Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH THUẾ XUẤT KHẨU, THUẾ NHẬP KHẨU ĐỐI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ CỦA MỘT QUỐC GIAError!. Để ngành công nghiệp ô tô
Trang 1MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG, HÌNH
MỞ ĐẦU Error! Bookmark not defined Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH THUẾ XUẤT KHẨU, THUẾ NHẬP KHẨU ĐỐI VỚI VIỆC PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ CỦA MỘT QUỐC GIAError! Bookmark not defined
1.1 Sự cần thiết của ngành công nghiệp ô tô và sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Error! Bookmark not defined 1.1.1.Ngành công nghiệp ô tô Error! Bookmark not defined 1.1.2.Sự cần thiết của ngành công nghiệp ô tô Error! Bookmark not defined 1.1.3 Sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô trên thế giớiError! Bookmark not defined
1.2 Tác động của chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô Error! Bookmark not defined 1.2.1 Những vấn đề cơ bản về chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu Error! Bookmark not defined
1.2.2 Các khía cạnh tác động của chính sách thuế đến sự phát triển của ngành
công nghiệp ô tô Error! Bookmark not defined 1.3 Kinh nghiệm xây dựng chính sách thuế xuất nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô của Thái Lan Error! Bookmark not defined 1.3.1 Chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với ô tô của Thái Lan Error! Bookmark not defined
1.3.2 Một số bài học kinh nghiệm Error! Bookmark not defined CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA CHÍNH SÁCH THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ Ở VIỆT NAM Error! Bookmark not defined 2.1 Sự hình thành và phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam Error! Bookmark not defined
Trang 22.1.1 Quá trình hình thành ngành công nghiệp ô tô Việt NamError! Bookmark not defined
2.1.2 Sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt NamError! Bookmark not defined
2.1.3 Cạnh tranh của ngành công nghiệp ô tô hiện nayError! Bookmark not defined
2.2 Phân tích thực trạng tác động chính sách thuế xuất nhập khẩu ô tô ở Việt Nam Error! Bookmark not defined
2.2.1 Các chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với ngành công nghiệp
ô tô Việt Nam Error! Bookmark not defined
2.2.2.Thực trạng tác động của thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với ngành công
nghiệp ô tô Việt Nam Error! Bookmark not defined
2.2.3 Các khía cạnh tác động của chính sách thuế, thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối
với ngành công nghiệp ô tô việt nam Error! Bookmark not defined 2.3 Đánh giá tác động tích cực, tiêu cực của chính sách thuế xuất nhập khẩu đến sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô ở Việt NamError! Bookmark not defined
2.3.1 Tác động tích cực Error! Bookmark not defined 2.3.2 Tác động tiêu cực Error! Bookmark not defined 2.3.3 Nguyên nhân Error! Bookmark not defined Chương 3: ĐỊNH HƯỚNG CHIẾN LƯỢC VÀ GIẢI PHÁP PHÁT HUY TÁC ĐỘNG TÍCH CỰC HẠN CHẾ TIÊU CỰC CỦA CHÍNH SÁCH THUẾ XUẤT KHẨU, NHẬP KHẨU NHẰM PHÁT TRIỂN NGÀNH CÔNG NGHIỆP Ô TÔ VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2020 Error! Bookmark not defined 3.1 Định hướng phương hướng hoàn thiện chính sách thuế xuất nhập khẩu nhằm phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt NamError! Bookmark not defined
3.1.1 Dự báo Error! Bookmark not defined 3.1.2 Định hướng hoàn thiện chiến lược Error! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp phát huy tác động tích cực, hạn chế tiêu cực của chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu ô tô nhằm phát triển ngành công nghiệp ô tô ở Việt Nam đến năm 2020 Error! Bookmark not defined
