TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP 1/ Khởi động: cho hs hát bài “ em yêu trường em” ?Trong bài hát cĩ từ nào được lặp lại.. nhấn mục đích chiến đấu của người chiến sĩ GV: Các từ "Nghe, vì
Trang 1Bài 13 - Tiết 59
Tuần 15
ĐIỆP NGỮ.
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức: Giúp HS
- Hiểu được thế nào là điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ
- Biết cách vận dụng phép điệp ngư vào thực tiễn nói và viết
2 Kĩ năng:
- Nhận biết phép điệp ngữ
- Phân tích tác dụng của điệp ngữ
- Sử dụng được phép điệp ngữ phù hợp trong bài viết
3 Thái độ:
- Giáo dục HS biết sử dụng điệp ngữ trong nói, viết
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên : Bảng phu, máy chiếu.
2 Học sinh : + Đọc VD trong SGK.
+ Tìm hiểu khái niệm và tác dụng của
điệp ngữ
+ Các dạng của điệp ngữ ?
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1/ Khởi động: cho hs hát bài “ em yêu trường em”
?Trong bài hát cĩ từ nào được lặp lại
- Nào, yêu…lặp đi lặp lại như vậy gọi là điệp ngữ? Vậy điệp ngữ là gì? Điệp ngữ cĩ tác dụng gì và cĩ mấy dạng, chúng ta sẽ đi tìm hiểu bài học hơm nay
2/ Hình thành kiến thức.
♦ GV chiếu slie, khổ thơ đầu và khổ thơ
cuối bài thơ “Tiếng gà trưa”
*THẢO LUẬN CẶP ĐƠI
GV giao nhiệm vụ
HS đọc câu hỏi.
CH: Có những từ ngữ nào được
lặp đi lặp lại trong 2 khổ thơ
trên?
CH:Lặp đi lặp lại từ ngữ như thế
có tác dụng gì?
- HS trả lời
- Thực hiện nhiệm vụ:
I Điệp ngữ và tác dụng điệp ngữ:
1 ví dụ: sgk/
- Nghe
- Vì Điệp từ
ð Tác dụng : để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh
Trang 2+ Thảo luận cặp đơi, trao đổi ý kiến.
- Báo cáo kết quả:
+ Thống nhất ý kiến và trình bày.
+ Các cặp đơi khác trình bày, bổ sung, và tự
đánh giá lẫn nhau.
- Giáo viên nhận xét, bổ sung, tuyên dương,
chốt đáp án.chiếu slie gọi hs đọc.
- Nghe lặp lại (3 lần) nhấn mạnh
cảm giác khi nghe tiếng gà trưa
- Vì lặp lại (4 lần) nhấn mục đích
chiến đấu của người chiến sĩ
GV: Các từ "Nghe, vì", được lặp lại trong những ví
dụ trên cơ gọi là phép điệp ngữ Cùng cĩ tác dụng là
để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh
bài tập nhanh
- Làm ý 1 của bài tập 1/sgk.153
a/- Một dân tộc đã gan góc : nhấn
mạnh ý cương quyết dành độc lập tự
do của dân tộc Việt Nam
- Dân tộc đó phải được : Khẳng
định quyền được hưởng tự do, độc
lập của dân tộc
b/ Quê hương là gì hở mẹ?
Mà cơ giáo dạy phải yêu
Quê hương là gì hở mẹ?
Ai đi xa cũng nhớ nhiều.
-Quê hương là gì hở mẹ-> thể hiện ty của tác giả đối
với quê hương.
♦HS trả lời Gv nhận xét chốt ý
- Điệp ngữ không chỉ là biện pháp
lặp lại một từ mà nó còn lặp lại
một ngữ, một câu Điệp ngữ không
chỉ sử dụng trong thơ mà cả trong
văn xuôi
CH: Qua tìm hiểu những vd trên Em hiểu
thế nào là điệp ngữ.?Sử dụng điệp
ngữ cĩ tác dụng gì?
- HS TL,Nhận xét
- Gv chốt nội dung ghi nhớ.chiếu slie
- Gọi hs đọc lại ghi nhớ
CH: Đặt 1 câu cĩ sử dụng điệp ngữ? tác dụng?
2/ ghi nhớ Sgk/
Trang 3- HS trả lời cá nhân.
