1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Vài nét về đời sống xã hội của phụ nữ thành thị đầu thế kỷ XX qua một số tờ báo đương thời

7 52 0

Đang tải... (xem toàn văn)

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 7
Dung lượng 329,92 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Bài viết bàn đến thay đổi trong đời sống xã hội của phụ nữ thành thị đầu thế kỷ 20 trên ba khía cạnh: phụ nữ làm báo, các hoạt động xã hội và thể thao được phản ánh qua một số tờ báo đương thời.

Trang 1

VAI NET V i QOn S O N G X A H O I C U A P H U N U T T H A N H TH! OilU TH§ KY XX QUA M O T S O Td BAO O U U N G THOTl

NGUYEN THI Lfi H A '

Di u t h i ky XX, nhflng san phim cua

vfin hda phUdng Tfiy dfi mang lgi

cho ngudi dfin Vift Nam, dfc bift 1ft ngUdi

dan thftnh thi nhflng "mdn fin" tinh t h i n

mdi Dd Ift tilu thuyit lang man, thd mdi,

phim anh, kieh nghf, kbifiu vfl, thdi

trang , dflc bift 1ft bfio ehi Cd t h i ndi,

cflng vdi sU phat triln eua bfio chi tiing

Vift, nhiiu vfi'n d l xa bpi dupc phan finh,

trong dd thay doi loi song cua phy nfl

thftnh thi ^^ trong gia dinh din ngofti xfi

Kpi la mft vft'n d i dUde bfio chf dfc bift

quan tfim

Nhflng thay dii vi ddi song phu nfl

thftnh thi Vift Nam thdi ky nfty lfi mft vfi'n

de rdng Trong bfti viit nfty chflng tSi xin

bftn din thay dii trong ddi sShg xft hfi cua

phy nfl thftnh thi dfiu t h i ky XX trfin 3

khfa cgnh: phy nfl lfim bfio, efie hogt dfng

xa hpi vft t h i thao dflpc phan finh qua mft

so td bfio dfldng thdi

Phu nQ thdnh thi tham gia ldm bdo

Bao chf Vift Nam ra ddi mufn nhflng

phy nfl thfinh th} tham gia lfim bfio chuydn

nghifp edn mufn hdn Phu nfl tham gia viit

bfio cflng nhu bfio dftnh ridng cho phy nO khdng nhilu TrUdc Cfich mang thfing Tam nfim 1945, 6 Vift Nam chi ed mft sift td bfio ehuyen bift dfinh rifing cho phu nfl, cua phy

nfl vft vi phy nfl, tieu bilu nhfi't: Td Phu nil

tdn van, ra 273 stf thi cd 202 bfti viit vi cac

vfiii di eiia phy nfl trong dd nhilu bfti dftng 4,

5 si! Td Phong hda-Ngdy nay ra 190 si, cd

104 bfii viit lifin quan din phu nil Phu nS

thM ddm cd 78 bfti viit vl phy nO Su ton tgi

ciia ddng bfio phy nfl nfty da khing dinh phy nfl Vift Nam ngfiy cfing du^c xfi hfi quan tfim

ThSng qua nhiing noi dung dU^ phan finh trfin cfic td bfio hofic chuyen myc dfinh ridng cho phy nfl, ehiing ta cd t h i thfi'y cfic nhfi bfio nfl d i n dua dupc nhflng thay dii

vi loi song cua phy nfl trong gia (finh vft ngofii xa hfi len diln dftn bfio chf cdng khai

d l thao luftn tit tinh ydu-hdn nhan, nuSi

dgy con cfii, nfi tn?, trang phye, Iftm dgp, edng vifc, hpc hftnh, t h i thao tao nfin mft difn mgo ridng, mft sftc thfii rieng cho tflng

td bfio nfl Td NH gidi chung (1) 1ft td bfio

diu tifin cl nUdc ta chfl trpng den vifc dgy nfl

'ThS Vifn Sil hpc

Trang 2

cdng, dflc hgnh phy nfl, phfi phfin lufit If

kbit khe dSi vdi nfl gidi, ding thdi ehu

trUdng diu tt^inh, manh m€ eho vfin d l binh

dftng nam nfl Dftc bift, NH gidi chung rfi't

quan tam din vfin d i di hoe cua phu nfl Td

Phu nU tdn vdn (2) chuyen vi vifc nudi dgy

con cfii, tinh ydu hSn nhfin, gifio dye, hogt

dfng xa hfi Td Phong hda-Ngdy nay (3)

