Tài liệu ngư văn tuần 23

Kiến thức: - Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên trên sông Thu Bồn và vẻ đẹp của con người lao động được miêu tả trong bài.. - Nắm được nghệ thuật phối hợp miêu tả kh

TUẦN 23

Ngày soạn 21/1/2011

Ngày giảng

Tiết 85 VƯỢT THÁC

Võ Quảng

A Mục tiêu

1 Kiến thức:

- Cảm nhận được vẻ đẹp phong phú, hùng vĩ của thiên nhiên trên sông Thu Bồn

và vẻ đẹp của con người lao động được miêu tả trong bài

- Nắm được nghệ thuật phối hợp miêu tả khung cảnh thiên nhiên và hoạt động của con người

2 Kĩ năng

- Phân tích chi tiết, luyện cách viết văn miêu tả

3 Thái độ:

- Yêu lao động, yêu thiên nhiên

B Chuẩn bị

- GV: Giáo án, bảng phụ,

- HS: Soạn bài, lập dàn bài các đề ở sgk

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động

Hoạt động 1: Khởi dộng

1 Ổn định

Sĩ số 6a

2 Kiểm tra :

Kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của HS

3 Giới thiệu bài

Hoạt động 2: đọc hiểu văn bản Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

GV hướng dẫn HS cách đọc

Lúc đầu đọc chậm , nhẹ Tiếp là đọc nhanh

chú ý nhấn giọng ở các động từ, tính từ chỉ

hoạt động

GV chúng ta đã chuẩn bị bài ở nhà, vậy em

nào cho biết một vài nét về tác giả Võ

Quảng và tác phẩm Vượt thác ?

HS: xem chú thích ở SGK 39 - 40

GV: nhấn mạnh một số từ

Văn bản này chia làm mấy phần?

Từ đâu đến đâu , nội dung của từng phần ?

Hs: 3 phần

- Từ đầu đến “ vượt nhiều thác nước”→

I Đọc - Tìm hiểu chung

1 Đọc 2.Chú thích a.Tác giả

- Võ Quảng sinh năm 1920

- Quê ở Đại Hoà - Đại Lộc - Quảng Nam

- Là nhà văn viết cho thiếu nhi

b.Tác phẩm : Vượt thác trích từ chương

XI của truyện “Quê nội” viết năm 1974

là truyện thành công nhất của Võ Quảng

c.Từ khó

SGK

4 Bố cục

- Ba đoạn

cảnh dòng sông và hai bên bờ trước khi

thuyền vượt thác

- Tiếp đó đến “thác cổ cò”→ cuộc vượt

thác của dượng Hương Thư

- Phần còn lại → cảnh dòng sông và hai bên

bờ sau khi thuyền vượt thác

Trong 3 nội dung đó , nội dung nào là tả

cảnh thiên nhiên, nội dung nào là tả người

lao động ?

Hs:

GV vượt thác là một bài văn miêu tả, vậy

theo em vị trí quan sát để miêu tả của tác

giả trong bài ? vị trí quan sát ấy có thích

hợp không ? vì sao ?

Hs: Vị trí quan sát của tác giả là ở trên

thuyền , là thích hợp Vì : bao quát được

toàn bộ từ xa đến gần, từ gần đến xa từ cụ

thể đến tổng thể

- Tác giả dùng hình ảnh con thuyền để miêu

tả cảnh dòng sông

Vậy con thuyền được tác giả miêu tả bằng

những chi tiết nào ?

Hs:

Tại sao tác giả miêu tả dòng sông chỉ bằng

hoạt động của thuyền?

Hs:

Cảnh hai bên bờ sông được miêu tả bằng

những hình ảnh cụ thể nào ?

Hs:

Em có nhận xét gì về cách dùng từ và nghệ

thuật miêu tả của tác giả ?

Hs:

Cảnh dòng sông và cảnh hai bên bờ trước

và sau khi thuyền vượt thác đã đổi thay như

thế nào qua từng chặng đường của con

thuyền ?

Hs:

II Tìm hiểu văn bản.

