Theá kyû V, do söï xaâm nhaäp cuûa ngöôøi Giecman xaõ hoäi Taây AÂu coù nhöõng bieán ñoåi lôùn: nhaø nöôùc RoâMa suïp ñoå, ruoäng ñaát cuûa noâng noâ ñöïôc chia cho quyù toäc,[r]
Trang 1PHẦN I KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
TIẾT 1 BÀI 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA
XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU (Thời sơ – trung kỳ Trung đại)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS nắm được quá trình hình thành xã hội phong kiến ChâuÂu; cơ cấu xã hội( gồm hai giai cấp cơ bản là lãnh chúavà nông nô)
- Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền
KT trong lãnh địa
- Hiểu được thành thị trung đại xuất hiện như thế nào; kinhtế trong thành thị trung đại xuất hiện như thế nào và khácvới KT lãnh địa ra sao?
2 Tư tưởng, thái độ:
Bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triển hợp quy luậtcủa xã hội loài người từ xã hội chiếm hữu nô lệ sangphong kiến
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ châu Âu thời phong kiến
- Tư liệu về lãnh địa và đời sống của lãnh chúa
III Hoạt động dạy- học:
1 Giới thiệu bài:
GV liên hệ kiến thức lớp 6 về các quốc gia cổ đại phươngĐông và phương Tây, đến khi quốc gia Rô-ma suy sụp thì ởchâu Âu xã hội phong kiến đã hình thành và phát triểnntn?
2 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên
Hoạt động 1 Tìm hiểu sự hình
thành xã hội PK châu Âu.
GV nhắc lại kiến thức lớp 6 về
chế độ CHNL của nhà nước Hi
Lạp và Rô Ma cổ đại Khi các
quốc gia này suy yếu thì người
Giecman xâm chiếm
GV hỏi: Khi tràn vào lãnh thổ
của người RôMa, người Giec man
đã làm gì? những việc làm ấy
có tác động ntn đến sự hình
thành xã hội phong kiến Châu
Âu?
HS: chúng chiếm ruộng đất chia
1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu:
Thế kỷ V, do sự xâmnhập của người Giecmanxã hội Tây Âu cónhững biến đổi lớn:nhà nước RôMa sụp đổ,ruộng đất của nôngnô đựơc chia cho quýtộc, nông dân côngxã, hình thành 02 giaicấp : lãnh chúa vànông nô.Quan hệ sản
Trang 2nhau, phong tước vị cao, lập nên
những quốc gia mới
Tác động: bộ máy nhà nước
của RôMa sụp đổ, ruộng đất
của chủ nô chia cho quý tộc,
nông dân công xã nên tạo
thành những tầng lớp mới:
nông nô và lãnh chúa
GV hỏi Lãnh chúa và nông nô
được hình thành từ những tầng
lớp nào của xã hội cổ đại?
Mối quan hệ của hai giai cấp đó
ntn?
HS: + Những nô lệ được giải
phóng, nông dân mất đất biến
thành nông nô – sống phụ
thuộc vào lãnh chúa
+ Các thủ lĩnh quân sự của
người Giecman và quan lại người
Giecman được ban cấp nhiều
ruộng đất trở thành lãnh chúa
– kẻ có thế lực trong xã hội
GV: mối quan hệ sản xuất phong
kiến hình thành ở châu Âu
HS chỉ lược đồ các quốc gia
phong kiến Tây Âu(
Ang-glô-xacxong, Phơrăng, Tây Gốt,
Đông Gốt…)
Hoạt động 2 Tìm hiểu về tổ
chức của lãnh địa
GV cho HS quan sát tranh ảnh về
thành quách và lâu đài của
lãnh chúa và nhận xét
GV hỏi Em hãy miêu tả lãnh
địa phong kiến và đời sống của
lãnh chúa trong lãnh địa?
GV gợi ý cho HS trả lời theo các
ý sau:
+ về tổ chức của lãnh địa
+ đời sống trong lãnh địa
+ sự phát triển kinh tế và đặc
điểm của lãnh địa
GV mở rộng: giải thích khái
niệm “lãnh địa”, “lãnh
chúa”, Trong lãnh địa, lãnh
chúa có quyền sở hữu tối cao
về ruộng đất, đặt ra các loại
tô thuế, đứng đầu cơ quan luật
pháp và thống trị nông nô về
xuất phong kiến hìnhthành ở châu Aâu
2 Lãnh địa phong kiến:
- Tổ chức: dinh thự, lâuđài
- Đời sống trong lãnhđịa: lãnh chúa sốngđầy đủ, xa hoa; nôngnô sống phụ thuộc,khổ cực và đói nghèo
- Sự phát triển kinh tếvà đặc điểm của lãnhđịa: kinh tế tự cấp tựtúc
Trang 3mặt tinh thần.
GV đọc cho HS nghe tài liệu tham
khảo về “Lãnh địa và đời
sống của lãnh chúa”
Nền KT trong lãnh địa: CN gắn
chặt với NN, nhưng khi TCN phát
triển thì một số thợ thủ công
có xu hướng muốn rời khỏi
lãnh địa đến những nơi thuận
lợi hơn để làm ăn sự xuất
hiện các thành thị trung đại
Hoạt động 3 Tìm hiểu sự
xuất hiện của các thành
thị trung đại.
GV chia lớp thành hai nhóm
Câu hỏi thảo luận: Em hãy cho
biết nguyên nhân nào làm
xuất hiện các thành thị trung
đại? So sánh nền kinh tế thành
thị với kinh tế trong lãnh địa
phong kiến ? Thành thị có vai
trò ntn đối với sự phát triển
của xã hội Tây Âu?
GV hướng dẫn HS thảo luận các
ý sau:
- Nguyên nhân xuất hiện:
- Tổ chức:
- Thành phần cư dân:
- Vai trò của thành thị:
- So sánh nền KT thành thị và
HS quan sát H.2 và mô tả hội
chợ ở Đức: miêu tả cảnh sôi
động của buôn bán, bên cạnh
hội chợ là hình ảnh lâu đài,
nhà thờ với những kiến trúc
đặc sắc, hiện đại.Bức tranh
phản ánh thành thị không chỉ
lan trung tâm KT mà còn là
trung tâm VH
GV phân tích thêm: Thành thị có
vai trò to lớn là thúc đẩy sự
phát triển của XH phong kiến,
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại:
a Nguyên nhân:
Cuối thế kỷ XI, KT thủcông nghiệp phát triểndẫn đến nhu cầu traođổi và buôn bán hànghoá
thủ công nghiệp
d.Thành phần cư dân:
thị dân, gồm thươngnhân và thợ thủ công
e Vai trò: thúc đẩy sự
phát triển của xã hội
PK châu Âu
Trang 4nền KT hàng hoá ở châu Âu
phát triển, là nguyên nhân suy
vong của chế độ PK châu Âu
* Sơ kết bài học: Sự hình thành
XH PK châu Âu là hợp quy luật
của XH, đặc trưng cơ bản của
nền KT lãnh địa biểu hiện sự
phân quyền của XH PK châu
Aâu, sự xuất hiện của thành thị
trung đại thúc đẩy sự phát triển
KT hàng hoá châu Âu và làm
cho XH PK châu Âu suy vong
3 Củng cố – Dặn dò:
- XH PK châu Âu hình thành ntn?
- Thế nào là lãnh địa PK? Em hãy nêu những đặc điểmchính của nền kinh tế lãnh địa?
- Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền KT trong các thànhthị có gì khác so với nền KT lãnh địa?