cac bfti viit chu yiu di eftp din thdi trang,

flng xfl, thi thao, tf ngn xa hfi Td Phg nU

thdi ddm (4) d l eftp tdi tinh y§u, hdn nhfin,

gia dinh, nudi dgy eon vft hpc hftnh

Gdp phin eho si^ thftnh cdng cua nhflng

td bfio tren Ift nhOng phu nfl c6 tri thflc,

manh dgn, tfl tin tieu biiu nhu bft SUdng

Nguyft Anh chu td NH gidi chung, bft

Nguyin Dflc Nhufin chu tdPhu nU t&n vdn,

bft Nguyin Thi Xuyin chu td Phu nQ thdi

ddm Cfic td bfio nfl dat dUpc thfinh cong,

bdn cgnh ngfldi chu nhifm, ehu bflt, khong

thi khSng nhic tdi nhflng nhfi bfio nfl, hp

vfla 1ft cfiy bflt ehinh eiia td bao, vfla 1ft

nhiing cpng tfic vifin eua cac td bfio khftc

Cd thi ndi, cfic nhft bfio nfl ngfty cftng

khfing dinh dUpc vi tri cua minh trong lftng

bao, dd lfi Pham Vfin Anh, Van Dfti, Le Tbi

Huynh Lan, Nguyen Thi Bach Minh, Trin

Thi Hudng cua td Phu nU tdn vdn; CS

Duyfin, Thu Tfim cua td Phong hda-Ngdy

nay; Trin Thi Trinh Chinh, Lidn HUdng,

Thu Vfin cua td Phu nU thdi ddm; Gig

Thao, Mme Nguyin Thi An Hda, Da Lan,

Madame Tdn T h i t Vinh, Nguyin Tbi Bach

Mai ciia td Phu nH tdn vdn Trong dd noi

bftt mdt s i tfin tuoi nfl nhft bao: Bft SUdng

Nguyft Anh-nfl chu bao d i u tien vdi cac

bfii viit v i nfl quyen vft vai trd cua phu nfl;

Nguyin Dflc Nhufn (5) ehuyen viit ve cfich

nuSi dgy con, cfic t i chflc xfi hfi; Phan Thj

Nga (6), chuydn viit v i the thao, efie to

chflc xa hfi; CS Duyfin (7) chuyfin viit vl

flng xii, thdi trang eua phu nfl; Nguyin Thi

Kiem (8) ehuyen viit vi tinh ylu hdn nhan, gia dinh, cfic t l chflc xa hfi; Hujnh Thi Bao Hda-ngfldi phy nfl diu tien viit tiiu thuyit; Thuy An (9) viit nhilu t h i loai tfl xfi thuyit, phdng sU, phong vfi'n, thd Mft trong nhflng nfi dung dupe bfio chf bftn lufn adi nd'i lue dd ehlnh lfi vifc lUa chpn mftu sie khi may quin fio theo Iii mdi vfi cfich trang dilm sao eho phfl hpp Nhiiu

ngUdi ebon mftu chua dflpc sftnh "phdn

nhiiu cd theo nhau hodc cd theo ky hdng eua ede hiiu budn ta lua md chgn mdu, it ngiidi biet tim mot mdu viia hgp vdi da minh lgi vUa hgp vdi thdi tidl^' (10), dl may

trang phuc Vi nhflng hgn che eua chi em khi mflc theo loi mdi nen bfio ehi thdi ky nfty ddng vai trd quEtn trpng trong vifc day cfieh lua chpn mftu sflc, chfi't lifu cho phu

hpp nhu td Nam phong, Phu nS tdn vdn,

Phong hod vd Ngdy nay Cae bfii viet da

din giai nhflng tinh cfich eua cac mftu, sU lien lge cua eae mftu vdi canh sic chung

quanh, tifiu bieu nhU: "Cdch dn mac cua

ngiidi Nam ta" Nam phong (so 8-1921);

"Thdi tiet vdi sdc mdu y phuc" Ngfiy nay (so

26-1936); "Mdu sdc y phuc miia thu" Ngay nay (ai 28-1936); "Cdch ddnh phdn cho hgp

vdi mdu do" Ngfty nay (si 31-1936) Tuy

chj em cung cdn ed nhflng mft ban che

nhung "du to cho ta biet cdi trinh dd mgnh

bgo theo mdi vi phuc sUc, thich sU thay doi

vd biet sdn soc cdi dep cua chi em tdi bgc ndo rdi" (11)