1 Cảnh thiên nhiên trước và sau khi thuyền vượt thác

* Cảnh dòng sông:

- Hình ảnh con thuyền : + Cánh buồm nhỏ căng phồng + Rẽ sóng lướt bon bon

+ xuôi chầm chậm

- Những thuyền chất đầy cau tươi, dây mây , dầu rái,…

→ Con thuyền là sự sống của dòng sông

* Cảnh hai bên bờ.

- Bãi dâu trải ra bạt ngàn

- Những chòm cổ thụ đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước

- Những núi cao sừng sững

- Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom xa như những cụ già vung tay

hô đám con cháu tiến về phía trước

→ Dùng từ láy gợi hình và phép so sánh, nhân hoá

- Lúc đầu thì êm đềm , hiền hoà thơ mộng , quang cảnh rộng rãi , trù phú

- Đoạn cuối thì có nhiều thác dữ cảnh vật um tùm, đồng ruộng mở ra

→ Phong phú , đa dạng, giàu sức sống

Sự miêu tả của tác giả đã làm hiện lên một

cảnh tượng thiên nhiên như thế nào ? Cuộc

vượt thác của dượng Hương Thư diễn ra

trong hoàn cảnh nào ?

Hs:

Em có suy nghĩ gì về hoàn cảnh vượt thác

đó ?

Hs: Hoàn cảnh đó rất cần đến sự dũng

cảm của con người.

Hình ảnh dượng Hương Thư lái thuyền

vượt thác được tập trung miêu tả ở đoạn

văn nào ?

Hs:

Trong đoạn văn đó hãy tìm những từ ngữ

miêu tả hình ảnh dượng Hương Thư?

Hs:

Ở đó tác giả chủ yếu sử dụng nghệ thuật

nào ?

Hs:

So sánh như vậy có tác dụng gì trong việc

gợi tả hình ảnh dượng Hương Thư?

Hs:

Qua hình ảnh dượng Hương Thư tác giả

muốn gửi gắm điều gì với chúng ta?

Hs:

Qua tìm hiểu văn bản em nhận thấy “ vượt

thác” đã dựng lên nột cảnh tượng về thiên

nhiên và con người lao động nơi đây như

thế nào ?

Hs:

Em học tập được những gì về nghệ thuật

miêu tả từ văn bản

“ Vượt thác”

GV: cho HS đọc ghi nhớ SGK

Hoạt động 3:Luyện tập

Gv tổ chức cho HS thảo luận (4 nhóm )

Hai bài Sông nước Cà Mau và Vượt

vừa tươi đẹp , vừa nguyên sơ và cổ kính

2 Cuộc vượt thác của dượng Hương Thư

* Hoàn cảnh vượt thác

- Mùa nước to, nước từ trên cao phóng xuống

- Thuyền vùng vằng cứ chực tụt

→ Đầy khó khăn, gian khổ, nguy hiểm

*Hình ảnh dượng Hương Thư.

- Như một pho tượng đồng đúc

- Bắp thịt cuồn cuộn

- Răng cắn chặt

- Ghì trên ngọn sào giống như một hiệp

sĩ của Trường Sơn oai linh hùng vĩ

→ So sánh : rắn chắc, bền bỉ , quả cảm

và tinh thần vượt lên gian khó

→ Đề cao sức mạnh của người lao động, tình cảm quý trọng đối với người lao động trên quê hương

III Tổng kết :

1 Nội dung

- Cảnh thiên nhiên , sông nước , cây cối rộng lớn hùng vĩ

- Nổi bật vẽ hùng dũng của người lao động

2 Nghệ thuật

- Miêu tả , so sánh, nhân hóa

- Chọn điểm nhìn thuận lợi cho quan sát

- Sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú

- Có cảm xúc với đối tượng miêu tả

 Ghi nhớ : sgk

IV Luyện tập.

