CÁC GIẢI PHÁP TRONG LĨNH VỰC THI HÀNH ÁN DÂN SỰ

Thực tiễncho thấy, đối với những vụ việc có giá trị lớn, người phải thi hành án hầu nhưkhông tự nguyện thi hành, buộc Cơ quan THADS phải tổ chức cưỡng chế theo quyđịnh của pháp luật, son

I CÁC GIẢI PHÁP TRONG LĨNH VỰC THI HÀNH ÁN DÂN SỰ

1 Phạm Văn Chính – Trưởng phòng 11; đồng tác giả Dương Thị Bích Hà – KSVSC phòng 11

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ, TRÁCH NHIỆM CỦA VIỆN KSND TRONG KIỂM SÁT CÁC VỤ CƯỠNG CHẾ TÀI SẢN THÌ HÀNH ÁN ĐẤT ĐAI, NHÀ Ở

PHẦN I: MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN GIẢI PHÁP

Thi hành án nói chung và thi hành án dân sự, hành chính nói riêng là giai

đoạn cuối cùng của hoạt động tố tụng, đảm bảo cho Bản án, Quyết định đã có hiệulực pháp luật của Toà án được thi hành, nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp củaNhà nước, tổ chức và công dân Đây là một giai đoạn của cả quá trình hoạt động tưpháp với mục đích bảo vệ pháp luật, đảm bảo tính hiệu lực thực tế của các bản án,quyết định của Tòa án và mang tính quyền lực nhà nước

Thực hiện chức năng kiểm sát các hoạt động tư pháp, công tác kiểm sátTHADS, HC của Viện KSND hướng tới mục tiêu đảm bảo cho hoạt động này đượctriển khai theo đúng quy định của pháp luật, hiệu quả, bảo vệ được quyền và lợi íchhợp pháp của các bên đương sự

Công tác kiểm sát THADS, HC cũng luôn đặt ra vấn đề cần được nghiêncứu, rút kinh nghiệm để tiến hành kiểm sát THADS nói chung và kiểm sát việccưỡng chế tài sản thi hành án nói riêng đạt hiệu quả cao nhất, đảm bảo cho việc thihành án được thực hiện theo đúng trình tự Luật định

Trong những năm qua, công tác thi hành án dân sự trên địa bàn tỉnh BìnhĐịnh đã đạt được nhiều kết quả tốt, hàng năm số việc và số tiền thi hành án đềutăng, đạt chỉ tiêu yêu cầu Đạt được kết quả nêu trên là do Cơ quan Thi hành án vàViện kiểm sát nhân dân hai cấp đã tích cực phối hợp trong công tác THADS,HCcũng như cưỡng chế thi hành án Nhìn chung, hầu hết các vụ cưỡng chế thi hành ánđều thực hiện đúng theo kế hoạch, nhưng cũng có một vài vụ việc cụ thể do nhiềunguyên nhân khách quan chưa đạt yêu cầu

Trên cơ sở tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm túc Chỉ thị 54-CT/TU

ngày 07/01/2015 của Ban Thường vụ tỉnh ủy (Khóa XVIII) về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Công tác Thi hành án dân sự, thi hành án hành chính”, Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 06/02/2017 của Thủ tướng Chính phủ về việc “tăng cường công tác Thi hành án dân sự, hành chính” để nhận thức rõ vai trò, trách

nhiệm của mình trong công tác thi hành án dân sự hiện nay

Nhằm đánh giá đúng thực trạng, tìm ra những nguyên nhân, ưu khuyếtđiểm để phát huy những mặt đã làm được, từng bước khắc phục những tồn tại, yếukém trong các khâu kiểm sát nêu trên, chúng tôi đã nghiên cứu và xây dựng giải

pháp “Thực trạng và giải pháp nâng cao vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong kiểm sát cưỡng chế tài sản thi hành án đất đai, nhà ở”

II MỤC ĐÍCH, NHIỆM VỤ

1 Mục đích giải pháp

Nhằm mục đích nâng cao chất lượng và đáp ứng nhiệm vụ trọng tâm củacông tác kiểm sát THADS, HC Trong đó, việc nâng cao vai trò, trách nhiệm của

Viện kiểm sát nhân dân trong kiểm sát các vụ cưỡng chế tài sản thi hành án là đấtđai, nhà ở trong công tác THADS là thực sự cần thiết Bởi lẽ, cưỡng chế THADS

là hoạt động thường xuyên được thực hiện trong công tác THADS, HC Thực tiễncho thấy, đối với những vụ việc có giá trị lớn, người phải thi hành án hầu nhưkhông tự nguyện thi hành, buộc Cơ quan THADS phải tổ chức cưỡng chế theo quyđịnh của pháp luật, song nếu tổ chức thực hiện các biện pháp cưỡng chế THADSkhông đúng, không đầy đủ sẽ gây ra khó khăn trong công tác THADS, HC dẫn đếnviệc chậm thu hồi tài sản cho Nhà nước, các tổ chức ảnh hưởng đến quyền và lợiích hợp pháp của công dân Mặc dù hành lang pháp lý về công tác THADS nóichung và cưỡng chế THADS nói riêng đã tương đối hoàn thiện và rõ ràng, nhưngviệc áp dụng các biện pháp cưỡng chế trong thực tế vẫn còn gặp không ít khókhăn, bất cập Vì vậy, cần phải nâng cao vai trò, trách nhiệm của Viện KSND 02cấp tỉnh Bình Định trong kiểm sát các vụ cưỡng chế tài sản thi hành án là đất đai,nhà ở Viện KSND đóng vai trò quan trọng, thực hiện tốt nhiệm vụ đảm bảo chohoạt động tư pháp được thực hiện nghiêm minh, công bằng, dân chủ và kháchquan, bảo vệ quyền con người, các quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, củacác tổ chức và công dân đã được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận; góp phần quantrọng trong việc khẳng định và nâng cao vị thế của ngành Kiểm sát trong hệ thốngcác cơ quan tư pháp

2 Nhiệm vụ của giải pháp

Phân tích, đánh giá về những khó khăn vướng mắc, hạn chế và nguyênnhân của những hạn chế, khó khăn vướng mắc trong thực tiễn hoạt động kiểm sátcác vụ cưỡng chế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở trong công tác kiểm sátTHADS, HC tại thời điểm hiện nay là một yêu cầu bức thiết

Qua thực tiễn công tác kiểm sát THADS, HC cần đưa ra giải pháp và kiếnnghị để hoàn thiện nâng cao chất lượng, hiệu quả và vai trò của Viện kiểm sátnhân dân trong công tác kiểm sát THADS,HC trong thời gian tới

3 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Từ thực trạng hoạt động kiểm sát quá trình cưỡng chế, kê biên tài sản là đấtđai, nhà ở, chúng tôi phân tích khó khăn, vướng mắc, bất cập, nguyên nhân củavướng mắc, bất cập làm cho công tác kiểm sát THADS của Viện KSND gặp không

ít khó khăn Đồng thời, nêu ra những tồn tại, nguyên nhân tồn tại; những vi phạmphổ biến, thường xuyên Qua đó, rút ra những bài học, tìm ra những nguyên nhân

thông qua tổng kết công tác cưỡng chế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở của Viện

KSND hai cấp

Từ đó, chỉ ra những giải pháp về cơ sở pháp lý nhằm nâng cao chất lượng

về năng lực, chế độ đãi ngộ công chức, KSV tăng cường vào quản lý có hiệu quả

về cơ sở vật chất khi được cấp phát Bên cạnh đó, chỉ ra sự cần thiết trong phối kếthợp giữa các ngành liên quan trong công tác THADS, kiểm sát THADS và công táckiểm sát hoạt động cưỡng chế, kê biên tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở nhằm thúcđẩy quá trình THADS kịp thời và chính xác hơn

PHẦN II: NỘI DUNG

Theo Điều 28 Luật tổ chức VKSND, Điều 1 Quy chế công tác kiểm sátTHADS (ban hành kèm theo Quyết định số 810/QĐ-VKSTC ngày 20/12/2016 củaViện trưởng VKSND tối cao) thì kiểm sát THADS, HC là một trong các công tácthực hiện chức năng kiểm sát các hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dântheo quy định của Hiến pháp và Luật tổ chức VKSND năm 2014

Tại khoản 2 Điều 12 Luật thi hành án dân sự năm 2008 đã sửa đổi bổ sung

năm 2014 quy định: “Viện kiểm sát nhân dân kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Tòa án, cơ quan THADS, Chấp hành viên, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc THADS” Kiểm sát thi hành án dân sự là một trong những khâu kiểm sát

hoạt động trong lĩnh vực tư pháp, ảnh hưởng trực tiếp đến trật tự pháp luật vàpháp chế xã hội chủ nghĩa Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình là kiểmsát việc tuân theo pháp luật về Thi hành án dân sự của Cơ quan thi hành án dân sự,Chấp hành viên, cơ quan, tổ chức, các nhân có liên quan đến việc thi hành án dân

sự, nhằm đảm bảo việc thi hành án kịp thời, đầy đủ, đúng pháp luật

Ngoài ra, còn tuân theo các văn bản pháp luật khác có liên quan đến côngtác kiểm sát THADS, HC như: Luật THADS năm 2008, Luật THADS sửa đổi, bổsung năm 2014, Luật Tố tụng hành chính năm 2010, Bộ luật Tố tụng dân sự, LuậtKhiếu nại, Luật Tố cáo, Bộ luật Dân sự, Bộ luật Lao động, Luật Trọng tài thươngmại, Luật Phá sản, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Đất đai

Viện KSND thực hiện công tác kiểm sát THADS, HC thông qua phươngthức trực tiếp kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các chủ thể được kiểm sát hoặc

“Phương thức gián tiếp kiểm sát THADS” Phương thức trực tiếp kiểm sát THADS

là phương thức VKS tiến hành đối với các chủ thể được kiểm sát, gồm cơ quanTHADS cùng cấp và cấp dưới, Chấp hành viên, các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cánhân có liên quan đến việc THADS, HC và việc giải quyết khiếu nại, tố cáo đốivới việc thi hành án dân sự…” - quy định tại khoản 2 Điều 28 Luật tổ chứcVKSND năm 2014 Phương thức này bao gồm cả việc VKSND thực hiện trực tiếpkiểm sát tại Cơ quan THADS, cả hoạt động xác minh những vấn đề liên quan đếnviệc THADS, HC của Cơ quan THADS, của Chấp hành viên thực hiện tại nhữngđịa điểm khác ngoài Cơ quan THADS theo Luật định như: xác minh tại Kho bạc,Ngân hàng, Cơ quan Thuế, việc thông báo tại nơi có tài sản, ủy quyền bán đấugiá tài sản… nhằm tạo điều kiện cho VKSND thực hiện một cách đầy đủ nhiệm vụ,quyền hạn của mình, để có kết luận một cách khách quan nhất việc chấp hành phápluật của các chủ thể được kiểm sát “Phương thức gián tiếp kiểm sát THADS”được hiểu là VKSND thực hiện quyền yêu cầu và quyền kiến nghị theo quy địnhcủa pháp luật đối với các chủ thể được kiểm sát thi hành đúng nội dung yêu cầucủa Viện kiểm sát và việc kiểm sát thường xuyên các quyết định về THADS Trong

đó, kiểm sát việc cưỡng chế tài sản thi hành án đối với Cơ quan THADS và Chấphành viên được thực hiện bằng cả hai phương thức nêu trên, có ý nghĩa quan trọng,

là căn cứ để ra các quyết định về thi hành án và tổ chức thi hành án, đảm bảoquyền và lợi ích hợp pháp của đương sự

Theo quy định tại Điều 46 Luật THADS năm 2014 thì hết thời hạn tự

nguyện thi hành án (10 ngày kể từ ngày người phải thi hành án nhận được quyết định thi hành án hoặc được thông báo hợp lệ quyết định thi hành án, quy định tại khoản 1, Điều 45), người phải thi hành án có điều kiện thi hành án mà không tự

nguyện thi hành án thì bị cưỡng chế Trong trường hợp cần ngăn chặn người phải

thi hành án có hành vi tẩu tán, huỷ hoại tài sản hoặc trốn tránh việc thi hành án thìChấp hành viên có quyền áp dụng ngay các biện pháp cưỡng chế theo quy địnhkhoản 2, Điều 45 Luật THADS năm 2014.

