Qua những thông tin đã đọc, em hãy cho biết cần phải khắc sâu những thông tin gì về đều toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm dịu Hoat động 3: H ớng dẫn học sinh tìm hiểu chi tiết văn bản
Trang 1Tuần 1 Ngày soạn 18/ 8/2010
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “ Tôi đi học”
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trờng trong một văn bản tự sự qua ngòi bútThanh Tinh
2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
3 Thái độ : - Học sinh biết trân trọng những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ với tình yêu thơng của
ngời mẹ
- Tình cảm thân thiết về mái trờng, bạn bè, tuổi thơ
B Chuẩn bị :
1/ Gv : - Tìm hiểu kĩ văn bản, chuẩn bị kiến thức.
- thiết kế bài giảng, tài liệu tk Tranh vẽ: cảnh tựu trờng SGK.
2/ Hs : - Soạn bài theo câu hỏi sgk
- su tầm văn thơ về ngày khai trờng
- Vẽ tranh về ngày tựu trờng
C.Ph ơng pháp :- Đàm thoại, nêu vấn đề, thảo luận, bình giảng, khai thác kênh hình D.Tiến trình các hoạt động dạy- học
1.Tổ chức - ổn định lớp : 8ABC
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sgk, vở ghi của học sinh
3 Bài mới
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
Hoat động 1: Giới thiệu bài
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hớng sự
Ng y à đầu tiên đi học
………… bên em
Truyện ngắn: “Tôi đi học” đã diễn tả những kỉniệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơấy
Hoat động 2: tìm hiểuchung về văn bản
Trang 2- Mục tiêu : Nắm đợc tác giả, đặc điểm phong cách của ông , xuất xứ , bố cục và phơng thứcbiểu đạt của văn bản.
- Phơng pháp : vấn đáp, minh hoạ
- Thời gian : 7 phút
- Giáo viên gọi hs đọc chú thích * sgk
- Gv giới thiệu ảnh chân dung tác giả
- Hs quan sát
- Gv hỏi:
? Qua những thông tin đã đọc, em hãy cho
biết cần phải khắc sâu những thông tin gì về
đều toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm dịu
Hoat động 3: H ớng dẫn học sinh tìm hiểu chi tiết văn bản
- Mục tiêu :H/s nắm đợc giá trị nội dung, nghệ thuật, liên hệ thực tiễn từ vấn đề của văn bản
- Phơng pháp : vấn đáp, tái hiện, nêu và giả quyết vấn đề, so sánh đối chiếu, thuyết giảng
- Thời gian : 20 phút
- Gv hớng dẫn học sinh cách đọc văn bản :
Khi đọc phải thể hiện đợc tình cảm trân
trọng khi nhớ về kỉ niệm tuổi thơ và tâm
trạng lần đầu đến tờng của tác giả nên
giọng phải rõ, chậm, trầm có tính liên
? Qua nghe đọc, em hãy cho biết nhân vật
tôi kể về kỉ niệm ngày đầu đến trờng theo
trình tự nào ?
? Từ đó em hãy cho biết bố cục của văn bản
?
? Đoạn nào của văn bản gợi cho em cảm
xúc thân thuộc nhất trong em ?
Giọng phải rõ, chậm, trầm có tính liên ởng
t-2 Bố cuc.
- Trình tự sự việc trong đoạn trích : từ thờigian và không khí ngày khai trờng ở thời điểmhiện tại, nhân vật tôi hồi tởng về kỉ niệm ngày
đầu tiên đi học
* Bố cục: 3 phầnP1: Từ đầu ngọn núi –> cảm nhận của
tôi trên đờng tới trờng
P2: Tiếp đợc nghỉ cả ngày nữa –> Cảm
nhận của tôi lúc ở sân trờng
P3: Còn lại –> Cảm nhận của tôi trong lớphọc
Đáp án: C - B
Trang 3? Truyện ngắn thuộc kiểu ptbđ nào ?
A.Tự sự ; B.Tự sự + m tả + Biểu cảm
C.Miêu tả D Biểu cảm
- Gv gọi hs đọc đoạn 1 của văn bản
- Gv hỏi:
? Kỉ niệm ngày đầu tiên đến trờng của nhân
vật tôi gắn với không gian và thời gian
nào ?
- H/s trả lời
? Tại sao không gian và thời gian đó lại trở
thành kỉ niệm khó quên đối với tác giả ?