- Sông nước Cà Mau : một bức tranh thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức

thác đều miêu tả cảnh sông nước Hãy nêu

những nét đặc sắc của phong cảnh thiên

nhiên được miêu tả ở mỗi bài và nghệ thật

miêu tả của mỗi tác giả ?

sống hoang dã Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo

ở vùng đất tận cùng của tổ quốc

- Vượt thác : tả cảnh vượt thác của con thuyền trên sông Thu Bồn, làm nổi bật

vẻ hùng dũng và sức mạnh của con người lao động trên nền cảnh thiên nhiên rộng lớn , hùng dũng

Hoạt động Củng cố- Dặn dò

- Đọc lại ghi nhớ

- Gv hệ thống toàn bài

- Nắm nội dung bài học

- Học phần ghi nhớ

- Soạn : So sánh

==================================

Ngày soạn 22/1/2011

Ngày giảng

Tiết 86 SO SÁNH (tiếp theo)

A Mục tiêu

- HS nắm được hai kiểu so sánh cơ bản: ngang bằng và không ngang bằng

- Hiểu được các tác dụng chímh của so sánh

- Bước đầu tạo được một số phép so sánh

B Chuẩn bị

- GV: Giáo án, bảng phụ

- HS: Nghiên cứu bài

D Tiến trình lên lớp

Hoạt động 1:Khởi động

1 Ổn định

Sĩ số 6a

2 Kiểm tra :

Phó từ là gì ? Cho ví dụ ? Phân laọi phóc từ trong ví dụ ấy ?

3 Giới thiệu bài

Hoat động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

GV cho HS đọc ví dụ 1 SGK – 41

Tìm phép so sánh trong khổ thơ sgk? Từ

ngữ so sánh là gì?

Hs:

Từ ngữ chỉ ý so sánh trong các phép so

sánh trên có gì khác nhau?

Hs:

A Những ngôi sao

I Các kiểu so sánh.

1 Ngữ liệu: SGK

2 Nhận xét

- Hai phép so sánh có các từ ngữ so sánh khác nhau :

“chẳng bằng” và “là” ; là : so sánh

ngang bằng ; chẳng bằng: là so sánh kém hơn

B mẹ đã thức

Từ so sánh: chẳng bằng => A không

ngang bằng B

Có mấy kiểu so sánh ? Đó là những kiểu

nào?

Tìm thêm những từ ngữ chỉ ý so sánh

ngang bằng hoặc hơn kém?

GV: cho SH đọc ví dụ SGK – 42

Tìm phép so sánh trong đoạn văn?

Hs:

- Có chiếc lá tựa mũi tên nhọn

- Có chiếc lá như con chim bị lão đảo…

Trong ví dụ đó phép so sánh có tác dụng

gì?

đối với việc miêu tả sự vật, sự việc?

? Đối với việc miêu tả tình cảm người

viết?

Qua phân tích tìm hiểu em hãy cho biết

so sánh có tác dụng gì?

Gv gọi hs đọc ghi nhớ ở SGK

Hoạt động 3: Luyện tập

GVcho HS đọc bài tập 1 SGK

Chỉ ra phép so sánh trong những khổ thơ

đó và cho biết chúng thuộc kiểu so sánh

nào? Phân tích tác dụng gợi hình , gợi

cảm ?

Hs: làm độc lập, gv gọi 3 em lên bảng

làm, chấm điểm

Nêu những câu văn có sử dụng phép so

sánh trong bài vượt thác ? em thích hình

ảnh so sánh nào? Vì sao?

3 Kết luận: Ghi nhớ SGK

II Tác dụng của phép so sánh.

1 Ngữ liệu: SGK

2 Nhận xét

- Đối với việc miêu tả sự vật, sự việc : Tạo ra những hình ảnh cụ thể, sinh động giúp người đọc người nghe dể hình dung về sự vật, sự việc được miêu tả

Cụ thể trong đoạn văn phép so sánh giúp người đọc hình dung được những cách rụng khác nhau của lá

- Đối với việc thể hiện tư tưởng, tình cảm của người viết : tạo ra những lối nói hàm súc giúp người đọc dễ nắm bắt

tư tưởng tình cảm người viết Cụ thể trong đoạn văn thể hiện quan niệm của tác giả về sự sống và cái chết

3.Kết luận: Ghi nhớ : SGK

III Luyện tập.

1.Các phép so sánh, chúng thuộc kiểu.

a Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè

Từ so sánh : là → ngang bằng

b Con đi…chưa bằng muôn nỗi…

Từ so sánh : chưa bằng → không ngang bằng

c Anh đội viên… như nằm trong giấc

Từ so sánh: như → ngang bằng

2 Những câu văn có sử dụng phép so

sánh trong bài Vượt thác.

