C¸ch dÉn trùc tiÕp... Gäi Hs ®äc ghi nhí.[r]
Trang 1Ngày soạn : 07 / 09/ 2010
Ngày giảng: 10 / 09/ 2010
I Mục tiêu cần đạt
Giúp HS:
- Phân biệt cách dẫn trực tiếp & c/dẫn gián tiếp, đồng thời nhận biết lời dẫn khác ý dẫn
- Quan tâm nhiều hơn đến hình thức d/đ của cách dẫn t.tiếp & cách dẫn g.tiếp
- Giúp Hs biết lựa chọn những động từ thích hợp cho từng trờng hợp dẫn, nhận ra đợc t/d nhau của lời dẫn với ý dẫn
II Chuẩn bị :
* Thầy: SGK, SGV, Thiết kế bài dạy ngữ văn 9, tài liệu tham khảo khác
- Bảng phụ
* Trò: Đọc và tìm hiểu ví dụ SGK, Soạn theo câu hỏi đọc hiểu.
Vấn đáp, quy nạp, thực hành, tổ chức hoạt động của cá nhân, nhóm
IV.
9A:
9D:
2
Kiểm tra bài cũ 5 ’
? Làm bài tập 6 tr.40 Khi sử dụng từ ngữ xng hô cần chú ý điều gì?
Đáp án – Biểu điểm:
+ Làm đúng bài tập SGK tr.40 ( 8 đ)
+ Trả lời đúng chú ý ( 2 đ)
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới: GV giới thiệu bài:
Hoạt động 1:(7 ) ’
Gọi HS đọc ví dụ a SGK tr.53
? Trong phần trích a, phần chữ in đậm là lời nói hay ý nghĩa ? Vì
sao ?
- HS đọc & trả lời
? Nó đợc tách ra khỏi phần đứng trớc bằng những dấu gì ?
- HS : Tách ra khỏi phần đứng trớc bằng dấu hai chấm & dấu
ngoặc kép
GV : Đó là cách dẫn lời kép
Gọi HS đọc ví dụ b SGK tr.53
? Phần in đậm trong phần trích (b) là lời nói hay ý nghĩ ? Vì sao em
biết ?
- HS: ý nghĩ - Vì có từ nghĩ
? Dấu hiệu tách 2 phần câu là những dấu gì ?
- Dấu 2 chấm & dấu ngoặc kép
GV: Trờng hợp này là cách dẫn ý
? Lời nói và ý nghĩ của 2 nhân vật đợc dẫn ntn ? (Gợi ý: Dẫn nguyên
vẹn hay đợc thêm bớt ?)
- HS dựa vào ghi nhớ để phát biểu
? Trong ví dụ a, có thể đảo vị trí bộ phận in đậm với bộ phận đứng
tr-ớc nó không?
- HS thảo luận và nêu ý kiến
GV treo bảng phụ đã ghi phần ví dụ đợc đảo vị trí chi HS quan sát
? Nếu đảo vị trí phần in đậm với bộ phận đứng trớc thì hai bộ phận
I Cách dẫn trực tiếp
1 Ví dụ: SGK tr.53
2 Nhận xét Dẫn trực tiếp lời nói: Dẫn lời
Tách ra khỏi phần đứng trớc bằng dấu hai chấm và dấu ngoặc kép
- Dẫn trực tiếp ý nghĩ: Dẫn ý
Đợc tách với phần câu trớc nó bằng dấu 2 chấm và dấu ngoặc kép
Trang 2ngăn cách với nhau bằng dấu gì?
- HS nêu: dấu ngoặc kép và dấu gạch ngang
?Từ ví dụ trên em cho biết thé nào là lời dẫn trực tiếp? Dấu hiệu để
nhận biết?
- HS trả lời
? Tìm một đoạn văn bản đã học có lời dẫn trực tiếp
- HS tìm
GV khái quát, gọi HS đọc ghi nhớ tr.54 GV lu ý: Lời dẫn trực tiếp
còn đợc gọi là lời thoại, lời thoại đợc viết tách riêng nh một đoạn văn
và có thêm dấu gạch ngang ở đầu lời thoại
Hoạt động 2 ( 7 ) ’
Gọi HS đọc phần a,b tr.53
- HS đọc
? Hai đoạn trích trên đợc trích từ văn bản nào? Trong phần trích, phần
in đậm là lời nói hay ý nghĩ ? Vì sao em biết?
- HS :Lời nói ( nội dung của lời khuyên)
- ý nghĩ ( có từ “hiểu” đằng trớc)
? Phần in đậm đợc tách ra khỏi phần đứng trớc bằng dấu gì hay từ gì
không ?
- HS : VD a,b bộ phận in đậm là lời nói ý nghĩ của nhân vật, với bộ
phận đằng trớc nó không ngăn cách bằng dấu gì hoặc có từ “ rằng”, “
là”
? Có thể thay từ “rằng” bằng từ nào khác ?