? t/g đã sử dụng nghệ thuật đặc sắc nào ?
- Học sinh thảo luận - trả lời
- Gv liên tởng: hầu hết mỗi cá nhân con
ngời đều có những kỉ niệm riêng về thời
gian và không gian trong buổi đầu đến
Qua đó giúp ta hiểu gì về con ngời cậu ?
? Tất cả những nội dung trên đã bộc lộ
phẩm chất tốt đẹp gì của cậu trò nhỏ ?
- H/s suy nghĩ - trả lời dựa trên những
điều vừa học
? Câu cuối của đoạn tác giả đã sử dụng
nghệ thuật gì ? Hãy tìm và phân tích giá
+ Thiên nhiên: Lá rụng, mây bàng bạc
- Không gian, thời gian quen thuộc, gần gũi,gắn liền, rất quan trọng đánh dấu lần đầu trongcuộc đời đợc cắp sách đến trờng của tác giả
- Miêu tả chân thực, tinh tế tâm trạng háo hức,bâng khuâng của nhân vật tôi
-> Gợi nhớ về kỉ niệm của buổi tựu trờng
đầu tiên đẹp và trong sáng vào buổi sáng cuốithu
- Khung cảnh đánh dấu sự thay đổi trong nhậnthức và tình cảm của một cậu bé Sự đổi thaycủa giai đoạn trởng thành lên một bậc của cậu
-> Nghệ thuật so sánh để nhấn mạnh và đề cao
sự học của con ngời
Hoat động 4: Tiểu kết
- Mục tiêu :H/s khái quát kiến thức về giá trị nội dung, nghệ thuật của phần đầu văn bản
- Phơng pháp :Khái quát hoá - tổng hợp
- Thời gian : 5 phút
Trang 4? Phần đầu của VB đã cho em những cảm
* Nghệ thuật :
- Miêu tả chân thực, sinh động cảnh sắcthiên nhiên gắn liền với sự thay đổi diễnbiến tâm trạng của nhân vật
? Em thấy tâm trang và cảm xúc của mình
có giống với nhân vật tôi trong văn bản trên
không ?
- H/s suy nghĩ - trả lời
? Một số bạn trong lớp đã vẽ đợc những bức
tranh đẹp về buổi tựu trờng( mẹ dắt tay đến
trờng) Mời 1số bạn giới thiệu tác phẩm
của mình
- H/s trình bày - lớp theo dõi
? Viết đoạn văn ngắn ghi lại cảm xúc của
em ngày đầu tiên đi học ?
G/v Chốt : Khẳng định vai trò, ý nghĩa của
văn bản tự sự k/hợp với miêu tả và biểu cảm
- H/s lắng nghe - ghi nhớ
- Tâm trạng bâng khuâng, hồi hộp, náo nứccảm xúc bỡ ngỡ, vui sớng, hồn nhiên, ngâythơ của n/v tôi trong buổi đầu đi học cũng là
tâm trạng, cảm xúc chung của các thế hệ h/s
Hoat động 6: H ớng dẫn h/s học bài ở nhà
- Mục tiêu :H/s nắm chắc kiến thức
- Phơng pháp :nêu vấn đề , gợi mở
- Thời gian : 2 phút
- Về nhà học nội dung, nghệ thuật của bài.
- Tiếp tục phân tích phần còn lại để giờ sau tìm hiểu tiếp
- Viết một đoạn văn ghi lại cảm xúc của em trong lần đầu đến trờng, vẽ tranh
- Soạn bài : “ Tôi đi học” ( tiếp)
Trang 5A Mục tiêu cần đạt
1 Kiến thức:
- Hs cảm nhận đợc tâm trạng, cảm giác của nhân vật tôi trong buổi tựu trờng đầu tiên trongmột đoạn trích truyện có sử dụng kết hợp câc yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “ Tôi đi học”
- Nghệ thuật miêu tả tâm lí trẻ nhỏ ở tuổi đến trờng trong một văn bản tự sự qua ngòi bútThanh Tinh
2 Kĩ năng: - Đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của bản thân
3.Thái độ : - Học sinh biết trân trọng những kỉ niệm đẹp của tuổi thơ với tình yêu thơng của
ngời mẹ
- Tình cảm thân thiết về mái trờng, bạn bè, tuổi thơ
B Chuẩn bị :
1/ Gv : - Tìm hiểu kĩ văn bản, chuẩn bị kiến thức.
