Thö nghiÖm cung cÊp cho ®èi t îng nghiªn cøu l îng kÏm Ýt nhÊt lµ Thö nghiÖm cung cÊp cho ®èi t îng nghiªn cøu l îng kÏm Ýt nhÊt lµ 50% khuyÕn c¸o cña Hoa Kú (RDA) vÒ nhu cÇu kÏm ë trÎ[r]
Trang 1C ác bệnh thiếu vi
chất ở trẻ em
Th.S Nguyễn Thị Yến
Trang 2Thiếu yếu tố vi lượng ở trẻ
em trước tuổi đến trường
Nước Thiếu máu,
thiếu sắt (%)
Thiếu vitamin
A (tiêm lâm sàng)
Thiếu Iod (mắc bệnh) Thiếu kẽm (nguy cơ)
Nam Á 52,7 35,6 17 >25
Châu Á,
Tây Thái
Bình
Dương
42 18,2 21 15-25
Cận
Sahara
châu Phi
35,2 35,5 18 >25
Mỹ Latinh
(Canbe) 22,9 19,6 11 15-25
Tổng
Trang 3 Vai của kẽm trong co thể :
+ Kẽm tham gia vào thành của nhiều và enzym quan trọng
trong cơ thể :
- Các men tiêu hoá như : carbo-anhydraza,
carboxy-polypeptidaza, phosphataza kiềm.Nên khi thiếu kẽm khả nang hấp thu và tiêu hóa protit,lipit của thức
ăn giảm
-Kẽm tham gia vào các thành phần của các men xúc tác các phản ứng hóa học trong tế bào
như :
Ribonucleaza, AND polymeraza,
thiamin-kinaza ,có tác dụng trong chuyển hóa protit và gluxit
Trang 4Nồng độ kẽm huyết thanh của các nhóm bệnh nhi
P<0.01 P>0.05
161 p
54.95± ± 12.17 12.17
12.4± ± 6.6 6.6
23 SDD nặng
61.65 11.83 ±
61.65 11.83 ±
9.0± ± 3.5 3.5
73 Tiêu chảy kéo dài
69.53± ± 17.31 17.31
10.3± ± 4.1 4.1
33 Tiêu chảy cấp
97.68± ± 23.80 23.80
10.8± ± 5.4 5.4
32 Trẻ khoẻ mạnh
Zn/Hn (Mg/dl)
Tuổi (tháng)
Số bệnh nhân (n)
Chỉ số
Nhóm
Trang 5Vai trò của kẽm
Tham gia vào thành phần của một số các hormon
tuyến tụy, tuyến yến, tuyến thượng thận Nên khi thiếu kẽm tinh hoàn teo nhỏ, tử cung không phát triển.
Zn còn có vai tròquan trọng đối với sự tạo thành yếu
tố tăng trưỏng giống insulin ở trẻ em(IGFL ).
Zn cần thiết cho quá trình tổng hợp
a.deoxyribonucleic và a.Ribonucleic khi thiếu Zn trên động vật gây tổn thuớng sự gắn đồng bộ của
thiamidine và chuỗi AND, tác động nay rất quan trọng đối với sự phục hồi của niêm mạc ruột thông qua tăng sinh của lớp tế bào mầm ở hẻm tuyến.
Zn cần thiết cho sự chuyển dạng của tế bào lympho, tăng cường chức năng cửa lympho T
Trang 6Kẽm trong điều trị tiêu chẩy ở trẻ em
Tác dụng:
1. Chức năng miễn dịch của niêm mạc ruột
2. Cấu trúc và chức năng bình th ờng ruột
3. Hồi phục niêm mạc ruột bị tổn th ơng
Cơ chế:
Kẽm đóng vai trò quan trọng trong các Enzyme kẽm loại Metallo enzyme, Poly Ribosome, màng tế bào- chức năng tế bào- đóng vai trò chủ yếu với sự phát triển và miễn dịch tế bào
Tiêu chẩy mất kẽm làm tình trạng thiếu kẽm nặng hơn
Khuyến cáo của WHO và UNICEF
Đ a kẽm và ORS triển khai tại cộng đồng 2005
Trang 7Kẽm đối với tiêu chẩy kéo dài
Kẽm điều trị tiêu chẩy kéo dài qua phân tích 4 nghiên cứu thử
nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên và không ngẫu nhiên cho thấy: Giảm 24% khả năng tiêu chẩy kéo dài tiếp tục (95% độ tin cậy
trong khoảng 9- 37%)
Giảm 42% điều trị thất bại hoặc tử vong (95% độ tin cậy trong
khoảng 9- 37%)c
So với nhóm chứng không điều trị kẽm
Điều chú ý là kẽm có tác dụng hiệu quả hơn ở trẻ em d ới 12
tháng tuổi là nam, teo đét hoặc nồng độ kẽm huyết thanh thấp
Trang 8Chuyển hóa và hấp thu
kẽm
Kemx
Trang 9Cung cấp kẽm và phòng tcc- tckd
Phân tích tổng hợp các thử nghiệm lâm sàng về vai trò của kẽm đối
với dự phòng tiêu chẩy cấp và tiêu chẩy kéo dài cho thấy
Thử nghiệm cung cấp cho đối t ợng nghiên cứu l ợng kẽm ít nhất là
50% khuyến cáo của Hoa Kỳ (RDA) về nhu cầu kẽm ở trẻ em
d ới 5 tuổi và đánh giá tần xuất mắc tiêu chẩy cấp và tiêu chẩy kéo dài qua theo dõi hàng ngày tại nhà
1 Có 7 thử nghiệm cung cấp liên tục hàng ngày cho trẻ liều RDA
hoặc gấp 2 lần RDA 5-7 ngày trong tuần trong thời gian quan sát
2 Có 3 thử nghiệm cung cấp 2- 4 lần RDA kẽm trong 2 tuần lễ và
theo dõi 2- 3 tháng tần xuất mắc tiêu chẩy cấp và tiêu chẩy kéo dài
Trang 10Trong thử nghiệm cung cấp kẽm liên tục:
Tần xuất mắc tiêu chẩy giảm 18% so với nhóm chứng (Incidence) Tần xuất hiện mắc tiêu chẩy giảm 18% so với nhóm chứng
Không có sự khác biệt giữa các nhóm cung cấp kẽm.