- Thuyền rẽ sóng…như đang nhớ núi

GV : cho HS thảo luận nhóm Bài tập 2

SGK

Sau đó gọi đại diện các nhóm trình bày

Các nhóm khác lắng nghe và góp ý kiến

Gv chốt ý , bổ sung

rừng

- Núi cao như đột ngột hiện ra

- Những động tác nhanh như cắt

- DHT như một pho tượng đồng đúc

- Giống như một hiệp sĩ của trường sơn

- Những cây to như những cụ già…

* Hình ảnh DHT như 1 pho tượng đồng đúc → thể hiện trí tưởng tượng phong phú của tác giả, hình ảnh hiện lên đẹp, khỏe, hào hùng → thể hiện khát vọng chinh phục thiên nhiên của con người

*Hoạt động 4: Củng cố - HDVN

- Đọc một số câu ca dao, tục ngữ có sử dụng phép so sánh?

- Học nắm chắc ghi nhớ

- Làm các bài tập 3

- Soạn: Chương trình địa phương

===================================

Ngày soạn 22/1/2011

Ngày giảng

Tiết 87 CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG TIẾNG VIỆT

A Mục tiêu

- Sửa một số lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

- Có ý thức khắc phục các lỗi chính tả do ảnh hưởng của cách phát âm địa phương

- Có thái độ đúng đắn trong cách phát âm của mình và trân trọng những từ địa phương để phát âm cho chính xác

B Chuẩn bị

- GV: Giáo án, bảng phụ

- HS: Nghiên cứu bài

C Tiến trình lên lớp

*Hoạt động 1:Khởi động

1 Ổn định

Sĩ số 6a

2 Kiểm tra:

Kiểm tra sự chuẩn bị của hs

3 Giới thiệu bài

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

GV: nêu một số lỗi thường mắc cho

học sinh biết

- Đối với các tỉnh miền Bắc thường

mắc các lỗi sau : tr/ ch ;

s/x ; r/ đ/gi

I Nội dung luyện tập.

1 Đối với các tỉnh miền Bắc

- Các lỗi thường mắc : tr/ ch ; s/x ; r/ đ/gi

2 Đối với các tỉnh miền Nam :

- Đối với miền Nam : c/ t ; n/ ng

- Các nguyên âm và phụ âm đầu dễ

mắc lỗi : v/ đ ; i/ iê ; o/ô

Sau mối miến gv nên lấy những ví dụ

minh họa

Gv đọc - HS viết sau đó dò lại

HS viết - đổi chéo cho nhau kiểm tra

và sửa lại

GV đọc HS viết sau đó kiểm tra lại và

sửa lại

GV: cho HS lấy thêm một số từ khác

để phân biệt

- Các lỗi thường mắc : c/t ; n/ ng ;

- Viết đúng phụ âm đầu : v/d

- Nguyên âm dễ mắc lỗi : i/ iê ; o/ ô

II Hình thức luyện tập.

1 Đọc và viết đúng các cặp vần ác và át

- Lác đác mưa rơi

- Lang thang xuôi ngược

- Man mát khí trời

- Miên man niềm vui

2 Nghe - viết

- Ngơ ngác

- Khao khát

- Man mác

- Tan nát

- Nhang nhác – ràn rạt

- Phờ phạc – vàng bạc

- Cò vạc - cờ bạc

- Lưu lạc - lưu loát

- Bạc bẽo – bác học…

3 Cặp vần : ước - ướt

- Phía trước bóng ai

- Lướt thướt áo dài

- Tơ vương lưu luyến

4 Phân biệt hỏi ngã :

- Dể dải ; lảng đảng

- Thũ thĩ vô duyên

- Thủ thỉ ăn tiền

- Đõng đãnh dở hơi

- Đỏng đảnh chết liền

*Hoạt động 3:Củng cố - HNVN

- Phân biệt tre hay che

…chở, nón…, trồng…,

- Rèn chính tả, chú ý các lỗi thường mắc

- Soạn bài: Phương pháp tả cảnh

==================================

Ngày soạn 22/1/2011

Ngày giảng

Tiết 88 PHƯƠNG PHÁP TẢ CẢNH VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN TẢ CẢNH Ở NHÀ