- thiết kế bài giảng, tài liệu tk Tranh vẽ: cảnh tựu trờng SGK.
2/ Hs : - Soạn bài theo câu hỏi sgk
- su tầm văn thơ về ngày khai trờng
- Vẽ tranh về ngày tựu trờng
C.Ph ơng pháp :- Đàm thoại, nêu vấn đề, thảo luận, bình giảng, khai thác kênh hình D.Tiến trình các hoạt động dạy- học
1.Tổ chức - ổn định lớp : 8ABC
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ: - Hãy phân tích diến biến tâm trạng và suy nghĩ của nhân vật tôi
khi đi trên con đờng đến trờng trong buổi đầu đến trờng ?
3 Bài mới
Hoat động 1 : Giới thiệu bài
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hớng sự
Hoat động 3: H ớng dẫn học sinh tìm hiểu chi tiết văn bản
- Mục tiêu :H/s nắm đợc giá trị nội dung, nghệ thuật, liên hệ thực tiễn từ vấn đề của văn bản
- Phơng pháp : vấn đáp, tái hiện, nêu và giả quyết vấn đề, so sánh đối chiếu, thuyết giảng
tr-ờng gợi cho em suy nghĩ gì về thái độ của
dân ta đối với việc học ?
II/ Đọc - hiểu văn bản 3/ Phân tích (tiếp)
b/ Cảm nhận của tôi lúc ở sân tr ờng.
- Sân trờng làng Mỹ lý rất đông ngời và
ng-ời nào cũng đẹp
-> Cảnh sân trờng đã phần nào phản ánh
đợc không khí đông vui, nhộn nhịp, longtrọng, nghiêm trang của ngày khai trờng th-ờng thấy ở nớc ta
Trang 6- Học sinh liên hệ
? Ngôi trờng làng Mỹ Lý đợc miêu tả qua
cái nhìn của tôi có đặc điểm gì ?
? Tại sao ngôi trờng lại có đặc điểm khác
nhau trong cảm nhận của tôi nh vậy ?
- H/s suy nghĩ trả lời
? Những cậu trò nhỏ đợc tác giả miêu tả ntn
?
? Hãy phân tích hình ảnh đó để thấy đợc
diễn biến tâm trạng rất phù hợp của các cậu
trò nhỏ trong lần đầu đến trờng ?
- Gv gọi hs đọc phần cuối của văn bản
? Vì sao khi xếp hàng vào lớp tôi lại thấy xa
mẹ nhất ? Cảm xúc gì của tôi ?
- H/s suy nghĩ trả lời - G/v bổ sung
? Khi bớc vào lớp học tôi cảm nhận thấy
điều gì ? Tại sao cậu lại có cảm nhận ấy ?
- Lạ vì đây là lần đầu cậu đợc vào lớp
học, làm quen với môi trờng học tập ngay
ngắn Quen vì cậu đã ý thức đợc những đồ
dùng trong lớp sẽ gắn bó với mình trong
quá trình học tập sau này
? Đoạn cuối văn bản có hai chi tiết đối lập
nhau trong hành động và nhận thức của tôi,
=> Qua đó thể hiện đợc tinh thần hiếu học,tôn trọng việc học của toàn dân ta
- Trờng làng Mỹ Lý:
Trớc khi tôi đi học: cao ráo và sạch sẽ.
Khi tôi đi học: xinh xắn, oai nghiêm nh cái đình làng Hoà ấp.
- Trờng có đặc điểm khác nhau qua cái nhìncủa tôi là do xuất phát từ trong tâm trạngcủa tôi Khi đi học, biết về bản chất cao quýcủa việc đi học đã thấy ngôi trờng làng trởlên oai nghiêm, xinh xắn.
- Hình ảnh các cậu trò nhỏ: nh chim non
đứng bên bờ tổ, nhìn trời rộng muốn bay nhng còn ngập ngừng , e sợ.
-> Tác giả miêu tả rất sinh động và hợp lýtâm trạng của các em nhỏ lần đầu đến tr-ờng: muốn hoà mình vào ngôi trờng rộnglớn, muốn học ngay để thể hiện năng lựccủa mình nhng còn lạ lẫm, bỡ ngỡ =>Tâmtrạng đó thể hiện sức hấp dẫn của nhà trờng
và khát vọng học tập của học sinh
- Hình ảnh ông đốc: khuyên trò cố gắng học, có ánh nhìn hiền từ, cảm động, rất tơi cời và nhẫn nại.