Biện pháp cưỡng chế, kê biên xử lý tài sản của người phải THA là một biệnpháp nằm trong các biện pháp cưỡng chế THADS, trong đó có biện pháp cưỡngchế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở Là biện pháp được Luật THADS quy định

áp dụng khi người phải THA có điều kiện THA mà không tự nguyện THA Đây làmột trong những biện pháp cưỡng chế THADS thường xuyên được Cơ quanTHADS áp dụng để thu hồi tiền, tài sản cho nhà nước, các tổ chức xã hội và cánhân theo quy định pháp luật Trong khâu công tác thường xảy ra các vi phạm của

Cơ quan THADS Có trường hợp cưỡng chế, kê biên tài sản THADS sai dẫn đếnphải bồi thường cho công dân; có nhiều đơn thư khiếu nại, gây ảnh hưởng đến uytín của Cơ quan pháp luật, mất lòng tin trong nhân dân

Vì vậy, nghiệp vụ kiểm sát quá trình cưỡng chế, kê biên tài sản thi hành ánnói chung và kiểm sát quá trình cưỡng chế, kê biên tài sản là đất đai, nhà ở nóiriêng cũng là nghiệp vụ mang tính thường xuyên, có vị trí, vai trò rất quan trọngtrong khâu công tác kiểm sát THADS, HC nhằm đảm bảo Cơ quan THADS thựchiện đúng chức năng, quyền hạn, đúng với các quy định pháp luật khi thi hành biệnpháp cưỡng chế, kê biên tài sản THADS, nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp phápcủa công dân

Theo số liệu thống kê từ ngày 01/12/2015 đến ngày 31/5/2017 của các Cơquan THADS trên địa bàn tỉnh, gồm có:

- Tổng số việc thi hành án liên quan đến đất đai, nhà ở là 159 việc Trong đó,thụ lý mới là 65 việc, năm trước chuyển sang là 94 việc

- Số việc thi hành án liên quan đến đất đai, nhà ở phải tiến hành cưỡng chế là

143 việc, chiếm tỷ lệ 89,9%

+ Trong đó: Số việc tiến hành cưỡng chế phải huy động lực lượng: 116 việc + Số việc tiến hành cưỡng chế không huy động lực lượng: 42 việc

- Kết quả của công tác cưỡng chế đạt được như sau:

+ Số vụ cưỡng chế đã hoàn thành: 74 vụ việc, đạt 51,8%

+ Số vụ cưỡng chế chưa được các đối tượng liên quan phối hợp thực hiệnhoặc chưa kết thúc xử lý xong tài sản bị cưỡng chế phải chuyển qua kỳ sau thựchiện các quy trình thi hành án tiếp theo là 69 vụ việc, đạt tỷ lệ 48,2%

2 Những vi phạm trong việc cưỡng chế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở.

Thông qua kết quả công tác kiểm sát việc cưỡng chế, kê biên quyền sử dụngđất, tài sản gắn liền với đất đối với Cơ quan THADS cùng cấp và trên cơ sở việc

trực tiếp kiểm sát Cơ quan THADS 02 cấp tỉnh Bình Định cho thấy: việc cưỡngchế, kê biên tài sản thi hành án hiện nay là khâu nghiệp vụ mà cơ quan thi hành ándân sự hai cấp vẫn còn để xảy ra nhiều sai sót Một số dạng vi phạm cụ thể nhưsau:

2.1 Vi phạm về trình tự, thủ tục thi hành án trong quá trình tiến hành cưỡng chế, kê biên

Hồ sơ theo Quyết định thi hành án số 895/QĐ-CCTHA ngày 21/3/2016 củaChi cục THADS thành phố Quy Nhơn đối với Công ty TNHH Tân Dung Huy Nộidung : Công ty TNHH Tân Dung Huy phải trả cho Ngân hàng TMCP Ngoạithương Việt Nam số tiền 42.490.854.837 đồng (trong đó nợ gốc 39.387.172.399đồng, nợ lãi 3.103.682.438 đồng) và tiếp tục trả lãi theo lãi suất quá hạn trên số

dư nợ gốc đã thỏa thuận phát sinh từ ngày 14/8/2015 cho đến khi trả hết nợ Ngày04/5/2016, Chi cục THADS thành phố Quy Nhơn ra Quyết định số 35/QĐ-CCTHADS về việc kê biên, cưỡng chế tài sản thế chấp theo Hợp đồng thế chấpsố: 210B/2010/VCB-PT ngày 08/3/2010 là nhà ở và quyền sử dụng đất tọa lạc tại

số 429 – 431 Lạc Long Quân, Tp Quy Nhơn, tỉnh Bình Định

Qua công tác kiểm sát hồ sơ thi hành án, Viện KSND thành phố Quy Nhơn

đã phát hiện việc Chấp hành viện không tiến hành xác minh tài sản tại Văn phòngđăng ký quyền sử dụng đất có thẩm quyền là chưa đúng với trình tự, thủ tục thi

hành án, vi phạm theo khoản 1 Điều 89 Luật THADS năm 2014: “Trước khi kê biên tài sản là quyền sử dụng đất, tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định của pháp luật, Chấp hành viên yêu cầu cơ quan đăng ký cung cấp thông tin về tài sản, giao dịch đã đăng ký”

Do đó, Viện KSND thành phố Quy Nhơn có văn bản số KSTHADS ngày 12/5/2016 yêu cầu Chi cục THADS thành phố Quy Nhơn khắcphục vi phạm trước khi tiến hành cưỡng chế thi hành án Cơ quan THADS cùngcấp có văn bản yêu cầu Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất cung cấp thông tin

354/VKS-về tài sản Vụ việc đến nay đã thi hành xong

2.2 Vi phạm trong việc xác định sai tài sản cưỡng chế là quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.

Hồ sơ theo Quyết định thi hành án số 1618/QĐ-CCTHA ngày 22/7/2016 củaChi cục THADS thành phố Quy Nhơn thi hành Quyết định số 11/2015/QĐST-DSngày 17/4/2015 của TAND thành phố Kontum, tỉnh Kontum

Nội dung: Công ty TNHH TM Thăng Long, địa chỉ thôn 12, xã Đắk Hring,huyện Đắc Hà, tỉnh Kontum phải trả nợ cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chinhánh Kontum số tiền nợ gốc là 14.000.000.000 đồng tương ứng với giá trị tài sảnthế chấp theo Hợp đồng thế chấp tài sản gắn liền với đất số 09TL/2010/HĐTCTS-NHPT ngày 31/12/2010 và Hợp đồng sửa đổi, bổ sung trên của Ngân hàng

Sau khi tiến hành cưỡng chế, kê biên tài sản thế chấp - tài sản gắn liền vớiđất của Công ty TNHH TM Thăng Long, Chấp hành viên cùng các thành viên kháccủa Hội đồng cưỡng chế đã làm việc với ông Phạm Tiến Thành - Chủ tịch Hộiđồng thành viên, kiêm Tổng Giám đốc Công ty Thăng Long Tại Biên bản làm việchồi 15h20p ngày 06/9/2016, ông Thành nêu 04 hạng mục gồm: sân bê tông, tườngrào - cổng ngõ, trạm cân điện tử 120 tấn và cây cối hiện có trên đất - nơi có tài sảngắn liền với đất đã thế chấp là tài sản riêng của ông và ông không yêu cầu kê biên.Biên bản thoả thuận giữa các đương sự ngày 07/9/2016, thỏa thuận mức giá khởi

điểm đối với “tài sản của Công ty” là 11.182.870.514 đồng, không đề cập đến cáctài sản khác nêu trên của ông Thành Ngày 12/9/2016, Chấp hành viên ký Hợpđồng bán đấu giá tài sản số 73/2016/HĐBĐG-ĐD với Công ty TNHH đấu giá tàisản Đông Dương - tài sản bán đấu giá là khối tài sản đã thế chấp, đã kê biên Trongkhi đó, khối tài sản của ông Thành trên thửa đất là tài sản gắn liền với đất, khôngtách rời với khối tài sản mang bán đấu giá

Việc Chấp hành viên không xác minh rõ phần tài sản của Công ty và tài sảncủa cá nhân ông Thành, là vi phạm khoản 1, 3 Điều 74 Luật THADS năm 2014;đồng thời ký Hợp đồng bán đấu giá tài sản đối với tài sản thế chấp của Công ty sẽdẫn tới hậu quả khi bán đấu giá thành sẽ không giao được tài sản cho người muatrúng đấu giá; ông Thành có khiếu nại và yêu cầu bồi thường do bán tài sản không

kê biên của ông

Khoản 1 và 3 Điều 74 Luật THADS quy định: “1 Trước khi cưỡng chế đối với tài sản thuộc sở hữu chung của người phải thi hành án với người khác, kể cả quyền sử dụng đất, Chấp hành viên phải thông báo cho chủ sở hữu chung biết việc cưỡng chế

…3 Khi bán tài sản chung, chủ sở hữu chung được quyền ưu tiên mua tài sản”.

Hiện Chi cục THADS đang tiến hành tổ chức bán đấu giá tài sản thế chấp vàtài sản riêng của Phạm Tiến Thành

2.3.Vi phạm trong việc thông báo không đầy đủ, kịp thời các văn bản về cưỡng chế cho các bên đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; Trung tâm bán đấu giá tài sản niêm yết thông báo bán đấu giá tài sản không đầy đủ tại các nơi quy định

Ông Bùi Xuân Dương và bà Phạm Thị Hồng Loan, trú tại Háo Đức, xãNhơn An, huyện An Nhơn có nghĩa vụ thanh toán cho công dân với tổng số tiền1.316.597.000 đồng, 30 chỉ vàng 24K và nộp 33.021.000 đồng tiền án phí sungcông; trả cho Quỹ đầu tư phát triển tỉnh Bình Định số tiền 195.678.320 đồng tiềngốc và 66.729.774 đồng tiền lãi – tài sản thế chấp là nhà và đất tại lạc tại địa chỉnêu trên

Quá trình tổ chức thi hành án, Chi cục THADS thị xã An Nhơn xác định tàisản của người phải thi hành án gồm: Ngôi nhà cấp 4, diện tích 84m2 trên phần đất ở200m2 và 4.270 m2 đất vườn đều tọa lạc tại thôn Háo Đức, xã Nhơn An, thị xã AnNhơn nên đã tổ chức kê biên, định giá để bán đấu giá tài sản tại Quyết định số01/QĐ-THA ngày 02/11/2011 của Chi cục THADS thị xã An Nhơn Công tyTNHH đấu giá tài sản Nam Việt xác định giá khởi điểm 800.000.000 đồng

Quá trình bán đấu giá, do không có người đăng ký tham giá đấu giá trả giánên Chi cục THADS thị xã An Nhơn quyết định giảm giá tài sản 10 lần Tuy nhiên,khi tiến hành giảm giá tài sản để tiếp tục bán đấu giá thi hành án, Chi cục THADSthị xã An Nhơn không thông báo việc giảm giá cho đương sự (ông Dương, bàLoan) hoặc niêm yết các quyết định giảm giá tại nơi cư trú của người phải thi hành

án là không đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người phải thi hành án vi phạm quyđịnh tại Điều 39, Điều 40 và Điều 42 Luật THADS năm 2014 Do đó, ngày07/10/2014 Viện KSND thị xã An Nhơn đã ban hành Kiến nghị số 481/KN-KSTHADS yêu cầu Chi cục THADS thị xã An Nhơn khắc phục vi phạm nêu trên

và Chi cục THADS thị xã An Nhơn đã có Thông báo số 254/TB-CCTHADS ngày16/10/2014 chấp nhận kiến nghị của Viện KSND thị xã An Nhơn