Bfin cgnh nhflng bf trang phye dupe may theo loi mdi ed anh hUdng tfl thdi trang Phfip, vfin d i trang dilm lam dep cung dupe bao chi dfic bift quan tfim, cS vfl chi em lftm dep Chinh vi vfy da cd nhiiu phy nfl den cfic cfla hftng thdi trang, my phim d l mua sam nhflng mot thinh hfinh Khdng chi trang diem khudn mft, hp cdn

Trang 3

cho thfin hlnh khod mgnh luSn tUdi tri Tfl

dd cfieh nhin nhfn dfinh gifi vd dpp eiia

ngudi phy nfl cflng thay dii Trfldc dfiy cfic

thiiu nfl Vift Nam 16, 17 tuli diu nhuf m

rftng den "Nhiing cd hdng xin rdng den

Ciidi nhii mua thu tod ndng" (12), cd nfto d l

rfing trftng bj thiin hg cho 1ft khSng dflng

din "rang den Id m^t ydu td cua nhan sde

ddn bd con gdi" (13) Tfl khi vfln hofi

phUdng Tfiy trftn vfio ngudi ta eho ring

"rdng trdng ngdy nay lgi Id mgt yiu tdcua

sdc dep vd m^t biiu hi^n cda vdn minh"

(14) Diiu nfiy chua bao gid ed dii vdi phy

nfl Vift Nam: "khdng bao gid ve d^p ngiidi

ddn bd diige ea tung, diige chdm chut, diigc

khuyin khich vd dii^ phd tnidng bdng bdy

gid Trong cdc nhdt bdo, tudn bdo, tgp ehi

khdng mdy thii Id khdng ed it ra mgt muc

ndi ve ve d^p cua chung ta" (15)

Cd t h i ndi, bfio chi tiing Vift Iflc dd ed

ddng gdp rfi't ldn trong vifc eo dfng, khich

If phy nfl ftn mf c, trang diim theo ISi mdi

Tren trang d i u tft't ea cfic s i ciia td Phu nQ

Tdn vdn diu cd cfiu:

Phdn son td diim son hd

Ldm eho rgng mdt ddn bd niide Nam

Td Phong hod-Ngdy nay cua nhdm Tfl

Lyc Vftn Doftn h i u nhu s i nfto cung cd ft

n h i t mft bfti viit vl cfieh lfim d?p Cd t h i

ndi, bfio chf ddng vai trd r i t tfeh cvic trong

vifc Ifim thay dii ISi sing eua ngfldi phy

nfl Cfic td bfio da dfing nhiing bfti viit phfin

tfeh ti mi mft tfeh eye cua bf trang phye

may theo kilu tfin thdi di ehi em hfldng flng

nhflng ding thdi cung Ifin fin nhiing ngUdi

phy nfl Ipi dyng vfto cai cfich dd dl "tfin tiin

hoa" lftm giam di ve dpp cua nd "Ngiidi ta

bdy gid dd bidt rang, dirdng trdng vdn tdc

trdn mdc qudn khdng den cung co thi nhd

nhgn lich sii dugc Nhiing khi ngiidi ta

ldm to Cdi lich sii khdng phdi d sii thay ddi con eon dy, lich 8\i Id biit dn mdc cho phdi ldi, cho thick hgp vdi cdng viSc, lich sU Id ddng ldi thdi, Hch thich, dUng bdn thiu, nhiing lich sU cung Id diing Ididng DU dn mdc ldi cd hay ldi mdi, cdi lieh sU v&n khdng thi thay ddi" (16)

Tuy cdn nhiiu hgn c h i vi bi phu thufc vfto chfnh quyin thufc dia, nhflng cftc td bfio nfl, cfic tfic gia nfl da cd ddng gdp khSng nhd trong vifc hlnh thftnh mft ISi aing thi dfin Cung tfl cSng vifc lftm bfio, mft a i nfl nhft bfio dft ed cam tinh hoftc tn^e tiip tham gia hpat dfng cfich mgng nhu Phan Thj Nga, Dgm PhUdng nfl si, Nguyin Thi Lyu (17), Vfin Dfii (18)

