Sau khi lªn nắm chính quyền nhà trần bắt tay ngay vào công cuộc xây dựng bộ máy chính quyền, phục hồi sản xuất.. Vua tôi nhà Trần còn phải chuẩn bị nhiều mặt để đối phó với những âm mưu [r]
Trang 1Tiết 24:
Bài 14: Ba lần kháng chiến chống quân xâm lợc
mông - nguyên (thế kỉ xIII)
Ngày soạn: 22 / 11 / 2009
Lớ
7A
I- Mục Tiêu
1 Kiến thức Giúp học sinh nắm đợc:
- Âm mu xâm lợc Đại Việt cuae quân Mông Cổ
- Chủ trơng chính sách và những việc làm của vua quan nhà Trần để đối phó với quân Mông Cổ
2 Kỹ năng
Phân tích, so sánh, nhận xét diễn biến các trận đánh bằng chỉ lợc đồ
3 T tởng
- Giáo dục cho học sinh ý chí kiên cờng, bất khuất, lòng căm thù giặc, mu trí dũng cảm của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến
- Giáo dục lòng yêu nớc, niềm tự hào về truyền thống dân tộc, biết ơn các anh hùng dân tộc
II - Phơng pháp
Phân tích, tờng thuật, so sánh, thảo luận nhóm
III- Đồ dùng dạy học
- SGK, lợc đồ kháng chiến lần thứ I chống quân xâm lợc Mông Cổ (1258)
- Tranh ảnh, t liệu
IV- Tiến trình Bài dạy
1 ổn định tổ chức
5’ 2 Kiểm tra:
? Để phục hồi và phỏt triển kinh tế nhà Trần đó làm gỡ?
- Nông nhiệp: Đẩy mạnh công cuộc khẩn hoang, đắp đê, nạo vét kênh mơng Nông dân tích cực cày cấy, nông nghiệp đợc phục hồi và phát triển
- Thủ công nghiệp: Các xởng thủ công nhà nớc phát triển nh dệt, gốm, chế tạo
vũ khí Trong nhân dân có đúc đồng, làm giấy
- Thơng nghiệp: Chợ mọc lên ngày càng nhiều, buôn bán với nớc ngoài ngày càng phát triển
3 Bài mới:
* Hoạt động 1: Giới thiệu bài.
Sau khi lên nắm chớnh quyền nhà trần bắt tay ngay vào cụng cuộc xõy dựng bộ mỏy chớnh quyền, phục hồi sản xuất Vua tụi nhà Trần cũn phải chuẩn bị nhiều mặt
để đối phú với những õm mưu xõm lược của bọn phong kiến Mụng- Nguyờn
Đầu năm 1258, 3 vạn quõn Mụng Cổ tràn vào nước ta Vậy nhà Trần đối phó
nh thế nào? Cuộc chiến diễn ra ra sao? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu nội dung bài học hôm nay để lí giải những vấn đề nêu trên
1
Trang 2TG Hoạt động của thầy và trò Nội dung
* Hoạt động 2: Cá nhân/ nhóm.
- Học sinh đọc phần 1 SGK
- GV giới thiệu đất nước Mông Cổ trên
bản đồ thế giới
? Nhà nớc Mông Cổ đợc thành lập trong
thời gian nào?
- HS:
- GV: Từ xa xa các bộ lạc du mục Mông
Cổ sống ở vùng thảo nguyên
? Sau khi đợc thành lập vua Mông Cổ đã
có những hành động gì?
- HS:
- GV: Vua Mông Cổ mang quân xâm lợc
khắp nơi và xây dựng một đế quốc rộng
lớn từ Thái Bình Dơng đến bờ Hắc Hải
(GV chỉ lợc đồ) Ngời xa đã nhận xét
“Vó ngựa của quân Mông Cổ đi đến đâu
cỏ không mọc đợc đến đó”
- GV cho HS quan sát hình 29 SGK
? Qua hình vẽ em có nhận xét gì về quân
Mông Cổ?
- HS:
- GV: Quân đội rất lớn mạnh, có tổ chức,
trang bị tốt cộng thêm sự hiếu chiến Do
đó quân Mông Cổ đi đến đâu cũng làm
nhà cửa đổ nát, thành trì tan hoang, nhân
dân bị giết hoặc hoặc bị làm nô lệ Với
tham vọng mở rộng lãnh thổ của mình,
n-ớc ta đứng trn-ớc nguy cơ bị xâm lợc là
không thể tránh khỏi Năm 1257, vua
Mông Cổ mở cuộc xâm lợc Nam Tống để
chiếm toàn bộ Trung Quốc rộng lớn
Nh-ng để đạt đợc tham vọNh-ng đó, chúNh-ng cho
t-ớng Ngột Lơng Hợp Thai chỉ huy quân
xâm chiếm Đại Việt
- GV tổ chức HS thảo luận câu hỏi sau:
I Cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân xâm lợc Mông Cổ.
1 Âm mu xâm lợc Đại Việt của Mông Cổ.
- Đầu thế kỉ XIII, nhà nớc Mông
Cổ đợc thành lập
2
Trang 3? Vì sao vua Mông Cổ cho quân đánh
Đại Việt trớc?
- HS:
- GV: Vì sau khi chiếm Đại Việt, quân
Mông Cổ sẽ đánh lên phía Nam Trung
Quốc, trong khi đó một số lợng rất đông
quân Mông Cổ sẽ ồ ạt tấn công từ phía
Bắc, tạo nên gọng kìm tiêu diệt Nam
Tống
? Trớc khi kéo quân vào nớc ta, tớng
Mông Cổ đã làm gì?