-> Ông đốc chính là hiện thân cho hình ảnhngời thầy hiền từ, bao dung để học trò quýtrọng, tin tởng, biết ơn
=> Tôi là cậu bé rất yêu trờng lớp, thầy cô,
đặc biệt là cậu đã trởng thành nhiều trongnhận thức mặc dù mới đi học
c/ Cảm nhận của tôi khi ở trong lớp học.
- Vì đây là lần đầu tiên tôi đợc độc lậptrong thể giới riêng của mình : khi đi học
mà không có mẹ ở bên
-> Sợ sệt, yêu thơng và rất nhớ mẹ
- Tôi thấy mùi hơng lạ, hình treo lạ và hay, lạm nhận bàn ghế là của mình, làm quen với bạn mới.
-> Nhận thấy sự lạ lẫm và ý thức về việchọc tập ở môi trờng mới
- Chi tiết đối lập: thèm thuồng nhình cánh chim và chăm chú tập viết.
-> Cậu trò nhỏ rất nuối tiếc tuổi thơ song lạirất nghiêm túc, tự giác trong học tập
Trang 7em hãy tìm và phân tích ?
- Học sinh suy nghĩ nhóm - đại diện trả lời
- G/v nhận xét - bổ sung
Hoat động 4: tổng kết bài học
- Mục tiêu :H/s khái quát kiến thức về giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Phơng pháp :Khái quát hoá - tổng hợp
? Phơng thức đó giúp em hiểu gì về nội
dung và ý nghĩa của văn bản ?
- Hình ảnh so sánh sinh động, đặc sắc
- Miêu tả chân thực, tinh tế diễn biến tâmtrạng, cảm xúc; dòng liên tởng, hồi tởng củanhân vật
* Nội dung:
- Tâm trạng bâng khuâng, hồi hộp, náo nứccảm xúc bỡ ngỡ, hồn nhiên, ngây thơ, vui s-ớng của n/v tôi trong buổi đầu đi học
- Kỉ niệm buổi đầu đi học thật ấn tợng, sâusắc, khó phai trong cuộc đời cậu trò nhỏ
Hoat động 5: Liên hệ thực tế, thực hành trên cơ sở những kiến thức vừa tìm hiểu
- Mục tiêu :H/s vận dụng đợc kiến thức vào thực tiễn
? Em thấy tâm trang và cảm xúc của mình
có giống với nhân vật tôi trong văn bản trên
không ?
- H/s suy nghĩ - trả lời
? Một số bạn trong lớp đã vẽ đợc những bức
tranh đẹp về buổi tựu trờng( mẹ dắt tay đến
trờng) Mời 1số bạn giới thiệu tác phẩm
của mình
- H/s trình bày - lớp theo dõi
? Viết đoạn văn ngắn về ấn tợng, cảm xúc
của em ngày đầu tiên đi học ?
- H/s viết - đọc
G/v Chốt : Khẳng định vai trò, ý nghĩa của
văn bản tự sự k/hợp với miêu tả và biểu cảm
- Tâm trạng bâng khuâng, hồi hộp, náo nứccảm xúc bỡ ngỡ, vui sớng, hồn nhiên, ngâythơ của n/v tôi trong buổi đầu đi học cũng là
tâm trạng, cảm xúc chung của các thế hệ h/s
Trang 8- H/s lắng nghe - ghi nhớ
Hoat động 6: H ớng dẫn h/s học bài ở nhà
- Mục tiêu :H/s nắm chắc kiến thức
- Phơng pháp :nêu vấn đề , gợi mở
- Thời gian : 2 phút
+Về nhà học nội dung, nghệ thuật của bài.Đọc lại các vb về c/ đề gia đình và nhà trờng.
+ Ghi lại những ấn tợng, cảm xúc của bản thân về 1 ngày tựu trờng mà em nhớ nhất
+ Tìm hiểu trớc bài “ Cấp độ khái quát nghĩa của từ ”
1 Kiến thức: Hs hiểu các cấp độ khái quát về nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái
quát của nghĩa từ ngữ
2.Kĩ năng: - Thực hành so sánh, phân tích các cấp độ khái quát về nghĩa từ ngữ
- Rèn t duy trong nhận thức giữa mối quan hệ trong cái chung và riêng
3.Thái độ: H/s có ý thức dùng từ ngữ đúng nghĩa, yêu thích tiếng Việt
B Chuẩn bị của thầy và trò.
