Dân Tộc Hoa I. Khái quát chung về dân tộc Hoa Theo thống kê của của cuộc điều tra dân số năm 2009 tổng số người Hoa ở việt nam là( 862.371).Được xếp hạng thứ sáu ,trong đó có khoảng 50% người sinh sống tại vùng Chợ Lớn của thành phố Hồ Chí Minh.Họ tập chung đông ở các khu trung tâm thương mại.Cư trú thành làng xóm, tạo thành khu vực đông đúc và gắn bó với nhau. Người Hoa sinh sống thành từng cụm dân cư và xem kẽ với người khơmer,người kinh từ lâu đời.Người Hoa ở miền Tây Nam Bộ sống chủ yếu ở nông thôn, một số tập trung sống ở xen kẽ ở ven biển và những thị trấn, thị cứ.
Trang 1Dân Tộc Hoa
I. Khái quát chung về dân tộc Hoa
- Theo thống kê của của cuộc điều tra dân số năm 2009 tổng số người Hoa ở việt nam là( 862.371).Được xếp hạng thứ sáu ,trong đó có khoảng 50% người sinh sống tại vùng Chợ Lớn của thành phố Hồ Chí Minh.Họ tập chung đông ở các khu trung tâm thương mại.Cư trú thành làng xóm, tạo thành khu vực đông đúc và gắn bó với nhau
Người Hoa sinh sống thành từng cụm dân cư và xem kẽ với người khơmer,người kinh từ lâu đời.Người Hoa ở miền Tây Nam Bộ sống chủ yếu ở nông thôn, một số tập trung sống ở xen kẽ ở ven biển và những thị trấn, thị cứ
Phần đông người Hoa ở các tỉnh : Cà Mau, Trà Vinh, Sóc Trăng, Kiên Giang là
có gốc từ Triều Châu thuộc tỉnh Quảng Đông ngày nay
6 Hoạt động kinh tế.
a - Nông nghiệp:
-Chủ yếu sống bằng nghề nông, lúa nước là đối tượng canh tác chính đối với vùng nông thôn Còn ở đô thị, thành phố họ chủ yếu buôn bán, dịch vụ,…
-Công cụ lao động sản xuất tốt, phù hợp với địa hình canh tác như: cày thon nhỏ phù hợp với sức kéo của trâu, bò; bừa 2 trâu kéo cùng với cuốc, liềm, sử dụng phân bón….đã đem lại năng suất lao động cao
b - Thủ công nghiệp:
-Thủ công nghiệp người Hoa khá phát triển
-Chủ yếu là tiểu thủ công nghiệp như: làm gốm, làm giấy súc, làm nhang …Ở vùng ven biển thì sống chủ yếu bằng nghề đánh cá, làm muối Trong kinh doanh luôn coi trọng chữ “tín”
c - Thương nghiệp (trao đổi hàng hóa) là hoạt động kinh tế chính của người
Hoa.buôn bán rât phong phú nhiều nghành nghề Như :thuốc bắc, hàng ăn, thu mua phế liệu kim loại, làm bánh, ướp cá khô.,…
II Văn hóa vật chất
Nhà ở cổ truyền của người Hoa ở Nam Bộ là nhà xây lợp ngói âm dương và thường có cổng cài then ngang.Những nhà khá giả thường có “trán tường” chạm hoa lá.cửa trang trí chữ hoạc treo đèn lồg trang trí với màu sắc sặc sỡ như đỏ hoạc vàng
Trang 2Nhà của cổ truyền của người Hoa có những đặc trưng mang dấu ấn của người phương bắc rất rõ rệt.kiểu nhà” hình cái ấn” rất điển hình Nhà thường có 5 gian đứng, không có chái.bộ khung với vì kèo đơn giản, tường xây bằng gạch một rất dày, mái lợp ngói âm dương Mặt bằng sinh hoạt nhà chính bao giờ cũng thụt hơn một chút tạo thành một cái hiên hẹp.chính giữa là nơi đặt bàn thờ tổ tiên, đồng thời còn là nơi tiếp khách Các gian bên đều có tường ngăn cách với nhau
