Bài viết này tổng hợp nghiên cứu của khoa xã hội học “việc làm của sinh viên - xã hội học, trường đại học công đoàn do tác giả chủ trì. Nghiên cứu này đã khảo sát 251 sinh viên tốt nghiệp Đại học Xã hội học trước năm 2017 bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện. Các phương pháp được sử dụng để phân tích dữ liệu sơ cấp bao gồm thống kê mô tả, phân tích tương quan hai biến.
Trang 11 Ăùơt víịn ăïì
Thanh niïn noâi chung vađ sinh viïn noâi riïng lađ
lûơc lûúơng lao ăöơng quan troơng cho sûơ nghiïơp cöng
nghiïơp hoâa, hiïơn ăaơi hoâa ăíịt nûúâc. Nhûông nùm
gíìn ăíy lûúơng sinh viïn töịt nghiïơp tûđ caâc trûúđng
ăaơi hoơc, cao ăùỉng chñnh quy trong caê nûúâc ngađy
cađng nhiïìu, cíu chuýơn sinh viïn ra trûúđng vúâi víịn
ăïì viïơc lađm trúê nïn quaâ quen thuöơc, vađ mùơc duđ
khöng phaêi lađ víịn ăïì múâi, noâng höíi nhûng hađng
ngađy, hađng giúđ víîn nhíơn ặúơc sûơ quan tím, chuâ yâ
cuêa dû luíơn xaô höơi. Theo söị liïơu thöịng kï cuêa Böơ
Lao ăöơng - Thûúng binh vađ Xaô höơi cuđng Töíng cuơc
Thöịng kï ăùng trïn Baên tin cíơp nhíơt thõ trûúđng lao
ăöơng Viïơt Nam söị 12, quyâ 4 nùm 2016, söị ngûúđi
thíịt nghiïơp coâ trònh ăöơ tûđ Ăaơi hoơc trúê lïn lađ 218
nghòn ngûúđi, tùng hún, tuy khöng nhiïìu so vúâi giai
ăoaơn trûúâc, víìn ăïì nađy ngađy cađng trúê thađnh víịn ăïì
nhûâc nhöịi cuêa toađn xaô höơi vò ăöịi vúâi sinh viïn sau khi töịt nghiïơp ăïí tòm ặúơc viïơc lađm ăaô khoâ, coâ ặúơc viïơc lađm ăuâng vúâi ngađnh nghïì ăađo taơo laơi cađng khoâ khùn. Tònh traơng thíịt nghiïơp khöng chó gíy thiïơt haơi cho sinh viïn, gia ằnh vađ xaô höơi vïì kinh tïị mađ cođn gíy laông phñ nguöìn nhín lûơc cuêa ăíịt nûúâc [3]. Viïơc lađm thïị nađo ăïí giaêm tyê lïơ sinh viïn thíịt nghiïơp hoùơc lađm traâi ngađnh sau khi ra trûúđng víîn luön lađ bađi toaân khoâ ăöịi vúâi nhûông ngûúđi quaên lyâ giaâo duơc vađ víịn ăïì viïơc lađm sau khi ra trûúđng víîn lađ nöîi lo cuêa ríịt nhiïìu sinh viïn [2]
Khoa Xaô höơi hoơc Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn ăađo taơo Cûê nhín Xaô höơi hoơc tûđ nùm 1998 ăïịn nay, vúâi
15 khoaâ, vúâi gíìn 2.000 sinh viïn töịt nghiïơp ra trûúđng
Víịn ăïì viïơc lađm sau khi töịt nghiïơp ra trûúđng cuêa
VAĐI NEÂT VÏÌ VÍỊN ĂÏÌ VIÏƠC LAĐM SAU KHI TÖỊT NGHIÏƠP CUÊA SINH VIÏN KHOA XAÔ HÖƠI HOƠC - TRÛÚĐNG ĂAƠI HOƠC CÖNG ĂOAĐN
CUĐ THÕ THANH THUÂY*
Toâm tùưt: Bađi viïịt dûơa trïn kïịt quaê nghiïn cûâu ăïì tađi cíịp cú súê “Viïơc lađm cuêa sinh viïn Khoa Xaô höơi hoơc Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
sau khi töịt nghiïơp” do taâc giaê lađm chuê nhiïơm, ăaô ặúơc nghiïơm thu nùm 2017. Nghiïn cûâu nađy khaêo saât 251 sinh viïn ngađnh Xaô höơi hoơc