Ông Dương – bà Loan có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân thị xã AnNhơn hủy kết quả bán đấu giá tài sản Tòa án tuyên hủy kết quả bán đấu giá tài sản

do Công ty TNHH bán đấu giá Nam Việt theo Bản án số 36/2017/DS-ST ngày26/5/2017, nhưng chưa được Tòa án giải quyết hậu quả của Hợp đồng mua bán tàisản qua đấu giá thành

Do đó, ngày 21/6/2017, Viện KSND tỉnh Bình có văn bản số1060/QĐKNPT-VKS, Kháng nghị Bản án sơ thẩm của TAND thị xã An Nhơn theothủ tục phúc thẩm, vì ông Bùi Minh Hoàng là người mua trúng đấu giá đã nộp đủ

số tiền 323.418.000 đồng Tòa án cấp sơ thẩm tuyên hủy kết quả bán đấu giá tàisản nhưng không giải quyết hậu quả của việc hủy kết quả bán đấu giá tài sản làchưa giải quyết triệt để vụ án, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp củacác đương sự trong vụ án

Hiện vụ việc đã được Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định xét xử theo trình tựphúc thẩm, hủy bản án Tòa án nhân dân thị xã An Nhơn giao về cấp sơ thẩm giảiquyết lại theo thủ tục chung với hướng kháng nghị Viện kiểm sát nhân dân tỉnhBình Định

2.4.Vi phạm của các Cơ quan khác có liên quan trong công tác phối hợp

- Đối với vụ việc bà Nguyễn Thị Kim Thành, trú thôn Dương Liễu Tây, thịtrấn Bình Dương, huyện Phù Mỹ Chi cục thi hành án dân sự huyện Phù Mỹ đãcưỡng chế kê biên, bán đấu giá tài sản là nhà ở và quyền sử dụng đất, công trìnhxây dựng gắn liền với đất tại thửa số 161, tờ bản đồ 23, tọa lạc tại thôn Dương LiễuTây, thị trấn Bình Dương, huyện Phù Mỹ đã được UBND huyện Phù Mỹ cấp giấychứng nhận quyền sử dụng đất số BI 073795, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận sốH00323 ngày 28/12/2011 của bà Nguyễn Thị Kim Thành để thi hành án Đến nay,người mua trúng đấu giá đã nộp đủ tiền mua tài sản Để tổ chức cưỡng chế giao tàisản cho người mua trúng đấu giá, Chi cục THADS huyện Phù Mỹ đã xây dựng kếhoạch cưỡng chế nhưng Công an huyện Phù Mỹ có văn bản không cử lực lượngtham gia bảo vệ cưỡng chế (Giám đốc công an tỉnh chưa thống nhất cho Công anhuyện Phù Mỹ tham gia bảo vệ cưỡng chế) Viện KSND huyện Phù Mỹ nhiều lần

ý kiến Chi cục trưởng Chi cục THADS huyện Đồng thời, Trưởng ban chỉ đạoTHA huyện yêu cầu giải quyết vụ việc nhưng chưa được sự phối hợp của Công anhuyện Phù Mỹ là vi phạm các quy định tại Thông tư liên tịch số 03/2012/TTLT-BTP-BCA ngày 30/3/2012 về việc phối hợp cưỡng chế trong THADS

- Quyết định thi hành án số 02/QĐ-CCTHADS ngày 07/12/2015 của Chi cụcTHADS huyện Hoài Nhơn, theo Quyết định buộc bà Võ Thị Vân phải trả cho ôngTrần Đăng Thái 80.000.000 đồng Ngày 16/11/2016, Chi cục THADS huyện HoàiNhơn đã có văn bản số 84/CCTHADS ngày 16/11/2016 yêu cầu Văn phòng đăng

ký quyền sử dụng đất cung cấp thông tin về quyền sử dụng, diện tích đất của bàVân, nhưng đến nay vẫn chưa có văn bản trả lời Việc chậm cung cấp các thông tincủa Văn phòng đăng ký sử dụng đất dẫn đến kéo dài việc thi hành án Viện KSNDhuyện Hoài Nhơn đã yêu cầu Chấp hành viên có biện pháp tác động đối với Vănphòng đăng ký sử dụng đất để cung cấp thông tin theo thẩm quyền

* Những tồn tại khó khăn, vướng mắc trong công tác kiểm sát việc cưỡng chế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở.

1 Vướng mắc về quy định của pháp luật

Thứ nhất, theo Điều 74 Luật THADS, cưỡng chế đối với tài sản thuộc sở

hữu chung Trong trường hợp chưa xác định được quyền sở hữu tài sản, phânquyền sử dụng đất của người phải thi hành án trong khối tài sản chung để thi hành

án thì Chấp hành viên phải thông báo cho người phải thi hành án và những người

có quyền sở hữu chung đối với tài sản, quyền sử dụng đất biết để họ tự thỏa thuậnphân chia tài sản chung hoặc yêu cầu Tòa án giải quyết theo thủ tục tố tụng dân

sự Nếu hết thời hạn 30 ngày mà các bên không thỏa thuận hoặc thỏa thuận khôngđược và không yêu cầu Tòa án giải quyết thì Chấp hành viên thông báo cho ngườiđược thi hành án có quyền yêu Tòa án xác định phần sở hữu tài sản, phần quyền sửdụng đất của người phải thi hành án trong khối tài sản chung Nếu người được thihành án không yêu cầu Tòa án giải quyết thì Chấp hành viên yêu cầu Tòa án xácđịnh phần sở hữu tài sản, phần quyền sử dụng đất của người phải thi hành án trongkhối tài sản chung đó Tuy nhiên, Chấp hành viên yêu cầu Tòa xác định phần sởhữu tài sản trong khối tài sản chung bằng đơn khởi kiện vụ án dân sự hay đơn yêucầu giải quyết việc dân sự hiện nay chưa có hướng dẫn rõ ràng

Thứ hai, trong các biện pháp cưỡng chế quy định tại Điều 71 Luật Thi hành

án dân sự năm 2014, thì biện pháp cưỡng chế buộc chuyển giao quyền tài sản, giấy

tờ là một trong những biện pháp không phức tạp nhưng lại rất khó khăn khi ápdụng điều luật này vào thực tiễn Đó là vấn đề thu hồi giấy tờ có đăng ký quyền sởhữu, sử dụng tài sản của đối tượng phải thi hành án sau khi cưỡng chế thi hành án

mà không thu hồi được Điều 116 Luật Thi hành án dân sự năm 2014 quy định khibản án tuyên trả giấy tờ mà người phải thi hành án không tự nguyện thực hiện thì

xử lý như sau: “Chấp hành viên ra quyết định cưỡng chế buộc người phải thi hành

án trả giấy tờ cho người được thi hành án Trường hợp người phải thi hành án không thực hiện thì Chấp hành viên cưỡng chế buộc người đó trả giấy tờ để thi hành án Trường hợp xác định người thứ ba đang giữ giấy tờ phải trả thì Chấp hành viên yêu cầu người đó giao giấy tờ đang giữ, nếu người thứ ba không tự nguyện giao thì Chấp hành viên cưỡng chế buộc người đó giao giấy tờ để thi hành án” Tuy nhiên khi thực thi trên thực tế thì việc cưỡng chế gần như không đạt được

mục đích, đa phần người phải thi hành án cất giữ hoặc hủy hoại giấy tờ, người cóthẩm quyền thi hành án không thể nào lấy được giấy tờ trả lại cho người được thihành án Trong trường hợp này Chấp hành viên giải quyết các bước tiếp theo: Đối

với giấy tờ không thể thu hồi được nhưng có thể cấp lại: Trường hợp này thì Chấp

hành viên yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ra quyết định hủy giấy tờ đó và cấp giấy tờ mới cho người được thi hành án (khoản 2 Điều 116 Luật THADS năm 2014) Giải pháp này đã khắc phục được tình trạng bất hợp tác của người phải thi

hành án nhưng lại gặp phải một khó khăn khác đó là yêu cầu cơ quan, tổ chức cóthẩm quyền ra quyết định hủy giấy tờ đó và cấp giấy tờ mới nhưng không được cơquan có thẩm quyền chấp nhận Bởi vì chính quyền địa phương sẽ căn cứ khoản 2Điều 106 Luật Đất đai năm 2013 và khoản 6 Điều 87 Nghị định số 43/2013/NĐ-

CP quy định chi tiết một số điều Luật Đất đai năm 2013: “Việc thu hồi giấy chứng

nhận đã cấp không thuộc trường hợp quy định tại Khoản 2 Điều 106 của Luật Đất đai chỉ được thực hiện khi có Bản án hoặc Quyết định của Tòa án nhân dân đã

được thi hành” Như vậy, Chấp hành viên giải quyết theo đúng pháp luật THADS

nhưng lại mâu thuẫn với các văn bản pháp luật khác Do đó, quy định này chưađảm bảo quyền lợi cho người được thi hành án trên thực tế

1.1 Về sự phối hợp liên ngành trong hoạt động cưỡng chế tài sản thi hành

án là đất đai, nhà ở

Sự phối hợp liên ngành giữa Viện KSND và các Cơ quan liên quan tronglĩnh vực THADS và kiểm sát việc tổ chức cưỡng chế tài sản thi hành án vẫn chưađáp ứng được yêu cầu thực tế, mặc dù đã có Quy chế liên ngành số14/2013/QCLN-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC ngày 19/10/2013 giữa Bộtrưởng Bộ Tư pháp, Chánh án TAND tối cao, Viện trưởng VKSND tối cao và Bộtrưởng Bộ Công an; Thông tư liên tịch số 03/2012/TTLT-BTP-BCA ngày20/3/2012 quy định cụ thể việc phối hợp bảo vệ cưỡng chế trong thi hành án dân

sự, nhưng quá trình thực hiện chưa thực sự hiệu quả Trong một số vụ việc, Tòa áncòn chậm giải thích Bản án tuyên không rõ, khó thi hành; chậm gửi Bản án, cácQuyết định có hiệu lực pháp luật hoặc chưa trả lời kịp thời Kiến nghị của Cơ quanTHADS Cơ quan Công an các cấp chưa phối hợp tốt công tác bảo vệ trong các vụcưỡng chế thi hành án có diễn biến phức tạp

Ngoài ra, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất chậm cung cấp thông tincần thiết theo yêu cầu của Cơ quan Thi hành án, gây khó khăn, chậm trễ cho côngtác thi hành án Mặt khác, vai trò của Ban chỉ đạo THADS ở một số địa phươngchưa thực sự phát huy hiệu quả

1.2 Về ý thức chấp hành pháp luật của người phải thi hành án và cơ quan liên quan

Một nguyên nhân đáng quan tâm nữa, đó là ý thức chấp hành pháp luật về thihành án dân sự, hành chính của người phải thi hành án và một số Cơ quan có liênquan trong việc cung cấp thông tin, hồ sơ, tài liệu chưa cao, có trường hợp còn gâykhó khăn cho Chấp hành viên, Kiểm sát viên khi tiến cưỡng chế, kê biên tài sản

1.3 Về công tác đào tạo, tập huấn và chế độ đối với Kiểm sát viên, công chức làm công tác kiểm sát THADS và kiểm sát việc cưỡng chế tài sản thi hành án

Các hình thức đào tạo, tập huấn để nâng cao, bồi dưỡng kiến thức cho Kiểmsát viên, công chức đảm nhiệm công tác kiểm sát THADS và kiểm sát việc cưỡngchế thi hành án vẫn còn hạn chế so với yêu cầu thực tế

Để thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm sát THADS đòi hỏi Kiểm sát viên phảithường xuyên nắm, tổng hợp và phân tích thông tin, khi cần thiết phải đến tại địaphương để xác minh hoặc tham gia kiểm sát các hoạt động cưỡng chế thi hành áncủa Cơ quan THADS, nhưng hiện chưa có chế độ phù hợp đối với Kiểm sát viênlàm công tác này