- Dặn dò: HS học bài, xác định chính xác trên lược đồ cácquốc gia PK châu Âu
Chuẩn bị bài 2 “ Sự suy vong của chế độ phong kiến và hìnhthành Chủ nghĩa tư bản ở châu Âu”
Sưu tầm những mẩu chuyện về các nhà thám hiểm tráiđất
Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt
Trang 5TIẾT 2 BÀI 2 : SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG
KIẾN VÀ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS nắm được nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phátkiến địa lý như là một trong những nhân tố quan trọng, tạotiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủnghĩa
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng xãhội phong kiến châu Âu
2 Tư tưởng, thái độ:
Qua các sự kiện lịch sử, giúp HS thấy được tính tất yếu, tínhquy luật của quá trình phát triển từ xã hội phong kiến lênxã hội TBCN
3 Kỹ năng:
- Biết sử dụng bản đồ Thế giới để xác định , đánh dấuđường đi của các nhà phát kiến địa lý
- Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ Thế giới
III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- XH PK châu Âu hình thành ntn?
- Thế nào là lãnh địa PK? Em hãy nêu những đặc điểmchính của nền kinh tế lãnh địa?
- Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền KT trong các thànhthị có gì khác so với nền KT lãnh địa?
2 Giới thiệu bài:
Ở thế kỷ XV, nền KT hàng hóa phát triển điều đó đãthúc đẩy người phương Tây tiến hành các cuộc phát kiếnđịa lý, làm cho giai cấp tư sản châu Aâu ngày một giàu lênvà thúc đẩy quan hệ sản xuất TBCN nhanh chóng ra đời
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và
Hoạt động 1 Tìm hiểu những
cuộc phát kiến lớn về địa lý.
GV hỏi: Nguyên nhân nào dẫn
đến các cuộc phát kiến địa lý?
Các cuộc phát kiến đó tác động
như thế nào đến xã hội châu
1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lý:
a Nguyên nhân:
Do sản xuất phát triểnnên đã làm nảy sinhnhu cầu về thị trường,
Trang 6HS thảo luận theo tổ, trong 3 phút
GV hướng dẫn HS thực hiện theo gợi
ý sau:
+ Nguyên nhân các cuộc phát
kiến địa lý:
+ Điều kiện thực hiện:
+ Các cuộc phát kiến địa lý:
+ Kết quả:
+ Tác động:
GV sử dụng bản đồ thế giới yêu
cầu HS tái hiện lại con đường của
các nhà phát kiến, chỉ rõ vị trí
những điểm mà các nhà thám
hiểm đã phát hiện ra nhờ cuộc
hành trình này
GV cung cấp thêm cho HS những tư
liệu về các chuyến thám hiểm
các vùng đất mới của Cô-lom-bô,
Ma-gien-lan, Va-xcô đơ Ga-ma
Hoạt động 2 Tìm hiểu sự hình
thành CNTB ở châu Âu
GV : sau các cuộc phát kiến địa lý,
quá trình tích luỹ tư bản nguyên
thuỷ dần hình thành , đó là quá
trình tạo ra số vốn đầu tiên và
một đội ngũ những người lao động
làm thuê
GV hỏi: Giai cấp tư sản châu Âu
đã làm cách nào để có được
tiền vốn và đội ngũ nhân công
làm thuê?
HS: cướp bóc thuộc địa, buôn bán
nô lệ da đen, cướp biển, rào đất
cướp ruộng…
GV hỏi: Hậu quả của quá trình tích
luỹ tư bản nguyên thuỷ là gì?
HS: Về KT: hình thưc kinh doanh TB ra
đời – công trường thủ công; là cơ
sở sản xuất được xây dựng dựa
trên việc phân công lao động và
kỷ thuật làm bằng tay, chuẩn bị
chuyển sang giai đoạn sản xuất
bằng máy móc Ở nông thôn sản
xuất nhỏ của nông dân được thay
thế bằng đồn điền hay trang trại
sản xuất với quy mô lớn Các
công ty thương mại nổi tiếng thời
nguyên liệu, vàng bạc
b Các cuộc phát kiến:
Năm 1487 Đi-a-xơ đếncực Nam Châu Phi; 1492Cô- lôm- bô phát hiện
ra châu Mỹ; 1498 Va-cô
đơ Ga-ma đến Ấn Độ;Ma-gien –lan đã đi vòngquanh thế giới từ năm
1519 đến 1522
c Kết quả:
Đã tìm ra những conđường mới, nhữngvùng đất mới, nhữngtộc người mới và đemvề cho giai cấp tư sảnnhững món lợi khổnglồ
2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu:
- Sau các cuộc phátkiến địa lý, quá trìnhtích luỹ tư bản được hìnhthành: đó là vốn vàmột đội ngũ nhâncông làm thuê
- Hậu quả:
+Về kinh tế: hình thứckinh doanh theo lối TBCNhình thành, các côngtrường thủ công, công
Trang 7đó như : công ty Đông Ấn, Tây
Ấn…
Về XH: các giai cấp mới hình
thành: Tư sản và Vô sản
( công nhân)
GV hỏi: Giai cấp tư sản và vô sản
được hình thành từ những tầng lớp
nào trong XH PK châu Âu?
HS: Tư sản: thợ cả, thương nhân, thị
dân giàu có, quý tộc…họ nắm
nhiều của cải và đại diện cho lực
lượng sản xuất tiến bộ
Vô sản: những người lao động làm
thuê, bị bóc lột thậm tệ
GV kết luận: quan hệ sản xuất
TBCN hình thành ngay trong lòng xã
hội phong kiến
4 Củng cố – Dặn dò:
- Kể tên các cuộc phát kiến địa lý và nêu tác động của nó đến xã hội phong kiến châu Âu?
- Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành ntn? ở châu Âu?
- Dặn dò: HS học bài, chỉ được rõ ràng và chính xác trênlược đồ đường đi của các nhà thám hiểm
Chuẩn bị tiếp bài 3 “ Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sảnchống phong kiến thời hậu kỳ trung đại ở Châu Âu”
Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt
Trang 8TIẾT 3 BÀI 3 : CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KỲ TRUNG ĐẠI Ở
CHÂU ÂU
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
Trang 9- HS nắm được nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởngcủa phong trào văn hoá Phục hưng.
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Cải cách tôn giáo vànhững tác động trực tiếp của phong trào này đến xã hộiphong kiến châu Âu lúc bấy giờ
2 Tư tưởng, thái độ:
GV tiếp tục bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triểnhợp quy luật của XH loài người, về vai trò của giai cấp tưsản, giúp HS thấy được loài người đang đứng trước mộtbước ngoặt lớn: sự sụp đổ của chế độ phong kiến – mộtchế độ XH độc đoán, lạc hậu và lỗi thời
3 Kỹ năng:
Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẩn
XH, từ đó thấy được nguyên nhân xâu xa cuộc đấu tranhcủa giai cấp tư sản chống phong kiến
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ Thế giới
- Tranh ảnh về thời văn hoá phục hưng
- Những tư liệu nói về nhân vật lịch sử và danh nhân vănhoá tiêu biểu của thời kỳ văn hoá phục hưng
III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Kể tên các cuộc phát kiến địa lý (chỉ lược đồ) và nêutác động của nó đến xã hội phong kiến châu Âu?
- Quan hệ sản xuất TBCN được hình thành ntn ở châu Âu?
2 Giới thiệu bài mới :
Thế lực KT của giai cấp tư sản ngày càng trở nên mạnh hơntrong khi đó giai cấp PK là thế lực cản trở sự phát triển đó,tuy tư sản có địa vị KT nhưng không có địa vị xã hội nên họđã đấu tranh để giành địa vị xã hội cho tương xứng
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và
Hoạt động 1.Tìm hiểu sự ra đời
của phong trào văn hoá Phục hưng,
và tác động của nó đối với xã
hội châu Âu
GV hỏi: Nguyên nhân nào dẫn
đến phong trào văn hoá phục
hưng? Nội dung và tác động của
nó?