töịt nghiïơp Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng Ăoađn trûúâc nùm 2017 bùìng phûúng phaâp choơn míîu thuíơn tiïơn. Caâc phûúng phaâp sûê duơng ăïí phín tñch
dûô liïơu sú cíịp göìm thöịng kï mö taê, phín tñch tûúng quan hai biïịn. Kïịt quaê nghiïn cûâu cho thíịy, sinh viïn coâ viïơc lađm coâ tyê lïơ tûúơng ăöịi
cao, thúđi gian tòm kiïịm viïơc lađm khöng quaâ dađi, vúâi nhûông loaơi hònh cöng viïơc liïn quan ăïịn giaâo duơc ăađo taơo, töí chûâc ăoađn thïí, hay trong
caâc töí chûâc chñnh trõ xaô höơi chiïịm ûu thïị hún caê. Hai kïnh tòm kiïịm viïơc lađm quan troơng, höî trúơ hûôu ñch cho sinh viïn sau khi töịt nghiïơp
lađ thöng qua gia ằnh, baơn beđ, ngûúđi thín. Tuy nhiïn, víîn cođn nhiïìu sinh viïn lađm nhûông cöng viïơc traâi ngađnh nghïì, khöng phuđ húơp vúâi
chuýn mön vađ kyô nùng ặúơc ăađo taơo
Tûđ khoâa: Viïơc lađm, sinh viïn, Xaô höơi hoơc
OVERVIEW OF EMPLOYMENT ISSUES AFTER GRADUATION OF SOCIOLOGY DEPARTMENT - TRADE UNION UNIVERSITY
Abstract: This article is a summary of the study of the faculty of sociology “employment of students - sociology, trade union
university led by the author. This study surveyed 251 Sociology University graduates before 2017 with a convenient sampling method
The methods used to analyze primary data include descriptive statistics, two-variable correlation analysis. The research results show that
students with jobs have a high percentage of subjects, the time for finding jobs is not too long, with types of jobs related to education and
training, mass organizations, or in Social and political organizations predominate. Two important job search channels, useful support for
students after graduation are through family, friends, relatives. However, there are still many students who work in different fields, which
are not suitable with their professional knowledge and skills
Keywords: Employment, student, sociology
Ngađy nhíơn:1/10/2019
Ngađy phaên biïơn:28/11/2019
Ngađy duýơt ăùng:25/12/2019
* Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn
Trang 2ăang theo hoơc ríịt quan tím, thïí hiïơn phíìn nađo hiïơu
quaê hoaơt ăöơng ăađo taơo cuêa Khoa vađ Nhađ trûúđng trong
nhûông nùm qua. Do ăoâ, möơt cuöơc nghiïn cûâu ăaô
ặúơc tiïịn hađnh nhùìm ăaânh giaâ sú böơ vïì víịn ăïì nađy
bûúâc ăíìu cho thíịy nhûông kïịt quaê khaê quan vïì víịn
ăïì vïơc lađm cuêa sinh viïn sau khi töịt nghiïơp
2 Phûúng phaâp nghiïn cûâu
Ăïí thu thíơp dûô liïơu thûâ cíịp, nghiïn cûâu tiïịn hađnh
caâc bûúâc sau: (1) xaâc ắnh nhûông thöng tin cíìn thiïịt
vúâi víịn ăïì, (2) ắnh võ nguöìn dûô liïơu, (3) tiïịn hađnh
thu thíơp vađ cuöịi cuđng (4) ăaânh giaâ dûô liïơu. Sau ăoâ
taâc giaê sûê duơng phûúng phaâp phín tñch vađ töíng húơp
ăïí xûê lyâ nhûông dûô liïơu giaâ trõ vađ tin cíơy nhùìm phaât
triïín caâch tiïịp cíơn víịn ăïì, xíy dûơng khung nghiïn