2 Nguyên nhân tồn tại , vướng mắc

Trong những năm gần đây, số lượng vụ việc THADS nhiều, tính chất phứctạp ngày càng tăng, trong khi các quy định pháp luật liên quan việc THADS có một

số lĩnh vực chưa rõ ràng, bất cập

Lãnh đạo một số Viện kiểm sát chưa đánh giá đúng về tầm quan trọng củacông tác kiểm sát THADS, HC nên bố trí lực lượng làm công tác này chưa tươngxứng với khối lượng và tính chất công việc Ở Viện KSND cấp huyện tình trạngKiểm sát viên phải kiêm nhiệm nhiều khâu công tác vẫn còn phổ biến (kiểm sát thi

hành án dân sự, giải quyết đơn, xét xử…); đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên đảm nhiệmkhâu công tác này không ổn định, thường xuyên bị luân chuyển, ảnh hưởng đến việctích lũy kinh nghiệm trong hoạt động nghiệp vụ…

Do chất lượng đội ngũ Kiểm sát viên, công chức làm khâu công tác này tạinhiều Viện kiểm sát cấp huyện chưa đáp ứng được yêu cầu công tác nên kết quảphát hiện vi phạm còn hạn chế, nhiều văn bản tác nghiệp (Kết luận, Kiến nghị,Kháng nghị ) chưa được đầu tư đúng mức về hình thức cũng như nội dung, chưađạt chất lượng cao, không được Cơ quan THADS chấp nhận toàn bộ và ViệnKSND cấp trên không có căn cứ để bảo vệ

III PHƯƠNG HƯỚNG, MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP

1 Phương hướng, mục tiêu, nhiệm vụ

Trước hết, cán bộ, kiểm sát viên làm công tác kiểm sát thi hành án dân sựphải nghiên cứu kỹ và nắm vững các quy định của Chương IV Luật Thi hành ándân sự năm 2014, quy định biện pháp bảo đảm và cưỡng chế thi hành án và Điều

14 Quy chế kiểm sát THADS, THAHC quy định kiểm sát việc áp dụng các biện phápcưỡng chế thi hành án

Điều 14 Quy chế kiểm sát THADS, THAHC đã quy định:

1 Khi kiểm sát việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án, Viện kiểm sát nhân dân kiểm sát các nội dung cơ bản sau đây:

- Thẩm quyền, căn cứ, đối tượng, thời hạn, thủ tục áp dụng đối với từng biện pháp cưỡng chế; việc lập kế hoạch cưỡng chế thi hành án trong trường hợp cần huy động lực lượng;

- Việc dự toán, tạm ứng, thanh toán, miễn giảm chi phí cưỡng chế thi hành

án (theo Điều 73 Luật THADS 2014; các điều 43, 44 và 45 Nghị định 62/2015/NĐ-CP);

- Việc bảo quản tài sản thi hành án; việc xác định, phân chia, xử lý tài sản chung, tài sản có tranh chấp để thi hành án;

- Việc tổ chức thẩm định giá, bán tài sản (theo quy định tại các điều 98, 99,

101, 102, 103 và 104 Luật THADS 2014; các điều 25, 26, 27, 30 và 31 Nghị định 62/2015/NĐ-CP; Nghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 của Chính phủ về bán đấu giá tài sản);

- Việc thu, quản lý tiền thi hành án; trả tài sản và thu phí thi hành án; mức phí, thủ tục thu, nộp, miễn, giảm phí thi hành án; những trường hợp không phải chịu phí thi hành án theo quy định tại Điều 60 Luật THADS 2014; các điều 46, 47

và 48 Nghị định 62/2015/NĐ-CP); việc thanh toán tiền, trả tài sản thi hành án (theo quy định tại Điều 47 Luật THADS 2014, Điều 49 Nghị định 62/2015/NĐ-CP.

2 Hoạt động kiểm sát việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án có thể thông qua biện pháp cử Kiểm sát viên trực tiếp tham gia và kiểm sát việc cưỡng chế hoặc kiểm sát hồ sơ, tài liệu việc thi hành án có cưỡng chế.

Khi tham gia và trực tiếp kiểm sát việc cưỡng chế, Kiểm sát viên nghiên cứu trước các tài liệu thi hành án có liên quan đến việc cưỡng chế, nếu phát hiện có vi phạm trong việc tổ chức cưỡng chế thể hiện trong tài liệu thi hành án thì báo cáo Lãnh đạo viện để yêu cầu hoặc kiến nghị, kháng nghị khắc phục; nếu phát hiện vi phạm tại nơi tổ chức cưỡng chế thì có quan điểm yêu cầu Cơ quan thi hành án khắc phục, sau đó báo cáo Lãnh đạo viện.

Khi cần thiết kiểm sát hoạt động thẩm định giá hoặc bán đấu giá tài sản, Viện kiểm sát có quyền yêu cầu tổ chức thẩm định giá, tổ chức bán đấu giá hoặc

Cơ quan THADS cung cấp hồ sơ việc thi hành án hoặc hồ sơ thẩm định giá, hồ sơ bán đấu giá để kiểm sát.

3 Khi kiểm sát việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án, Viện kiểm sát nhân dân kiểm sát việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế sau đây:

a) Các biện pháp cưỡng chế thi hành án với tài sản là tiền: Khấu trừ tiền trong tài khoản (theo các điều 76, 77 Luật THADS 2014; Điều 21 Nghị định 62/2015/NĐ- CP); trừ vào thu nhập của người phải thi hành án (theo Điều 78 Luật THADS 2014); thu tiền từ hoạt động kinh doanh của người phải thi hành án (theo Điều 79 Luật THADS 2014; Điều 22 Nghị định 62/2015/NĐ- CP); thu tiền của người phải thi hành án đang giữ hoặc do người thứ ba giữ (theo các điều 80

và 81 Luật THADS 2014; Điều 23 Nghị định 62/2015/NĐ- CP); kê biên phần vốn góp (bằng tiền) theo Điều 92 Luật THADS 2014;

b) Các biện pháp cưỡng chế thi hành án với tài sản là giấy tờ có giá: Thu giữ, bán giấy tờ có giá (theo các điều 82, 83 Luật THADS 2014); Điều 18 Nghị định 62/2015/NĐ-CP;

c) Các biện pháp cưỡng chế thi hành án đối với tài sản là quyền sở hữu trí tuệ: Kê biên, sử dụng, khai thác quyền sở hữu trí tuệ; định giá, bán đấu giá quyền

sở hữu trí tuệ (theo các điều 84, 85 và 86 Luật THADS 2014; các điều 30, 31 Nghị định 62/2015/NĐ- CP);

d) Biện pháp cưỡng chế đối với tài sản là vật:

- Thủ tục kê biên tài sản nói chung (chú ý những tài sản không được kê biên, thủ tục kê biên với các loại tài sản khác nhau theo các điều 87, 88 Luật THADS 2014; Điều 24 Nghị định 62/2015/NĐ-CP);

- Việc kê biên tài sản là quyền sử dụng đất, tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc đăng ký giao dịch bảo đảm (theo Điều 89 Luật THADS 2014);

- Việc kê biên tài sản đang cầm cố, thế chấp (theo Điều 90 Luật THADS 2014; Điều 24 Nghị định 62/2015/NĐ-CP);

- Việc kê biên tài sản của người phải thi hành án đang do người thứ ba giữ (theo Điều 91 Luật THADS 2014);

- Việc kê biên tài sản thuộc sở hữu chung (Điều 74 Luật THADS 2014);

- Việc kê biên tài sản là vốn góp (bằng vật) (Điều 92 Luật THADS 2014);

- Việc kê biên tài sản là đồ vật bị khóa, đóng gói (Điều 93 Luật THADS 2014);

- Việc kê biên tài sản gắn liền với đất (Điều 94 Luật THADS 2014);

- Việc kê biên nhà ở (Điều 95 Luật THADS 2014);

- Việc kê biên phương tiện giao thông, kê biên hoa lợi (các điều 96, 97 Luật THADS 2014);

Khi kiểm sát việc áp dụng biện pháp cưỡng chế kê biên tài sản là vật, cần kiểm sát các nội dung sau đây: Kiểm sát việc kê biên tài sản phải đăng ký quyền

sở hữu hoặc đăng ký giao dịch bảo đảm (theo Điều 89 Luật THADS 2014); kiểm sát việc thẩm định giá, định giá và định giá lại tài sản kê biên (theo Điều 98 và Điều 99 Luật THADS 2014); kiểm sát việc giao tài sản, bán tài sản đã kê biên để thi hành án (trong đó có việc bán đấu giá tài sản kê biên); việc bảo đảm quyền của người mua tài sản bán đấu giá, người nhận tài sản để thi hành án; việc hủy kết quả bán đấu giá, việc xử lý tài sản không có người tham gia đấu giá hoặc bán đấu

giá không thành; việc giải tỏa kê biên; việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng tài sản; thủ tục thanh toán tiền, trả tài sản thi hành án (theo quy định tại các điều 100, 101, 102, 103, 104, 105 và 106 Luật THADS 2014; các điều 27, 28 và 49 Nghị định 62/2015/NĐ-CP);

đ) Việc kê biên đối với tài sản là quyền sử dụng đất, trong đó chú ý kiểm sát những trường hợp quyền sử dụng đất không được kê biên, thủ tục kê biên, việc tạm giao quản lý, sử dụng, khai thác diện tích đất đã kê biên; việc xử lý tài sản gắn liền với đất đã kê biên (theo quy định tại các điều 89, 110, 111, 112 và 113 Luật THADS 2014);

e) Biện pháp cưỡng chế khai thác đối với tài sản (theo quy định tại các điều

2.1 Trước khi cưỡng chế, kê biên tài sản THADS

Viện KSND yêu cầu Cơ quan THADS cung cấp hồ sơ cho Viện kiểm sátnghiên cứu trước khi tiến hành việc cưỡng chế, kê biên ít nhất là 05 ngày làm việc.Dựa vào hồ sơ, Kiểm sát viên kiểm tra toàn bộ thủ tục, giấy tờ về thi hành án đãđảm bảo đấy đủ hay chưa Trên cơ sở đó để đánh giá hồ sơ đã đủ điều kiện để Cơquan THADS đưa ra cưỡng chế, kê biên Nếu phát hiện có vi phạm, chưa đảm bảothì phải có văn bản yêu cầu Cơ quan THADS phải thực hiện đầy đủ trước khicưỡng chế, kê biên để Cơ quan THADS khắc phục vi phạm

Kiểm sát bản kế hoạch cưỡng chế, kê biên: Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ việcthì tiến hành kiểm sát kế hoạch cưỡng chế, kê biên của Cơ quan THADS Kể hoạchcưỡng chế, kê biên phải nêu được:

- Đặc điểm, thái độ của người phải thi hành án và những người có quyền lợi vànghĩa vụ liên quan Trường hợp họ có thái độ chống đối, không hợp tác thì phải

huy động lực lượng Công an để hỗ trợ

- Tài sản cưỡng chế, kê biên cụ thể là đất trống hay đất còn có tài sản gắn liềntrên đất, tài sản có những loại gì Từ căn cứ này để xác định lực lượng mà Cơ quanTHADS huy động tham gia buổi cưỡng chế, kê biên cho phù hợp, cụ thể: Nếu tàisản cưỡng chế kê biên chỉ là đất thì cơ quan phối hợp phải có Cán bộ địa chính nơi

có tài sản và Cán bộ địa chính Văn phòng đăng ký QSDĐ tại địa phương đó thamgia Nếu có thêm tài sản gắn liền trên đất như nhà ở, kho tàng thì cơ quan chuyênmôn phải có thêm là Cán bộ Phòng kinh tế hạ tầng (đối với cấp huyện, thị xã, TP),

