khi Th¹ch Sanh vµo nhµ kÓ cho nghe chuyÖn giÕt ch»n tinh, chóng míi hoµn hån.. Nay em giÕt nã, tÊt kh«ng khái bÞ téi chÕt.[r]
Trang 3Câu 2: Chỉ ra đặc điểm hình thức và kiểu câu phủ định của câu sau:
“ Tôi không lội qua sông thả diều nh thằng Quý và
không đi ra đồng nô đùa nh thằng Sơn nữa”
( Tôi đi học “ ” – Thanh Tịnh)
Câu 1: Hãy trình bày cách hiểu của em về câu phủ định bằng cách hoàn thiện sơ đồ sau
Trang 4Câu phủ định
Đặc điểm
Phản bác một ý kiến, một nhận
định
Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự
việc, tính chất, quan hệ nào đó.
Từ ngữ
phủ định
Chức năng
Câu phủ định Câu phủ định
Trang 5Chỉ ra đặc điểm hình thức và kiểu câu phủ định của câu sau:
“ Tôi không lội qua sông thả diều nh thằng Quý và
không đi ra đồng nô đùa nh thằng Sơn nữa”
( Tôi đi học “ ” – Thanh Tịnh)
không không
Câu phủ định miêu tả
Trang 6TiÕt 97
Trang 7I Hành động nói là gì? 1) Ví dụ
Trang 8Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi
Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe tiếng gọi cửa Ngỡ là hồn
oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít
khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn Nh ng Lí Thông bỗng nảy ra kế khác Hắn nói:
- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó, tất không khỏi
bị tội chết Thôi, bây giờ nhân trời ch a sáng em hãy trốn ngay đi Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Thạch Sanh lại thật thà tin ngay.Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí
thông, trở về túp lều cũ d ới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
( Thạch Sanh)
1 Lí Thông nói với Thạch sanh nhằm mục đích chính là gì? Câu nào thể hiện rõ nhất mục đích ấy?
2 Lí Thông có đạt đ ợc mục đích của mình không? Chi tiết nào nói lên điều đó?
3 Lí Thông đã thực hiện mục đích của mình bằng ph ơng tiện gì?
4 Nếu hiểu hành động là việc làm cụ thể của con ng ời nhằm một mục đích “
nhất định thì việc làm của Lí Thông có phải là một hành động không? Vì sao?”
Trang 9Con trăn ấy là của vua
nuôi đã lâu.
Nay em giết nó, tất
không khỏi bị tội chết.
Thôi, bây giờ nhân trời
ch a sáng em hãy trốn ngay đi.
Sanh
Đạt đ ợc mục đích
Thạch Sanh tin,
từ giã mẹ con Lí Thông ra đi
Trang 10I Hành động nói là gì?
1) Ví dụ 2) Ghi nhớ:
Hành động nói
Thực hiện bằng lời nói
Có mục đích nhất định
Trang 11(3) B nói: Hai giờ chiều.
? Cho biết A thực hiện
(1) B không cộng tác hội thoại với A.
(2) Cộng tác hội thoại với A nh ng không cung cấp đ ợc tin trả lời theo nội dung đòi hỏi của A.
(3) B cộng tác và thoả mãn đ ợc việc cung cấp tin cần thiết cho A.
Trang 123) L u ý:
Hành động nói là hành
động do ng ời nói thực hiện, nó
có thể có hiệu quả cũng có thể không có hiệu quả
Tuy nhiên, ng ời sử dụng luôn cần có ý thức h ớng tới
việc đạt hiệu quả khi sử dụng hành động nói.
Trang 13II Một số kiểu hành động nói th ờng gặp
1) Ví dụ
a) Ví dụ 1:
Trang 14Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu.
Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội
chết.
Thôi, bây giờ nhân trời ch a sáng em
hãy trốn ngay đi.
Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
STT Câu nói của Lí Thông Mục đích
Trang 15II Một số kiểu hành động nói th ờng gặp
1) Ví dụ
a) Ví dụ 1:
b) Ví dụ 2:
Trang 16Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi
Cái Tí ch a hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu?
Điểm thêm một giây nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách “ ”
xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà Cụ Nghị thôn Đoài.
Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống nh sét đánh bên tai, nó
liệng củ khoai vào rổ và oà lên khóc.
[ ] Chừng nh lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn t ởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im Bây giờ nghe mẹ giục nó phải
đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:
- U nhất định bán con đấy ? U không cho con ở nhà nữa ? Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!
Trang 17Chỉ ra các hành động nói của mỗi nhân vật và cho
biết mục đích của mỗi hành động?
Bộc lộ cảm xúc Bộc lộ cảm xúc
-U nhất định bán con đấy ? -U không cho con ở nhà nữa ? -Khốn nạn thân con thế này!
Trời ơi!
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn
Đoài.
Trang 18Bài tập: Hãy nối các hành động nói ở cột A với mục đích
t ơng ứng ở cột B.
a) Hãy vẽ ngay cho ta một chiếc
thuyền
b) Thế thì phải giục anh ấy ăn
mau đi kẻo ng ời ta sắp sửa kéo
vào rồi đấy.
Trang 20Hái B¸c bá
Trang 21Theo em, có những
ph ơng tiện nào để thực hiện hành
động nói?
s
Trang 223) L u ý
Ph ơng tiện thực hiện hành động nói: lời
nói , cử chỉ, điệu bộ ( gật đầu, lắc đầu, nhún vai, phẩy tay … )
Trang 23III LuyÖn tËp
Trang 24Bài 2 ( SGK, tr 64)
Chỉ ra các hành động nói và mục đích
của mỗi hành động nói trong những đoạn trích sau:
a) Tiếng chó sủa vang các xóm.
Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:
Trang 25Th¶o luËn nhãm
Trang 26Tr×nh bµy
Hái B¸o tin
X¸c nhËn, thõa nhËn
Hái B¸o tin
Trang 27- Em để nó ở lại- Giọng em ráo hoảnh- Anh phải
hứa với em không bao giờ để chúng ngồi cách xa nhau.
Anh nhớ ch a? Anh hứa đi.
- Anh xin hứa .
Tôi mếu máo trả lời và đứng nh chôn chân xuống
đất, nhìn theo cái bóng bé nhỏ liêu xiêu của em tôi trèo
lên xe.
( Cuộc chia tay của những con búp bê “ ” – Khánh Hoài)
Trang 28Stt Câu Kiểu hành động nói
1
3
2
Anh hứa đi
Anh phải hứa với em không bao giờ để chúng ngồi cách xa nhau.
Anh xin hứa.
Yêu cầu
Yêu cầu, nài ép
Hứa
Trang 29Bài tập 4
Đặt câu theo yêu cầu sau:
a)Một hành động hỏi
b) Một hành động bộc lộ cảm xúc
c) Một hành động nói thuộc nhóm trình bày
d) Một hành động nói thuộc nhóm điều khiển