Vifc phy nfl tham gia lftm bao vfto diu

t h i ky XX dfi md ra mft con dUdng mdi, Ift tiln d l d l tham gia vfto cae hogt dfng xfi hfi, ed diiu Idfn hpc hdi, md mang tri thflc vft Cling cd kha nftng lftm nhiing edng vifc mft vin trudc Ida chi giftnh rieng cho nam gidi Cd dupc kit qua nhfl t h i mft phin do anh hfldng cua vftn hda phUdng Tfiy tdi nhiing tri thflc tiin bf quan tfim din phy nfl, dfi nhift huyit c i dfng phy nfl thofit khdi khudn k h i gia dinh Dfiy lfi nhiing anh hudng meuig tfnh tfch ci^c mfi phy nfl dfi tiip thu dU0c tfl nhflng mft inh hudng ciia vfin hda phUdng Tfiy du nhfp vfto Vift Nam

Phy nQ thdnh thi tham gia cdc cdng vi&c

xd hdi

Bing bfio chf vft efie hogt dfng xa hfi nhiiu phy nfl thftnh thi nhflng nftm diu

t h i ky XX da lfim dfiy 16n phong trfio ddi ti;!

do, binh ding Hp ra bfio, viit bfio, t i chflc hfi chp dftnh riSng eho phy nfl, vfn dfng, kdu gpi tft't ca moi ngudi quySn gdp giflp ding bfio bi ngn, giflp hpc ainh nghfio du hoc, giflp Hfi Dye Anh chfim sSc trS em mi

Trang 4

vftn dfng phy nfl (19) Tifu bilu cho

nhflng ngudi phu nfl Sfti Gdn lin diu tidn

diing trUdc ca ngftn ngUdi d Hdi chg Phu nd

ndm 1932 d l diln thuyit 1ft cS Ngpc Thanh

ndi vi Ddn bd yd Due Anh, bft Phgm Vfin

Gia diln thuyit viTudo ki't hdn vft raft s i

cd nfl sinh trUdng nil hpc diin thuyit vl

Phu nQ thi thao cd Bfli Thi Ut ndi vi NQ

luu ddi vdi thi due, cd Nguyin Thi KiSm

ndi vl vft'n di NQ lUu vd van hgc C6 t h i

ndi vfto nfim 1932 phy nfl diln thuyit trUde

dfim ddng Ifi mft cufc cfich mgng ldn doi

vdi ngudi phy nfl quanh nfim chi biit din

nfi tn?, chfim lo gia dinh "SU diin thuydt

tuy Id mdt sii hay ho nhung vdn Id mdt sU

rdt kho khdn Cdc bd cdc cd tQ hdi ndo din

bdy gid chUa hi ndi chuyin giQa cdng chung

thi cdi tdi cao ddm hiing biin chac la chUa

CO bao nhieu Chi em phu nQ ta biidc lin

diin ddn trong Hdi chg ndy tiic Id bUdc

biidc ddu trSn con dUdng gidi phong dd'

(20)

Cd Nguyen Thi Kifim, mft trong nhflng

ngfldi khdi xfldng phong trfio thd mdi

Thang 7-1933, ed lfi ngudi phy nfl d i u tien

diln thuyit v i 'ISi thd mdi" tgi Hdi

khuyin hpe Hft Nfi Tai buoi dien thuyit

dd bfio "Phu nQ tdn vdn da dfinh gia "Hdi

khuyen hgc thdnh lap dd 25 ndm, mdi cd

phu nQ lin diin ddn cua hgi ldn thU nhdt

vd cung mdi co cudc diin thuydt ndy duge

ddng thinh gid hdn hit" (21) Nftm 1934

trong chuyin di khao sat eiia bfio Phu nd

t&n vdn, eS Nguyin Thi Kiem da diln

thuyit 6 Hpi Khai tri tiin dflc v l vin de

Mdt ngdy cua ngUdi ddn bd tdn tiin Tai

buoi diln thuyit eua co cd mfi'y ngfin ngUdi

din du CS Phan Thi Nga 1ft mft trong

nhflng ngUdi mgnh dan dflng trUdc dSng

ngudi diln thuyit mft v i n de mdi 'Thy nfl

vft t h i dye" tgi trfldng T h i due b Hft Noi,

bull diln thuyit eua cd da thu hut 2.000

ngudi din nghe Tiip budc efie dftn chi, vfto ngfty 13-1-1938 cd Phan Thi Phfl, T>y vien cua Hfi finh Sfing Hfi Nfi diln thuyit tgi