Sở xây dựng ( đối với cấp tỉnh) Nếu có thêm hoa màu, cây cối trên đất thì phải cóthêm cán bộ chuyên môn của Phòng nông nghiệp (đối với cấp huyện, thị xã, thànhphố), Sở nông nghiệp (đối với cấp tỉnh),…

- Nếu đất đai, nhà ở bị cưỡng chế, kê biên nằm ở khu vực đông dân cư, mật độgiao thông cao, quá trình cưỡng chế, kê biên có thể ảnh hưởng đến khu dân cư, lưulượng giao thông thì phải có thêm lực lượng Cảnh sát giao thông để làm công táctrật tự, phân luồng giao thông,…

- Phải đánh giá được kế hoạch cưỡng chế, kê biên có phù hợp, dự kiến tìnhhuống, dự trù chi phí cho phù hợp, đúng quy định Từ đó, yêu cầu bổ sung, sửa đổi

kế hoạch để cho phù hợp với quá trình tiến hành cưỡng chế, kê biên đất đai, nhà ở.Trên cơ sở đó, Kiểm sát viên nghiên cứu các quy định pháp luật có liên quan và

có sự chuẩn bị trước cho quá trình kiểm sát trực tiếp đối với công tác cưỡng chế,

kê biên Tránh thụ động, hạn chế việc phải tạm dừng việc cưỡng chế, kê biên

2.2 Kiểm sát trực tiếp quá trình cưỡng chế kê biên tại địa điểm cưỡng chế,

kê biên biên tài sản là đất đai, nhà ở

Nhiệm vụ này rất phức tạp, đòi hỏi Kiểm sát viên phải có sự quan sát tổngquan được toàn bộ diễn biến xảy ra, mỗi việc phát sinh đều phải có sự cân nhắc,đối chiếu quy định pháp luật để xác định thao tác nghiệp vụ của Chấp hành viênchủ trì vụ việc cưỡng chế, kê biên và từng thành viên các Cơ quan chuyên mônphối hợp đã đúng quy trình đảm bảo theo quy định pháp luật, cụ thể:

- Trước hết, Chấp hành viên chủ trì việc cưỡng chế, kê biên công bố Quyếtđịnh cưỡng chế, kê biên; nêu tóm tắt nội dung vụ việc; giới thiệu thành phần củaHội đồng cưỡng chế, kê biên, đại diện Viện kiểm sát, kiểm sát quá trình cưỡng chế,

kê biên; giải thích quyền và nghĩa vụ của những người tham gia buỗi cưỡng chế,

kê biên Nếu ai có ý kiến thì được có ý kiến, các ý kiến phải được ghi nhận vàobiên bản cưỡng chế, kê biên Toàn bộ nội dung này phải được ghi nhận, phản ảnhtrong biên bản Nếu biên bản không ghi nhận, phản ảnh đầy đủ thì khi đương sựkhiếu nại là chưa được giải thích quyền và nghĩa vụ của mình thì không có căn cứ

để bác yêu cầu của đương sự Do đó, nếu các nội dung này Chấp hành viên thựchiện không đầy đủ, không đúng thì Kiểm sát viên phải có ý kiến yêu cầu Chấphành viên phải tiến hành đầy đủ và yêu cầu thư ký phải ghi nhận vào biên bản

- Kết thúc phần thủ tục, Chấp hành viên cùng Hội đồng tiến hành các thao tácnghiệp vụ để cưỡng chế, kê biên tài sản Các Cơ quan chuyên môn tùy theo chứcnăng nhiệm vụ chuyên ngành để thực hiện trách nhiệm phối hợp của mình, cụ thể:+ Cán bộ địa chính thì đo vẽ lô đất, xác định chiều rộng, chiều dài, vị trí đất ở,đất nông nghiệp… , ranh giới thửa đất, tính diện tích cụ thể của lô đất Diện tíchhiện trạng và diện tích theo Giấy chứng nhận QSDĐ (bản vẽ này phải được kèmtheo biên bản cưỡng chế, kê biên)

+ Cán bộ có chức năng ngành xây dựng: Đo vẽ tài sản là nhà ở, nhà kho, vậtkiến trúc trên đất Mô tả kết cầu từng loại tài sản xây dựng, kết cầu nhà ở, nhà kho,vật kiến trúc Đo đếm các hệ thống cửa của nhà ở, nhà kho, tường rào xây, mái che,khung sắt,… hệ thống điện, nước, trang trí nội thất… (Bản vẽ này phải được kèmtheo biên bản cưỡng chế, kê biên)

+ Cán bộ có chức năng về nông, lâm nghiệp thì đếm số lượng cây, loại cây, xácđịnh năm tuổi của từng loại cây (có bản tổng hợp kèm theo biên bản cưỡng chế, kêbiên)

Trên cơ sở các căn cứ từ cơ quan chuyên môn phối hợp này, thư ký tổng hợpđưa vào biên bản cưỡng chế, kê biên Nội dung này phải thể hiện được: Tài sản kêbiên mô tả theo giấy chứng nhận QSDĐ và sở hữu nhà ở, hoặc giấy phép xâydựng Mô tả hiện trạng tài sản cưỡng chế, kê biên Xác định được tài sản theoGCNQSDĐ và sở hữu nhà ở, hoặc giấy phép xây dựng với tài sản kê biên theohiện trạng

Căn cứ, các thao tác nghiệp vụ này, Kiểm sát viên phải kiểm sát được quátrình tác nghiệp của từng thành viên trong Hội đồng cưỡng chế, kê biên Phải cótrình độ tổng hợp để xác định được số liệu mà Cơ quan chuyên môn tổng hợp, đo,

vẽ, đếm đã chính xác chưa Trong thực tế, ở cấp tỉnh Kiểm sát viên phát hiện nhiều

số liệu đo, đạc, tính toán diện tích của Cơ quan chuyên môn còn sai sót, có nhiều vịtrí xây dựng bị đo thiếu.…nên đã yêu cầu khắc phục ngay, các số liệu đưa vào biênbản không bị sai sót

Sau khi kết thúc quá trình cưỡng chế, kê biên trước khi Hội đồng cưỡng chế,

kê biên thông qua biên bản, Kiểm sát viên phải kiểm sát lại toàn bộ nội dung màthư ký đã tổng hợp trong biên bản xem đã đảm bảo, đủ, đúng với diễn biến thực tếquá trình cưỡng chế hay không Nếu chưa đúng, chưa đủ thì yêu cầu điều chỉnhcho phù hợp

Khi Chấp hành viên thông qua biên bản nếu người có tài sản, người liên quan,người phải thi hành án có ý kiến về số liệu đo đạc, số lượng đo, đếm có sai sót thìKiểm sát viên phải yêu cầu Cơ quan chuyên môn liên quan đến nội dung đo, vẽ,đếm có khiếu nại phải tiến hành kiểm tra lại dưới sự chứng kiến của đương sự,người làm chứng hoặc chính quyền địa phương để xác định số liệu lần cuối trướckhi kết thúc biên bản

Khi Kiểm sát viên ký vào biên bản, phải đảm bảo:

+ Biên bản đã có đủ chữ ký của các thành phần tham gia, kể cả thư ký và Chấphành viên Tránh trường hợp Kiểm sát viên ký trước, sau đó biên bản có một sốthành viên không ký vào, thậm chí là thư ký và Chấp hành viên cũng có khi quên

ký vào biên bản

+ Kiểm sát viên kiểm tra nội dung biên bản xong phải ký nháy (ký tắt) vàotừng trang biên bản Việc ký nháy vào từng trang trong biên bản sẽ đảm bảo đượccác trang biên bản không bị thay đổi nội dung

+ Khi có ý kiến phải chỉnh sữa biên bản, bỏ chữ hay câu nào đó trong biên bảnthì phải gạch bỏ nhưng không được tẩy, xóa rồi viết đè lên, và phải yêu cầu đương

sự ký xác nhận nội dung gạch bỏ sữa chữa trong biên bản

Ngoài ra, trên thực tế trong quá trình cưỡng chế, kê biên rất nhiều đối tượng

có thái độ chống đối, tìm mọi biện pháp để Hội đồng cưỡng chế, kê biên phải hoãnviệc cưỡng chế, kê biên lại Thông thường Chấp hành viên phải giải thích chođương sự, nhưng do đương sự có thái độ không tin tưởng vào Cơ quan THADS,nên Chấp hành viên cần sự “hỗ trợ” của Viện kiểm sát, bằng cách giới thiệu với

đương sự: “Hôm nay có Viện kiểm sát kiểm sát quá trình cưỡng chế, kê biên của Hội đồng nên nếu các bên đương sự không đồng ý với việc làm của chúng tôi thì

có quyền có ý kiến với vị đại diện của Viện kiểm sát”, như vậy trách nhiệm giải

thích với đương sự đã được Chấp hành viên chuyển cho Kiểm sát viên Trongnhững trường hợp như vậy thì Kiểm sát viên phải thực hiện chức năng kiểm sát,đòi hỏi phải có sự linh hoạt, nắm bắt tâm lý của đương sự, am hiểu các quy địnhpháp luật, các văn bản hướng dẫn thực hiện Luật để giải thích và phân tích chođương sự hiểu và có sự phối hợp

Chú ý, trong quá trình cưỡng chế, kê biên nếu có phóng viên nhà báo đến tácnghiệp, phải yêu cầu Chấp hành viên kiểm tra thẻ nhà báo, giấy giới thiệu của Tòasoạn nơi phóng viên công tác Phải cập nhật nội dung phát sinh này vào biên bảncưỡng chế, kê biên Tránh trường hợp sau khi có báo chí tác nghiệp, đăng bài

không đúng sự thật, nhưng không có tài liệu xác định phóng viên nào, báo nào tácnghiệp.

2.3 Kiểm sát giai đoạn tác nghiệp của Chấp hành viên sau khi cưỡng chế tài sản là đất đai, nhà ở

Đây là giai đoạn mà hiện nay thực tế kiểm sát hai cấp còn chưa quan tâmđúng mức, vì một phần là do thiếu nhân lực, một phần chưa đánh giá đúng chứcnăng của Kiểm sát đối với giai đoạn này Vì vậy, thực trạng hiện nay Chấp hànhviên tự tác nghiệp và tự giải quyết theo ý chí, phương pháp của họ nên dẫn đếnnhiều sai phạm Hậu quả, rất nhiều trường hợp bị khiếu nại, tố cáo và đã được Tòa

án hủy kết quả khi bán đầu giá thành nhưng không giao được tài sản cho ngườimua trúng đấu giá

Vì vậy, hiện nay Phòng 11 - Viện KSND tỉnh Bình Định đã đưa việc kiểmsát hồ sơ ở giai đoạn này vào công tác và nhiệm vụ thường xuyên của Phòng Saukhi cưỡng chế, kê biên tài sản, phải kiểm sát được quy trình tiếp theo, cụ thể:

- Đối với việc thẩm định giá tài sản: Việc cho đương sự thỏa thuận giá phải đượcthực hiện đảm bảo quy trình theo quy định tại điểm a, khoản 2, Điều 98 LuậtTHADS năm 2014; Chấp hành viên ký hợp đồng thẩm định giá với Trung tâmthẩm định giá phải đảm bảo quy định tại khoản 2, Điều 98 Luật THADS năm2014; Kết quả thẩm định giá phải được thông báo hợp lệ cho các đương sự

- Đối với việc bán đấu giá tài sản đất đai, nhà ở: Kiểm sát hồ sơ để xác địnhquyền thỏa thuận chọn tổ chức bán đấu giá của người phải thi hành án thực hiệnđúng quy định tại khoản 2, Điều 101 Luật THADS năm 2014; Chấp hành viên kýhợp đồng bán đấu giá tài sản phải đảm bảo các quy trình quy định tại khoản 2,Điều 101 Luật THADS năm 2014