1/ Gv : Tìm hiểu kĩ bài, chuẩn kiến thức, tài liệu tk.
thiết kế bài giảng, Bảng phụ ghi ví dụ.
2/ Hs : Đọc trớc bài trong sgk.Tìm các ví dụ
C.Ph ơng pháp :- Đàm thoại, nêu vấn đề, thảo luận, phân tích, tổng hợp
D.Tiến trình các hoạt động dạy- học
1.Tổ chức - ổn định lớp : 8ABC
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ (3’) : Thế nào là nghĩa của từ ? cho ví dụ ?
3 Bài mới
Hoat động 1 : Giới thiệu bài
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hớng sự chú ý
cho học sinh
- Phơng pháp : Thuyết trình
- Thời gian :1 phút
Hoat động 2: Hình thành khái niệm về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.
- Mục tiêu : H/s nắm đợc khái niệm về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
- Phơng pháp : vấn đáp, minh hoạ, tổng - phân hợp
- Thời gian : 20 phút
Trang 9- Gv cung cấp bảng phụ ghi ví dụ sgk.
- Hs đọc và quan sát kĩ ví dụ để trả lời câu
hỏi nhận xét
? Nghĩa của từ động vật rộng hay hẹp hơn
nghĩa của từ thú, chim, cá ? Vì sao ?
? Nghĩa của từ thú rộng hay hẹp hơn nghĩa
của từ voi, hơu ?
? Nghĩa của từ chim rộng hay hẹp hơn nghĩa
của từ tu hú, sáo ?
? Nghĩa của từ cá rộng hay hẹp hơn nghĩa
của từ cá thu, cá rô ?
? Nghĩa của từ thú, chim, cá rộng và hẹp
hơn nghĩa của những từ nào ?
- H/s suy nghĩ, so sánh, phân tích - trả lời
? Từ những so sánh đó em hãy rút ra những
kết luận về từ có nghĩa rộng, từ có nghĩa hẹp?
- H/s khái quát - rút ra khái niệm
* Gv chốt : Đó là cấp độ khái quát nghĩa của
Thú rộng hơn nghĩa của từ voi, hơu.
Chim rộng hơn nghĩa của từ Tu hú, Sáo Cá rộng hơn nghĩa của từ cá thu, cá rô.
- Các từ thú, chim, cá hẹp hơn nghĩa của từ
động vật nhng lại rộng hơn nghĩa của từ voi, hơu, sáo, tu hú, cá thu, cá rô.
* Kết luận
- Từ có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của
từ đó bao hàm nghĩa của 1số từ ngữ khác
- Từ có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa củattừ đó bị bao hàm bởi nghĩa của 1 từ khác
- Một từ vừa có nghĩa rộng với 1số từ ngữnày nhng lại vừa có nghĩa hẹp với 1 từ ngữkhác
3 Ghi nhớ: Nghĩa của một từ ngữ có thể
rộng hơn (k/quát hơn) hoặc hẹp hơn(ít k/qhơn) nghĩa của từ ngữ khác
quần đùi áo dài quần dài áo sơ mi
Bài 2 Từ có nghĩa rộng so với nghĩa của
các từ ngữ ở các nhóm
Chất đốt: xăng, dầu, than, củi.
Nghệ thuật: hội hoạ, văn hoc, điêu khắc.
Bài 3 Các từ có nghĩa bao hàm.
Xe cộ: xe đạp, xe máy, ô tô
Trang 10a Thuốc lào b Thủ quỹ
c Bút điện d hoa tai
Bài 5
- ĐT có nghĩa rộng : Khóc
- ĐT có nghĩa hẹp : Nức nở, sụt sùi
Hoat động 4: củng cố bài học
- Mục tiêu : H/s khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học
- Phơng pháp :Khái quát hoá bằng sơ đồ
- Thời gian : 3 phút
+ Thế nào là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ ? Ví dụ ?
+ Khi nào thì dùng các cấp độ khái quát nghĩa ?