A Mục tiêu

- Nắm được cách tả cảnh và bố cục của một đoạn, một bài văn tả cảnh

- Luyện tập kỹ năng quan sát và lựa chọn, kỹ năng trình bày những điều quan sát, lựa chọn được theo một thứ tự thích hợp

- Có thái độ đúng đắn trước những cảnh mình đang miêu tả

B Chuẩn bị

- GV: Giáo án, bảng phụ, tranh ảnh

- HS: Nghiên cứu bài

C.Tiến trình tổ chức các hoạt động

Hoạt động 1: Khởi động

1 Ổn định

Sĩ số 6a

2 Kiểm tra :

Thế nào là văn miêu tả ?

3 Giới thiệu bài

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

GVcho HS đọc 3 đoạn văn ở SGK

Văn bản a, tại sao có thể nói qua hình ảnh

nhân vật ta có thể hình dung được những nét

tiêu biểu của cảnh sắc ở khúc sông có nhiều

thác dữ?

Hs:

Văn bản b tả cảnh gì? người viết đã miêu tả

cảnh vật ấy theo thứ tự nào?

Hs:

Đoạn c gồm có 3 phần hãy chỉ ra và tóm tắt

ý của mỗi phần?

Hs:

Qua phân tích tìm hiểu em hãy nhận xét về

thứ tự miêu tả của tác giả trong đoạn văn

trên?

Hs:

GVcho hs thảo luận

? Muốn tả cảnh cần phải đảm bảo những

yêu cầu nào?

? Bố cục của bài văn tả cảnh gồm có mấy

phần? nội dung của từng phần ?

Hoạt động 3:Luyện tập.

* GV cho HS đọc bài tập 1 SGK - 47

Đề: Tả quang cảnh lớp học trong giờ viết

I Phương pháp viết văn tả cảnh.

1 Ngữ liệu: SGK.

2 Nhận xét

a Vì: Người vượt thác phải đem hết sức mình ra để chiến đấu cùng với thác dữ

- Răng cắn chặt

- Mắt nảy lửa

- Quai hàm bạnh ra,…

b - Cảnh sắc một vùng sông nước Cà Mau - Năm Căn

- Theo một trình tự:

+ Từ dưới mặt sông lên trên bờ

+ Từ gần đến xa

c

* Mở bài: Từ đầu → màu của lũy tre

→ giới thiệu khái quát về lũy tre làng

* Thân bài: Tiếp → không rõ → lần

lượt miêu tả cụ thể ba vòng tre của lũy làng

* Kết bài: Còn lại → phát biểu cảm

nghĩ và nhận xét về loài tre

* Nhận xét: tác giả miêu tả từ ngoài vào trong( trình tự không gian) tả từ khái quát đến cụ thể

3.Kết luận: Ghi nhớ:

II Luyện tập.

* Đề : Tả quang cảnh lớp học trong giờ viết tập làm văn

bài tập làm văn

HS thảo luận và ghi ra giấy , trình bày trước

lớp, lớp nhận xét bổ sung

GV: nhận xét, bổ sung

Gv cho hs viết trong 5’ phần Mở bài Sau đó

gọi 1-2 em đọc bài

Gv chỉnh sửa lỗi cho các em

a Chọn những hình ảnh tiêu biểu nào?

- Cô giáo, thầy giáo, không khí lớp học, quang cảnh chung của phòng học (bảng, bốn bức tường, bàn ghế…)

- Các bạn ( tư thế, thái độ, công việc chuẩn bị…) cảnh viết bài, cảnh ngoài sân trường, tiếng trống,

b Tả theo thứ tự nào?

- Có thể theo thứ tự từ trên bàn giáo viên xuống lớp

- Có thể từ không khí chung đến bản thân người viết

c Viết phần mở bài và phần kết bài

( Cho HS tự viết GV đọc một số bài )

*Hoạt động 4: Củng cố - HDVN

- HS đọc ghi nhớ

- Học thuộc ghi nhớ

- Làm BT 2, 3

- Viết bài số 5 ở nhà Nộp bài vào thứ 5 tuần sau

Đề : Hãy tả quang cảnh trường em trong giờ ra chơi