- Tổng hợp những nội dung phát sinh tại việc cưỡng chế, kê biên như: Phátsinh tranh chấp với hộ liền kề về ranh giới; Diện tích tài sản có phát sinh tăng,giảm so với giấy chứng nhận QSDĐ đất; Tài sản gắn liền trên đất có phát sinh đếnquyền lợi của bên thứ ba; Tài sản khi thế chấp là loại tài sản khác với tài sản khicưỡng chế, kê biên Từ những nội dung phát sinh thực tế, để có kế hoạch yêu cầuChấp hành viên trao đổi biện pháp xử lý các nội dung phát sinh

- Trong quá trình bán đấu giá tài sản: Kiểm sát được các thủ tục thông báo, niêmyết bán đấu giá đúng quy định pháp luật; Kiểm sát các Quyết định, Thông báogiảm giá bán tài sản Thủ tục thông báo cho người phải thi hành án, người được thihành án và người có liên quan đã đảm bảo đầy đủ, đúng quy định hay không; Kiểmsát thủ tục tại phiên bán đấu giá; Kiểm sát quy trình về đăng ký mua tài sản bánđấu giá, thời hạn nộp tiền mua tài sản của người mua đấu giá tài sản thành

Mỗi lần tác nghiệp sau cưỡng chế, kê biên của Chấp hành viên thì Kiểm sátviên đều phải có sự cân nhắc, đối chiếu quy định pháp luật về cưỡng chế tài sản thihành án và những văn bản quy định khác có liên quan để xác định tác nghiệp củaChấp hành viên để đảm bảo quyền lợi cho người được thi hành án, người phải thihành án và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan

Nếu phát hiện có vi phạm cần phải trao đổi với Chấp hành viên, đến mứccần thiết thì phải báo cáo Lãnh đạo Viện ban hành các văn bản theo quy định phápluật để đảm bảo thực hiện đúng chức năng và nhiệm vụ của Kiểm sát THADS, HC

Chỉ có biện pháp kiểm sát liên tục như vậy đối với hồ sơ cưỡng chế, kê biêntài sản thi hành án thì khâu kiểm sát THADS, HC mới kịp thời phát hiện được vi

phạm trong giai đoạn chuẩn bị cưỡng chế, kê biên, giai đoạn cưỡng chế, kê biên vàcuối cùng là giai đoạn sau cưỡng chế, kê biên để kịp thời có biện pháp chấn chỉnh,hạn chế vi phạm của Chấp hành viên, đảm bảo cho quyền lợi của Công dân đượcbảo vệ và sẽ hạn chế được đơn thư khiếu nại, tố cáo đối với biện pháp THADS nàycủa Cơ quan THADS.

2.4 Kỹ năng phát hiện vi phạm trong công tác kiểm sát cưỡng chế thi hành án là đất đai, nhà ở

Để có được kỹ năng phát hiện các vi phạm của cơ quan THADS, cán bộ,kiểm sát viên làm công tác kiểm sát THADS trước hết phải nắm chắc các văn bảnquy phạm pháp luật về THADS, những nội dung của các văn bản quy phạm phápluật khác có liên quan đến THADS như: Luật dân sự, Luật đất đai, Luật nhà ở,Luật hôn nhân gia đình v.v Nhận dạng được các dạng vi phạm cơ bản, thường xảy

ra trong quá trình tổ chưc THADS, nhất là trong cưỡng chế, kê biên thi hành án Đồng thời, cần nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm để có kỷ năng đánh giá,nhận định các vấn đề phát sinh trong việc tổ chức THA, trong đó có cưỡng chế, kêbiên tài sản Năm vững chức năng, quyền hạn của Viện kiểm sát và vai trò tráchnhiệm của Kiểm sát viên để có kỹ năng xử lý tình huống nhạy bén và đúng phápluật

- Khi kiểm sát việc tổ chức thi hành án Kiểm sát viên cần chú ý xem Chấphành viên và cơ quan THADS có thi hành đúng nội dung bản án, quyết định củaTòa án hay không? Việc áp dụng luật có đúng các quy định của pháp luật về trình

tự, thủ tục thi hành án hay không?

- Quá trình trực tiếp kiểm sát việc cưỡng chế, kê biên tài sản, phải nắm chắc

hồ sơ thi hành án; kiểm sát chặt chẽ việc chấp hành pháp luật của Hội đồng cưỡngchế, kê biên; đối chiếu các quy định của Luật thi hành án dân sự và các văn bảnliên quan hướng dẫn công tác thi hành án

- Khi tham gia kiểm sát cưỡng chế, Kiểm sát viên cần chú ý Hội đồng

kê biên có tiến hành đo đạc, kiểm tra thực tế để lập biên bản ghi rõ vị trí,diện tích, ranh giới thửa đất được kê biên, theo quy định tại khoản 2 Điều

88, Điều 111 Luật thi hành án dân sự; tránh trường hợp khi kê biên chỉ ghicác thông số theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; hoặc lập biên bảnkhông ghi rõ vị trí, diện tích, ranh giới thửa đất được kê biên; kê biên khôngtheo hiện trạng tài sản

- Kiểm sát trực tiếp quá trình kê biên cưỡng chế tại buổi kê biên cưỡng chế tàisản THA: Kiểm sát viên cần nhạy bén, linh hoạt quan sát được toàn bộ diễn biếnxảy ra, mỗi việc phát sinh đều phải có sự cân nhắc, đối chiếu với qui định của phápluật để xác định thao tác nghiệp vụ của Chấp hành viên chủ trì buổi kê biên cưỡngchế và các thành viên cơ quan chuyên môn phối hợp, xem xét việc CHV xử lý khiphát sinh tình huống ngoài dự liệu có đúng qui định của pháp luật không Biên bản

kê biên cưỡng chế có phản ánh đúng và đầy đủ diễn biến cuộc kê biên cưỡng chếkhông …Nếu phát hiện có vi phạm trước, trong và sau cuộc kê biên cưỡng chế củaCHV hoặc các cơ quan có liên quan phối hợp thì có văn bản yêu cầu, kiến nghịhoặc kháng nghị để khắc phục vi phạm, bảo đảm cho công tác THADS đạt hiệuquả, đúng pháp luật

- Khi kiểm sát việc thực hiện cưỡng chế kê biên, Kiểm sát viên cần phối hợpvới Chấp hành viên chú trọng công tác giáo dục, thuyết phục động viên người phảithi hành án tự nguyện thi hành án theo quy định của pháp luật.

- Khi kiểm sát việc bán đấu giá tài sản, cần đảm bảo việc bán đấu giátheo đúng quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản như Nghị định17/2010/NĐ-CP của Chính phủ và hiện nay là Luật đấu giá tài sản (có hiệu lực từngày 01/7/2017)

- Về thẩm quyền, căn cứ, đối tượng, thời hạn, thủ tục áp dụng biện phápcưỡng chế của Cơ quan thi hành án dân sự; tài sản cưỡng chế có thuộc loại tài sảnđược kê biên theo quy định và có phải là tài sản riêng của người phải thi hành ánkhông; nếu trường hợp tài sản thuộc sở hữu chung phải kiểm sát việc Chấp hànhviên đã thực hiện các thủ tục thông báo cho chủ sở hữu chung biết việc cưỡng chế

và các thủ tục khác theo quy định tại Điều 74 Luật thi hành án dân sự và Điều 24Nghị định 62/NĐ - CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ chưa

- Đối với việc cưỡng chế phải huy động lực lượng thì khi xây dựng Kế hoạchcưỡng chế phải tuân thủ đầy đủ nội dung theo quy định tại Điều 73 của Luật thihành án dân sự Việc dự trù chi phí cưỡng chế có hợp lý không; việc gửi kế hoạchcưỡng chế cho Viện kiểm sát và các cơ quan liên quan có đúng thời gian quy địnhkhông; các thủ tục thông báo về việc cưỡng chế có đầy đủ, đảm bảo đúng quy địnhcủa pháp luật và hội đồng cưỡng chế của Cơ quan thi hành án dân sự có đầy đủthành phần theo quy định không; việc tổ chức cưỡng chế được thực hiện có đúngthời gian và thành phần tham gia không

Sau khi cưỡng chế, kê biên tiếp tục kiểm sát việc thẩm định giá, bán đấu giátài sản đã kê biên; thu, nộp, xử lý tiền bán tài sản, từ đó kịp thời phát hiện được các

vi phạm và yêu cầu khắc phục

PHẦN III KIẾN NGHỊ, KẾT LUẬN

3 Kiến nghị

3.1 Về hoàn thiện cơ sở pháp lý

Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về THADS và các văn bản pháp luật có liênquan để nâng cao hiệu quả của việc áp dụng biện pháp cưỡng chế THADS, trướchết chúng ta cần phải hoàn thiện hệ thống pháp luật về THADS nói chung và cácquy định cưỡng chế nói riêng như: Xây dựng, ban hành đầy đủ, kịp thời các vănbản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật; ban hành các thông tư liên tịch phốihợp các ngành liên quan; các quy chế phối hợp liên ngành Đặc thù của hoạt độngTHADS liên quan đến rất nhiều ngành, lĩnh vực, nhất là việc cưỡng chế đòi hỏitham gia của nhiều lực lượng phối hợp Nếu có hành lang pháp lý quy định rõ ràngtrách nhiệm, nhiệm vụ cụ thể của từng cơ quan sẽ không còn tình trạng đùn đẩytrách nhiệm Bên cạnh đó, nhiều văn bản pháp luật khác liên quan cũng cần hoànthiện thống nhất, tránh chồng chéo để Cơ quan THADS thuận lợi khi áp dụng cácbiện pháp cưỡng chế như: Luật Nhà ở, Luật Công chứng, Luật Các tổ chức tíndụng, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Đất đai…

Ngoài ra, các ngành Tư pháp Trung ương phối hợp để đẩy nhanh tiến độ ràsoát những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình hoạt động để thống nhấthướng dẫn các ngành ở địa phương thực hiện

Trong phạm vi trách nhiệm của Ngành, đề nghị Vụ 11 - Viện KSND tối caocần có hướng dẫn kịp thời các quy định pháp luật còn vướng mắc để việc áp dụngthi hành thống nhất trong thực tiễn.

3.2 Về công tác chỉ đạo, điều hành

Trước hết, Lãnh đạo các cấp Kiểm sát phải nhận thức, đánh giá đúng tầmquan trọng của công tác kiểm sát THADS, HC nói chung và công tác kiểm sát việccưỡng chế đất đai, nhà ở trong thi hành án nói riêng để có sự tăng cường đầu tưđúng, đủ, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ của khâu công tác này Lãnh đạo Việnkiểm sát các cấp cần quan tâm hơn nữa để đổi mới công tác chỉ đạo, nhằm tạođược bước chuyển rõ rệt đối với công tác này

Viện KSND tối cao cần thường xuyên kịp thời chỉ đạo và phân công Kiểmsát viên, Cán bộ chuyên sâu phụ trách địa bàn cụ thể, kịp thời trả lời thỉnh thị,hướng dẫn nghiệp vụ, rút kinh nghiệm công tác kiểm sát THADS, THAHC

Thường xuyên tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu, xây dựng nhiềuchuyên đề, thường xuyên có thông báo rút kinh nghiệm, kiểm sát chặt chẽ ngay

từ đầu từng việc thi hành án để kịp thời phát hiện vi phạm ban hành kiến nghị,kháng nghị yêu cầu khắc phục vi phạm

3.3 Về tổ chức cán bộ

Mỗi cán bộ, Kiểm sát viên kiểm sát THADS cần nhận thức đầy đủ ý nghĩa,tầm quan trọng của công tác kiểm sát việc cưỡng chế tài sản là đất đai, nhà ở Đểnâng cao chất lượng công tác kiểm sát THADS nói chung và công tác kiểm sátviệc tổ chức cưỡng chế THADS nói riêng, cần tăng cường ý thức trách nhiệm, kỷluật; tự giác học tập, đúc kết kinh nghiệm, nghiên cứu kịp thời các văn bản phápluật mới ban hành, tích cực học hỏi kinh nghiệm của đồng nghiệp để nâng caotrình độ, nắm vững các quy định của pháp luật và văn bản hướng dẫn thi hành;không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, bản lĩnh nghề nghiệp từ đóxác định chính xác vi phạm của Cơ quan THADS và các Cơ quan liên quan, kịpthời tham mưu cho Lãnh đạo Viện ban hành Kiến nghị, Kháng nghị nhằm khắcphục các vi phạm trong hoạt động THADS Cần nhận thức rằng: nơi nào cóTHADS, HC thì nơi đó có Kiểm sát THADS, HC; Cơ quan THADS, Chấp hànhviên địa phương nào để xảy ra vi phạm nhiều thì trước hết lỗi thuộc về Đơn vị,Kiểm sát viên làm công tác kiểm sát THADS ở đơn vị cùng cấp đó cùng chịu tráchnhiệm