+ Gv nhấn mạnh trọng tâm bài
Hoat động 5: H ớng dẫn h/s học bài ở nhà
- Mục tiêu :H/s nắm chắc kiến thức
- Phơng pháp :nêu vấn đề , gợi mở
1 Kiến thức: - Hs nắm đợc chủ đề của văn bản và tính thống nhất về chủ đề của văn bản.
- Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản
2.Kĩ năng: - Đọc - hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản
- Biết tạo lập, trình bày một văn bản bảo đảm tính thống nhất về chủ đề: xác định và duy trì
đối tợng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảmxúc của mình
3 Thái độ: H/s có ý thức tạo lập văn bản, trình bày vấn đề có tính thống nhất.
B.Chuẩn bị của thầy và trò
1/ Gv : thiết kế bài giảng, tài liệu tk Bảng phụ ghi ví dụ.
2/ Hs : Đọc trớc bài
C.Ph ơng pháp :-Vấn đáp, nêu - giải quyết vấn đề, phân tích mẫu, tổng - phân hợp
Trang 11D.Tiến trình các hoạt động dạy- học
1.Tổ chức - ổn định lớp : 8ABC
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ (3’): Thế nào là văn bản? Chủ đề của văn bản là gì ?.
3 Bài mới
Hoat động 1: Giới thiệu bài
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hớng sự chú ý
- Mục tiêu : H/s nắm đợc khái niệm về chủ đề và tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Phơng pháp : vấn đáp, minh hoạ, tổng - phân hợp
đời mỗi con ngời.
* Chủ đề là đối tợng và vấn đề mà văn bảnbiểu đạt
- Hs đọc và quan sát kĩ ví dụ để trả lời câu
Nhan đề: dự đoán và định hớng nội dung
đề cập về chủ đề của văn bản: Tôi đi học.
Ví dụ:
Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài ờng đến trờng.
đ-Trên con đờng làng dài và hẹp
Hôm nay tôi đi học.
- Các câu văn, từ ngữ đều tập trung nhắc
đến kỉ niệm của buổi đi học đầu tiên củanhân vật tôi
- Bố cục: giúp nhận biết tâm trạng nhân vậtmột cách khái quát, rõ ràng theo định hớngcủa đối tợng ( trên con đờng làng, trên sân trờng, trong lớp học)
Trang 12? Muốn thể hiện chủ đề của văn bản phải có
- Phơng diện giúp thể hiện chủ đề là nhan
- Hs đọc các yêu cầu bài tập
- Hs vận dụng kiến thức lý thuyết vừa học
đề làm bài
- Hs có thể tham gia thảo luận với bạn bè
để tìm cách giải
- Hs lên bảng chữa bài
- Gv nhận xét chữa bài và cho điểm
- Đọc yêu cầu bài tập
- H/s thảo luận nhóm - làm vào phiếu
- Gọi đại diện trình bày
* Chủ đề của văn bản “Rừng cọ quê tôi”
- Đối tợng: rừng cọ quê tôi.
- Vấn đề: ca ngợi, trân trọng cây cọ để thể hiện sự gắn bó của cây cọ đối với tôi và ngời sông Thao.
+Khẳng định cảm xúc của tôi.
Bài 2.
- ý b và d không đảm bảo tính thống nhất vềchủ đề của VB
Bài 3.
a Cứ mùa thu về, mỗi lần thấy cá em nhỏnúp dới nón mẹ lòng lại náo nức , rộn rá,xốn xang
b Cảm thấy con đờng tự nhiên thấy lạ,nhiều cảnh vật thay đổi ,
c Muốn thử sự cố gắng tự mang sách vở nh 1học trò thực sự
d Cảm thấy ngôi trờng cũng có nhiều biến
đổi
e Cảm thấy gần gũi, thân thơng với lớp học,
Trang 13với những ngời bạn mới
Hoat động 4: củng cố bài học
- Mục tiêu : H/s khái quát và khắc sâu kiến thức vừa học
- Phơng pháp :Khái quát hoá bằng sơ đồ
- Thời gian : 3 phút
+ Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản ?