Nhft bfit ldn Hai Phdng vi Cdng cudc xd

hdi dudng ldi dua chi em din sU gidi phdng CuSi bfti diln thuyit c6 nhin

manh: "T6i mong rdng do se Id y nghi

chung cua chi em bgn gdi chung ta, vd y nghi dy se cd du ly nhe dS khuydn khich chi em nde ldng bgo dgn, vui ve, cilng vdi ban trai ldm viec cho dodn dnh Sdng: trUdcld giup ngUdi, sau giup minh Giup ngddi bdt thieu thdn ve hinh thdc vd tinh thdn Giup minh gidi phong mdt cdch chinh ddng vd y nhi" (22) Cd t b i ndi, qua

nhflng buoi dien thuyit trUdc rft't ddng ngfldi tham dU, khdng chi to chflc tai efie thftnh pho ldn nbu Sfti Gdn, Hfi Nfi mft

cdn b efie tinh Dft Nfing, Cin Thd, Hai

Phdng, Bic Ninh, Nam Dinh phy nfl vfin

cd t h i tu tin dien thuyit trdi chay, dilu nfiy cho thfi'y trtnh df hpc vfi'n, sU hiiu biit

xa hdi vfi sU tu tin cua phu nfl thfinh thi Diu t h i ky XX, phu nfl thftnh thi mgnh dgn tham gia vfio cfic hogt dfng xa hdi 1ft mpt budc tien ldn Tai thfinh thi phu nfl tham gia vfto cfic dofin t h i nhU Hpi Tri Tri, Hdi anh Sfing, Nfl cdng Hpc Hdi, Doftn Hudng dao trong cfic buoi bpc fi'y da ed rfi't nhiiu phu nfl phat bieu hofic dien thuyit

the hifn sU hieu biet "to ra minh chiu suy

xet, dd thdu hiiu vd rdy bdy tinh thd cda phu nd trong cdc giai cdp mdt cdch rdnh re, ggn gdng Dieu dd ehdng to "phu nQ ta dd tha thiit nghi tdi sd phdn minh, nghi tdi quyin lgi minh, dd hiiu minh "mudn" nhdng gi vd dd biit nhdn cd hdi ndy tim cdch eho ngddi ta rd chi nguyin" (23) Phu nd thdnh thi vdi the thao

MSt trong nhflng thay doi vi tU duy vft ISi song cua ngudi phu nfl thftnh thi nhflng nfim diu the ky XX dUdc phan anh tren bao

Trang 5

chf, ehinh Ift vfi'n d i t h i thao Bfio chf ddng

vai trd tuy gifin tiip nhung mang lgi hifu

qua rfi't cao trong nhifm vy tuyfin truyin

phy nfl tham gia cfic hogt dfng t h i thao:

"Thi thao Id sdc khoe Id s{e tri trung Id

nhan sdc cua ddn bd Do Id mgt chdn ly

mong cho ddn bd nddc ta nhgn, hiiu Idy vd

tin theo mdt cdch hii ldng" Bdi "khdng ed

mgt vi thudc ndo c6 thi ldm tri dUgc lgi

bdng sd tdp luy$n thi thao" (24)

Mft s i td bfio nhfl Phu nd Tdn vdn,

Phong hda-Ngdy nay khSng nhflng tfeh

ci^c c i dfng phy nfl tham gia cfic hogt dfng

t h i thao Mfi cdn dfla ra nhilu bfti tfp t h i

thao giflp ngudi phy nfl gifl dupc thfin

hinh khde, dgp nhfl: cfic dfng tfic tfp eo

thon nhd, hUdng d i n tfip thd d i hlnh t h i

sfin gpn, tfip dflng ldn ngoi xuing, hudng

d i n chdi cfic mdn t h i thao nhu tennit,

bdng bfin Moi dfng tfic diu ed hinh vi

minh hpa giflp cho ngUdi hpc dl nhd Diu

nhflng nflm 30 cua t h i ky XX phu nQ

thftnh thi tham gia chdi t h i thao dfi thyc

sU trd thftnh mft phong trfto dupe ddng

dao phu nfl hudng flng nhu di xe dgp, di bf,

bdng bftn, Ifp dfi dfi bdng, thftnh Ifp sfin

quin vpt„

Nhiing phy nfl da dupc nhilu ngudi biit

tfin trfin sfin quin vgt nhu: "d trong Nam cd

chi Ut, chi Nam, hai chi bdy trddng dd

nhiiu phen ra mdt cdng ehiing trin sdn xi

mdng Ngodi Bac, hi^n nay cd bd DdOng

Binh Tdy d Hdi Phdng dd tdng phen so vgt

vdi chi em phu nd Phdp trin sdn Cereledes

sports Bd Hodng Xudn Hdn trddc kia cdn

day hoe d Ninh Binh, dd tdng ldm bgn vdi

chiic qudn vgt Bd Ddng Trinh Kf vd bd

Ddm Quang Trddng tnidc kia dd ndi tiing

Id hai cdy vgt cd gid tri d miin Bdc" (25)