Lãnh đạo Viện kiểm sát các cấp cần nhận thức đúng đắn, đầy đủ về công táckiểm sát THADS, từ đó thường xuyên kiện toàn tổ chức bộ máy Hàng năm, phải

có kế hoạch đào tạo công chức, bao gồm: đào tạo cơ bản, bồi dưỡng nâng cao, bồidưỡng chuyên sâu… có kế hoạch đào tạo cả dài hạn và ngắn hạn với cơ cấu hàmlượng kiến thức pháp lý, nghiệp vụ với yêu cầu hoàn thiện trình độ công chức, chútrọng công tác đào tạo theo hướng chuyên sâu, đảm bảo cân đối giữa lý thuyết vàthực hành, đặc biệt chú ý đến cả thao tác nghiệp vụ cụ thể, phù hợp với trình độcông chức và thời gian đào tạo

Viện KSND tối cao cần có quy định việc bố trí biên chế cho Kiểm sát viênchuyên trách làm công tác kiểm sát THADS ở cấp huyện

Viện KSND các cấp cần bố trí, sắp xếp công chức, Kiểm sát viên ổn định lâudài, có tính kế thừa đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ Chú trọng nguyên tắc ổn địnhcông chức trong thời hạn cần thiết để tranh thủ khai thác được kinh nghiệm trong

hoạt động nghiệp vụ Đối với trường hợp cần luân chuyển, điều động cần đảm bảonguyên tắc kế thừa trong việc sắp xếp công chức.

3.4 Về cơ sở vật chất

Mặc dù cơ sở vật chất và điều kiện làm việc của Kiểm sát viên làm công táckiểm sát nói chung và kiểm sát THADS nói riêng đã được cải thiện (về trụ sở làmviệc, trang thiết bị làm việc như máy vi tính, máy in, máy fax…) song điều kiện,phương tiện phục vụ cho công tác kiểm sát THADS chưa được quan tâm tươngxứng với yêu cầu nhiệm vụ Thực tế, điều kiện đi lại để thực hiện việc kiểm sátcưỡng chế, kê biên tài sản thi hành án, phương tiện đều phụ thuộc vào Cơ quanTHADS cùng cấp Hơn nữa, việc kiểm sát THADS có khi còn phải, tiếp xúc vớikhói bụi gây ô nhiễm, điều kiện địa lý khó khăn nhưng đến nay Kiểm sát viênlàm công tác kiểm sát THADS chưa được nhận chế độ phụ cấp như phụ cấp độchại, phụ cấp nguy hiểm Tất cả những khó khăn và sự quan tâm thiếu đúng mứcnêu trên đã có tác động đến tâm lý công chức, Kiểm sát viên làm công tác này Dovậy, cần có chế độ bồi dưỡng đặc thù cho công chức, Kiểm sát viên làm công táckiểm sát THADS

3.5 Về quan hệ phối hợp

Quan hệ phối hợp cần được tăng cường giữa các đơn vị trong ngành KSND

và giữa Viện KSND với các Cơ quan hữu quan, trong đó chú trọng trước hết làquan hệ giữa các khâu công tác trong một đơn vị kiểm sát Vì vậy, ngay trong nội

bộ mỗi đơn vị, nguyên tắc phối hợp phải được đưa vào Quy chế của từng bộ phậnnghiệp vụ và thực hiện nghiêm túc Đối với các đơn vị trong Ngành cần thực hiệntốt sự phối hợp ngang cấp và cấp dưới, khi cần thiết cần báo cáo, thỉnh thị ViệnKSND cấp trên trực tiếp để nhận được quan điểm chỉ đạo, từ đó nghiên cứu, vậndụng nhằm kiểm sát THADS hiệu quả, đúng pháp luật Đồng thời, cần quản lý đầy

đủ tình hình chấp hành pháp luật và xử lý kịp thời những vi phạm và tội phạm xảy

ra trong THADS

Đối với từng địa phương, quan hệ phối hợp phải được coi là một trong nhữngnội dung chính của giao ban định kỳ, qua đó đánh giá rút kinh nghiệm, xây dựng mốiquan hệ phối hợp thành nền tảng vững chắc để hoàn thành nhiệm vụ chính trị của địaphương, trong đó có công tác THADS và kiểm sát THADS

Đối với Viện KSND cấp huyện cần chú trọng đến quan hệ với đơn vị hữuquan cùng cấp thông qua việc xây dựng và thực hiện tốt quy chế phối hợp liênngành Đặc biệt, cần xây dựng mối quan hệ thường xuyên và hiệu quả với Ban chỉđạo THADS trong giải quyết các việc THADS cần có sự phối hợp của nhiều cơquan, ban ngành

Ngoài ra, Viện KSND 02 cấp cần chú trọng tới công tác thi đua - khenthưởng, coi đó như một phương pháp để thúc đẩy, nâng cao hiệu quả hoạt công táckiểm sát nói chung, công tác kiểm sát THADS và công tác kiểm sát việc tổ chức kêbiên, cưỡng chế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở nói riêng

Trên đây là giải pháp về “Nâng cao vai trò công tác kiểm sát các vụ cưỡngchế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở trên địa bàn tỉnh Bình Định” chúng tôi tổngkết từ thực tiễn hoạt động kiểm sát để Viện KSND 02 cấp tỉnh Bình Định nghiêncứu, tham khảo và vận dụng nhằm nâng cao chất lượng công tác kiểm sát các vụcưỡng chế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở trong thời gian tới

* Kết luận

Cưỡng chế thi hành án là biện pháp nghiêm khắc nhất mà chấp hành viên và

cơ quan thi hành án áp dụng khi thực thi các bản án, quyết định của Tòa án đã cóhiệu lực pháp luật

Kiểm sát việc tuân theo pháp luật về THADS việc cưỡng chế thi hành án củaChấp hành viên, cơ quan, tổ chức và cá nhân có liên quan là một trong những chứcnăng của Viện KSND nhằm đảm bảo việc cưỡng chế thi hành án kịp thời, đầy đủ,đúng pháp luật và góp phần thúc đẩy tiến độ giải quyết việc thi hành án của cơquan THADS

“Nâng cao vai trò, trách nhiệm của Viện kiểm sát nhân dân trong kiểm sát các vụ cưỡng chế tài sản thi hành án là đất đai, nhà ở” mà chúng tôi đã nghiên

cứu là hoạt động kiểm sát việc cưỡng chế đất đai, nhà ở của Viện KSND 02 cấptrên địa bàn ở tỉnh Bình Định, đã phân tích, đánh giá về thực trạng các quy địnhcủa pháp luật và thực tiễn áp dụng trong công tác kiểm sát Những vấn đề khókhăn, vướng mắc của thực tiễn hoạt động kiểm sát, từ đó đưa ra giải pháp và kiếnnghị để hoàn thiện quy định của pháp luật và nâng cao chất lượng, hiệu quả côngtác kiểm sát./

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ luật Dân sự năm 2005.

2 Bộ luật Tố tụng dân sự Việt Nam.

3 Bộ luật Tố tụng hành chính

4 Luật THADS sửa đổi, bổ sung năm 2014.

5 Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân 2014

6 Thông tư Liên tịch số 14/2011/TTLT-BTP-BCA-TANDTC-VKSNDTC ngày

11/7/2011 hướng dẫn hoạt động của Ban chỉ đạo thi hành án dân sự

7 Nghị định số 58/2009/NĐ - CP ngày 13/7/2009 của Chính phủ quy định chi tiết

và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật thi hành án dân sự

8 Nghị định số 125/2013/NĐ-CP ngày 14/10/2013 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung

một số điều của Nghị định số 58/2009/NĐ-CP ngày 13/7/2009 của Chính phủ quy

định Chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS về thủ tụcTHADS.

9 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP ngày 18/7/2015 của Chính phủ quy định Chi tiết

và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật THADS

10 Nghị định số 120/2016/NĐ-CP ngày 23/8/2016 của Chính phủ quy định chi tiết

và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật phí và lệ phí

11 Thông tư liên tịch số 03/2012/TTLT-BTP-BCA ngày 30/3/2012 của Bộ tư pháp

– Bộ Công an, quy định cụ thể việc phối hợp bảo vệ cưỡng chế trong THADS

12 Quy chế (ban hành theo Quyết định số 810/QĐ-VKSTC-V11 ngày 20/12/2016

của Viện trưởng VKSNDTC về công tác kiểm sát THADS, THAHC

2 Đỗ Hồng Nam – Phó Viện trưởng – Viện KSND huyện Hoài Ân

GIẢI PHÁP CÔNG TÁC

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ

TRONG CÔNG TÁC PHỐI HỢP THI HÀNH ÁN DÂN SỰ.

khâu công tác đột phá “khắc phục các trường hợp chậm giải quyết, kéo dài, tồn đọng, chất lượng giải quyết chưa cao” trong công tác thi hành án dân sự.

Theo đó, bộ phận kiểm sát thi hành án dân sự đã mạnh dạn đề xuất với Việntrưởng các biện pháp nhằm tăng cường hơn nữa công tác phối hợp giữa Viện kiểmsát với Chi cục Thi hành án dân sự huyện, trong đó trọng tâm là đợt phối hợp caođiểm về cơ sở để vận động, thuyết phục, giải thích pháp luật đối với người phải thihành án có điều kiện thi hành Bước đầu, đã thu về những kết quả nhất định Nhậnthấy, đây cũng là một cách làm hay, có hiệu quả, nâng cao hơn nữa vai trò của Việnkiểm sát trong công tác kiểm sát thi hành án dân sự nên tác giả đã chọn đề tài

“Giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác phối hợp thi hành án dân sự” để làm giải pháp công tác trong năm 2017 và xem đây như là một cơ hội

để báo cáo ngành cấp trên xem xét, áp dụng rộng rãi hơn trên thực tế

2 Mục đích, nhiệm vụ:

- Mục đích:

Nâng cao hơn nữa tinh thần trách nhiệm của Kiểm sát viên trong công táckiểm sát thi hành án dân sự, đặc biệt là trong công tác phối hợp với Chi cục Thihành án dân sự huyện trong việc thúc đẩy giải quyết nhanh các trường hợp án cóđiều kiện nhưng chậm thi hành

- Nhiệm vụ:

+ Làm cho người phải thi hành án nhận thức rõ ràng hơn về trách nhiệm củamình đối với người được thi hành án.