+ Tìm chủ đề của văn bản “ Sài Gòn tôi yêu ”
+ Gv nhấn mạnh trọng tâm bài
Hoat động 5: H ớng dẫn h/s học bài ở nhà
- Mục tiêu :H/s nắm chắc kiến thức
- Phơng pháp :nêu vấn đề , gợi mở
- Thời gian : 2 phút
+ Về nhà học thuộc lòng ghi nhớ
+ Làm hoàn thành các bài tập sgk vào vở
+ Soạn bài: Trong lòng mẹ
- Thấy đợc tình cảnh đáng thơng và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận
đ-ợc niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của Hồng
2 Kĩ năng: - Bớc đầu biết đọc - hiểu một văn bản hồi kí
- Vận dụng kiến thức và sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện
Trang 143 Thái độ : - Phê phán những thành kiến cổ hủ, lạc hậu; ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng; sự
cảm thông với những số phận bất hạnh
B Chuẩn bị :
1/ Gv : - Tìm hiểu kĩ văn bản, chuẩn bị kiến thức, tranh ảnh về tình mẹ con.
- thiết kế bài giảng, tài liệu tk .
2/ Hs : - Soạn bài theo câu hỏi sgk
2 Kiểm tra bài cũ:(3’)
- Hãy nêu giá trị nội dung và nghệ thuật tiêu biểu của văn bản “ Tôi đi học ” ?
- Đọc đoạn văn ghi lại những ấn tợng, ấn tợng của bản thân về một ngày tựu trờng mà emnhớ nhất?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
Hoat động 1 : Giới thiệu bài
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hớng sự
Hoat động 2: tìm hiểuchung về văn bản
- Mục tiêu : Nắm đợc tác giả, đặc điểm phong cách của ông , xuất xứ tác phẩm
- Phơng pháp : vấn đáp, minh hoạ
- Thời gian : 7 phút
- Giáo viên gọi hs đọc chú thích * sgk
- Gv giới thiệu ảnh chân dung tác giả
- Ông có một tuổi thơ rất cay đắng nên
hầu hết các tác phẩm của ông đều thể hiện
một trái tim nhạy cảm, dễ xúc động
- Gv cung cấp thêm một sô thông tin về tác
giả để giúp hs hiểu sâu thêm về cuộc đời và
thông sâu sắc với cuộc sống nghèo khổ của
họ và tìm đợc những vẻ đẹp ẩn sâu trongtâm hồn tởng nh khô cằn đó.)
2/ Tác phẩm.
- Hồi kí " Những ngày thơ ấu " sáng tác
năm 1941 ghi lại quãng đời tuổi thơ cay
đắng của tác giả
- Đoạn trích " Trong lòng mẹ " thuộc
ch-ơng IV của tác phẩm
Hoat động 3: H ớng dẫn học sinh tìm hiểu chi tiết văn bản
- Mục tiêu :H/s nắm đợc giá trị nội dung, nghệ thuật, liên hệ thực tiễn từ vấn đề của văn bản
Trang 15- Phơng pháp : vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, so sánh đối chiếu, thuyết giảng
- Hs chú ý vào đoạn hội thoại
? Tìm những chi tiết miêu tả về hình ảnh
ngời cô của bé Hồng: quan hệ, lời nói, nét
mặt, cử chỉ ?
? Em có nhận xét gì về nét mặt, giọng nói
với ý nghĩ của bà cô ?
? Qua đó bộc lộ bản chất gì của cô?
? Hãy tìm những chi tiết miêu tả cảm xúc,
tâm trạng của bé Hồng khi nói chuyện với
cô?
? Qua chi tiết đó, cho ta hiểu gì về suy
nghĩ của bé Hồng?
? Tác giả đã sử dụng phơng thức nào để lột
tả rõ 2 nhân vật trong đoạn hội thoại ?
Từ đầu ngời ta hỏi đến chứ
-> Cuộc trò chuyện với bà cô - Bé Hồng bị hắthủi
Còn lại.Cuộc gặp gỡ giữa 2 mẹ con bé Hồng.
Nét mặt:cời hỏi, cời rất kịch, tơi cời.