"Chi em Trung bd ba bd'n ndm nay ham m<S

thi thao ldm Hdi ehgPhu nd nam 1932 dd

Thgc ra ddnh ping phong di giytt coupe"

(26) Dl c i dfng cho chj em ngfiy cfing nhiiu ngudi tham gia chdi t h i thao, nhfi thiit k i Tyu Hiin, thiit k i trang phye t h i thao giftnh rifing cho phy nfl, vft dgy cfich trang dilm Iflc chdi t h i thao nhu t h i nfto cho phfl hpp

O Hft Nfi, aau mft ngfty lftm vifc vit va

cl trdn "diidng CdNgd chung tdi dugc trdng

thdy cdc bd, cdc cd nh^ nhdng ngdi tr&n xe dgp di chdi mdt hogc vdi chdng vdi con, vdi anh em, chi em hay vdi bgn bi Tivng hd True bgch, nhdng chiic thuyin mdnh de, trdng tinh, lUdt trin mdt niide, do hai cdnh tay dio dang, mim mgi cua chi em bgn tre dUa ra theo tdng nhip rdt diu" (27)

Dfiy 1ft mft hinh anh i m dim, hgnh phflc eiia cfic cd gai Hfi Nfi Hp khdng cdn e

If, xft'u h i mii khi di dfiu eflng ching, ho ti;t tin chdi t h i thao hofic khofic tay ching di dgo Dfiy lfi mft si^ thay dii r i t ldn trong nhfn thflc ciia ngUdi phy nfl Hft Nfi Tuy nhien, trfin bfio chf cflng cd r i t nhiiu ngudi phan doi phu nQ tham gia t h i

thao Hp dfla ra nhiiu \f do nhu muin phy

nfl ehu tft't vifc nhft hay chdi t h i thao sg mfi't h i t thdi gid, se hgi din sflc khde Cd

ngudi cdn nSi "Ddn bd cd ddu nhay nhdt

trSn sdn, coi bdt nhd" Vifc phy nfl chdi

t h i thao cflng v i n cdn nhilu f kiin khfic

nhau, nhung do t h i y dflpc lpi fch cho sflc khde vfi sic dgp nfin nhiiu phu nfl vin tham gia Chfnh nhflng ngudi cd tinh t h i n nhift huyit vdi t h i thao da ISi kio dU0c

mft t i n g ldp Idn phy nfl cdn dang b ngfldng

eiia ngf p ngflng, e nggi

Nhdn xit

Cd t h i nSi, anh hfldng cua vfin hSa phUdng Tfiy din Vift Nam d i u t h i ky XX

da tfic dfng mgnh tdi phy ni3 thftnh thj Mft trong nhOng mfit tfch eye nhft't cua