+ Giúp lãnh đạo liên ngành nắm rõ hơn về hoàn cảnh của từng trường hợp

cụ thể, nguyên nhân vì sao chậm thi hành án

+ Làm cho lãnh đạo địa phương quan tâm nhiều hơn đến công tác phối hợptrong công tác thi hành án dân sự trên địa bàn mình quản lý; nghe ý kiến phản hồicủa lãnh đạo địa phương về người phải thi hành án, về cách tác nghiệp của Chấphành viên khi xuống địa bàn

+ Làm cơ sở cho địa phương xem xét, đánh giá về “Gia đình văn hóa” cuối

năm trên địa bàn quản lý

+ Làm cơ sở tham mưu cho Ban chỉ đạo thi hành án dân sự huyện về nhữngtrường hợp phức tạp; kiến nghị Chủ tịch UBND huyện chấn chỉnh những trườnghợp địa phương không có sự phối hợp đúng mức trong công tác thi hành án dân sự

3 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn:

Thực hiện chức năng, nhiệm vụ của từng ngành trên cơ sở theo quy định củapháp luật Đề cao tính phối hợp giữa Chi cục Thi hành án dân sự, Viện kiểm sát vàUBND cấp xã trong công tác thi hành án dân sự

Phần II:

NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận:

Khoản 9 Điều 28 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014;

Quy chế phối hợp liên ngành trong công tác thi hành án dân sự, hành chính;Chỉ thị số: 19-CT/HU của Huyện ủy Hoài Ân về tăng cường sự lãnh đạo củaĐảng đối với công tác thi hành án dân sự và thi hành án hành chính

2 Thực trạng:

Hoài Ân là huyện trung du nằm cách quốc lộ 1A 9km về phía tây, được baobọc bởi đồi núi thuộc phía bắc tỉnh Bình Định Với đặc điểm địa hình, nền kinh tếcủa huyện chủ yếu là nông nghiệp và chăn nuôi Nhân dân trên địa bàn kinh tế cònkhó khăn, do lam lũ làm ăn nên nhận thức xã hội nói chung, pháp luật nói riêngcòn hạn chế Do thói quen làm theo cách hiểu của bản thân nên dễ dẫn đến việclàm vi phạm pháp luật, xung đột, tranh chấp dân sự … buộc phải giải quyết bằngcon đường Tòa án Khi bản án có hiệu lực pháp luật, người vi phạm pháp luật hoặc

do nhận thức hoặc do khó khăn về kinh tế nên có biểu hiện chống đối, chây ỳ cốtình không thi hành án Ngoài thực trạng nêu trên, bên cạnh đó phải nói đến tinhthần của một số Chấp hành viên chưa cao trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, từ đó

số việc, số tiền có điều kiện thi hành nhưng chưa được thi hành của năm sau caohơn năm trước

Trước tình hình đó, ngày 20/3/2015, Huyện ủy Hoài Ân có Chỉ thị số: CT/HU về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thi hành án dân sự vàthi hành án hành chính Trên cơ sở kế hoạch công tác kiểm sát năm 2017 của ViệnKSND tỉnh Bình Định, Viện KSND huyện Hoài Ân đã chọn khâu đột phá riêngcho đơn vị trong công tác thi hành dân sự năm 2017 Trọng tâm, then chốt củakhâu công tác đột phá này là nâng cao chất lượng, hiệu quả phối hợp giữa Việnkiểm sát, Chi cục Thi hành án, Công an, Tòa án huyện trong công tác thi hành ándân sự Làm sao, làm như thế nào để người phải thi hành án tự nguyện thi hành án,hạn chế đến mức thấp nhất trường hợp phải kê biên, cưỡng chế thi hành án làm ảnh

19-hưởng đến cuộc sống bình thường của người phải thi hành án, mất an ninh, trật tựtrên địa bàn huyện.

3 Nội dung của giải pháp:

Bước 1:

Kiểm sát viên, Chấp hành viên đối chiếu về từng trường hợp có điều kiệnnhưng chưa thi hành Sau khi đã thống nhất, danh sách được tổng hợp theo nơi cưtrú của người phải thi hành án

Bước 4:

Buổi làm việc tại trụ sở UBND xã, đoàn công tác cùng với lãnh đạo Đảng

ủy, UBND xã, ban ngành, đoàn thể xã nghe người phải thi hành án nêu lên lý dochậm thi hành án Tùy vào từng trường hợp cụ thể, đoàn công tác, đại diện chínhquyền địa phương sẽ có cách giải thích, vận động phù hợp để người phải thi hành

án nhận thức rõ hơn về nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật Sau khi kếtthúc làm việc với đương sự, đoàn công tác sẽ họp với lãnh đạo địa phương để nghe

ý kiến của địa phương về từng trường hợp, phản ánh của địa phương về tác nghiệpcủa Chấp hành viên khi xuống địa bàn, kiến nghị cần khắc phục trong thời gianđến … Tất cả những vấn đề này được thể hiện bằng biên bản, có xác nhận của lãnhđạo địa phương

Đối với những trường hợp tự nguyện thi hành ngay thì Chấp hành viên tiếnhành thu theo quy định

Đối với những trường hợp xin gia hạn thì yêu cầu viết bản cam kết ấn địnhthời gian thi hành cụ thể

Bước 5:

Kết thúc đợt công tác, tổ công tác liên ngành sẽ họp để đánh giá lại toàn bộnhững việc làm được, chưa làm được của tổ công tác; của Chấp hành viên khi tácnghiệp; của lãnh đạo UBND xã trong công tác phối hợp và đề ra giải pháp khắcphục tiếp theo

4 Kết quả trên thực tế:

Trên cơ sở kế hoạch công tác kiểm sát năm 2017 của đơn vị; Quy chế phốihợp liên ngành trong công tác thi hành án dân sự – ngày 26/4/2017, liên ngành Chicục Thi hành án dân sự, Viện kiểm sát nhân dân huyện Hoài Ân có kế hoạch số:159/KH/CCTHADS-VKSND về phối hợp liên ngành trong việc tổ chức đợt thihành án dân sự cao điểm

Trong đợt phối hợp liên ngành này, đoàn công tác đã trực tiếp xuống làmviệc tại 9 xã, 1 thị trấn trong thời gian từ ngày 10/5/2017 đến ngày 23/6/2017 Kết

quả đã triệu tập 61 lượt đương sự, thu về cho ngân sách nhà nước, trả công dân gần

70 triệu đồng

Qua đó, nhiều ý kiến kiến nghị được đưa ra để khắc phục những hạn chếtrong công tác phối hợp, nâng cao ý thức trách nhiệm của từng đơn vị, cán bộ cóliên quan đến công tác thi hành án dân sự

Phần III:

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

1 Kết luận:

Giải pháp “Nâng cao chất lượng, hiệu quả trong công tác phối hợp thi hành

án dân sự” đã được thực hiện trên thực tế tại huyện Hoài Ân và bước đầu thu về

những kết quả nhất định Qua đó, công tác phối hợp giữa Chi cục Thi hành án dân

sự, Viện kiểm sát, UBND cấp xã được nâng cao, vai trò của Viện kiểm sát trongcông tác kiểm sát thi hành án dân sự cũng rõ ràng hơn Tuy nhiên, giải pháp nàymới chỉ được làm trên địa bàn huyện Hoài Ân, còn có những ý kiến trái chiều nênrất cần sự xem xét, thẩm định của phòng nghiệp vụ và Hội đồng công nhận sángkiến hoặc giải pháp công tác của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Định

2 Kiến nghị:

Vì đây là cách làm mới nên trong quá trình tổ chức thực hiện Viện kiểm sátnhân dân huyện Hoài Ân, Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hoài Ân còn gặp rấtnhiều khó khăn về vấn đề nội dung và những ý kiến trái chiều về chức nặng, nhiệm

vụ của từng ngành theo quy định của pháp luật Nhưng trên hết, giải pháp này đãhướng đến cái chung là nhiệm vụ chính trị tại địa phương và cũng đã đạt đượcnhững kết quả nhất định theo chỉ tiêu của ngành Thời gian đến, rất cần phòngnghiệp vụ Viện kiểm sát nhân dân tỉnh xem xét, có ý kiến chỉ đạo nghiệp vụ cụ thể

để Viện kiểm sát nhân dân huyện Hoài Ân tổ chức tốt hơn nữa trong công tác phốihợp

3 Trần Thị Ánh Ngân – KTV Viện KSND huyện Vĩnh Thạnh

ổn định chính trị, xã hội, tăng cường hiệu lực và hiệu quả của bộ máy Nhà nước

Một trong những phương thức thực hiện chức năng kiểm sát thi hành ándân sự được quy định trong Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 làViện kiểm sát trực tiếp kiểm sát việc thi hành án dân sự của Cơ quan thi hành ándân sự Thông qua trực tiếp kiểm sát, Viện kiểm sát phát hiện những vi phạm

trong hoạt động thi hành án của Cơ quan thi hành án dân sự, ban hành kết luận,kiến nghị, kháng nghị nhằm khắc phục những vi phạm trong hoạt động tư pháp,bảo đảm cho hoạt động tư pháp được thực hiện nghiêm minh, công bằng, dân chủ

và khách quan, bảo vệ quyền con người, các quyền và lợi ích chính đáng của Nhànước, của các tổ chức và công dân đã được Hiến pháp và pháp luật ghi nhận; gópphần quan trọng trong việc khẳng định và nâng cao vị thế của ngành Kiểm sáttrong hệ thống các cơ quan tư pháp

Để thực hiện tốt quyền năng đó trong công tác kiểm sát hoạt động tư phápnói chung và trong kiểm sát hoạt động thi hành án dân sự nói riêng, đòi hỏi Đoànkiểm sát phải thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong quá trình tiến hành cuộc trựctiếp kiểm sát, tích cực phát hiện vi phạm pháp luật trong hoạt động thi hành án, thểhiện thái độ kiên quyết đối với yêu cầu khắc phục vi phạm, bảo vệ quyền và lợi íchNhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức Do đó, để nângcao chất lượng, hiệu quả các bản kết luận, kiến nghị sau khi kết thúc trực tiếpkiểm sát việc tuân theo pháp luật trong công tác thi hành án dân sự là thực sự cầnthiết

Để đảm bảo việc thực hiện kết luận trực tiếp kiểm sát và kiến nghị tổng hợp

vi phạm theo đúng tiến độ, kế hoạch, nội dung, yêu cầu của cuộc trực tiếp kiểm sát

đã đề ra; chất lượng, hiệu quả của kết luận trực tiếp kiểm sát và kiến nghị tổng hợp

vi phạm được nâng cao; chủ động về thời gian trực tiếp kiểm sát, tạo điều kiện thuậnlợi cho Cơ quan thi hành án dân sự thực hiện nhiệm vụ của mình trong thời gianĐoàn kiểm sát trực tiếp làm việc, tôi đưa ra giải pháp công tác “Nâng cao chấtlượng, hiệu quả đối với kết luận, kiến nghị thông qua công tác trực tiếp kiểm sátviệc tuân theo pháp luật tại Cơ quan thi hành án dân sự”

II NỘI DUNG

1 Cơ sở lý luận

Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014 quy định rõ Viện kiểm sát

có nhiệm vụ, quyền hạn trực tiếp kiểm sát việc thi hành án của Cơ quan thi hành ándân sự cùng cấp và cấp dưới, Chấp hành viên, cơ quan, tổ chức và cá nhân có liênquan

Điều 12 Luật Thi hành án dân sự năm 2008, sửa đổi bổ sung năm 2014 quyđịnh Viện kiểm sát nhân dân trực tiếp kiểm sát hoạt động thi hành án dân sự của

Cơ quan thi hành án dân sự cùng cấp và cấp dưới, Chấp hành viên, các cơ quan, tổchức và cá nhân có liên quan; ban hành kết luận kiểm sát khi kết thúc việc kiểmsát

Trên cơ sở quy định pháp luật, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối caoban hành Chỉ thị công tác Ngành kiểm kiểm sát nhân dân Căn cứ vào Chỉ thị củaViện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân các cấp banhành kế hoạch, chương trình công tác của đơn vị xác định trực tiếp kiểm sát việctuân theo pháp luật trong thi hành án dân sự là một trong các chỉ tiêu bắt buộc mỗinăm

Để thực hiện tốt công tác trực tiếp kiểm sát thi hành án dân sự, Quy chếcông tác thi hành án dân sự của Ngành kiểm sát nhân dân quy định cụ thể các hoạtđộng cần phải thực hiện khi trực tiếp kiểm sát Trước khi tiến hành trực tiếp kiểmsát, Viện kiểm sát ban hành Quyết định, Kế hoạch trực tiếp kiểm sát gửi cho cơquan trực tiếp kiểm sát Trong Quyết định phải nêu rõ nội dung trực tiếp kiểm sát,