ánh mắt: long lanh, soi mói
=> Ngời cô rất hẹp hòi, tâm địa độc ác, xấu xa,thâm hiểm, không biết cảm thông với hoàn cảnh
đáng thơng, nỗi đau khổ của cháu
* Hình ảnh bé Hồng:
- Nhận ra ác tâm của cô: cúi đầu không đáp
- Bênh mẹ: cời và đáp (ứng đối thông minh & tựtin)
- Thơng mẹ: nớc mắt chảy ròng ròng, chan hòa
cổ họng nghẹn ứ, khóc không ra tiếng
- Bé Hồng cảm thấy:
+ Cô đơn và bị hắt hủi
+ Căm hờn cái xấu xa, độc ác (ngời cô)
=>Hiểu, thông cảm và tràn đầy tình yêu thơng
đối với mẹ
- Tác giả đã sử dụng phơng thức kể xen tả
Trang 16Hoat động 4: H ớng dẫn h/s học bài ở nhà
- Mục tiêu :H/s nắm chắc kiến thức
- Phơng pháp :nêu vấn đề , gợi mở
- Thời gian : 2 phút
+ Về nhà đọc một vài đoạn văn ngắn trong đoạn tríc “ Trong lòng mẹ”, hiểu tác dụng của một vài chi tiết miêu tả và biểu cảm trong đoạn văn đó
+ Cảm nhận của em về Bé Hồng qua phần đầu của đoạn trích ?
+ Tiếp tục phân tích phần còn lại để giờ sau tìm hiểu tiếp
+ Soạn bài : “Trong lòng mẹ ” ( tiếp)
- Thấy đợc tình cảnh đáng thơng và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận
đ-ợc niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của Hồng
2 Kĩ năng: - Bớc đầu biết đọc - hiểu một văn bản hồi kí
- Vận dụng kiến thức và sự kết hợp các phơng thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện
3 Thái độ : - Phê phán những thành kiến cổ hủ, lạc hậu; ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng; sự
cảm thông với những số phận bất hạnh
B Chuẩn bị :
1/ Gv : - Tìm hiểu kĩ văn bản, chuẩn bị kiến thức, tranh ảnh về tình mẹ con.
- thiết kế bài giảng, tài liệu tk .
2/ Hs : - Soạn bài theo câu hỏi sgk
- su tầm văn thơ, vẽ tranh về tình mẫu tử
C.Ph ơng pháp :Vấn đáp, nêu - giải quyết vấn đề, bình giảng, tổng- phân hợp
D.Tiến trình các hoạt động dạy- học
1.Tổ chức - ổn định lớp : 8ABC
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:(3’)
- Hãy tìm những chi tiết miêu tả c/ xúc, tâm trạng của bé Hồng khi nói chuyện với bà cô ?
- Qua đó bộc lộ Hồng là một cậu bé ntn ?
3 Bài mới:
Trang 17Hoạt động của thầy - trò Nội dung cần đạt
Hoat động 1: Giới thiệu bài
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hớng sự
Hoat động 3: H ớng dẫn học sinh tìm hiểu chi tiết văn bản
- Mục tiêu :H/s nắm đợc giá trị nội dung, nghệ thuật, liên hệ thực tiễn từ vấn đề của văn bản
- Phơng pháp : vấn đáp, nêu và giải quyết vấn đề, so sánh đối chiếu, thuyết giảng
- Thời gian : 30 phút
- Gv hớng HS vào phần 2 của t/p
? Hình ảnh ngời mẹ của bé Hồng hiện lên
qua các chi tiết nào?
- Hình ảnh ngời mẹ
+Mẹ đem rất nhiều quà, cầm nón vẫy, xoa
đầu +Gơng mặt tơi sáng, da mịn, gò má hồng, quần áo, hơi thở thơm tho lạ thờng
-> Hình ảnh ngời mẹ hiện lên thật cụ thể,sinh động, hoàn hảo, rất yêu con, can đảm,kiêu hãnh vợt lên mọi lời mỉa mai, cay độc
- Tác giả để hình ảnh ngời mẹ hiện lênqua cảm nhận của con => để thể hiện sâusắc lòng yêu thơng, quý trọng mẹ của béHồng
- Bé Hồng ở “Trong lòng mẹ”
+ Hành động : đùi áp đùi, đầu ngả vào lòngmẹ
+ Cảm xúc: ấm áp, mơn man khắp da thịt.+ Suy nghĩ : bé lại, lăn vào lòng mẹ mẹ êmdịu vô cùng
-> Những rung cảm vô cùng tinh tế, tạo ra không gian của ánh sáng, màu sắc, hơng thơm lạ lùng, vừa gần gũi, gắn bó lại vừa êm dịu, ngọt ngào
=> Cảm nhận về tình mẫu tử thiêng liêng, sâunặng
- Bé Hồng vui sớng, rạo rực, không mảy maynghĩ ngợi, quên hết tủi cực đã qua