HS: Giai cấp tư sản tuy có thế lực
KT nhưng không có địa vị XH nên
đấu tranh giành địa vị XH, mở đầu
bằng cuộc đấu tranh trên lĩnh vực
văn hoá với nội dung: phê phán
XH PK và giáo hội, đề cao giá trị
con người và đề cao khoa học tự
nhiên…
1 Phong trào Văn hoá Phục hưng( thế kỷ XIV – XVII):
a Nguyên nhân:
Giai cấp tư sản có thếlực KT nhưng không cóđịa vị xã hội nên đấutranh giành địa vị xãhội
b Nội dung:
Phê phán XH PK vàgiáo hội, đề cao giá trịcon người và đề caokhoa học tự nhiên…
c Tác động: thức
Trang 10Tác động: thức tỉnh, kêu gọi
quần chúng đấu tranh chống PK
GV mở rộng: giới thiệu gương một
số nhân vật lịch sử và danh nhân
văn hoá giúp HS thấy được những
tấm gương về tinh thần lao động
và khả năng độc lập và sáng
tạo của họ
VD: Cô-pec-nich, Bru-nô, Ga-li-lê,
Lê-ô-na-đơ-vanh-xi
Gv giới thiệu cho HS một số tranh
ảnh, tác phẩm của các tác gia
tiêu biểu thời Phục hưng
Hoạt động 2 Tìm hiểu nguyên
nhân, nội dung và tác động của
phong trào cải cách tôn giáo
GV hỏi:Vì sao xuất hiện phong trào
cải cách tôn giáo? Phong trào này
có tác động trực tiếp ntn đến xã
hội châu Âu thời bấy giờ.?
HS: Thiên chúa giáo là hệ tư tương
của PK, là thế lực KT, xã hội, tinh
thần, ngăn cản mọi hoạt động
của giai cấp tư sản đang lên, vì vậy
giai cấp TS khởi xướng phong trào
này nhằm gạt bỏ những chướng
ngại làm cản trở sự phát triển
của giai cấp TS và chế độ TB CN
GV mở rộng: trong xã hội châu
Âu, giáo hội có vai trò to lớn,
thống trị nhân dân về mặt tinh
thần, và giáo hội có cuộc sống
vật chất phong phú
GV yêu cầu HS nêu nội dung cải
cách của LuThơ và Canvanh theo
SGK
Tác động: chia Kito giáo thành hai
phái; châm ngòi cho các cuộc
khỡi nghĩa của nông dân
Tuy có nhiều tiến bộ, song hạn
chế của cải cách này là GCTS
vẫn không thể xoá bỏ tôn giáo
mà chỉ thay đổi cho phù hợp với “
kích thước” của nó
tỉnh, kêu gọi quầnchúng đứng lên đấutranh chống phong kiến
2 Phong trào cải cách tôn giáo:
a Nguyên nhân:
Giáo hội tăng cườngbóc lột nhân dân, làcông cụ thống trị nhândân về mặt tinh thần,đã cản trở sự pháttriển của giai cấp tưsản đang lên
b Nội dung:
+ Phủ nhận vai tròthống trị của giáo hội+ Đòi bãi bỏ những lễnghi phiền toái
+ Đòi quay về với giáolý Kito nguyên thuỷ
c Tác động:
Chia Kito giáo thành haiphái:Kito giáo( cựugiáo) và Tin lành(Tângiáo); châm ngòi chocác cuộc khởi nghĩanông dân đúng lênchống phong kiến
4 Củng cố – Dặn dò:
- Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá Phục hưng Nộidung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng là gì?
Trang 11- Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp ntnđến xã hội châu Âu thời bấy giờ?
- Dặn dò:
HS học bài, chuẩn bị tiếp bài 4 “ Trung Quốc thời Phongkiến”, sưu tầm một số mẩu chuyện về nhân vật lịch sửtiêu biểu trong lịch sử Trung Quốc mà em biết
Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt
Trang 12TIẾT 4 BÀI 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN ( 2 tiết)
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- HS nắm được xã hội phong kiến Trung Quốc đựơc hình thànhnhư thế nào? Tên gọi và thứ tự của các triều đại phongkiến ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền phong kiến
- Những đặc điểm kinh tế, văn hoá của xã hội phong kiếnTrung Quốc
2 Tư tưởng, thái độ:
GV giúp HS hiểu được Trung Quốc là một quốc gia phongkiến lớn, điển hình ở phương Đông, đồng thời là một nuớcláng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng khôngnhỏ tới quá trình phát triển Lịch sử Việt Nam
3 Kỹ năng:
Biết lập niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến
Trang 13- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thờiPK: Vạn lý trường thành, cung điện, cố cung…
III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá Phục hưng?Nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá Phục hưng là gì?
- Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động trực tiếp ntnđến xã hội châu Âu thời bấy giờ?
Tiết 1
2 Giới thiệu bài:
Trên lưu vực của con sông Hoàng Hà và Trường Giang trướcđây đã hình thành nhà nước Trung Quốc và xã hội có giaicấp đầu tiên Từ thời Tần – Hán đến triều đại phong kiếncuối cùng- nhà Thanh xã hội phong kiến Trung Quốc cónhững biến đổi to lớn ntn?
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và
Hoạt động 1
GV dùng lược đồ giới thiệu cho HS
thấy địa điểm và quá trình hình
thành xã hội Trung Quốc
GV hỏi: Xã hội phong kiến Trung
Quốc đã được hình thành như thế
nào?
HS: đến thời Xuân Thu – Chiến
Quốc từ thế kỷ III TCN, nhờ sự
xuất hiện của công cụ bằng sắt,
năng suất lao động tăng, hình
thành hai giai cấp : một số quan lại
và nông dân giàu chiếm nhiều
ruộng đất có quyền lực trở thành
giai cấp địa chủ; ngược lại nhiều
nông dân bị mất ruộng nghèo
túng phải nhận ruộng của địa
chủ cày cấy trở thành nông dân
tá điền
Gv mở rộng và giải thích thế nào
là địa chủ, và sự phân hoá của
nông dân : quý tộc, nông dân tá
điền, lĩnh canh…
Hoạt động 2 Tìm hiểu sự xác
lập của xã hội Trung Quốc
thời Tần – Hán.
GV hỏi:Dưới thời Tần, các vua
Tần đã thi hành những chính sách
đối nội và đối ngoại ntn?
HS: chia đất nước thành các quận
huyện, cử quan lại đến cai trị, ban
1 Sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc:
Do việc sử dụng côngcụ bằng sắt và kỹthuật canh tác mới, giaothông, thuỷ lợi chútrọng năng suất laođộng tăng Xã hội cósự biến đổi: giai cấp địachủ xuất hiện, nôngdân bị phân hoá thànhnông dân tự canh vànông dân lĩnh canhquan hệ sản xuất phongkiến hình thành
.2 Xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán:
Thời Tần Thời HánĐối nội:
Chia đấtnước
thành cácquận,
huyện; cửquan lại cai
Đối nội:xoá bỏpháp luậthà khắcthời Tần,giảm tôthuế
Trang 14hành chế độ đo lường, tiền tệ,
bắt lao dịch…đồng thời gây chiến
tranh mở rộng lãnh thổ về phía
Bắc và Nam
GV cho HS nói qua về sự tàn bạo
của Tần Thuỷ Hoàng qua sử sách
phim ảnh… mà các em biết
Tuy nhiên Tần Thuỷ Hoàng còn là
người có công thống nhất đất
nước, chấm dứt thời kỳ chiến
tranh loạn lạc kéo dài ở Trung
Quốc
GV hỏi: Dưới thời Hán chính sách
đối nội và đối ngoại có gì thay
đổi? Tác dụng của các chính sách
đó ntn?
HS: Đối nội: xoá bỏ pháp luật hà
khắc thời Tần, giảm tô thuế
khuyến khích nông dân cày cấy,
khai hoang…Đối ngoại: tiến hành
chiến tranh xâm lược… Làm cho
kinh tế phát triển, xã hội ổn
định, thế nước vững vàng
Hoạt động 3 Tại sao nói xã
hội Trung Quốc thời Đường lại
thịnh vượng?