cûâu vađ giaêi thñch dûô liïơu sú cíịp
Dûô liïơu sú cíịp ặúơc thu thíơp bùìng baêng cíu hoêi,
ặúơc thiïịt kïị göìm 3 phíìn: phíìn 1 lađ nhûông cíu hoêi
vïì tònh hònh viïơc lađm hiïơn nay cuêa sinh viïn cuông
nhû nhûông ăaânh giaâ vïì viïơc víơn duơng nhûông kiïịn
thûâc vađ kyô nùng ăaô ặúơc ăađo taơo trong nhađ trûúđng
vađo cöng viïơc, phíìn 2 lađ nhûông cíu hoêi vïì quaâ trònh
tòm kiïịm viïơc lađm cuêa sinh viïn, phíìn 3 lađ nhûông
thöng tin caâ nhín cuêa hoơ. Ăöịi tûúơng khaêo saât lađ sinh
viïn caâc khoâa tûđ XH2 cho ăïịn XH15 trûđ nhûông sinh
viïn thuöơc diïơn caân böơ ăi hoơc, cûê tuýín. Söị phiïịu
khaêo saât thu ặúơc lađ 251, sau ăoâ phiïịu khaêo saât
ặúơc tiïịn hađnh nhíơp liïơu vađ xûê lyâ bùìng phíìn mïìm
thöịng kï SPSS. Bïn caơnh caâc baêng phín tñch söị
liïơu daơng tíìn xuíịt vađ tyê lïơ, nhùìm ăaânh giaâ möịi liïn
hïơ giûôa caâc biïịn söị ắnh danh vađ thûâ bíơc (ặúơc sûê
duơng chuê ýịu trong böơ cöng cuơ khaêo saât), chuâng töi
sûê duơng kiïím ắnh Chi - bònh phûúng vađ caâc tñnh
toaân ăaơi lûúơng thöịng kï Cramer’V vađ Gamma
3 Nhûông ûu ăiïím cuêa víịn ăïì viïơc lađm cuêa
sinh viïn sau khi töịt nghiïơp
Thöng qua nhûông kïịt quaê thu ặúơc vïì mùơt ắnh
tñnh vađ ắnh lûúơng, víịn ăïì viïơc lađm cuêa sinh viïn
khoa Xaô höơi hoơc sau khi töịt nghiïơp coâ thïí nhíơn thíịy
nhûông ûu ăiïím nhû sau:
Thûâ nhíịt, sinh viïn khoa Xaô höơi hoơc sau khi töịt
nghiïơp tyê lïơ coâ viïơc lađm tûúng ăöịi cao, khoaêng thúđi
gian tòm ặúơc cöng viïơc ăíìu tiïn khöng quaâ dađi. Vúâi
89,2% töíng söị 251 sinh viïn ặúơc hoêi hiïơn ăang coâ
viïơc lađm, trïn 70% trong söị nađy coâ ặúơc cöng viïơc
ăíìu tiïn dûúâi 12 thaâng. Nhûông sinh viïn hiïơn chûa coâ
viïơc lađm khöng nhiïìu vò nhûông lyâ do vûđa múâi ra trûúđng
kinh nghiïơm chûa nhiïìu nïn chûa tòm ặúơc cöng viïơc
phuđ húơp, hay do ăaô coâ viïơc nhûng hiïơn taơi nghó viïơc
taơm thúđi ăïí chuíín bõ möơt bûúâc ăïơm cho cöng viïơc
múâi töịt hún. Vađ möơt söị ñt trong ăoâ, hoơ chuâ tím cho
viïơc hoơc tíơp níng cao trònh ăöơ tay nghïì chuýn mön,
nhùìm trang bõ hún nûôa cho sûơ nghiïơp phaât triïín caâ nhín trong tûúng lai vúâi nghïì nghiïơp cuêa mònh
Thûâ hai, sinh viïn khoa Xaô höơi hoơc sau khi töịt
nghiïơp lađm viïơc chuê ýịu trong nhûông ăún võ Nhađ nûúâc, vúâi nhûông lônh vûơc chuê ýịu liïn quan ăïịn giaâo duơc - ăađo taơo; chñnh trõ - xaô höơi, hay caâc töí chûâc ăoađn thïí. Xaô höơi hoơc lađ ngađnh hoơc ặúơc ăađo taơo khaâ ăa daơng caâc böơ mön chuýn ngađnh khaâc nhau cuêa xaô höơi, do ăoâ noâ ăaâp ûâng ặúơc khaâ nhiïìu caâc lônh vûơc vađ ngađnh nghïì hiïơn nay trong thõ trûúđng lao ăöơng. Sinh viïn sau khi ra trûúđng, tham gia vađo ríịt nhiïìu caâc hoaơt ăöơng cöng taâc taơi ríịt nhiïìu cú quan, ăoađn