Bài soạn động vật có xương sống

CÁ BỐNG KÈO 1.Đại cương về cá bống kèo: Ngành: Chordata Lớp: Osteichthyes Bộ: Percifomes Họ: Gobiidea Giống: Pseudapocryptes Loài: Pseudapocryptes Lanceolatus 2.Đặc điểm hình thái: Đầu

CÁ BỐNG KÈO

1.Đại cương về cá bống kèo:

Ngành: Chordata

Lớp: Osteichthyes

Bộ: Percifomes

Họ: Gobiidea

Giống: Pseudapocryptes

Loài: Pseudapocryptes

Lanceolatus

2.Đặc điểm hình thái:

Đầu nhỏ, hình chóp, mõm tù xuống dưới, miệng trước hẹp, rạch miệng ngang, kéo dài đến đường thẳng đứng, kẻ qua cạnh sau mắt

Răng nhiều, răng hảm trên một hàng, đỉnh tà Răng trong nhỏ mịn Răng hàm dưới một hàng một hàng mọc xiên thưa, đỉnh tà và có một răng chó ở sau mấu tiếp hợp của hai xương Không có râu, dưới mõm có hai râu nhỏ phủ lên môi trên

Mắt tròn và nhỏ nằm gần phía đỉnh đầu Khoảng cách giữa hai mắt hẹp, nhỏ hơn hoặc tương đương với ½ đường kính của mắt Lỗ mang hẹp, lỗ mang hẹp, phần dưới dính vơi eo mang Hai vi lưng rời nhau khoảng cách giữa hai vi lưng này lớn hơn chiều dài của gốc vi lưng thứ nhất Khởi điểm vi hậu môn sau khởi điểm vi thứ hai nhưng kết thúc ngang nhau, hai vi bụng dính nhau tạo thành giác bám dạng hình phễu, miệng phễu hình bầu dục, vi đuoi dài và nhọn

Cá có màu vàng ửng, nửa trên của thân có khoảng 7-8 sọc đen hướng về phía trước Các sọc này rõ dần về phía đuôi

Thân hình trụ dài, dẹp về phía đuôi: đầu hoi nhọn, mõm tù và trần Nếp gấp mõm

có hai lá bên nhỏ

Cá bống kèo có tập tính sống chui rúc trong bùn và thường đào hang cư trú Chúng theo con nước phân bố khắp nơi, khi tim được bãi bùn thích hợp thì chúng đảo hang và

ở lại đó

3.Phân bố:

Cá bống kèo thuộc loài cá có khoảng thích nghi rộng, có khả năng thích nghi vơi sự biến động của môi trường

Cá bống kèo là loài phân bố rộng: có ở cửa biển Ấn Độ, Malaysia,Thái Lan,

Indônesia, Trung Quốc, Singapo, Nhật Bản, Việt Nam

Hình cá bống sao ( cá thồi lồi) Boleophthalmus boddarti

Hình cá bống kèo vảy nhỏ

Cá bống kèo tập trung ở khu vực cửa sông, bãi triều và cửa đảo Ở Việt Nam cá bống kèo phân bố chủ yếu ở khu vực ĐBSCL, đạc biệt tai Sóc Trăng, Cà Mau và Kiên Giang và ccas vùng phụ cận nơi có độ mặn trung bình và ổn định, phổ biến nhất là khu vực Bạc Liêu, Cà Mau.Ngoài ra chúng còn tập trung tại các ao, hồ, mương nước

lợ Cá biệt chúng còn có thể được nuôi ở nơi có độ mặn cao như ruộng muối

4.Đặc điểm sinh trưởng:

Tốc độ sinh trưởng phụ thuộc trực tiếp vào điều kiện môi trường sống và dinh

dưỡng

Tốc độ tăng trưởng phụ thuôc vào giai đoạn phát triển của cá

Lúc nhỏ cá tăng trọng chiều dài nhanh hơn tăng trưởng về trọng lượng và ngược lại khi lớn lên chúng đạt sự tăng trọng về trọng lượng nhanh hơn chiều dài

5.Sinh sản:

Cá bống kèo sinh sản tự nhiên ở các thủy vực, bãi bồi ven biển Mùa sinh sản từ tháng 4 đến tháng 9 trong năm Khó khăn lớn nhất cho viêc phát triển nuôi cá bống kèo

là nguồn con giống hạn chế, khai thác tự nhiên Các nhà khoa hoc vẫn chua thành công trong việc cho cá bống kèo đẻ nhân tạo trong các vuông nuôi

CÁ BÔNG TƯỢNG:

1Phân loại:

Lớp: Osteichthyes

Bộ: Perciformes

Họ: Eleotridae

Lòai: Oxyeleotris marmoratus

2 Đặc điểm hình thái:

Cá bống tượng là loài cá có kích thước lớn nhất trong các loài thuộc họ cá bống

Cá có thân hình khỏe, dẹp bên về phía sau, đàu rộng và dẹp mõm bằng Miệng hướng lên trên chẻ rộng và sâu, môi dưới lồi

Cá có mắt rộng nằm ở lưng

Vảy cá rất nhỏ, vây lưng có hai phần, vây ngực rất phát triển và nằm cao, vây bụng cũng rất phát triển và nằm ở mặt dưới của thân và trước vây ngực, vây đuôi dài và tròn Lúc tươi thân cá có màu nâu đến màu gạch, đỉnh đầu đen

Hình dạng bên ngoài cá bống tượng

Mặt bụng nhạt, lưng và hai bên có chấm đen, các vảy có màu nâu nhạt và các chấm đen không đều

Cá bống tượng thành thục thì dễ dàng phân biệt được cá đực và cá cái:

Cá cái: gai sinh dục dài gần đến gốc vi hậu môn, có màu đỏ ửng và tươi, đầu gai sinh dục tròn, bụng cá to tròn

Cá đực: gai sinh dục ngắn, đầu mút nhọn có hình tam giác

3.Phân bố:

Cá bống tượng là loài đặc trưng cho vùng nhiệt đới Chúng phân bố rộng rãi các nước thuộc Đông Nam châu á như Campuchia, Lào, Thái Lan, Việt Nam,…

Cá bống tượng có tập tính sống ở đáy, hoạt động về đêm,ban ngày thường vùi mình xuống bùn, đạc biệt khi gặp nguy hiểm chúng có thể chúi sâu xuống 1m ở lớp bùn đáy

và có thể sống hang chục giờ

Trong ao, cá sống ở ven bờ, nơi có hang hốc, rong cỏ và thực vật thủy sinh thượng đẳng làm giá đỡ

4.Đặc điểm môi trường:

Cá bống tượng sống trong các thủy vực nước ngọt như: sông ngòi, kinh rạch, ao hồ

Cá có thể chịu đựng được với môi trường nước phèn có pH dao động từ 5 -6 và có thể sống trong nước lợ có nồng độ muối 15%o Nhờ có cơ quan hô hấp phụ, cá có thể chịu được trong điều kiện oxy thấp và ngay cả chui rúc trong bùn nhiều giờ

Cá có thể sống trong khoảng nhiệt độ 15 – 41,5oC Nhiệt độ thích hợp nhất từ 26-

32oC

5.Đặc điểm về dinh dưỡng:

Cá bống tượng có tốc độ tăng trưởng chậm

Cá bống tượng thành thục sinh dục trên dưới một năm.Mùa vụ sinh sản tự nhiên của cá

từ tháng 4 – 11, tập trung từ tháng 5-8 Khi đến mùa sinh sản cá cái tìm cá đực bắt cặp

và băt đầu sinh sản Cá đẻ trứng dính và tập hợp lại hình tròn bám vào giá thể.Ngoài tự nhiên, cá đẻ trứng dính và bám vào các hang , hốc đá, rễ cây….Sau khi đẻ, cá đực canh

tổ và tham gia ấp cùng cá cái, cá cái bơi quanh ổ trứng và dùng đuôi quạt nước tạo thành dòng chảy lưu thông để cung cấp oxy cho trứng phát triển và nở thành cá con

Cá Nàng Hai ( Notopteus

chitala)

1.Phân loại:

Ngành: Chordata

Lớp: Actinopterygii

Bộ: Osteoglosiformes

Họ: Notopteridae

Loài: Notopteus chitala

2.Đặc điểm hình thái:

Cá nàng hai còn được gọi là cá còm thường gặp ở nơi nước lặng có nhiều cây cỏ

Cá có hình dáng bên ngoài rất giống cá thát lát nhưng trên thân có nhiều đốm tròn đen

có viền trắng và phân bố dọc theo vây

hậu môn Cá có thân hình dẹp bên,

cao, vảy tròn rất nhỏ Viền lưng cong và nhô cao Độ cong của lưng tăng dần theo sự lớn lên của cá

Đầu nhọn, miệng rộng hướng về phía sau ổ mắt Vây lưng nhỏ và nằm ở giữa

lưng.Vây hậu môn rất dài bắt đầu từ mép vây ngực kéo dài về phía sau và nối liền với vây đuôi nhỏ

Cá có màu xám bạc, lưng sẫm hơn.Cá trưởng thành co 4-10 đốm đen, viền trắng nằm dọc phía trên vây hậu môn Lúc cá còn nhỏ trên thân có 10-15 sọc đen ngang

thân.Khoảng hai tháng tuổi phần dưới của các sọc này xuất hiện các đốm nâu tròn Cá càng lớn đốm càng rõ nét trong khi các sọc mờ dần rồi mất hẳn

Hệ tiêu hóa gồm miệng, thực quản, dạ dày, ruột Miệng trước rộng, rạch miệng xiên kéo dài ra khỏi mắt, xương hàm trên phát triển Răng nhiều, nhọn mọc trên hàm dưới trên phần giữa xương trước hàm, trên xương khẩu cái, lá mía và lưỡi.Ngoài ra, còn có đám răng nhỏ mịn trên xương bướm phụ vì vậy chúng có thể bắt giữ, cắn xé con mồi Thực quản ngắn rộng, có vách hơi dài Dạ dày hình chữ J có vách hơi dày.Ranh giới giữa ruột non và ruột già không phân biệt rõ ràng

3.Phân bố:

Trong điều kiện tự nhiên, cá nàng hai thường sống ở tầng giữa và tầng đáy.Ban ngày

cá thường ẩn nấp trong các đám thực vật thủy sinh.Ban đêm cá hoạt động nhiều hơn, bơi nhẹ nhàng, chậm, vây hậu môn hoạt động liên tục như làn sóng

Phân bố: Ấn Độ, Thái Lan, Campuchia, Lào, Malaysia, Indonesia và Việt Nam….Ở nước ta cá sống chủ yếu ở một số nhánh sông lớn đổ vào sông Mêkong ( thuộc Tây Nguyên) và các thủy vực nước thuộc sông Cửu Long

4.Đặc điểm môi trường:

Cá thích sống trong môi trường có nhiều thực vật thủy sinh lớn, nước trung tính có pH

= 6,5-7

Nhiệt độ nước; 24- 28oC Ở nhiệt độ 36oC, cá nhảy lung tung, cá lờ đờ, chết dần sau 5 phút Ở nhiệt độ 14oC, cá bị hôn mê, tê cứng, lật ngang các mang, vây ngưng hoạt động

Hình Cá thát lát còm (Notopteus chitala)