Nhà người Hoa ở Sài Gòn Chợ lớn thường tập trung gần các cơ sở tín ngưỡng của các bang hội quanh các chùa Bà, Chùa Ông Nhà của người dân lao động vốn trật hẹp thiếu tiện nghi, lại có nhiều chức năng sử dụng ngoài để ở nhà còn là nơi sản xuất, giao dịch, để nguyên liệu, thành phẩm
Không gian bài trí từ ngoài vào trong với các bàn thờ thần thánh, tổ tiên, gia đình với các băng giấy màu đỏ viết chữ Hán ghi lời cầu nguyện, chúc mừng điều tốt lành như: “ xuất nhập bình an”, “nhất bảo vạn lợi” nổi bật giữa phòng khách là bàn thờ tổ tiên, dòng họ, thờ phật và các vị thần
Những người làm nghề nông thường sống thành thôn xóm.Làng thường ở ven chân núi, trong cánh đồng, trải dài trên bờ biển, giao thông thuận lợi.trong làng nhà ở
bố trí sát nhau theo dòng họ trong thành thị họ thường tập trung theo các khu phố riêng.đến nay nhà ở người Hoa có nhiều biến đổi tiếp thu văn hóa người dân vùng lân cận
1. Chùa, đình:
Nguồn gốc: các ngôi chùa đình đều được ra đời trước và sau thế kỉ 18
Quy mô: Các chùa đình của người Hoa lúc đầu quy mô nhỏ bé, đơn giản về sau được cải tạo và phát triển hoàn thiện tùy thuộc vào sự làm ăn, phát triển của cộng đồng tại các địa phương.Yếu tố tôn giáo tín ngưỡng chi phối mạnh mẽ đến cuộc sống sinh hoạt của người dân đặc biệt trong nhà ở và kiến trúc đình chùa
• Đặc điểm chung:
- Chùa thường được đặt ở khu vực đông dân cư, chưa thấy có cảnh quan riêng biệt, tách rời, xa nhà ở của người dân
Trang 3- Chùa thường được xây dựng theo lối chữ Quốc hay chữ Khẩu, có người gọi là “ Trái ấn” với các dãy nhà khép kín, vuông góc tạo không gian ở giữa gọi là sân trời “ Thiên tinh” để điều tiết ánh sáng, không khí, vừa kín đáo lại vừa thông thoáng
- Có thể nhận biết dễ dàng nhận ra chùa của người Hoa với màu đỏ hoặc màu hồng thắm, vì đối với người Hoa màu đỏ là màu của may mắn và hạnh phúc
- Các chùa Hoa được xây, lợp ngói, có viền bằng ngói óng men màu xanh thẫm
- Không gian chùa người Hoa thường có các bộ phận chủ yếu:
- Sân chùa: (tùy theo địa thế xây chùa mà sân chùa rộng hẹp khác nhau để mọi người
tập kết khi viếng chùa, biểu diễn nghệ thuật, để cây cảnh…)
- Cổng, cửa chùa: được chạm trổ công phu, phía sao cổng, cửa có bình phong tránh
nhìn thẳng vào chùa Trước cửa thường có 2 con kì lân(nếu thờ nữ thần hoặc văn thần) hoặc sư tử( nếu thờ nam thần và phái võ)
- Tiền điện: gian ở ngay sau khi bước vào cửa chùa, được bài trí thoáng đãng tờ quan
công,Thổ địa,Thần tài,
- Trung điện: là nơi bầy lư hương cỡ lớn bằng các chất liệu khác nhau tùy từng chùa
- Chính điện: là nơi thờ Quan công, Bà Thiên Hậu, Ngọc Hoàng, Thượng đế và các vị
thần tài, ông Bổn, Dược sư, Bà Thai Sinh, Ngũ hành, Nương Nương…
- Sân thiên tinh:tạo không khí trang nghiêm.