GV hỏi: SưÏ phát triển của xã hội
Trung Quốc thời Đường được thể
hiện ntn?
HS: + tổ chức bộ máy nhà nước
đựơc hoàn thiện từ TW địa phương
Tuyển dụng quan lại qua thi cử thể
hiện chính sách trọng người tài
+ kinh tế: thực hiện chế độ quân
điền
+ chính sách đối ngoại: luôn tìm
mọi cách mở rộng bờ cõi bằng
cách mở các cụôc chiến tranh
xâm lược các nứơc láng giềng
GV giải thích rõ cho HS về chế độ
“quân điền” và tô thuế
GV hỏi:Em có nhận xét gì về
chính sách của nhà Đường so với
các triều đại trước đó? Theo em
chính sách nào của nhà Đường
tạo điều kiện sản xuất phát
triển?
HS: nhà Đường có nhiều chính
sách khôn khéo và tiến bộ; đó
trị; banhành chế
lường vàtiền tệthống
nhất, bắtlao dịch
Đối ngoại:
gây chiếntranh mởrộng lãnhthổ
khuyếnkhích nôngdân càycấy, khaihoang…
Đối ngoại:tiến hànhchiến tranhxâm lược
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc thời Đường:
- Đối nội: tổ chức bộ
máy nhà nước đựơchoàn thiện từ TW địaphương
Tuyển dụng quan lại quathi cử thể hiện chínhsách trọng người tài.+ Kinh tế: thực hiện chếđộ quân điền
- Đối ngoại: luôn tìm
mọi cách mở rộng bờcõi bằng cách mở cáccụôc chiến tranh xâmlược các nứơc lánggiềng.( Nội Mông, TâyVực, Nam Triều Tiên)
Trang 15là chính sách giảm tô thuế, chia
đều ruộng đất cho nông dân cày
cấy
4 Củng cố – Dăn dò:
Trình bày sự hình thành của xã hội phong kiến Trung Quốc? Theo em vì sao đến thời Đường xã hội Trung Quốc lại pháttriển thịnh vượng? Nêu những biểu hiện của sự thịnh vượngđó?
Dặn dò: HS học bài, chuẩn bị tiếp mục 4, 5, 6 còn lại củabài, tiết sau học tiếp Sưu tầm tên những nhà khoa học nổitiếng của Trung Quốc và các phát minh của họ
Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt
Trang 16TIẾT 5 BÀI 4 : TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
( Tiếp theo)
I Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
Trình bày sự hình thành của xã hội phong kiến Trung Quốc? Theo em vì sao đến thời Đường xã hội Trung Quốc lại pháttriển thịnh vượng? Nêu những biểu hiện của sự thịnh vượngđó?
Tiết 2
2 Giới thiệu bài:
Sau khi phát triển cực thịnh dưới thời nhà Đường, Trung Quốclại lâm vào cảnh chia cắt lâu dài Năm 960 nhà Tốngthành lập và thống nhất đất nước tiếp tục phát triển đấtnước nhưng không còn mạnh mẽ như trước
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của Giáo viên và
Hoạt động 1 Tìm hiểu tiến trình
lịch sử TQ thời Tống và
Nguyên
GV nói qua cho HS nghe về sự hình
4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên:
- Năm 960 nhà Tốngthống nhất TQ và phát
Trang 17thành nhà Tống và Nguyên: Sau
hơn nữa thế kỷ loạn lạc ,nhà Tống
đã thống nhất Trung Quốc ( 960 –
1279) giữa lúc đó vua Mông Cổ là
Hốt Tất Liệt đem quân đánh chiếm
và lật đổ Tống lập nên nhà
Nguyên (1271 – 1368)
GV hỏi: Chính sách cai trị của nhà
Tống và Nguyên có gì khác nhau?
Vì sao có sự khác nhau đó?
GV chia lớp thành hai nhóm để HS
thảo luận
Nhà Tống Nhà Nguyên
Xoá bỏ, miễn
giảm các loại
thuế và sưu
dịch nặng nề
của thời trước,
mở mang các
công trình thuỷ
lợi , khuyến khích
khai mỏ, luyện
kim, rèn vũ khí…
Thi hành nhiềubiện pháp phânbiệt đối xửgiữa các dântộc: người Hánvà người MôngCổ…
Sỡ dĩ có sự khác nhau đó là vì
nhà Nguyên do người Mông Cổ lập
nên và bọn chúng muốn tiêu diệt
hết người Hán…
Hoạt động 2 Thời Minh – Thanh,
xã hội Trung Quốc có những
biến chuyển gì quan trọng?
Năm 1368 Chu Nguyên Chương lật
đổ nhà Nguyên lập nên nhà Minh
đến năm 1644 Lý Tự Thành lật đổ
nhà Minh nhưng ngay sau đó thì bị
quân Mãn Thanh chiếm toàn bộ
Trung Quốc lập ra nhà Thanh
GV hỏi: Các chính sách của triều
Minh và những biểu hiện của quan
hệ sản xuất TBCN được hình thành
ntn?
HS: các cơ sở sản xuất, công
trường thủ công, các xưởng dệt
lớn thuê nhiều nhân công
GV hỏi: Chính sách đối nội đối
ngoại của nhà Thanh và biểu hiện
suy thoái của XH phong kiến TQ thời
Minh – Thanh?
triển đất nước, đến
1271 Vua Mông Cổ HốtTất Liệt đem quânđánh chiếm và lật đổTống lập nên nhàNguyên (1271 – 1368)
- Cuối thời Minh- Thanhxã hội phong kiếnTrung Quốc dần suyyếu, quan hệ sản xuấtTBCN được hình thành
6 Văn hoá, khoa học
Trang 18HS: vua quan chỉ biết ăn chơi xa hoa,
đục khoét nhân dân; còn nông
dân thì bị bóc lột nặng nề…
GV mở rộng thêm cho HS nắm được
vài nét khác của nhà Thanh khi
chế độ PK dần suy vong, mầm
móng sản xuất TBCN đã hình thành
và phát triển ở khắp nơi trên đất
nước TQ
Hoạt động 3 Tìm hiểu về những
thành tựu văn hoá, khoa học
kỹ thuật thời phong kiến.
GV hỏi: Em hãy nêu những thành
tựu lớn về văn hoá, khoa học – kỹ
thuật của nhân dân Trung Quốc
thời phong kiến?
GV cho HS làm việc cá nhân bằng
cách viết phiếu cho HS điền vào,
theo mẫu sau:
GV cho HS quan sát tranh ảnh về
những công trình nghệ thuật và
một số thành tựu khác và yêu
cầu HS nêu nhận xét về các giá
trị của nó cho đến ngày nay
– kỹ thuật Trung Quốc thời Phong kiến
Nội dung Những thành tựu
Tư tưởng chủ đạo
của nền VH Trung
Nghệ thuật Hội hoạ, kiến trúc, điêu khắc, thủ
công mỹ nghệ : Cung điện cổ kính, tượngphật
Khoa học – kỹ
thuật Giấy, nghề in, la bàn, thuốc súng, đóngthuyền, luyện sắt, khai thác dầu mỏ, khí
đốt…
4 Củng cố - Dặn dò:
Chính sách cai trị của nhà Tống và Nguyên có gì khácnhau? Vì sao có sự khác nhau đó?
Những biểu hiện của quan hệ sản xuất TBCN được hìnhthành ntn ở thời Minh – Thanh
Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học –kỹ thuật của nhân dân Trung Quốc thời phong kiến?