Lưu ý : Cần phân biệt điệp ngữ là một biện pháp tu từ
với lỗi lặp từ
LH TV 6: Ở lớp 6 , các e đã được học bài “ Chữa
lỗi dùng từ” vậy e hãy vận dụng kiến thức và sự hiểu
biết của mình làm bài tập 3
Chiếu bài tập 3 a
CH: Trong câu sau từ nào được lặp
lại nhiều lần ? Việc lặp lại như
vậy có tác dụng biểu cảm
không ? Vì sao?(BT3/sgk)( thảo luận
nhĩm bàn 1p30s)
-HS nhĩm Trả lời, nhận xét
- Việc lặp lại các từ như vậy khơng cĩ tác dụng biểu
cảm
- Vì đây là lỗi lặp từ, khiến cho đoạn văn lủng củng
,khĩ hiểu
GV: Như vậy, với cách diễn đạt trong ví dụ này và
cách sử dụng điệp ngữ trong ví dụ của bài học em
thấy cách diễn đạt nào hay hơn?
- HS trả lời
♦GV hướng cho HS phân biệt biện
pháp nghệ thuật điệp ngữ với
lỗi lặp từ
- Liên hệ giáo dục HS về việc
dùng từ trong bài viết TLV
GV: Các em chú ý không phải cứ từ
nào lặp lại đều là phép điệp từ, ngữ
Các từ được lặp lại phải thể hiện một dụng ý nghệ
thuật của tác giả, cĩ giá trị biểu cảm thì nĩ mới trở
thành một biện pháp tu từ, trở thành phép điệp ngữ
cịn những từ ngữ lặp như đoạn văn
trên người ta gọi là “lỗi lặp“ và lỗi lặp
từ này các em cũng đã được học trong bài chữa lỗi
dùng từ ở lớp 6 Nguyên nhân dẫn đến h/t này là
do vốn từ ngữ nghèo nàn, đ/b các
em trường mắc phải trong bài TLV
- Yêu cầu hs về nhà sửa lại đoạn văn( nếu cĩ thời
gian thì sửa trên lớp)
* Phía sau nhà em cĩ 1 mảnh vườn ở đấy em trồg rất
nhiều hoa: nào là cúc, thược dược, đồng tiền,hồng và
cả lay ơn nữa Ngày quốc tế phụ nữ, em hái hoa sau
II Các dạng điệp ngữ
1 VD: SGK/152
a Điệp ngữ cách quãng
Trang 4vườn tặng mẹ và chị.
Chuyển ý: Vừa rồi chúng ta đã tìm hiểu khái niệm điệp
ngữ và tác dụng điệp ngữ cĩ nhiều dạng khác nhau
Chúng ta cùng tìm hiêu phần tiếp theo
GV chiếu 3 VD
- Yêu cầu hs xác định yêu cầu của phần II
CH: So sánh điệp ngữ trong khổ
đầu tiếng gà trưa với điệp ngữ
trong hai ví dụ SGK Tìm đặc điểm
của mỗi dạng.
- Với câu hỏi này chúng ta hãy cùng nhau thảo
luận để tìm ra đăc điểm của mỗi dạng nhé
THẢO LUẬN NHĨM ( 6-8 HS) 3 PHÚT.
Hướng dẫn học sinh làm (3 phút)
Đại diện nhóm trình bày
Nhóm bạn nhận xét bổ sung
GV chốt ý, chiếu đáp án, hs đọc
GV giảng: §iƯp ng÷ c¸ch qu·ng: lµ các từ lặp
lại khơng liên tục, gi·n c¸ch nhau ,t¹o Ên tượng nổi
bật và tạo tính nhạc
-Vda : rất lâu, khăn xanh, thương em => Điệp ngữ
nối tiếp
GV giảng : §iƯp ng÷ nèi tiÕp : lµ c¸c tõ ®ưỵc
lặp lại liªn tiÕp nhau,t¹o Ên tưỵng míi mỴ cã
tÝnh chÊt t¨ng tiÕn
-Vdb: Thấy, ngàn dâu=> Điệp ngữ chuyển tiếp
(ĐN vịng
GV giảng : §iƯp ng÷ vßng : lµ phÐp ®iƯp
ng÷ các từ ngữ cuối câu trước
được lặp lại ở đầu của câu thơ sau
lµm cho c©u v¨n,c©u th¬ liỊn nhau nh»m
kh¾c s©u,g©y Ên tưỵng
CH: Qua phân tích những ví dụ trên, em cho biết
cĩ mấy dạng điệp ngữ?
- Hs trả lời, nhận xét
- Gv chốt ghi nhớ
- Hs đọc ghi nhớ
Cho hs chơi trị chơi: ĐUỔI HÌNH BẮT CHỮ.