- Các hành lang và gian nhà phụ nối giữa các điện tạo lối đi trang nghiêm và tiện lợi khi mưa nắng
→ chùa đình của người Hoa là sự kết hợp của kĩ thuật xây dựng theo phong cách kiến trúc Trung Hoa, là sự kết hợp của nghệ thuật điêu khắc và của hội họa
3 Trang phục.
- Trang phục của người Hoa Nam Bộ có nhiều biến đổi theo thời gian và có sự giao thoa với trang phục người Kinh, nó thường được tái hiện trong các dịp lễ tết và hội hè
a Trang phục ngày thường:
của nam giới: Áo ngắn gọi là áo “xá xẩu” Áo có 2 vạt như áo cánh, tay lửng,
nút áo bằng vải, cài ở giữa, trong khi làm việc họ ít khi cài khuy Một loại quần đàn ông được gọi là “quần tiều”.Dài quá đầu gối một chút, ống rộng, thắt lưng bằng vải rút bỏ thòng lòng Một chiếc khăn rằn đôi khi là khăn bông vắt vai hoặc quấn quanh bụng dùng để lau mồ hôi khi nắng nóng hoặc làm việc.Vào dịp tết những người đàn
Trang 4ông hoa đứng tuổi thường mặc một chiếc áo dài màu đen hoặc xám, tay cầm quạt, đội
mũ chóp vải trùm đầu, chân mang giày vải, có người còn ngậm một tẩu thuốc
- Trang phục thường ngày của nữ giới: Áo ngắn, nút áo bên sườn phải kéo từ cổ
xuống, cổ áo hơi cao, tay áo quá khủy tay Quần của phụ nữ người Hoa ống hẹp, cao trên mắt cá chân
- Trong ngày lễ tết thường mặc một loại áo váy mà người Việt quen gọi là áo “xường
xám”, người Hoa gọi là “chuyền chỉ” Loại váy này thường đi với các loại trang sức
như: vòng cổ, vòng tay, bông tai tạo nên vẻ duyên dáng, trẻ trung Kiểu tóc đặc trưng của người phụ nữ bình dân là cắt tóc ngắn, để thẳng chấm tới vai, phía trước vén đường ngôi giữa và vén sau tai, cũng có khi họ búi sau gáy và cài trâm, ép xuống sát
da đầu Đi cùng bộ trang phục thường có chiếc khăn tay dùng để lau mồ hôi hay lau tay
- => nhìn chung bộ trang phục của người Hoa khá đặc trưng, gọn gàng, linh hoạt phù hợp với hoạt động lao động sản xuất
b Trang phục lễ cưới cổ truyền
- Cô dâu: mặc bộ áo cuới (xám khoành) màu đỏ bằng gấm thêu, dài chấm gối,
chiếc áo ngắn bằng gấm ngũ sắc, cổ đứng, xẻ giữa, nút thắt to, tay áo dài và rộng để
lộ chiếc áo trắng bên trong Toàn bộ áo và xiêm được thêu nổi hình phụng “phùng
xám”(áo phụng) thêu hình rồng phượng tượng trưng cho sự hài hòa âm dương Màu
đỏ đối với ng Hoa tượng trưng cho sự may mắn ,sức khỏe và xua đuổi tà ma
Cô dâu còn đội thêm chiếc mũ cưới (mũ phụng), gồm hình chim phượng với các bông nhung đỏ đung đưa theo bước chân, phía trước mũ có chiếc rèm thưa bằng hạt châu để che mặt Chân đi hài bọc gấm hoặc nhung thêu hoa
- Áo của chú rể thêu rồng gọi là “lùng xám”(áo rồng) Trang phục là bộ xiêm
và áo bằng gấm xanh, dệt chữ thọ hay chữ phúc Áo kiểu thường dài, cổ áo cao, tay dài và rộng,cài cúc ở sườn phải hoặc ở giữa Bên trong mặc áo trắng, trên đầu đội mũ quả bí hoặc mũ dưa hấu màu xanh sậm,chân di hài bọc gấm Giữa ngực chú rể có đính 1 bông hoa vải to màu đỏ, các dải dây buộc chéo vào người Cũng có khi chú rể không cài hoa mà khoác bên ngoài áo dài 1 chiếc áo ngắn không tay,xẻ giữa gọi là
“mạ hoa”