3.2.1 Điều chỉnh chính sách thuế, phí, lệ phí, các chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu ưu đãi và phát triển công nghiệp hỗ trợ liên quan đến ô tô 84
Trang 33.2.2 Hỗ trợ sản xuất trong nước và nâng cao giá trị tạo ra trong nước nhằm hướng tới tăng lượng xe xuất khẩu ra thị trường nước ngoài 85 3.2.3 Giải pháp về nguồn vốn và phát triển nguồn nhân lực 86 3.2.4.Giải pháp an toàn, môi trường và cơ sở hạ tầng 87
3.2.5 Một số giải pháp và cơ chế chính sách khácError! Bookmark not defined
3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp Error! Bookmark not defined 3.3.1 Đối với Chính Phủ Error! Bookmark not defined 3.3.2 Đối với Các Doanh nghiệp Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined PHỤ LỤC Error! Bookmark not defined
Trang 4DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Tiếng Anh
1 WTO Tổ chức thương mại thế giới
2 GDP Tổng sản phẩm quốc nội
3 ASEAN Hiệp hội quốc gia đông nam á
4 IAF Hiệp hội các Tổ chức Công nhận hàng đầu trên thế giới
5 EU Liên minh châu âu
6 FDI Đầu tư trực tiếp nước ngoài
7 CKD Ô tô lắp ráp trong nước với 100% linh kiện nhập khẩu
8 IKD Nhập một phần linh kiện, máy móc… về lắp ráp
9 FTA Hiệp định Thương mại tự do
10 MFN Nguyên tắc pháp lý
11 OICA Trung tâm công nghiệp hóa cơ hội của Mỹ
12 CEPT Chương trình ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung
13 SME Doanh nghiệp vừa và nhỏ
14 ATIGA Hiệp định toàn diện đầu tiên của ASEAN điều chỉnh toàn bộ
thương mại hàng hóa trong nội khối
15 BOT Xây dựng-Vận hành-Chuyển giao
16 AFTA Khu vực mậu dịch tự do Asean
Tiếng Việt
1 XNK Xuất nhập khẩu
2 GTGT (VAT) Giá trị gia tăng
3 TTĐB Tiêu thụ đặc biệt
4 VAMA Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam
5 VCCI Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam
7 SXKD Sản xuất kinh doanh
Trang 5DANH MỤC BẢNG, HÌNH BẢNG
Bảng 1.2: Tỉ lệ xe sản xuất trong nước và nhập khẩu ô tô Việt Nam giai đoạn
năm 2012 – 2016 Error! Bookmark not defined
Bảng 2.2: Danh sách các công ty sản xuất, lắp ráp ô tô tại Việt Nam Error!
Bookmark not defined
Bảng 3.2: Số lượng ô tô sản xuất trong nước giai đoạn 2012-2016 Error!
Bookmark not defined
Bảng 4.2: Số lượng ô tô nhập khẩu trong nước giai đoạn 2012-2016 Error!
Bookmark not defined
Bảng 5.2: Số liệu so sánh ô tô nhập khẩu và ô tô trong nước, lắp ráp ô tô Error!
Bookmark not defined
Bảng 6.2: Biểu thuế tiêu thụ đặc biệt Error! Bookmark not defined
Bảng 7.2: Cơ cấu nhập khẩu ô tô năm 2016 Error! Bookmark not defined
Bảng 8.2 Kim ngạch nhập khẩu ô tô giai đoạn năm 2012 - 2016 Error!
Bookmark not defined
Bảng 9.2: Bảng kim ngạch nhập khẩu của linh kiện ô tô qua các năm Error!
Bookmark not defined
Bảng 10.2: Kim ngạch xuất khẩu phụ tùng ô tô qua các năm Error! Bookmark
not defined
Bảng 11.3: Dự kiến xe lắp ráp trong nước trong thời gian tới Error! Bookmark
not defined
Bảng 12.3: Dự kiến sản lượng xe và tốc độ tăng trưởng các năm Error!
Bookmark not defined
Bảng 13.3: Dự kiến xuất khẩu xe nguyên chiếc và phụ tùng Error! Bookmark
not defined
Bảng 14.3: Dự kiến sản xuất xe ô tô trong nước Error! Bookmark not defined Bảng 15.3: Lộ trình sản xuất xe ưu đãi Error! Bookmark not defined HÌNH
Trang 6Hình 1.2: Số lượng ô tô sản xuất trong nước giai đoạn 2012-2016 Error!
Bookmark not defined
Hình 2.2: Số lượng ô tô nhập khẩu giai đoạn 2012-2016 Error! Bookmark not
defined
Hình 3.2: Số lượng ô tô tiêu thụ trong nước giai đoạn 2012-2016 Error!
Bookmark not defined
Hình 4.2: Sản lượng ô tô theo từng quốc gia năm 2015 Error! Bookmark not
defined
Hình 5.2: Sản lượng ô tô Việt Nam và các nước trong khu vực năm 2015 Error!