1/ Hình ảnh con chuồn chuồn.
Hình ảnh trên gợi em nhớ tới câu ca dao, tục ngữ nào?
Chuồn chuồn bay thấp thì mưa…
Điệp ngữ ở câu trên là từ nào? Thuộc dạng điệp ngữ
b Điệp ngữ nối tiếp
C Điệp ngữ chuyển tiếp (ĐN vịng)
2 ghi nhớ: sgk/152
III/ LUYỆN TẬP.
BT1 / 153 Tìm điệp ngữ
và cho biết tác dụng
b - Điệp ngữ : đi cấy, trông
- Tác dụng : nhấn mạnh nỗi trông chờ của người
Trang 5- Bay- điệp ngữ cách quãng
2/ Hình hoa sen
Trong đầm gì đẹp bằng sen…
- Lá xanh: Điệp ngữ cách quãng Nhị vàng: Điệp ngữ
chuyển tiếp.-> Nhấn mạnh vẻ đẹp trong sáng, tinh
khiết của hoa sen
3/ Hình ảnh Bác Hồ.
-Em liên tưởng đến bài thơ nào của Bác cĩ sử dụng
điệp ngữ?Chỉ ra điệp ngữ trong câu thơ.? Tác dụng
của điệp ngữ?thuộc dạng điệp ngữ gì?
“Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.”
( Hồ Chí Minh)
ð Tác dụng :nhấn mạnh tình yêu thiên nhiên với tình
yêu đất nước trong tâm hồn Bác (điệp ngữ vịng.)
CH: Vận dụng kiến thức về mơn âm nhạc của
mình, em hãy hát 1 bài về Bác Hồ trong đĩ cĩ sử
dụng điệp ngữ? (Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí
Minh)chỉ ra điệp ngữ? thuộc dạng điệp ngữ gì?
GV: Điệp ngữ k chỉ cĩ trong thơ, văn mà nĩ cịn được
sử dụng trong các bài hát để làm tăng giá trị biểu cám
của bai hát.
GDKNS: Lịng kính yêu lãnh tụ HCM.
-Bác Hồ- vị cha già kính yêu của dân tộc Cả cuộc đời
Bác hi sinh cho dân tộc Việt Nam Sinh thời Bác luơn
dành 1 ty thương đặc biệt cho các em thiếu niên, nhi
đồng.Với tình yêu thương Bác dành cho chúng ta
như vậy các em cần phải làm gì để xứng đáng với
tình yêu thương ấy?
- Thực hiện tốt 5 điều Bác dạy
- Chăm ngoan học giỏi để xứng đáng là con ngoan trị
giỏi, cháu ngoan BH
GV :Trong mỗi lớp học đều treo 5 điều Bh dạy cơ hi
vọng là các e sẽ thực hiện tốt lời dạy của Bác để xứng
đáng với ty thương mà Bác đã dành cho các em
Hoạt động 3: Luyện tập.
Bài 1: Yêu cầu hs về nhà làn tiếp ý 2
Bài 2: Trị chơi ai nhanh hơn
nông dân
BT2/153 Tìm điệp ngữ
và cho biết chúng thuộc dạng điệp ngữ nào?
- Xa nhau điệp ngữ
cách quãng
- Một giấc mơ điệp
ngữ chuyển tiếp
Hoạt động 4 Vận dụng.
- Cho 1 số hình ảnh về quê hương để hướng dẫn hs viết đoạn văn về quê hương cĩ sử dụng điệp ngữ Cảnh đẹp Vũng tàu
Hoạt động 5 Tìm tịi, mở rộng.
Trang 6- Khái quát lại bài học bằng sơ đồ tư duy.
- GDKN:Qua bài học này giáo dục chúng ta cần phải cĩ ý thức vận dụng điệp ngữ
trong khi nĩi cũng như khi viết, nhất là khi chúng ta viết văn biểu cảm Phải biết phân biệt đâu là phép lặp đâu là lỗi lặp từ.
- Hướng dẫn học tập
* Đối với bài học ở tiết học này
-Học bài: Ghi nhớ Hoàn chỉnh vở bài tập,Viết đoạn có dùng điệp ngữ.
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo
- Chuẩn bị bài: “ Luyện nói: phát biểu cảm nghĩ về tác phẩm văn học”
+Chuẩn bị phát biểu cảm nghĩ bài “Rằm tháng giêng” của HCM