Trang 5Nhìn chung trang phục người Hoa Nam Bộ vẫn còn giữ đk những nét đẹp truyền thống và mang đậm dấu ấn của cư dân buôn bán, luôn cầu tài, cầu may mắn và niềm tin vào tín ngưỡng sâu trong tâm thức
c Trang phục lễ tết:
Phụ nữ các dịp lễ tết thường mặc “ Xườn Xám” thường là màu đỏ, thêu hoa, cộc tay , xẻ tà dưới chân Loại áo này thường đi với các loại trang sức; vòng cổ, vòng tay, bông tai
- Người lớn tuổi thường mặc áo dài màu xám hoặc đen đội mũ chóp vải trùm đầu, đi giày vải, miệng ngậm tẩu thuốc.Màu sắc trang phục cho lễ hội thường sặc sỡ,
đỏ thể hiện sự may mắn, hạnh phúc
d Trang sức:
Phụ nữ thích dùng đồ trang sức đặc biệt là vòng tay bằng đồng, vàng, đá, ngọc….đeo bông tai, dây chuyền, nhẫn.Đàn ông thích bịt răng vàng và xem như một lối trang sức
4 Ẩm thực
• Đồ ăn
Mỗi dân tộ lại có một phong thái, đặc trưng ẩm thực riêng, đối với Người Hoa nổi tiếng với các món ăn ngon miệng được nhiều người công nhận, kĩ thuật nấu ăn giỏi và có sở thích ăn món ăn xào mỡ với gia vị như vịt quay, heo quay cả con và thịt
xá xíu.Lương thực chính của người Hoa là gạo nhưng người Hoa thích dùng những thực phẩm chế biến từ bột gạo và bột mì như:mì vằn thắn, hủ tiếu, , bánh bao
Ví dụ:
+ Sủi cảo: nhân được làm từ tôm, thịt lợn, các loại rau…băm nhuyễn với nhau
và trộn gia vị cho vừa phải Nhân sau khi chuẩn bị xong được cho vào một lát bánh mỏng, làm bằng bột mì để gói hoành thánh, gói lại theo hình bán nguyệt và đem luộc Được chế biến theo nhiều cách như ăn nước , hấp hay chiên
+ Hủ tiếu: Được làm từ thịt nạc heo, thịt bằm heo, tôm, cật, trứng cút, mực
khô….Dùng kèm với các loại rau giá, tần ô, hẹ và gia vị
+ Mỳ vằn thắn: Sợi mỳ được làm từ bột và trứng, sau đó được cán mỏng nên
sợi mỳ vừa dai vừa giòn, lại giữ được màu vàng ươm, luộc chín tới không bị nát mà
Trang 6vẫn giữ được đọ dai vừa phải Nước dùng đậm vừa phải, nếu muốn ăn nhạt thì có thể thêm chanh, ăn cay thì đã có ớt thái nhỏ, không cần phải dùng thêm tương ớt Ngoài
lá hẹ đúng vị, bát mỳ còn có thêm rau cải cúc chần sơ qua.Ngoài ra còn một miếng bì lợn dày, mềm mềm, rất dễ ăn Và có thể ăn thêm quẩy, quẩy giòn giòn ngâm vào nước mỳ dai dai, khá thú vị
Thịt xá xíu: là một loại thịt heo quay hoặc nướng, xuất phát từ Quảng Đông
Thịt heo bỏ xương,ướp gai vị, xỏ ghim rồi đem nướng trên lửa Thịt thường dùng là thịt vai, ướp mật ong, ngũ vị hương, xì dầu, chao, tương đen, phẩm màu đỏ, rượu Thịt xá xíu có thể dùng làm nhân bánh bao hoặc có thể ăn với rất nhiều thứ khác nhau, ngoài cơm ra thì có thể kẹp bánh mỳ hoặc nấu với các loại mỳ, đặc biệt là mỳ vằn thắn.Các dịp lễ tết họ thường làm nhiều loại bánh rất ngon, hấp dẫn về hình thức
Thức uống: Thức uống cũng dược người Hoa đặc biệt quan tâm vì ngoài chức năng giải khát còn là loại thuốc mát bồi dưỡng “ lục phủ ngũ tạng”.Các loại trà, sâm, nước đắng, nước hoa cúc…là những thứ giải khát thong dụng trong gia đình.Nam giới cũng dùng rượu trong các dịp lễ tết, hội hè…
Hút :Thuốc lá được nhiều người hút, kể cả phụ nữ nhất là những người có tuổi.