Trang 6

vdi vftn hda phUdng Tfiy d i u the ky XX qua

bao chf chfnh Ift vifc thay dS'i nhfn thflc

cua ngudi phu nfl Cd t h i ndi lin dlu tidn

trong lieh sfl, hp da mgnh dgn dflng lfin

dfi'u tranh chong lgi nhflng tfip tuc xa hfi

cu nhim ddi cac quyln vl ty do, binh ding

trong nhieu Iinh vUc Cupc sing mdi da

dem lai eho ngUdi phy nfl nhieu ed hpi

thfing tiin hdn, binh ding hdn Trong gia

^nh, ngUdi phu nfl da cd quyfi^n ty quyit

dinh hanh phflc, chfim sdc con cfii bing

nhflng kiin thflc khoa hpc BSn ngofti xa

hfi, ngudi phu nfl cung c6 nhilu ed hfi t b i

hifn tfti nftng vdi nam gidi nhU lftm bfio,

_ thi thao, diln thuyit trUde dfim ddng, lftm

nhiing cdng vifc minh Ua thfch nhU: lftm

thd, sang tac vfin hpc, ddng Idch, hfi hpa

Tieu bilu nhU Anh Thd, nhft thd nfl diu

tifin dogt giai thudng cua Tu LUc Vfin Dofin

nflm 1939 vdi tfip Bdc Tranh Qui, Le Tbi

Lyu-ngudi phy nfl Vift Nam diu tien tot

nghiep trudng My thuftt Ddng DUdng khda

3, vfi mdt so nhft bao nfl cd tiing Iflc bfi'y gid

nbU: Phan Thi Nga, Lien HUdng, Thu Vfin,

C3 Duyen, Mme Nguyen Dflc Nhufin,

Nguyen Thi Kiem

Tfl thay dd'i trong nhfin thflc d i n din

nhflng thay doi trong ddi song gia dinh vft

xa boi, noi bfit trong ddi song xa hfi chinh

lfi vifc phy nfl thftnh thi da mgnh dan, tu tin tham gia edng tfic xa hdi, efie hogt dfng

t h i dye t h i thao vft dft dgt dupe nhflng thftnh tyu nhfi't d;nh Tuy vfiy, s i phy nfl tham gia vin ehua nhifi'u, chu yiu 1ft

nhflng phy nfl cd dilu kifn hpc b trUdng

Tay hofic cd difi'u kifn thudng xuyfin tiip xflc vdi vfin hda phUdng Tfiy Chfnh vi t h i

s i lupng phy nfl tfin tiin vin cdn hgn chi

VI mfit tfch ci^c, bfio chf tiing Vift diu t h i

ky XX ndi chung vfi phy nfl thfinh tbi ^^di rifing da ddng vai trd ngUdi di tien phong trong cai cfich, giai phdng phu nfl khdi noi bfi't cdng mft tu tudng Nho gifio da dd nftng ldn hp

Tuy nhien, khi tiip xflc vdi vfln hda Phfip, mdt bf phftn phu nfl thftnh thi da nay sinh mft s i mftt tieu cUc, trai ngUpc nhau trong 161 song dUpe phan anh trdn bfio chi Iflc dd Hp to ro sU mflc cam, tu ti vl vfin boa truyin thing, muon tfl bo eac gia tri van hoa truyin thong; de cao, sung bai thfii qua vfin hda phUdng Tfiy, muin dUdc

Au hda hoftn toftn, dilu nfiy din din sU lai cfing, "vong ban" Dfiy ciing la mpt bfii hpc kinh nghiem quy dl chung ta trfinh vfi'p phai trong qufi trtnh hpi nhfip, giao luu van hda vdi t b i gidi d Vift Nam bdm nay

CHUTHfCH

(1) SUdng Nguyft Anh lfim chu bdt So* 1 ra

ngfiy 1-2-1918, so cuoi 22, ra ngfiy 19-7-1918

(2) Chii nhifm bfi Nguygn Diic Nhufin SS' 1 ra

ngfiy 2-5-1929, aicufil 273 ra ngfiy 21-4-1935

(3) Phong Hoa tudn bdo scf 1 ra ngfiy

16-6-1932, sEfcufil 190 ra ngfiy 3-6-1936 Ngfiy nay so" 1

ra ngay 30-1-1935, sfi"cufii 224 ra ngfiy 7-9-1940

(4) T u i n bfio, sfi" 1 ra ngfiy 8-12-1930, atf cufii

ciing, B6'26 ra ngfiy 5-6-1934

(6) Ten thfit lfi Cao'Thi Khanh chu nhi^m bao

Phu nS tdn vdn Ben c^nh vi§c tham gia viS't bfii, bfi

con lfi ngUcri khcii xUdng, to chile cfic hoat dfing tH thifn, cfin cSng tac xa hfii ciia bfio Phu nQ tdn vdn

nhu to chiic Hfi ch? phy nO, Dfi'u xao do My nghf cua phy nil lfim ra, gfiy quy giup hoc sinh nghfio (6) Phan Th; Nga (1909-1964), ainh tai Hfi Nfi

Bfi lfi cfng tfic vi&n cua til Phong hda-Ngdy nay vfi

Phv nQ tdn vdn Cfic bfii vift vfi diln thuyft cua bfi

chii yiu d l cfip d f e vfin ii "Phy nQ vfii t h i dye"