- Thay đợc từ “là” : Nhng chớ có hiểu lầm là Bác sống
GV: cách dẫn của 2 vd đó là cách dẫn g.tiếp
? Em hiểu thế nào là cách dẫn g.tiếp ?
Nhắc lại lời/ ý có đ/chỉnh theo kiểu thuật lại, không giữ nguyên vẹn &
không dùng dấu
GV củng cố: 2 cách dẫn Gọi Hs đọc ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ
? Trong vd a, b của cách dẫn trực tiếp có thể thêm “rằng, là” vào vị trí
giữa 2 phần đợc dẫn & phần lời của ngời dẫn không ?
Dẫn trực tiếp có thể thêm “rằng/ là”
+ VD (a): và bảo hắn rằng: “đây”
+ VD (b): Họa sĩ nghĩ thầm là “khách”
GVKL: Cả 2 cách dẫn tr/tiếp & g.tiếp đều có thể dùng thêm
“rằng/ là”
Hoạt động 3 (16 ) Luyện tập’
Hớng dẫn thực hiện phần luyện tập
? Nêu y/c của b/tập 1 ?
- HS làm bài
* Gv chia 4 nhóm cho HS làm bài tập 2
Gọi từng nhóm đại diện chữa bài, các nhóm bổ sung GVKL
Hs thảo luận theo 4 nhóm (mỗi nhóm 1 câu)
a) Câu có lời dẫn trực tiếp: Trong báo cáo chính trị tại Đại hội
của Đảng, Chủ tịch HCM nêu rõ: “Chúng ”
- Câu có lời dẫn g.tiếp: Tại Đại hội của Đảng, trong báo cáo chính
trị, Chủ tịch HCM dạy rằng chúng ta phải
b) Dẫn trực tiếp: Để làm nổi bật lối sống giản dị của Bác, Thủ tớng
Phạm Văn Đồng đã nêu rõ: “HCT giản dị tác phong, Ngời cũng
làm đợc”
- Dẫn g.tiếp: Nói về đức tính giản dị của Chủ tịch HCM, Thủ tớng
Phạm Văn Đồng đã chỉ ra rằng Bác giản dị trong đs tác phong,
-> Lời nói và ý nghĩ đợc nhắc lại nguyên văn : Lời dẫn trực tiếp
II Cách dẫn gián tiếp
1.Ví dụ: SGK tr.53
2 Nhận xét
- Không dẫn nguyên văn lời nói, chỉ thuật lại -> lời dẫn gián tiếp
- Trớc lời dẫn gián tiếp có thể có từ “ rằng” hoặc từ “ là”
* Ghi nhớ (54)
III Luyện tập:
1 Bài 1 (54)
a - Dẫn trực tiếp
b - Dẫn trực tiếp
2.Bài 2 (54):
a) Câu có lời dẫn trực tiếp: Trong báo
cáo chính trị nêu rõ: “Chúng ”
- Câu có lời dẫn g.tiếp: Tại Đại hội
của Đảng, trong báo cáo chính trị, Chủ tịch HCM dạy rằng chúng ta phải
b) Dẫn trực tiếp: Để làm nổi bật lối
sống giản dị của Bác, Thủ tớng Phạm Văn Đồng đã nêu rõ: “HCT giản dị ”
- Dẫn g.tiếp: Nói về đức tính giản dị
của Chủ tịch HCM, Thủ tớng Phạm Văn Đồng đã chỉ ra rằng Bác giản dị
Trang 3ngời cũng làm đợc.
c) Dẫn trực tiếp: Trong bài “T.Việt ” Gs Đ-T-Mai đã từng nói:
“ngời VN của mình”
- Dẫn g.tiếp: Theo Gs Đ.T.Mai thì mỗi chúng ta nên hiểu rằng ngời
VN của mình
trong đs
c) Dẫn trực tiếp: Trong bài “T.Việt ”
Gs Đ-T-Mai đã từng nói: “ngời VN
của mình” - Dẫn g.tiếp: Theo Gs Đ.T.Mai thì mỗi chúng ta nên hiểu rằng ngời VN
của mình Bài 3 (54): HS về nhà hoàn thành vào vở bài tập IV.Củng cố 4’ - Phân biệt lời dẫn trực tiếp và lời dẫn gián tiếp V H ớng dẫn về nhà 5’
- Hoàn thành bài tập 3 SGK tr.54 vào vở - Nắm đợc cách dẫn trực tiếp và cách dẫn g.tiếp - Chuẩn bị: Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự + Ôn lại thế nào là văn bản tự sự + Cách tóm tắt văn bản tự sự ( lớp 8) + Trả lời câu hỏi SGK VI Rút kinh nghiệm:
Ngày tháng 9 năm 2010
Tổ ký duyệt