-Dặn dò:
Trang 19HS hoàn thành bài làm của mình trên phiếu học tập, họcbài và chuẩn bị tiếp bài 5 “ Aán Độ thời Phong kiến”
o0o
Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt
Trang 20TIẾT 6 BÀI 5: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
I Mục tiêu bài học:
- Một số thành tựu của văn hoá Ấn Độ thời cổ, trung đại
Trang 212 Tư tưởng, thái độ:
GV giúp HS hiểu được Ấn Độ là một trong những trung tâmcủa nền văn minh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộngtới sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộcĐông Nam Á
3 Kỹ năng:
HS biết tổng hợp những kiến thức trong bài liên quan đếnbài Đông Nam Á
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ Ấn Độ thời phong kiến
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Ấn Độ vàĐông Nam Á:
III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
Chính sách cai trị của nhà Tống và Nguyên có gì khácnhau? Vì sao có sự khác nhau đó?
Những biểu hiện của quan hệ sản xuất TBCN được hìnhthành ntn ở thời Minh – Thanh?
Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hoá, khoa học –kỹ thuật của nhân dân Trung Quốc thời phong kiến?
2 Giới thiệu bài:
Bên cạnh sự phát triển cường thịnh và huy hoàng của TrungQuốc , Ấn Độ từ lâu đời đã hình thành một nền văn minhrực rỡ, Ấn Độ đã có những đóng góp lớn lao trong sựphát triển của lịch sử nhân loại
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của giáo viên và
Hoạt động 1 Tìm hiểu những
trang sử đầu tiên của Ấn Độ
GV chỉ lược đồ vị trí địa lý của Ấn
Độ gắn liền với hai dòng sông Ấn
– Hằng
GV hỏi: Nền văn minh sông Ấn,
Hằng được hình thành vào thời gian
nào? Có tác động ntn đến sự hình
thành và phát triển của nền văn
minh Ấn Độ?
HS: 2500 năm TCN, dọc hai bờ sông
Ấn xuất hiện thành thị của người
Ấn
1500 năm TCN một số thành thị
khác hình thành trên lưu vực sông
Hằng ở miền Đông Bắc Ên
Những thành thị này liên kết với
nhau thành nước Ma-ga-đa ở vùng
hạ lưu sông Hằng, gắn liền với sự
ra đời và truyền bá đạo Phật thế
kỷ VI TCN
Đến cuối TK III TCN A-sô-ca mở
1 Những trang sử đầu tiên:
- 2500 năm TCN nhiềuthành thị của ngườiẤnxuất hiện dọc hai bờsông Ấn
- 1500 năm TCN một sốthành thị khác hìnhthành trên lưu vực sôngHằng cùng với sựtruyền bá đạo PhậtCác thành thị liên kếtvới nhau thành nướcMa-ga-đa phát triểnmạnh dưới thời vua A-sô-ca(TK III.TCN)
Trang 22mang bờ cõi xuống phía Nam nhưng
sau đó Ấn Độ lại bị chia cắt thành
nhiều vương quốc nhỏ
Hoạt động 2 Tìm hiểu Ấn Độ
thời phong kiến:
GV hỏi:Sự phát triển của Ấn Độ
dưới vương triều Gup-ta được biểu
hiện ntn?
Hs: - Vào thời gian này người Ấn
Độ đã biết sử dụng rộng rãi
công cụ bằng sắt, dệt vải, chế
tạo đồ kim hoàn…
- Thời kỳ hưng thịnh của vương
triều Gúp-ta chỉ kéo dài đến giữa
thế kỷ thứ V và đầu thế kỷ thứ
VI thì bị diệt vong
GV hỏi:Người Hồi giáo đã thi
hành những chính sách ntn? Tác
động?
Hs: TK XII người Thổ Nhĩ Kỳ tiêu
diệt miền Bắc Ấn
Chiếm ruộng đất, cấm đoán đạo
Hin Đu , gây mâu thuẫn dân tộc
GV hỏi:Quá trình hình thành vương
triều Ấn Độ Mô-gôn? Các biện
pháp của Vua A-cơ-ba?
Hs: Thế kỷ XVI, người Mông Cổ
tấn công Ấn Độ lập nên vương
triều Mô-gôn Biện pháp: xoá bỏ
sự kỳ thị tôn giáo, thủ tiêu đặc
quyền Hồi giáo, khôi phục KT ,
phát triển văn hoá Ấn Độ
Gv giới thiệu thêm về vua A- Cơ-ba
GV: Vương triều Mô-gôn tồn tại
đến giữa thế kỷ XIX thì bị thực
dân Anh đến xâm lược, lật đổ Ấn
Độ trở thành thuộc địa của nước
Anh
Hoạt động 3: Văn hoá Ấn Độ
Ấn Độ là một nứơc đựơc hình
thành từ lâu đời – là một trong
những trung tâm văn hoá lớn của
nhân loại, biểu hiện trên lĩnh vực:
Chữ viết, Tôn giáo, Kiến trúc,
Văn học, …
GV hỏi: Người Ấn Độ đã đạt được
những thành tựu gì về văn hoá
GV hướng dẫn HS thảo luận
2 Ấn Độ thời phong kiến:
- Vương triều Gup-ta(thế kỷ V-VI): là thời kỳ
thống nhất, phục hưngvà phát triển củamiền Bắc Ấn Độ
- Vương triều Hồi giáo Đêli(thế kỷ XII-XVI):
cấm đoán đạo Hinđu,gây mâu thuẫn dântộc
- Vương triều Ấn Độ Mô-gôn(thế kỷ XVI- XIX):
Xoá bỏ sự kỳ thị tôngiáo, khôi phục kinh tếvà phát triển văn hoádân tộc
3-Văn hoá Ấn Độ:
-Chữ viết: Chữ Phạn rađời cách đây 1500năm TCN – là nguồngốc, ngôn ngữ văn tựHindu ngày nay
-Các bộ kinh: Đạo Hinđu:kinh Vêđa và Balamôn;Đạo Phật có kinh TamTạng
-Văn học: Giáo lý chínhluận, sử thi, kịch thơ.-Nghệ thuật kiến trúc: Hinđu ( Angcovat), Phật giáo ( Pagan, Thatluong )
Trang 23Hs: -Chữ viết: chữ Phạn – dùng để
sáng tác văn học, thơ ca, các bộ
kinh… là nguồn gốc của chữ Hinđu
sau này
-Các bộ kinh: Kinh Veđa, kinh Tam
Tạng…
-Văn học: Sử thi, chính luận, kịch,
thơ ( nổi tiếng là bộ sử thi
Ramayana và Kalidasa)
-Kiến trúc: Chia làm hai phái: Phật
giáo và Hindu giáo
Phật giáo: Pagan, Thatluong ( Lào)
Hinđu: Angcovat ( Campuchia)
HS quan sát tranh ảnh và nhận xét
về nghệ thuật, kiến trúc, điêu
khắc của Ấn Độ
GV giới thiệu về tranh ảnh về kiến
trúc Ấn Độ: như lăng Taji; Mahall;
chùa Hang Ajanta
Đặc điểm: Tháp nhọn nhiều tầng,
trang trí bằng phù điêu; chùa xây
hoặc khoét sâu vào vách núi,
mái tròn như hình chiếc bát úp
Quốc gia Ấn Độ thời hoàng kim đã
để lại trong kho tàng văn hoá
nhân loại những công trình nghệ
thuật đặc sắc, xứng đáng tầm cỡ
quốc tế và đã có ảnh hưởng rất
lớn đến nền nghệ thuật của các
quốc gia ĐNÁ
4.Củng cố – Dặn dò:
Củng cố: HS khái quát sự hình thành xã hội Ấn Độ thời
phong kiến và sự phát triển qua các triều đại: Gupta, Hồigiáo Đêli, Ấn Độ Môgôn
Dặn dò: HS học bài, sưu tầm thêm về văn hoá Ấn Độ.