Trang 7

Bfi lfi vt) cua nhft phfl binh vftn h9c Hofii Thanh

(7) T6n thft 1& NguySn Thi Phifdng Hoo, qufi

Quilng Ngfii Bft lfi vif cua nhfi yfiu n\ldc Vd Vftn Tfin

(8) NguyiSn Thj Kifim (1914-7), cfin cfi biit danh

Nguyfin Thj Manh Manh Cfic bfii vi(ft vfi difin

thuyit cAa bft chii yiu iS cfip din ty da hOn nhfin,

phy nQ vdi thd di^c, phy nQ vft vftn hpc Bft lfi mft

trong nhQng ngUdi phy nil dfiu tifin di diin thuyit

vfn dfng nQ quyjn vfi khdi xUfing lfi! thd mdi dudi

btit danh Nguy£n Thj Manh Manh

(9) Lfi chu nhifm, kifim chii bdt cua hai t6 Ddn

bd mdi vfi Ddn bd

(10) Cfit Tuttng: Thdi tiit vdi sdc mdu y phtfC

BfioN^dy nay, afi'26-1936, tr 261

(11) Cfit Tufing: N6i thim vi cdch dn m$c vdi

diiu nin trdnh Bfio Ngdy nay, afi* 34-1936, tr

445

(12) Bfii thd Bin kia sdng Dudhg ciia nhft thd

Hoftng Cim

(13) Dfio Duy Anh, Vi#( Mim vdn hod eCe

CUdng Nxb Vftn hofi Thfing tin, Hft Nfii, 2000, tr

214

(14) Dfio Duy Anh, Viit Nam vdn hod si

cuang Nxb Vftn hofi Thfing tin, Hft Nfii, 2000, tr

214

(15) Cfi Duyfin: Nhan sdc cOa chung ta Bfio

Ngfiy Nay, 8*17-1936

(16) Cfit Tucfng: Yphuc ddn bd Bfio Ngdy nay,

8*36-1936, tr 492

(17) NguySn Thj Lyu, tfin thfit 1ft' Dfi Thj

ThuSng, bf danh Thu, Ciiu thucing ggi Tfim Lyu

sinh ngfty 23-9-1909 t^i Hfia An, qufin Cao L.anh,

tinh Sa Dfic (nay lfi Thfinh p h i Cao Lftnh, tinh Ding Thfip) Do thfinh tich h(?at dfng xutft B^C, bfi dUflc k i t n^p vfto An Nam Cfng a i n Dang cufii nflm 1929 tpi Phong Hfia, Cfin Thd Sau d6 bft dam nhifm nhi^u chCfc vy quan trpng trong Dang vfi Nhft nUflc Bft mtft nfim 1988, th? 79 tuii (18) Vfin Dfti, tfin thfit 1ft Dfio Thj Nguyft

Minh, lftm thd afim, tUng cfng tfic vdi nhi^u td bfio:

Phtf nQ tdn vdn, Phv nQ thdi ddm, Phong hda-Ngdy nay Tinh Hoa, Dd bd, Xdng pha, Bdc San, Qudn du ktch Bfi lftm Hfii tnidng hfii Dye Anh

Bfimtftnfim1964

(19) Dfing Thj Vfln Chi Vdn di phtf nQ trin

bdo cht tidng Vift tnidc cdch mqng thdng Tdm ndm

1945 Lufin fin Titfn al Ljch a\i, 2007, tr 125

(20) Chfiu Du Tti Cdc cu^ diin thuyit trong

H^ichgPhv nQ Phv nQ tdn vdn, atf 129-1932, tr

18

(21) Bdi diin thuyit cua cd Nguyin Thi Kiim

vi "ldi tha mdi' Phu nQ tdn vdn, afi" 191-1933, tr

9

(22) Bfti dijn thuyit cua cfi NguySn Th) Phd:

Cdng cu^ xd h^i, dUdng ISt dua chi em din sU gidi phdng Bko Ngdy nay, 8*95-1938

(23) Cdm tudng cua tdi vi cu^ 6(m gdi k^i

hpp d H^i Tri Tri Bfio Ngdy nay, aS 28- 1936, tr

300

(24) (25), {21) Vftn K n h Ngdy nay thi thao Bfio Ngdy nay, 9^27-1936, tr 277

(26) Phan Thi Nga "Phy nQ vft t h i dye: Nguyfin nhfln trd ngfi budc dudng t h i dye eiia chi

em H i thfinh", Phv nQ tdn vdn, s i 261-1943, tr

17

Ngày đăng: 10/01/2020, 01:31

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w