thïí, cöng ty, töí chûâc khaâc nhau trïn nhiïìu lônh vûơc cuêa xaô höơi. Nhû Giaâo duơc ăađo taơo -nghiïn cûâu, Chñnh trõ - xaô höơi, Kinh tïị - quaên lyâ, Dõch vuơ, Truýìn thöng, Caâc töí chûâc ăoađn thïí xaô höơi, Kyô thuíơt, trong nhûông lônh vûơc ăoâ, thò lônh vûơc chñnh trõ - xaô höơi thu huât nhiïìu sinh viïn tham gia cöng taâc nhíịt, ăíy cuông lađ lônh vûơc coâ tñnh chíịt phuđ húơp vúâi sinh viïn Ăaơi hoơc Cöng Ăoađn
Thûâ ba, söị lûúơng sinh viïn ra trûúđng tòm ặúơc
nhûông viïơc lađm phuđ húơp hay tûúng ăöịi phuđ húơp vúâi chuýn ngađnh ăađo taơo tûúng ăöịi cao. Nhûông kiïịn thûâc chuýn mön ặúơc aâp duơng vađo thûơc tiïîn lađ niïìm vui khöng chó cuêa ngûúđi hoơc mađ cođn cuêa ngûúđi giaêng daơy. Khi ăo lûúđng mûâc ăöơ hađi lođng vïì sûơ phuđ húơp vúâi chuýn mön ăađo taơo, vïì mûâc lûúng nhíơn ặúơc, vïì quan hïơ vúâi ăöìng nghiïơp, vađ mûâc ăöơ hađi lođng vúâi ăiïìu kiïơn cú súê víơt chíịt núi lađm viïơc, vúâi khaê nùng thùng tiïịn; thò mûâc ăöơ hađi lođng vïì sûơ phuđ húơp vúâi chuýn mön ăađo taơo lađ lúân nhíịt. Nghôa lađ caâc cûơu sinh viïn khoa Xaô höơi hoơc ríịt hađi lođng vïì chuýn mön mònh ăaô ặúơc ăađo taơo vò noâ phuđ húơp vúâi cöng viïơc hiïơn taơi. Nhû víơy cöng sûâc mađ hoơ boê ra nghiïn cûâu vađ hoơc tíơp cuêa böịn nùm ăaơi hoơc ăaô ặúơc ghi nhíơn vađ thûơc hađnh, nhûông kiïịn thûâc vađ kyô nùng ặúơc ăađo taơo lađ hûôu duơng. Möơt trong caâc ýịu töị xaâc ắnh mûâc ăöơ phuđ húơp cuêa cöng viïơc vúâi caâc baơn sinh viïn sau khi ra trûúđng ăoâ lađ sûơ öín ắnh cuêa cöng viïơc ăoâ nhû thïị nađo? Cöng viïơc ăoâ coâ phuđ húơp thò múâi bïìn vûông ặúơc. Búêi víơy khi ặúơc ăaânh giaâ vïì mûâc ăöơ öín ắnh cuêa cöng viïơc hiïơn taơi vúâi caâc sinh viïn sau khi
ra trûúđng ăaô coâ viïơc lađm thò mûâc ăöơ “tûúng ăöịi öín ắnh” vađ “ríịt öín ắnh” chiïịm tó lïơ khaâ lúân. Cuơ thïí, mûâc ăöơ “tûúng ăöịi öín ắnh” chiïịm 56,3% söị ngûúđi ặúơc hoêi, cođn mûâc ăöơ “ríịt öín ắnh” cuông chiïịm tyê lïơ tûúng ăöịi khaâ 32,1%, chiïịm phíìn hún so vúâi sûơ lûơa choơn vïì mûâc ăöơ lađ “khöng öín ắnh, bíịp bïnh” lađ 11,6%. Vađ chñnh búêi mûâc ăöơ öín ắnh cuêa caâc cöng viïơc vúâi caâc baơn cûơu sinh viïn ăaô coâ cöng ùn viïơc lađm thò hoơ híìu nhû khöng coâ yâ ắnh thay ăöíi cöng viïơc, chiïịm túâi 60,7% söị phiïịu ặúơc hoêi
Trang 3Thûâ tû, viïơc aâp duơng nhûông kiïịn thûâc vađ kyô nùng
ặúơc ăađo taơo trong nhađ trûúđng cuông ăaô phaât huy
ặúơc nhûông hiïơu quaê nhíịt ắnh trong cöng viïơc hiïơn
taơi cuêa sinh viïn. Ăa söị sinh viïn ăïìu cho rùìng hoơ ăaô
aâp duơng ặúơc nhûông kiïịn thûâc ăaô ặúơc ăađo taơo trong
trûúđng vađo cöng viïơc, tûđ ăoâ giuâp hoơ tûơ tin, chuê ăöơng
saâng taơo, biïịt caâch ăïí triïín khai, giaêi quýịt cöng
viïơc möơt caâch hiïơu quaê, biïịt húơp taâc, phöịi húơp lađm