Chuẩn bị bài 6 “ Các quốc gia Đông Nam Á”
o0o
Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt
Trang 24TIẾT 7 BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG
Trang 25- Các gia đoạn phát triển lịch sử lớn của ĐNÁ
- Nhận rõ vị trí địa lý của Campuchia, Lào và các giai đoạnphát triển của hai nước
2 Tư tưởng, thái độ:
GV giúp HS hiểu được quá trình phát triển lịch sử tính chấttương đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ởĐNÁ Trân trọng giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa ViệtNam và hai nước Campuchia và Lào
3 Kỹ năng:
HS biết sử dụng bản đồ hành chính ĐNÁ để xác định vị trícủa các vương quốc cổ và phong kiến
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ hành chính Đông Nam Á
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc văn hoá ĐôngNam Á:
III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
Quá trình hình thành vương triều Ấn Độ Mô-gôn? Các biệnpháp của Vua A-cơ-ba?
Người Ấn Độ đã đạt được những thành tựu gì về văn hoá
2 Giới thiệu bài:
GV yêu cầu HS kể tên các quốc gia Đông Nam Á hiện nayvà chỉ lược đồ, có thể nêu khái quát tình hình hợp tácphát triển của các nước này trong khối ASEAN
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của giáo viên và
Hoạt động 1: Tìm hiểu sự hình thành
các vương quốc cổ ở ĐNÁ
GV hỏi: Em hãy kể tên các quốc gia
trong khu vực ĐNA hiện nay và xác
định vị trí các nước đó trên bản
đồ?
Điều kiện tự nhiên có nét gì chung ?
Tác động của nó đến sự phát
triển kinh tế của ĐNA
HS: Các nước này đều có một nét
chung về điều kiện tự nhiên, đó là
đều chịu ảnh hưởng chủ yếu của
gió mùa, tạo nên hai mùa tương đối
rõ rệt Gió mùa kèm theo mưa thích
hợp cho sự phát triển của cây
trồng
GV hỏi: Các quốc gia cổ ĐNA xuất
hiện từ bao giờ? Em hãy kể tên và
xác định trên bản đồ
Hs: Trong khoảng 10 thế kỷ đầu sau
công nguyên, hàng loạt quốc gia
nhỏ được hình thành và phát triển
ở khu vực phía Nam của Đông Nam
1 Sự hình thành các vương quốc cổĐông Nam Á:
- Điều kiện tự nhiên:khí hậu gió mùathuận lợi cho sự pháttriển nghề nôngnghiệp
- Thời gian: từ đầuthế kỷ X
- các quốc gia:Champa, Phù Nam,…
2.Sự hình thành và phát triển của các
Trang 26Hoạt động 2:tìm hiểu sự hình
thành và phát triển các quốc
gia ĐNA
GV hỏi: Sự hình thành và phát triển
của các quốc gia phong kiến ĐNA
diễn ra ntn?
Ở Indônêxia:
Ở Pagan( Myanma):
Ở Đại Việt:
GV: Tk XIII, do sự thiên di của người
Thái từ khu vực phía Bắc xuống định
cư ở lưu vực sông Mênam lập nên
nước Sukhothey ( Thái Lan), một bộ
phận khác định cư ở lưu vực sông
Mêkông lập nên nước Lanxạng
GV hỏi: Em hãy kể tên một số
thành tựu của các quốc gia phong
kiến ĐNA?
HS: dựa vào Sgk và liên hệ với bài
Ấn Độ có thể nêu một số những
thành tựu cơ bản
GV hỏi: Vì sao các quốc gia phong
kiến ĐNA kết thúc ở giữa thế kỷ
XVIII
GV nhấn mạnh sự phát triển của
CNTB và sự bành trướng của CNĐQ;
ĐNA là khu vực đất rộng người đông,
giàu tài nguyên thiên nhiên, là
miếng mồi ngon cho các nước tư bản
phương Tây xâm lược và đô hộ
quốc gia phong kiến ĐNA
- Thời gian: từ thế kỷ
X đến nửa sau thế kỷXVIII là thời kỳ thịnhvượng
- Các quốc gia:Inđonêxia(XIII-XVI),
Campuchia(IX-XV),TháiLan(XIII), Lào(XV-XVII)-Đến nữa sau thế kỷXVIII các quốc giaphong kiến Đông Nam
Á suy yếu và trởthành thuộc địa củachủ nghĩa tư bảnphương Tây(Trừ TháiLan)
4 Củng cố – Dặn dò:
HS chỉ trên lược đồ tên và vị trí của các quốc gia ĐNÁ Sựhình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNÁ?
HS học bài nắm được tên và vị trí các nước ĐNÁ , sưu tầmnhững thành tựu chủ yếu của các quốc gia ĐNÁ, đặt biệtlà Campuchia và Lào
Trang 27Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyÖt
Trang 28TIẾT 8 BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG
NAM Á (Tiếp theo)
I Mục tiêu bài học (Soạn ở tiết 7)
II Đồ dùng dạy học:
- Bản đồ hành chính Đông Nam Á
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc văn hoá ĐôngNam Á:Lào và Campuchia
Trang 29III Hoạt động dạy- học:
1 Kiểm tra bài cũ:
Kiểm tra 15 phút
Câu hỏi Em hãy kể tên các quốc gia Đông Nam Á hiệnnay? Đặc điểm chung của các nước này là gì? Có ảnhhưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế của khu vực
2 Giới thiệu bài:
Ba nước Đông Dương Việt Nam, Lào , Campuchia có mối quanhệ chặt chẽ với nhau trong cuộc đấu tranh chống giặc ngoạixâm cũng như hợp tác phát triển kinh tế văn hoá xã hội.Thời phong kiến, hai nước Campuchia và Lào đạt được nhữngthành tựu gì đáng kể?
3 Dạy – học bài mới:
Hoạt động của gv và học sinh Nội dung ghi bảng
GV hỏi: Cư dân cổ sống đầu tiên
ở Campuchia là ai, họ sinh sống
bằng nghề gì?
GV chỉ lược đồ vị trí nước Capuchia
Người Khơme sống ở phía Bắc cao
nguyên Cò Rạt, đến thế kỷ VI khi
Phù Nam suy yếu thì người Khơme
bắt đầu xây dựng vương quốc
riêng của mình gọi là Chân Lạp
Họ giỏi săn bắn, đào ao, đắp
hồ
GV hỏi:Nền văn hoá của họ có
nét gì tiêu biểu? Tác động ntn
đến sự phát triển của CPC?
Tiếp thu và chịu ảnh hưởng của
nền văn hoá Ấn Độ: Đạo
Bà-la-môn, Phật, Chữ Phạn, kiến trúc,
điêu khắc…
Càng thúc đẩy nhanh quá trình
hình thành nhà nước của người
Khơme
GV: Lập niên biểu sự phát triển
của Campuchia qua các giai đoạn?
Hướng dẫn HS lập niên biểu theo
thế kỷ :
Thế kỷ VI: nước Chân Lạp
IX- XV: thời Ăngco huy hoàng
XVI : suy yếu và là thuộc địa của
Pháp
Cho HS quan sát tranh ảnh về
Angcovat và miêu tả
Đến đầu thế kỷ XV Campuchia
bước vào giai đoạn suy yếu, năm
1432 chuyển kinh đô về
Phnôm-pênh, đến năm 1862 Nô-rô-đôm
chính thức thừa nhận sự bảo hộ
- Thế kỷ XV: suy yếu
- 1863 bị Pháp xâm lượcvà đô hộ
4 Vương quốc Lào:
- Thế kỷ XIII : người LàoThơng
- Sau XIII: người Thái di cư– người Lào Lùm
Trang 30của Pháp.
Hoạt động 2 Tìm hiểu Vương
quốc Lào
GV chỉ lựơc đồ vị trí Lào và gới
thiệu về người Lào Thơng Cung
cấp cho HS những thông tin về
chiếc Chum đá và cánh đồng
Chum Xiêng Khoảng Liên hệ thực
tế trong cụôc chiến chống Pháp
và Mỹ bộ đội ta và Lào phối
hợp cùng nhau
GV hỏi:Nước Lạn Xạng được thành
lập ntn?
Lập niên biểu sự phát triển của
Campuchia qua các giai đoạn?