Bookmark not defined
Hình 6.2: Lượng và kim ngạch ô tô nguyên chiếc nhập khẩu Error! Bookmark
not defined
Hình 7.2: Thị trường Việt Nam nhập khẩu ô tô năm 2015-2016 (số lượng)
Error! Bookmark not defined
Trang 7TÓM TẮT LUẬN VĂN
Sự cần thiết của đề tài: Ở Việt Nam, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam là ngành
công nghiệp non trẻ Sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam trong thời gian qua cũng đã đạt được một số thành công nhất định, đã đầu tư xây dựng hạ tầng cơ sở cho một số nhà máy lắp ráp ô tô ở những khu công nghiệp lớn
Để ngành công nghiệp ô tô phát triển đòi hỏi sự hiện diện của nhiều nhân tố khác nhau, trong đó có vai trò của chính sách thuế trong đó đặc biệt quan tâm đến chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu đặc biệt quan tâm do chủ yếu phát triển ngành công nghiệp ô
tô ở Việt Nam cùng với quá trình đổi mới hệ thống chính sách thuế, phí, lệ phí áp dụng đối với ngành ô tô và việc sử dụng ô tô của Việt Nam thời gian qua cũng đã có nhiều thay đổi quan trọng Trong đó, để thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô trong nước, Việt Nam cũng đã ban hành một số chính sách ưu đãi thuế xuất khẩu nhập khẩu
Dự thảo Quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến 2030 hiện nay đang được Bộ Công thương phối hợp với các Bộ, ngành liên quan xây dựng
Phát triển ngành công nghiệp ô tô có vai trò rất quan trọng đối với quá trình thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Theo đó, nhiều nước đã xem đây là một trong những ngành kinh tế chiến lược cần được ưu tiên đầu tư phát triển Tham khảo kinh nghiệm của một số nước cho thấy để thúc đẩy được sự phát triển của ngành công nghiệp
ô tô đòi hỏi sự hiện diện của nhiều yếu tố, trong đó có chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu Tuy nhiên, xét trên bình diện tổng thể, chính sách thuế xuất nhập khẩu, chỉ là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu thụ xe ô tô Về vai trò của chính sách thuế xuất nhập khẩu đối với sự phát triển ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam trên cơ
sở đó việc lựa chọn thực hiện đề tài : “Tác động của chính sách thuế xuất khẩu, thuế
nhập khẩu đối với việc phát triển ngành công nghiệp ô tô ở Việt Nam” có ý nghĩa cả về
mặt lý luận và thực tiễn, việc nghiên cứu, phân tích vai trò của chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam trong bối cảnh hiện nay
Tổng quan các đề tài đã nghiên cứu có liên quan tới luận văn:
Trang 8TS: Nguyễn Hồng Nhung – Viện kinh tế và chính trị thế giới
- Bài báo: Ngành ô tô Việt Nam thực trạng hoạt động và những biện pháp bảo hộ ( Báo ra số 5(193) năm 2012
- Tạp chí Khoa học ĐHQGHN: Kinh tế và Kinh doanh, Tập 30, Số 4 (2014) 12-2012 Bài viết “Ảnh hưởng của các chính sách tới sự phát triển của ngành công nghiệp
hỗ trợ ô tô Việt Nam” của tác giả Nhâm Phong Tuân, Trần Đức Hiệp, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, 144 Xuân Thủy, Cầu Giấy, Hà Nội, Việt Nam đăng ngày 25 tháng 12 năm 2014
Luận văn “Ngành công nghiệp ô tô Việt Nam - Thực trạng và giải pháp đẩy mạnh
Sự phát triển” của tác giả Trần Thị Bích Hường (12/2003)
- Tiểu luận của Trần Thế Bình (2012), Tác động của thuế nhập khẩu lên thị trường
ô tô ở Việt Nam, Trường Đại học kinh tế Hồ Chí Minh: Tiểu luận đã tìm hiểu những cơ
sở lý luận liên quan đến thuế nhập khẩu Lịch sử hình thành, đặc điểm, vai trò của thuế nhập khẩu đến thị trường ô tô ở Việt Nam
Trên cơ sở nghiên cứu các đề tài khoa học có liên quan đến luận văn tác giả rút ra một số nhận định sau:
- Các đề tài nghiên cứu đã xây dựng được một số cơ sở lý luận thực tiễn về thuế nhập khẩu
- Các đề tài và công trình nghiên cứu ở nhiều khía cạnh khác nhau về hoàn thiện chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu ô tô ở Việt Nam
- Các nghiên cứu được tiến hành trên phạm vi một quốc gia vận dụng các số liệu
từ Tổng cục Hải quan, Tổng cục Thống kê và Vụ Chính sách thuế - Bộ Tài chính để viết bài
Vì vậy, việc tiến hành nghiên cứu Đề tài: “Tác động của chính sách thuế xuất
khẩu, thuế nhập khẩu đối với việc phát triển ngành công nghiệp ô tô ở Việt Nam” là
hoàn toàn phù hợp cả về mặt lý luận và thực tiễn
Mục tiêu nghiên cứu
- Làm rõ hệ thống cơ sở lý luận về vai trò của chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô, kinh nghiệm áp dụng chính sách
Trang 9thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô của một số nước trên thế giới
và các hàm ý chính sách xuất khẩu, nhập khẩu cho Việt Nam