viïơc trong nhoâm vađ vúâi laônh ăaơo. Ăíy cuông lađ ýịu töị
quan troơng giuâp cho sinh viïn coâ thïí thùng tiïịn trong
cöng viïơc cuông nhû ýn tím gùưn boâ vúâi cú quan ăún
võ cuêa mònh, ăöìng thúđi cuông ăùơt ra cho Khoa Xaô höơi
hoơc vïì viïơc cíìn phaêi cín nhùưc cho nhûông thay ăöíi
trong chiïịn lûúơc ăađo taơo sau nađy
Toâm laơi, thađnh tûơu vïì viïơc lađm sau khi töịt nghiïơp
cuêa sinh viïn Khoa Xaô höơi hoơc cho thíịy möơt bûâc
tranh coâ nhiïìu maêng saâng, khi víịn ăïì viïơc lađm cuêa
sinh viïn ăaô ặúơc giaêi quýịt úê nhiïìu khíu then chöịt:
nhû tyê lïơ coâ viïơc lađm cao, vúâi nhûông lônh vûơc vađ
ngađnh nghïì phuđ húơp, mûâc ăöơ hađi lođng vúâi cöng viïơc
töịt, tñnh öín ắnh cöng viïơc tûúng ăöịi cao, nhûông
kiïịn thûâc vađ kyô nùng ặúơc ăađo taơo trong Nhađ trûúđng
ăaô phaât huy ặúơc hiïơu quaê trong cöng viïơc cuêa sinh
viïn sau khi ra trûúđng
4 Nhûông haơn chïị cuêa víịn ăïì viïơc lađm cuêa
sinh viïn sau khi töịt nghiïơp
Bïn caơnh nhûông thađnh tûơu ăaơt ặúơc, víịn ăïì viïơc
lađm cuêa sinh viïn xaô höơi hoơc sau khi töịt nghiïơp cuông
böơc löơ nhiïìu haơn chïị, thïí hiïơn úê nhûông nöơi dung cú
baên sau
Thûâ nhíịt, tñnh chuê ăöơng trong víịn ăïì tòm kiïịm
viïơc lađm cuêa sinh viïn sau khi töịt nghiïơp chûa
cao, cho nïn möịi quan hïơ cuêa böị meơ hoùơc ngûúđi
thín, baơn beđ lađ kïnh tòm kiïịm viïơc lađm ặúơc sûê
duơng nhiïìu nhíịt, trong khi ăoâ caâc kïnh tòm kiïịm
viïơc lađm thöng qua caâc trung tím, hay caâc phûúng
tiïơn truýìn thöng ăaơi chuâng toê ra ýịu thïị. Coâ möơt
nghõch lyâ lađ hoơc sinh phöí thöng phaêi ríịt víịt vaê
múâi coâ thïí chen chín vađo giaêng ặúđng ăaơi hoơc vúâi
tyê lïơ choơi ríịt cao, keđm theo ăoâ lađ vö söị thûâ töịn
keâm vađ hïơ luơy khaâc, thïị nhûng khi töịt nghiïơp ra
trûúđng, möơt böơ phíơn khöng nhoê laơi gùơp ríịt nhiïìu
khoâ khùn trong tòm kiïịm viïơc lađm. Nhađ nghiïn cûâu
xaô höơi hoơc, TS. Lûu Höìng Minh: Hiïơn chûa coâ söị
liïơu nađo ăiïìu tra ăíìy ăuê vïì tònh traơng thíịt nghiïơp
trong giúâi trñ thûâc. Tuy nhiïn, möơt söị nghiïn cûâu
sú böơ cho thíịy, trong vođng 3 nùm kïí tûđ khi töịt
nghiïơp ra trûúđng, trïn 20% cûê nhín víîn thíịt
nghiïơp hoùơc chûa coâ viïơc lađm öín ắnh. Con söị
nađy tuy coâ chiïìu hûúâng giaêm nhûng khöng öín ắnh
vađ víîn úê mûâc cao, gíịp ăöi tyê lïơ thíịt nghiïơp chung
cuêa caê nûúâc, hiïơn tyê lïơ thíịt nghiïơp úê thađnh thõ
khoaêng 7,2%, nöng thön lađ 10%, töíng söị ngûúđi chûa coâ cöng ùn viïơc lađm khoaêng 3, 2 triïơu ngûúđi
Tíịt nhiïn, con söị 20% seô giaêm ăaâng kïí nïịu chuâng
ta keâo dađi khung thúđi gian ra 5 nùm hoùơc dađi hún nûôa, tuy nhiïn noâ cuông phaên aânh khaâ roô nhûông khoâ khùn trong tòm kiïịm viïơc lađm cuêa giúâi treê
Thûâ hai, nhiïìu sinh viïn sau khi töịt nghiïơp víîn