- HS:
- GV: Cho sứ giả đa th đe doạ và dụ hàng
vua Trần
? Trớc hành động đó, vua Trần đã làm
gì ?
- HS:
- GV: Ba lần sứ giả đến Thăng Long đều
bị vua Trần bắt giam vào ngục
- GV: Trớc nguy cơ xâm lợc và trớc thế
mạnh của quân Mông Cổ, vơng triều
Trần và quân dân Đại Việt có thái độ nh
thế nào?
* Hoạt động 3: Cá nhân/ nhóm
? Đợc tin quân Mông Cổ xâm lợc nớc ta
vua Trần đã làm gì?
- HS:
- GV: Nhà Trần ban lệnh kháng chiến với
không khí khẩn trơng, ý chí quyết tâm
chống quân xâm lợc của nhân dân ta
Vây, cuộc kháng chiến đợc diễn ra nh thế
nào?
- Vua Mụng Cổ cho quõn xõm lược Đại Việt với mục đích để đỏnh lờn phớa Nam Trung Quốc, thực hiện
kế hoạch “gọng kỡm” tiờu diệt Nam Tống
2 Nhà Trần chuẩn bị và tiến hành kháng chiến chống quân Mông Cổ.
a Nhà Trần chuẩn bị
Cuối 1257 đợc tin quân Mông Cổ xâm lợc, vua Trần ban lệnh cho cả nớc sắm sửa vũ khí, quân đội ngày
đêm luyện tập, sẵn sàng đánh giặc
b Diễn biến
3
Trang 4GV dùng lợc đồ trình bày diễn biến kết
hợp hỏi học sinh:
? Quân Mông Cổ tiến quân vào nớc ta
nh thế nào?
- HS:
? Do thế giặc còn mạnh, vua Trần đã làm
gì, mục đích?
- HS:
? Sau khi cho lui quân, nhà Trần đã thực
hiện chủ trơng gì?
- HS:
? Chủ trơng này có tác dụng nh thế nào?
- HS:
? Trớc cảnh “vờn không nhà trống” quân
Mông Cổ đã có thái độ và hành động nh
thế nào?
- HS:
- GV: Quân Mông Cổ điên cuồng tàn phá
kinh thành, lùng bắt, giết những ngời còn
sót lại
? Trớc tình thế đó thái độ vua Trần ra
sao?
- HS:
- GV: Lo lắng
? Tinh thần quyết chiến chống giặc của
quân dân ta đợc thể hiện nh thế nào? –
-HS:
- GV: Thái s Trần Thủ Độ nói: Đầu thần
cha rơi xuống đất, xin bệ hạ đừng lo”
? Tình hình quân giặc lúc này nh thế
nào?
- HS:
- GV: Quân Mông Cổ lâm vào tình thế
khó khăn vì thiếu lơng thực trầm trọng,
lực lợng bị tiêu hao dần
- Tháng 1 – 1258, 3 vạn quân Mông Cổ tiến vào nớc ta theo đờng sông Thao đến Bình Lệ Nguyên và
bị chặn đánh
- Do thế giặc mạnh, ta lui quân để bảo toàn lực lợng
- Thự hiện chủ trơng “vờn không nhà trống”, khiến cho giặc vào Thăng Long bị thiếu lơng thực và trở nên lúng túng
4
Trang 5? Nhân cơ hội này nhà Trần đã làm gì?
- HS:
? Kết quả cuộc phản công nh thế nào?
- HS:
- GV tổ chức học sinh thảo luận:
? Vì sao quân Mông Cổ mạnh mà vẫn
thua trận?
- HS:
- GV: Vì quân ta biết sử dụng cách đánh
giặc thông minh, linh hoạt, biết chớp thời
cơ
? Qua phần diễn biến, em rút ra đợc bài
học kinh nghiệm gì về cách đánh giặc
của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến
chống quân Mông Cổ lần thứ 1?
- HS:
- GV: Khi thế giặc mạnh ta chủ trơng
không dốc ngay lực lợng để đối phó mà
khôn khéo giữ lực lợng nhử chúng vào
sâu trận địa, đánh lâu dài Khi giặc gặp
khó khăn ta mới phản công lại Đó là kế
“lấy yếu đánh mạnh, lấy ít đánh nhiều”
- Nắm đợc thời cơ ta mở cuộc phản công lớn ở Đông Bộ Đầu
c Kết quả
Ngày 29 - 1- 1258, quân Mông Cổ thua trận, phải rút khỏi Thăng Long chạy về nớc Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi
4 Củng cố: Quõn Mụng Cổ xõm lược Đại Việt nhằm mục đớch gỡ?
Hãy đánh dáu (x) vào trớc cõu trả lời đỳng
Cõu 1: Mục đớch xõm lược Đại Việt của Mụng Cổ?
1 Thiết lập ỏch đụ hộ
1 Chiếm Đại Việt làm bàn đạp tấn cụng phớa Nam nước Tống
1 Chiếm Đại Việt để tấn cụng cỏc nước Đông Nam á
1 Cả 3 ý trên đều đúng
Cõu 2: Thỏi độ kiờn quyết chống giặc của nhà Trần?
1 Bắt giam sứ giả Mông Cổ
1 Ban lệnh chuẩn bị khỏng chiến
1 Sắm sửa vũ khớ, luyện tập vừ nghệ
1 Thực hiện vườn khụng nhà trống
5
Trang 6Câu 3: Nhà TrÇn chọn thực hiện vườn không nhà trống vì?
1 Sợ giặc M«ng Cæ
1 Làm cho giặc thiếu chỗ dựa, không có lương thực thực phẩm, sau đó ta mới mở cuộc phản công
6