Thế kỷ XIII : người Lào Thơng
Sau XIII: người Thái di cư – người
Lào Lùm
XV – XVIII : phát triển mạnh: vua
chia nước thành các mường, xây
dựng quân đội, giữ quan hệ hoà
hiếu với Campuchia và Đại Việt,
chống quân xâm lược Miến Điện
GV hỏi: Những thành tựu văn hoá
lớn của người Lào?
Giới thiệu cho HS nét văn hoá
tiêu biểu của Lào ( Thạt Luổng)
- XV – XVIII : phát triểnmạnh: vua chia nướcthành các mường, xâydựng quân đội, giữ quanhệ hoà hiếu vớiCampuchia và Đại Việt,chống quân xâm lượcMiến Điện
- Sau thế kỷ XVIII: suyyếu và bị lệ thuộc vàoPháp
4 Củng cố – Dặn dò:
Lập niên biểu sự phát triển của Campuchia và Lào qua cácgiai đoạn
Những nét văn hoá lớn, tiêu biểu của nhân dân Campuchiavà Lào
Dặn dò: HS học bài, xác định vị trí của hai nước trên lượcđồ Chuẩn bị tốt cho tiết sau học bài tổng kết “ Những nétchung về xã hội phong kiến”
Trang 313/ Kỹ năng.
Làm quen với phương pháp tổng hợp, khái quát hóa các sựkiện, biến cố lịch sử từ đó rút ra nhận xét vàkết luậncần thiết
II/ Phương tiện dạy và học:
- Bản đồ châu Âu và châu Á
- Tư liệu về xã hội phong kiến phương Đông vàphương Tây
- Tranh ảnh khác
III/ Hoạt đông dạy và học:
1
ỉ n định lớp.
2 Kiểm tra bài cũ.
- Sự phát triển của vương quốc Campuchia thời Ăngco đượcbiểu hiện như thế nào?
- Trình bày chính sách đối nội và đối ngoại của vua LanXạng?Vương quốc Lào bị suy yếu vào thời gian nào?
3 Giới thiệu bài:
Qua các tiết học trước chúng ta đã biết được sự hình thành và phát triển của XHPK ở phương Đông và phương Tây Chế độ phong kiến là một giai đoạn quan trọng trong quá trình phát triển của lịch sử loài người Bài này mang tính chất tổng hợp lại những kiến thức đã học.
Hoạt động của Giáo viên va
Hoạt động 1.
GV hướng dẫn HS tìm hiểu, nhắc lại
khái niệm XHPK là gì?
GV phát phiếu học tập
GV hỏi: XHPK Phương Đông và
phương Tây được hình thành và
phát triển như thế nào? Quá trình
khủng hoảng và suy vong của
XHPK ở hai khu vực trên?
Các thời
kỳ lịch XHPKphương XHPKphương
1 Sự hình thành và phát triển của XHPK:
- XHPK ở phương Đôngđược hình thành sớm,phát triển chậm và suyvong kéo dài
- XHPK châu Âu hìnhthành
muộn hơn, kết thúcsớm hơn CNTB hìnhthành
Trang 32Nhận xét và kết luận.
* Thời gian hình thành
+ Phương Đông: TCN( Trung Quốc)
Các nước Đông Nam Á đầu công
nguyên.Nói chung được hình thành
sớm
+ Phương Tây: TK V
* Thời kỳ phát triển
+ Phương Đông Phát triển chậm
Trung Quốc VII- XVI.còn các nước
Đông Nam Á từ thế kỷ X đến XVI
+ Châu Âu: Từ TK XI – XIV
* Thời kỳ suy vong:
+ Phương Đông Kéo dài suốt 3
thế kỷ( XVI – XIX )
+ Châu Aâu: Từ XV – XVI
? Em hày nhận xét quá trình hình
thành, phát triển và suy vong của
chế độ XHPK của phương Đông và
? Theo em, cơ sở kinh tế của XHPK
ở phương Đông và châu Âu diễn
+ Khác nhau: - Phương Đông Bó
hẹp ở công xã nông thôn
- Phương Tây: Đóng
kín trong lãnh địa phong kiến
? Nền kinh tế phong kiến ở phương
Đông và phương Tây còn khác
nhau ở điểm nào?
Từ sau thế kỷ XI ở châu Âu xuất
2 Cơ sở kinh tế – xã hội của XHPK.
- Cơ sở kinh tế: Nôngnghiệp là chủ yếu
Trang 33hiện thành thị trung đại, nền công
nghiệp và thương nghiệp phát
triển
? Trong XHPK có những giai cấp
nào? Quan hệ giữa các giai cấp
Hoạt động 3: ? Trong XHPK ai là
người nắm quyền lực?
- Gv: Thể chế nhà nước ở đây
do vua đứng đầu và gọi là chế
độ quân chủ
GV hỏi:Thế nào là chế độ quân
chủ?
Gv: kết luận
GV hỏi: Chế độ quân chủ ở
phương Đông và châu Âu có gì
khác biệt nhau?
3 Nhà nước phong kiến
- Thể chế nhà nước:Chế dộ quân chủ dovua đứng đầu
- Chế độ quân chủ ởphương Đông và châuAâu có sự khác nhau.+ Phương Đông: Vua cónhiều quyền lực, gọi làHoàng đế
+ Châu Aâu: Lúc đầuhạn chế trong lãnhđịa,Thế kỷ XV quyềnlực tập trung trong tayvua
Hoạt đông 4: Gv hướng dẫn Hs chơi trò chơi tiếp sức ( chia lớp thành 3 nhóm- 3 bảng phụ.).Bằng cách lập bảng so sánh chế độ phong kiến ở phương Đông và phương Tây theo mẫu sau.
Các thời kỳ lịch
Thời kỳ hình
thành
Thời kỳ phát
triển
Thời kỳ khủng
hoảng và suy vong
Cơ sở kinh tế
Các giai cấp cơ
bản
Thể chế nhà nước
4 Củng cố – Dặn dò:
Học bài và ôn tập lại tất cả các bài tập thuộc phần lịchsử thế giới Tiết sau làm bài tập lịch sử
Lưu ý các bài sau,
Bài 1: Sự hình thành và phát triển của XHPK ở châu Âu Bài 2: Sự suy vong của XHPK và sự hình thành CNTB ở châu
Âu
Trang 34Bài 6: Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á Bài 7: Những nét chung về xã hội phong kiến.
-o0o -Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt
Trang 35TIẾT 10 LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ ( PHẦN LỊCH SỬ
THẾ GIỚI.) I/ Mục tiêu bài học:
1/ Kiến thức.
Khái quát và tổng kết lại những đặc trưng cơ bản củaXHPK về thời gian hình thành, phát triển và khủng hoảng,suy vong của XHPK Nền tảng kinh tế, các giai cấp cơ bản vàthể chế chính trị của XHPK
2/ Tư tưởng.
Giáo dục niềm tự hào về truyền thống lịch sử, nhữngthành tựu về văn hóa,KHKT… mà các dân tộc trong khu vựcđã đạt được Tôn trọng và giữ gìn truyền thống đoàn kếtgiữa dân tộc Việt Nam và các nước láng giềng
3/ Kỹ năng.
Rèn luyện kỹ năng tổng hợp, so sánh và phân tích nhữngkiến thức đã học và liên hệ thực tế
II/ Thiết bị và tài liệu dạy học:
- Bản đồ châu Âu và châu Aù
- Tranh ảnh và một số tư liệu khác
III/ Hoạt động dạy và học.
1/ Oån định lớp.
2/ Kiểm tra bài cũ.
GV kiểm tra phần chuẩn bị bài học của 5 HS
3/ Dạy- Học bài mới:
Hoạt động 1: GV đưa ra các câu hỏi.
Câu 1: Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô-ma, người Giec-man đã làm những việc gì?