lađm traâi ngađnh nghïì, thíơm chñ lađ nhûông cöng viïơc khöng cíìn ăïịn bùìng cíịp, cho nïn coâ túâi 24,3% söị sinh viïn khaêo saât trong ăïì tađi nađy traê lúđi lađm hoađn toađn traâi ngađnh vađ khöng phuđ húơp vúâi chuýn ngađnh ặúơc ăađo taơo, tûđ ăoâ mađ coâ túâi 10,4% coâ nhûông cöng viïơc ríịt bíịp bïnh, khöng öín ắnh
Cuông theo phín tñch úê trïn, ríịt nhiïìu baơn sinh viïn xaô höơi hoơc ra trûúđng luön muöịn tòm kiïịm möơt cöng viïơc theo ăuâng ngađnh nghïì cuêa mònh, ăoâ cuông lađ tím lyâ chung. Nhûng nïịu khöng tòm ặúơc thò caâc baơn cuông nïn tòm kiïịm möơt cöng viïơc tûúng ăöịi phuđ húơp, röìi sau ăoâ víơn duơng kiïịn thûâc cuêa xaô höơi hoơc vađo giaêi quýịt cöng viïơc hay caâc möịi quan hïơ trong cöng viïơc. Ăoâ cuông lađ caâch ăïí aâp duơng kiïịn thûâc chuýn mön vađo cuöơc söịng. Vađ sinh viïn xaô höơi hoơc cuông nïn nhòn nhíơn ăuâng thûơc tïị lađ nïịu ăuâng chuýn ngađnh múâi lađm thò tó lïơ thíịt nghiïơp seô tùng ríịt cao;
vò chó coâ nhûông nhađ nghiïn cûâu xaô höơi hoơc lađm úê caâc viïơn nghiïn cûâu, lađm nhûông dûơ aân hay giaêng viïn xaô höơi hoơc múâi chñnh thûâc ặúơc goơi lađ lađm ăuâng ngađnh nghïì theo bùìng cíịp ăaô hoơc
Tó lïơ sinh viïn xaô höơi hoơc ra trûúđng thíịt nghiïơp hay lađm khöng ăuâng chuýn mön, coâ leô cuông phaêi kïí ăïịn möơt lyâ do mang tíìm vô mö. Hoaơt ăöơng ăađo taơo hiïơn nay chûa quan tím ăïịn viïơc daơy cho caâc em kyô nùng tòm kiïịm cöng viïơc sau khi töịt nghiïơp. Theo
TS. Lûu Höìng Minh nhíơn xeât: “Tònh traơng nađy ngoađi nguýn nhín xuíịt phaât tûđ ýịu töị caâ nhín cuêa caâc baơn treê, nhûông bíịt cíơp trong chûúng trònh ăađo taơo
so vúâi ýu cíìu thûơc tïị cuêa cöng viïơc, cođn phaêi kïí ăïịn caâc em quaâ thiïịu kyô nùng tòm viïơc, kyô nùng hoaơch ắnh muơc tiïu cho mònh möơt caâch roô rađng, ăaânh giaâ ăuâng baên thín vađ líơp ra löơ trònh phuđ húơp ăïí hoađn thiïơn mònh”. Theo caâc nhađ xaô höơi hoơc, tònh traơng thíịt nghiïơp khöng chó ặúơc thïí hiïơn dûúâi daơng sinh viïn ra trûúđng lađm khöng ăuâng ngađnh nghïì hay khöng coâ viïơc mađ phaêi ặúơc nhòn nhíơn dûúâi nhiïìu goâc ăöơ nhû: cöng viïơc khöng ăuâng vúâi chuýn mön, möơt luâc lađm nhiïìu viïơc nhûng khöng chõu traâch nhiïơm cuơ thïí, lađm viïơc ăuâng chuýn mön nhûng khöng ặúơc bađn giao cöng viïơc cuơ thïí, ăaêm nhíơn nhûông cöng viïơc chûa xûâng vúâi khaê nùng vađ chuýn mön ặúơc ăađo taơo
Thûâ ba, víịn ăïì lûúng tûđ viïơc lađm cuêa sinh viïn
sau khi ra trûúđng khöng cao, thíơm chñ lađ thíịp vúâi thu
Trang 4triïơu ăöìng. Hiïơn traơng nađy chuê ýịu lađ do sinh viïn
lađm úê nhûông ngađnh nghïì thuöơc Nhađ nûúâc, caâc töí
chûâc chñnh trõ, cú quan ăoađn thïí xaô höơi, nïn lûúng
tñnh theo hïơ söị, vúâi thím niïn lađm viïơc ñt, nïn thu