Trong thử nghiệm cung cấp kẽm ngắn trong 2 tuần lễ kết quả cũng thấy nh trong cung cấp kẽm kéo dài
Tần xuất mắc tiêu chẩy giảm 11% so với nhóm chứng (OR 0,89 95% CI 0,62- 1,28)
Tần xuất hiện mắc tiêu chẩy giảm 34% so với nhóm chứng (OR 0,66 95% CI 0,52- 0,83)
Nh vậy cung cấp kẽm đầy đủ cho trẻ có tác dụng rõ rệt giảm tần xuát tiêu chẩy ở các n ớc đang phát triển
Trang 11Kẽm và tác dụng điều trị và phòng bệnh
Một số nghiên cứu cung cấp kẽm kéo dài hoặc ngắn hạn
có tác dụng làm giảm tần xuất mắc ly trong thời gian nghiên cứu
Nghiên cứu cung cấp kẽm khi trẻ đang bị lỵ cấp tính
bởi trực khuẩn lỵ cho thấy có cải thiện đáp ứng miễn diạch tốt với các kháng thể kháng lỵ rõ rệt trong huyết thanh, tăng tỷ lệ lymphocyt B, t ơng bào cũng nh IgA đặc hiệu
Với tất cả các lý do trên: Kẽm có vai trò hỗ trợ với
kháng sinh trong điều trị tiêu chẩy phan có máu
Trang 12Cung cấp kẽm và sử dụng kháng sinh không hợp lý
trong điều trị tiêu chẩy
Sử dụng kháng sinh không hợp lý trong điều trị tiêu chẩy dẫn tới
tình trạng kháng kháng sinh ở các n ớc đang phát triển (Bangladesh 26% thuốc mua là kháng sinh dùng chủ yếu ở trẻ tiêu chẩy- trong đó 48% chỉ mua thuốc dùng 1 lần/ ngày) Khi sử dụng kẽm để điều trị tiêu chẩy làm giảm nhu cầu dùng
kháng sinh đ ợc coi là 1 thứ thuốc đ ợc sử dụng để điều trị tiêu chẩy
Nghiên cứu ở cộng đồng tại Matlab (Bangladesh) trên 30 vùng
với 200 trẻ 3- 59 tháng
ở những vùng cung cấp kẽm tỷ lệ sử dụng kháng sinh giảm đi
70%, giảm đi tới cửa hàng thuốc và bác sỹ trạm y tế xã- giảm sử dụng kháng sinh không hợp lý
Trang 13Thử nghiệm đánh giá hiệu quả của bổ
sung kẽm đối với phòng tiêu chảy,
viêm phổi
tiêu chảy giảm
Tần suất mắc viêm phổi
Việt Nam Ninh 1998 146 44% 44%
Ấn Độ Sazawal 1997,
1998 579 8% 43%
Jamaica Meeks-Ganew 61 8% 88%
Papua
new
ghinê
Sharkar 1999 274 12%
Ấn Độ Bandari 2002 2482 26%
Trang 14BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
THIẾU KẼM Ở TRẺ EM
Đa dạng hoá bữa ăn, chọn thức ăn giàu protein, có nhiều sắt, kẽm: các loại thịt, hải sản,
Thức
trứng
Trang 15BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
THIẾU KẼM Ở TRẺ EM
cơ cao
Chú ý
viêm dạ dày, ỉa chảy, nôn mửa 1500 mg/ngày x 3 ngày (Brock 1977)
Trang 16BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG
THIẾU KẼM Ở TRẺ EM
sung sắt, kẽm, iốt vào bột dinh dưỡng, sữa, thức ăn chế biến sẵn: không quá đắt, thức ăn phổ biến, bảo quản ổn định.
vitamin C, A, lactic.
Trang 17Khuyến cáo sử dụng kẽm
trong 60 giây trong n ớc hoặc trong sữa
6 đóng gói phải đủ dùng cho 1 đợt 10- 14 ngày tuỳ thuộc loại liều cơ bản
Trang 18Sử dụng kẽm trong điều trị tiêu chảy
Lỵ trực khuẩn ngày càng quan trọng vì tình trạng
đa kháng kháng sinh điều trị lỵ thất bại dẫn
đến các biến chứng và tử vong.
Kháng sinh có hiệu quả trong điều trị lỵ làm giảm sốt, bụng, giảm thời gian bài tiết mầm bệnh ngăn chặn sự lây truyền bậnh và giảm nguy cơ các biến chứng tiềm ẩn.
WHO khuyến cáo chỉ điều trị kháng sinh ở những tr ờng hợp tiêu chẩy phân máu
Trang 19KÏm sö dông trong ®iÒu trÞ tiªu chÈy lµm gi¶m tû lÖ m¾c bÖnh vµ tû lÖ tö vong
KÏm víi ORS vµ gi¸o dôc søc khoÎ sÏ lµm gi¶m viÖc sö dông kh¸ng sinh kh«ng hîp lý dÉn tíi t×nh tr¹ng
kh¸ng thuèc
Trang 20XIN CHÂN THÀNH CẢM
ƠN