- Nghiên cứu thực trạng ban hành và tổ chức thực hiện chính sách thuế xuất khẩu nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô ở Việt Nam
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
+ Đối tượng nghiên cứu: Chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và tác động
của các chính sách này đối với việc phát triển ngành công nghiệp ô tô ở Việt Nam
+ Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: Luận văn nghiên cứu tác động của chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với việc phát triển ngành công nghiệp ô tô ở Việt Nam bao gồm: các chính sách thuế, thuế xuất khẩu, nhập khẩu ô tô Việt nam; thực trạng các chính sách thuế, thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thực trạng ngành công nghiệp ô tô Việt Nam và các khía cạch tác động của thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô Việt Nam
- Về thời gian: Dữ liệu được thu thập giai đoạn từ năm 2012-2016 Đề xuất các giải pháp để hoàn thiện hệ thống chính sách thuế đối với ngành công nghiệp ô tô đến năm
2020
Phương pháp nghiên cứu
Để đạt được các mục tiêu nghiên cứu kể trên, Đề tài sử dụng kết hợp hai phương pháp là phương pháp nghiên cứu định tính và phương pháp nghiên cứu định lượng, trong
đó phương pháp nghiên cứu định tính sẽ là phương pháp chủ đạo để hoàn thành mục tiêu nghiên cứu Cụ thể như sau:
Phương pháp thống kê mô tả: Phương pháp này được sử dụng để thống kê các dữ liệu và mô tả thực trạng của thị trường ô tô Việt Nam trong thời gian qua Phương pháp này sử dụng các dữ liệu thứ cấp từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô và các Doanh nghiệp xuất nhập khẩu về ô tô tại Việt Nam Đồng thời, Đề tài cũng sử dụng nguồn dữ liệu từ Tổng cục Hải quan, Bộ tài chính, Tổng cục thống kê, vụ chính sách thuế liên quan đến tình hình thực hiện các chính sách thuế liên quan đến ngành ô tô của Việt Nam (thuế xuất khẩu, nhập khẩu);
Phương pháp phân tích, tổng hợp: Phương pháp này được sử dụng để phân tích, tổng hợp các lý thuyết, các nghiên cứu trước đây về vai trò, tác động cũng như thực tế
Trang 10thực hiện các chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến ngành công nghiệp ô tô
ở Việt Nam;
Phương pháp so sánh đối chiếu: Phương pháp này được dùng để so sánh đối chiếu thực trạng áp dụng chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô của Việt Nam thời gian qua với xu hướng của một số nước trên thế giới, qua đó, rút ra các hàm ý chính sách cho việc hoàn thiện hệ thống chính sách thuế xuất khẩu, nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô ở Việt Nam;
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm có 3 chương:
Trang 11Chương 1: Một số vấn đề cơ bản về tác động của chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với việc phát triển ngành công nghiệp ô tô của một quốc gia 1.1 Sự cần thiết của ngành công nghiệp ô tô và sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô
Ở phần này tác giả luận văn đưa ra được nững vấn đề cơ bản của ngành công nghiệp ô tô, Sự cần thiết của ngành công nghiệp ô tô và sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô trên thế giới
1.2 Tác động của chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô
Tác giả đưa ra những những vấn đề cơ bản về chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, tác động của chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đối với sự phát triển kinh tế và các khía cạnh tác động của chính sách thuế đến sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô:
*/ Tác động đến tốc độ tăng trưởng, nguồn đầu vào của ngành công nghiệp ô tô
*/ Tác động đến lắp ráp và sản xuất xe ô tô trong nước
*/ Chính sách thuế tác động đến giá thành, tiêu thụ ô tô
1.3 Kinh nghiệm xây dựng chính sách thuế xuất nhập khẩu đối với ngành công nghiệp ô tô của Thái Lan
Ở phần này tác giả luận văn cũng đưa ra được sự phát triển của ngành công nghiệp
ô tô Thái Lan, chính sách thuế đối với ô tô của Thái Lan và một số bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
Chương 2: Thực trạng tác động của chính sách thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đến sự
phát triển của ngành công nghiệp ô tô ở Việt Nam
2.1 Sự hình thành và phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam
Tác giả luận văn trình bày sơ lược về Quá trình hình thành và phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam Sự phát triển của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam có thể tóm tắt trong giai các đoạn sau:
Giai đoạn 1990 – 2003: Doanh nghiệp ô tô nhận được sự bảo hộ ở mức cao của nhà nước thông qua chính sách giảm thuế tiêu thụ đặc biệt