nhíơp hađng thaâng khöng cao. Ăiïìu nađy ñt nhiïìu coâ sûơ
khaâc biïơt vúâi nhûông sinh viïn khöịi Kinh tïị, kyô thuíơt,
khi lûúng cho sinh viïn töịt nghiïơp khöịi ngađnh xaô höơi
thûúđng khöng cao bùìng
Thöng qua kïịt quaê khaêo saât sinh viïn töịt nghiïơp
ngađnh Xaô höơi hoơc, tòm hiïíu quaâ trònh ăađo taơo cuông
nhû ăaânh giaâ quaâ trònh hoơc tíơp, ređn luýơn cuêa sinh
viïn, caâc víịn ăïì liïn quan ăïịn khaê nùng xin viïơc cuêa
sinh viïn, coâ thïí kïí ăïịn caâc nguýn nhín sau
Do ắnh hûúâng nghïì nghiïơp khöng roô rađng, bùưt
nguöìn ngay tûđ viïơc nhiïìu em thi vađo khoa Xaô höơi
hoơc Trûúđng Ăaơi hoơc Cöng ăoađn mađ ắnh hûúâng nghïì
nghiïơp khöng roô rađng, caâc em khöng biïịt ngađnh nađy
coâ phuđ húơp vúâi nhu cíìu, súê thñch vađ tñnh caâch cuêa
mònh hay khöng. Trong quaâ trònh hoơc sinh viïn chûa
chuâ tím, coi viïơc hoơc lađ quan troơng, khöng coâ quýịt
tím hoơc, mađ coi viïơc hoơc cöịt lađ ăïí coâ tíịm bùìng Ăaơi
hoơc. Caâc em thiïịu sûơ nghiïm khùưc vúâi baên thín, dïî
sa ăađ vađo nhûông thuâ vui hađng ngađy, khöng quaên lyâ
töịt thúđi gian hoơc tíơp, vui chúi giaêi trñ cuêa mònh, thíơm
chñ nhiïìu sinh viïn cođn thûúđng xuýn boê hoơc, boê
tiïịt díîn ăïịn kïịt quaê hoơc tíơp thíịp keâm. Sinh viïn
thiïịu huơt caâc kyô nùng mïìm, víịn ăïì kyô nùng tûơ hoơc,
tûơ nghiïn cûâu cuông nhû caâc kyô nùng mïìm cíìn thiïịt
chûa ặúơc sinh viïn chuâ troơng vađ chûa ặúơc ắnh
hûúâng töịt. Sinh viïn quaâ kyđ voơng, lyâ tûúêng hoâa cöng
viïơc, ăa phíìn sinh viïn ăïìu bõ ăöơng sau khi töịt nghiïơp,
nguýn nhín do caâc baơn luön mong muöịn tòm möơt
viïơc lađm ăuâng chuýn ngađnh ăađo taơo vađ cuông khöng
chíịp nhíơn mûâc lûúng thíịp, caâc baơn thûúđng coâ tím
lyâ tòm kiïịm möơt cöng viïơc thíơt hoađn haêo úê möơt cöng
ty hay cú quan nhađ nûúâc
Toâm laơi, coâ nhiïìu nguýn nhín lyâ giaêi cho nhûông
khoâ khùn vïì víịn ăïì viïơc lađm cuêa sinh viïn, tuy nhiïn,
nguýn nhín quan troơng nhíịt xuíịt phaât tûđ phña chñnh
sinh viïn, do nhûông ắnh hûúâng nghïì nghiïơp khöng
roô rađng, quaâ trònh hoơc chûa thûơc sûơ nöî lûơc cöị gùưng
díîn ăïịn nhûông haơn chïị vïì chuýn mön nghiïơp vuơ,
sûơ thiïịu huơt caâc kyô nùng mïìm, cuđng nhûông kyđ voơng
chûa phuđ húơp vïì cöng viïơc ăaô biïịn víịn ăïì tòm
kiïịm viïơc lađm cuêa sinh viïn sau khi töịt nghiïơp trúê
thađnh víịn ăïì khöng dïî giaêi quýịt
Kïịt luíơn
Coâ thïí thíịy, víịn ăïì viïơc lađm cuêa sinh viïn khoa
Xaô höơi hoơc sau khi ra trûúđng ăaô ăaơt ặúơc nhûông
thađnh tûơu nhíịt ắnh, tuy nhiïn víîn cođn töìn taơi nhûông
quan ngaơi khi möơt böơ phíơn khöng nhoê caâc em víîn
