệ thuật thành công rực rỡ
- Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội; đề cao giá trị con người; mở đường cho sự phát triển của văn hoá nhân loại
- Đọc phần 2 SGK
- Giáo hội cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản
1 Phong trào Văn hoá Phục hưng
a Nguyên nhân
- Chế độ phong kiến kìm hãm sự phát triển của xã hội
- Giai cấp tư sản có thế lực kinh tế nhưng không có địa vị xã hội
→ Phong trào Văn hoá Phục hưng
b Nội dung tư tưởng
- Phê phán xã hội phong kiến và giáo hội
- Đề cao giá trị con người
2 / Phong trào cải cách tôn giáo
a Nguyên nhân: giáo hội bóc lột nhân nhân và cản
Trang 84/ Củng cố.
- Giai cấp tư sản chống phong kiến trên những lĩnh vực nào? Tại sao lại có cuộc đấu tranh đó?
- Ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hưng?
- Cuộc cải cách tôn giáo tác động đến xã hội châu Âu như thế nào?
5/ Dặn dò
Học bài, xem bài mới
IV/ Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
………
Ngày soạn: Ngày dạy:
Tiết 4 - Bài 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
I/ Mục tiêu
Sau bài học, HS cần biết:
- Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc và các triều đại phong kiến của Trung Quốc
- Những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học kĩ thuật của Trung Quốc
- Nhận thức được Trung Quốc là một quốc gia phong kiến lớn ở phương Đông,
là nước láng giềng với Việt Nam, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình lịch sử của Việt Nam
- Lập niên biểu các triều đại phong kiến Trung Quốc
II/ Chuẩn bị
- GV: bản đồ Trung Quốc thời phong kiến, các tư liệu liên quan đến bài
học…
- HS: soạn và học bài
III/ Tiến trình dạy - học
1/ Ổn định
2/ Kiểm tra bài cũ
- Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc đấu tranh của giai tư sản chống phong kiến
ở châu Âu? Nêu thành tựu và ý nghĩa của phong trào Văn hoá Phục hưng?
- Phong trào cải cách tôn giáo ảnh hưởng đến xã hội châu Âu như thế nào? 3/ Bài mới
Trang 9Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
- Yêu cầu HS đọc kênh
chữ
- Sử dụng bản đồ giảng: từ
2000 năm trước công
nguyên, người Trung
Quốc đã xây dựng đất
nước bên lưu vực sông
Hoàng Hà, với những
thành tựu văn minh rực rỡ
thời cổ đại, Trung Quốc
đóng góp lớn cho sự phát
triển nhân loại
? Sản xuất thời Xuân thu
Chiến Quốc có gì tiến bộ?
? Sản xuất phát triển tác
động đến xã hội như thế
nào?
? Địa chủ và tá điền là giai
cấp như thế nào?
- Kết luận
- Yêu cầu HS đọc kênh
chữ
? Trình bày những nét
chính trong chính sách đối
nội của nhà Tần?
? Chính sách đối ngoại
như thế nào?
? Kể tên các công trình mà
Tần Thuỷ Hoàng bắt nông
dân xây dựng?
? Em có nhận xét gì về các
tượng gốm ở H8?
- Giảng: chính sách tàn
bạo, bắt lao dịch nặng nề
đã khiến nông dân nổi dậy
- Đọc phần 1 SGK
- Chú ý theo dõi
- Công cụ bằng sắt ra đời
→ kĩ thuật canh tác phát triển, mở rộng diện tích gieo trồng → năng suất phát triển
- Xuất hiện giai cấp mới:
địa chủ và tá điền
- Địa chủ là giai cấp thống trị trong xã hội phong kiến vốn là những quý tộc cũ và nông dân giàu có, có nhiều ruộng đất; tá điền là nông dân bị mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ để làm và nộp địa tô
- Đọc phần 2 SGK
- Đem quân đánh chiếm các nước láng giềng
- Vạn lí trường thành, cung A Phòng, lăng Li Sơn
- Rất cầu kì, giống người thật, số lượng lớn… thể hiện uy quyền của Tần Thuỷ Hoàng
- Chú ý theo dõi
1/ Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
- Những biến đổi trong sản xuất: công cụ bằng sắt ra đời → diện tích gieo trồng tăng → năng suất tăng
- Biến đổi xã hội: giai cấp mới hình thành: địa chủ và
tá điền
→ Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành 2/ Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán
a Thời Tần
- Chia đất nước thành các quận, huyện trực tiếp cử quan lại đến cai trị
- Ban hành chế độ đo lường, tiền tệ
- Bắt nhân dân lao dịch
b Nhà Hán
Trang 104/ Củng cố.
- Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?
- Trình bày chính sách đối nội, đối ngoại của nhà Tần, Hán, Đường?
5/ Dặn dò
Học bài, xem phần tiếp theo
IV/ Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
………
………
Tuần 3 _ Tiết 5 - 6 Ngày soạn: Ngày dạy : /
Tiết 5 - Bài 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (tt) Duyệt của tổ trưởng ………
………
………
………
Trang 11I/ Mục tiêu.
Như tiết 4
II/ Chuẩn bị
- GV: tranh ảnh về thành tựu khoa học kĩ thuật
- HS: soạn và học bài
III/ Tiến trình dạy - học
1/ Ổn định
2/ Kiểm tra bài cũ
- Nguyên nhân hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc?
- Nêu những nét chính trong chính sách đối nội và đối ngoại của nhà Đường? Tác dụng của những chính sách đó?
3/ Bài mới
Trang 12Hoạt động GV Hoạt động HS Ghi bảng
- Yêu cầu HS đọc kênh
chữ
? Nhà Tống đã thi hành
những chính sách gì?
? Những chính sách đó có
tác dụng gì?
- Nhà Nguyên ở Trung
Quốc được thành lập như
thế nào?
- Giảng: TK XII, quân
Mông Cổ rất hùng mạnh,
vó ngựa Mông Cổ đã tràn
ngập lãnh thổ châu Âu
cũng như châu Á Khi tiến
vào Trung Quốc lập nên
nhà Nguyên
? Sự phân biệt đối xử giữa
người Mông Cổ và người
Hán được biểu hiện như
thế nào?
? Trình bày diễn biến
chính trị của Trung Quốc
từ sau nhà Nguyên đến
nhà Thanh?
? Xã hội cuối thời Minh
và nhà Thanh có gì thay
đổi?
- Giảng: thời Minh và
Thanh tồn tại hơn 500
năm Trong suốt quá trình
- Đọc phần 4 SGK
- Xoá bỏ, miễn giảm sưu thuế, mở mang các công trình thuỷ lợi, khuyến khích phát triển công nghiệp: khai mỏ, luyện kim, dệt tơ lụa, đúc vũ khí
- Ổn định đời sống nhân dân sau nhiều năm chiến tranh lưu lạc
- Vua Mông Cổ là Hốt Tất Liệt diệt nhà Tống lập nên nhà Nguyên
- Chú ý lắng nghe
- Người Mông Cổ có địa
vị cao, hưởng nhiều đặc quyền; người Hán bị cấm đoán đủ thứ như cấm mang vũ khí, thậm chí kể
cả họp chợ, ra đường vào ban đêm
- 1368, nhà Nguyên bị lật
đổ, nhà Minh thống trị
Sau đó, Lí Tự Thành lật đổ nhà Minh Quân Mãn Thanh từ phương Bắc tràn xuống lập nên nhà Thanh
- Xã hội phong kiến lâm vào tình trạng suy thoái:
vua quan ăn chơi xa xỉ, nông dân, nộp tô thuế nặng nề, phải đi lao dịch,
đi phu
- Xuất hiện nhiều xưởng dệt lớn, xưởng làm đồ sứ…với chuyên môn hoá cao, thuê nhiều nhân công, buôn bán với nước ngoài được mở rộng
- Chú ý lắng nghe
4/ Trung Quốc thời Tống - Nguyên
a Thời Tống
- Miễn giảm thuế, sưu dịch
- Mở mang thuỷ lợi
- Phát triển thủ công nghiệp
b Thời Nguyên
Phân biệt, đối xử giữa người Mông Cổ với người Hán → nhân dân nổi dậy khởi nghĩa
5/ Trung Quốc thời Minh – Thanh
* Chính trị
- 1368 nhà Minh thành lập
- 1644 nhà Thanh thống trị Trung Quốc
* Xã hội
- Vua quan sa đoạ
- Nông dân đói khổ
* Kinh tế
- Mầm móng kinh tế tư bản chủ nghĩa xuất hiện
- Buôn bán với nước ngoài được mở rộng