Tiêu diệt các vương quốc cũ trên đất Rô-ma
Thành lập nhiều vương triều mới
Chiếm ruộng đất chia cho các tướng lĩnh
Phong tước vị cao thấp cho các tướng lĩnh và quý tộc
Câu 2: Thành thị trung đại được hình thành từ?
Trong các lãnh địa
Các thị trấn
Câu 3: Giai cấp tư sản tích lũy vốn ban đầu bằng những hình thức nào?
Cướp bóc tài nguyên, của cải của các nước
Tổ chức sản xuất thu được nhiều lợi nhuận
Đuổi nông dân ra khỏi ruộng, họ trở thành người làmthuê
Buôn bán người da đen
Câu 4: Pong trào văn hóa Phục hưng có nội dung phong phú.
Lên án nghiêm khắc gió hội, đả phá trật tự phong kiến
Coi kinh thánh là chân lý Thần thánh là nhân vật trungtâm
Đề cao giá trị con người, KHTN
Con người phải được tự do phát triển
Trang 36Câu 5: Lập bảng niên biểu các giai đoạn lịch sử lớn của các quốc gia Đông Nam Á?
và suy vong
- Cơ sở kinh tế
- Các giai cấp
Hoạt động2: GV hướng dẫn HS thực hiện những câu hỏi
khó và khái quát
Hoạt động 3: GV yêu cầu HS nhắc lại những kiến thức cơ
bản
Hoạt động 4: Ôn bài cũ và chuẩn bị bài mới Phần Lịch
sử Việt Nam
Ndg1: Ngô Quyền xây dựng đất nước?
Ndg2: Tại sao xảy ra “ Loạn 12 sứ quân”?
Ndg3: Công lao của Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh trong việc
xây dựng đất nước?
- -Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt
Trang 38
PHẦN HAI LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỶ X ĐẾN GIỮA
THẾ KỶ XIX
CHƯƠNG I - BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ-ĐINH-TIỀN
2/ Tư tưởng.
Giáo dục ý thức tự chủ và thống nhất đất nước củadân tộc Ghi nhớ công ơn của Ngô Quyền và Đinh BộLĩnhmở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho dân tộc
3/ Kỹ năng.
Rèn luyện kỹ năng lập biểu đồ, sử dụng bản đồ khi họcbài
II/ Tài liệu và phương tiện dạy học :
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Ngô Quyền
- Lược đồ 12 sứ quân.
- Tranh ảnh khác.
III/ Hoạt động dạy và học:
1/ Kiểm tra bài cũ.
- Trình bày những đặc điểm của XHPK Châu Âu?
- Xã hội PK phương Đông có gì khác với XHPK châuÂu? Chế độ quân chủ là gì?
2/ Giới thiệu bài mới:
Năm 938 Ngô Quyền đại phá quân Nam Hán trên sông BạchĐằng lịch sử Chiến thắng vang dội đó đã khẳng địnhquyền tự chủ của nhân dân ta thoát khỏi sự đô hộ củabọn phong kiến phương Bắc, mở ra một thời kỳ mới – Thờikỳ độc lập tự chủ của dân tộc
3/ Hoạt động dạy và học:
Hoạt động của Giáo viên và
Hoạt động 1
GV hỏi: Chiến thắng Bạch Đằng
năm 938 có nghĩa gì?
GV định hướng
GV hỏi: Tại sao Ngô Quyền lại bãi
bỏ bộ máy cai trị của họ Khúc để
thiết lập triều đình mới?
GV định hướng
GV hỏi: Em hãy vẽ sơ đồ bộ máy
nhà nước?
GV hướng dẫn HS vẽ sơ đồ
1/ Ngô Quyền xây dựng nền độc lập tự chủ.
- Năm 938 ngô Quyềnlên ngôi vua Đóng đô
ở Cổ Loa
- Tổ chức laị bộ máynhà nước.( HS vẽ sơđồ bộ máy nhànước)
- Đất nước được bìnhyên
Vua
Trang 39GV hỏi:Vua có vai trò gì trong bộ
máy nhà nước?
- GV hướng dẫn
GV hỏi:Em có nhận xét gì về bộ
máy nhà nước thời Ngô?
Hoat động 2:
GV hỏi: Sau khi trị vì đất nước được
5 năm thì Ngô Quyền qua đời Lúc
đó tình hình nước ta thay đổi như
thế nào?
- Gv định hướng
Năm 950 Ngô Xương Văn giành lại
được ngôi vua nhưng uy tín của nhà
Ngô bị giảm sút, đất nước không
ổn định
GV hỏi: Sứ quân là gì?
-GV sử dụng lược đồ: Loạn 12 sứ
quân hoạc sử dụng bản đồ câm
để HS điền các sứ quân vào các
khu vực trên
GV hỏi: Việc chiếm đóng của các
sứ quân ảnh hưởng như thế nào
tới đất nước?
Gv định hướng
Hoạt động 3:
GV yêu cầu HS đọc mục 3 Sgk
GV: Loạn 12 sứ quân gây tang tóc
cho nhân dân, nhà Tống đang có
âm mưu xâm lược nước ta Do vậy
việc thống nhất đất nước trỏ nên
cấp bách hơn bao giờ hết
GV hỏi: Em hãy nêu sơ qua về tiểu
sử của Đinh Bộ Lĩnh?
- GV hướng dẫn HS trả lời
GV hỏi:Ông đã làm gì để chuẩn bị
dẹp lọan 12 sứ quân?
GV nhận xét, trình bày quá trình
thống nhất đất nước trên lược đồ
2/ Tình hình chính trị cuối thời Ngô.
- Năm 944 Ngô Quyềnmất, Dương Tam Khacướp ngôi, triều đìnhlục đục
- 950 Ngô Xương Vănlật đổ Dương Tam Khanhưng không quản lýđược đất nước
- Năm 965 Ngô XươngVăn chết, trong triềuxảy ra loạn 12 sứ quân
3/ Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước.
-Loạn 12 sứ quân ảnhhưởng xấu đến sảnxuất và đời sốngnhân dân, đất nướcchia cắt loạn lạc
- Nhà Tống có âm mưuxâm lược đất nước
* Quá trình thống nhấtđất nước
- Đinh Bộ Lĩnh lập căncứ ở Hoa Lư
- Liên kết với sứ quân
Trang 40- Kết luận.
GV hỏi: Vì sao Đinh Bộ Lĩnh lại dẹp
yên được loạn 12 sứ quân?
-Gv: + Nhân dân ủng hộ
+ có tài…
GV hỏi: Việc Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên
loạn 12 sứ quân có ý nghĩa như
Đánh dấu X vào câu trả lời đúng.
Câu 1: Khi Ngô Quyền mới lên ngôi đã có những việc làm
như thế nào?
Chọn đất đóng đô
Bỏ tiết độä sứ phong kiến phương Bắc
Cử các tướng có công coi giữ những nơi quan trọng
Tổ chức thi chọn người làm quan
Câu 2: Nguyên nhân tình trạng đất nước hỗn loạn thời Ngô?
Ngô Quyền mất con trai còn nhỏ
Các quan ngoại thích lộng quyền
Mâu thuẫn nội bộ
Nhân dân đói khổ
Câu 3: Hậu quả của loạn 12 sứ quân.?
Đất nước bị chia cắt, mỗi sứ quân chiếm giữ một vùng
Quân xâm lược phương Bắc
Mùa màng bị tàn phá
H: Loạn 12 sứ quân là gì?
H: Lý do vì sao Ngô Quyền lại chọn Cổ Loa làm kinh đô
4 Củng cố – Dặn dò:
Học bài và soạn bài mới
Bài 9: “ Nước Đại Cồ Việt thời Đinh Tiền Lê”
*1: Nhà Đinh đã làm gì để xây dựng đất nước?
*2: Bộ máy chính quyền Trung ương và địa phương thời TiềnLê?
*3: Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống củaLê Hoàn?
- -Thø ngµy th¸ng n¨m
Ký duyƯt