phaêi lađm traâi ngađnh nghïì, nhûông cöng viïơc khöng liïn quan vúâi ngađnh nghïì ăaô ặúơc ăađo taơo. Tñnh chuê ăöơng cuêa sinh viïn trong víịn ăïì tòm kiïịm viïơc lađm khöng cao, khi caâc em víîn coâ thaâi ăöơ tröng chúđ, yê laơi vađo sûơ giuâp ăúô cuêa ngûúđi khaâc ăïí tòm ặúơc nhûông cöng viïơc ăíìu tiïn. Thïm vađo ăoâ, víịn ăïì thu nhíơp cuêa sinh viïn Xaô höơi hoơc sau khi ra trûúđng cuông lađ víịn ăïì cíìn tñnh ăïịn, khi thu nhíơp do cöng viïơc hiïơn taơi mang laơi víîn chûa cao
Lyâ giaêi cho nhûông khoâ khùn vïì quaâ trònh tòm viïơc lađm cuêa sinh viïn sau khi ra trûúđng coâ ríịt nhiïìu nguýn nhín, trong ăoâ nguýn nhín chuê quan tûđ phña sinh viïn lađ nguýn nhín chuê ýịu, khi ngay tûđ ăíìu ắnh hûúâng nghïì nghiïơp cuêa caâc em ăaô khöng roô rađng, cho nïn sûơ phíịn ăíịu hoơc tíơp, ređn luýơn chuíín bõ cho víịn ăïì viïơc lađm trong tûúng lai cuêa sinh viïn khöng ặúơc thûơc thi möơt caâch nghiïm tuâc vađ quýịt liïơt. Viïơc thiïịu huơt kyô nùng mïìm lađm sinh viïn luâng tuâng trong quaâ trònh xin viïơc, khöng biïịt phaêi bùưt ăíìu tûđ ăíu, vađ cíìn phaêi lađm gò? Thíơm chñ nhiïìu em bõ loaơi vò khöng coâ kyô nùng tòm kiïịm thöng tin viïơc lađm, kyô nùng viïịt höì sú xin viïơc, kyô nùng traê lúđi phoêng víịn tûđ ăoâ gíy tím lyâ súơ haôi, nhuât nhaât, thiïịu sûơ chuê ăöơng, linh hoaơt trong quaâ trònh tòm kiïịm viïơc lađm. Viïơc quaâ kyđ voơng vađ lyâ tûúêng hoâa cöng viïơc cuông trúê thađnh nhûông rađo caên khi sinh viïn khöng lûúđng hïịt nhûông khoâ khùn, aêo tûúêng lađm hoơ khoâ lođng chíịp nhíơn nhûông cöng viïơc ăođi hoêi sûơ ređn luýơn, víịt vaê, kiïn nhíîn, cuông khiïịn sinh viïn khoâ lođng tòm ặúơc möơt cöng viïơc nhû yâ
Nhùìm khùưc phuơc phíìn nađo nhûông ăiïìu nađy, möơt söị giaêi phaâp ặúơc ặa ra nhû sau: Ăöịi vúâi Nhađ trûúđng, cíìn coi viïơc níng cao trònh ăöơ chuýn mön cuêa giaêng viïn lađ nhiïơm vuơ tiïn quýịt trong viïơc níng cao chíịt lûúng ăađo taơo, thûúđng xuýn töí chûâc caâc lúâp kyô nùng mïìm cho sinh viïn nhû: kyô nùng giao tiïịp, kyô nùng lađm viïơc nhoâm, kyô nùng phoêng víịn xin viïơc, cho caâc lúâp sinh viïn nùm cuöịi. Nhađ trûúđng vađ khoa lađ cíìu nöịi liïn kïịt chùơt cheô vúâi caâc nhađ tuýín duơng ăïí nùưm bùưt ặúơc nhu cíìu vađ xu hûúâng tuýín duơng nhùìm taơo ăiïìu kiïơn cho sinh viïn coâ nhiïìu cú höơi ăïí giao lûu, lađm viïơc vúâi caâc cöng ty, doanh nghiïơp Ăöịi vúâi sinh viïn, cíìn tùng cûúđng tñnh chuê ăöơng, tûơ hoơc, tûơ nghiïn cûâu, ngoađi viïơc trau döìi caâc kiïịn thûâc trïn lúâp, sinh viïn cíìn tùng cûúđng viïơc tûơ hoơc, tûơ nghiïn cûâu, quan saât thûơc tïị, ređn luýơn caâc kyô nùng hoơc tíơp vađ kyô nùng mïìm, sinh viïn cíìn giaêm sûơ lyâ
tûúêng hoâa vađ kyđ voơng khi bùưt ăíìu cöng viïơc múâi, haôy chíịp nhíơn võ trñ khúêi nghiïơp lađ möơt nhín viïn bònh thûúđng, sau ăoâ traêi qua quaâ trònh lađm viïơc thûơc tïị, tñch luôy kinh nghiïơm, tñch cûơc hoơc hoêi, tûđ ăoâ seô dïî
(Xem tiïịp trang 74)