III Văn hóa phi vật thể
1. Ngữ hệ, ngôn ngữ, tên gọi khác.
- Dân tộc Hoa thuộc ngữ hệ Hán – Tạng và thuộc nhóm Hoa.Ngôn ngữ: gồm 5 nhóm chính là tiếng Quảng Đông, Triều Châu, Hải Nam, Phúc Kiến, Khách Gia Vì vậy tiếng nói của các nhóm ngôn ngữ thường khác nhau
Người Hoa ở Nam Bộ vẫn giữ được ngôn ngữ chữ viết của dân tộc vì họ mở trường lớp dạy chữ và có tập quán thờ chữ mong muốn điều tốt lành
2. Tôn giáo tín ngưỡng.
Tín ngưỡng của người Hoa rất đa dạng, phong phú về cả nội dung và hình thức.Tín ngưỡng là chỗ dựa về tinh thần của cộng đồng gia đình giúp cho họ tự tin,trụ vững và phát triển trong quá trinhfdi dân từ Trung Quốc về phương nam và trở thành
1 trong những chủ nhân của vùng Nam bộ.Đặc điểm nổi trội trong tín ngưỡng người Hoa là sự thờ cúng các vị thần: mỗi loại thần có các nghi thức thờ cúng khác nhau với
Trang 7mong muốn được che chở, phù hộ trong cuộc sống của gia đình, dòng họ và cộng đồng Sự thờ cúng trong gia đình:trong gia đình người Hoa có nhiều điểm thờ cúng
và có hình thức thờ cúng khác nhau
+ Thờ Thiên (trời): vị thần tối cao về quyền lực Hàng ngày gia chủ thắp
hương lạy tạ trời đất cầu bình yên
+ Thờ thần Cửa (môn thần): thần trông coi cửa ngõ không ma quỷ vào nhà,
không có bàn thờ chỉ thắp nhang vào buổi tối, trên cửa treo gương bát quái
+ Thờ thần Thổ công (Ông Địa): là thần cai quản mảnh đất gia chủ bình an,
thịnh vượng
+ Thần Tài: là thần giúp cho gia đình có thu nhập và may mắn trong buôn bán
sản xuất
+ Thờ cúng tổ tiên: người Hoa quan niệm người thân trong gia đình tuy đã
khuất nhưng linh hồn vẫn ở bên cạnh con cháu Thờ cúng tổ tiên cũng là để tỏ lòng hiếu thảo của con cháu cầu mong tổ tiên phù hộ bình an Bàn thờ đặt nơi quan trọng nhất trong phòng khách.Trên bàn thờ đặt bài vị của những người đã khuất ghi rõ họ tên năm sinh năm mất Người Hoa cũng giỗ người mất vào đúng ngày qua đời do con trưởng thực hiện
+ Thờ Thần Bếp (Táo quân): thần quản lý công việc nội trợ gia đình Ngày
23 tháng Chạp, gia chủ tổ chức lễ cúng tiễn đưa (bằng cá chép).Đêm 30 thì thần Bếp quay lại gia chủ
+ Sự thờ cúng trong dòng họ: là sự thờ cúng của những người cùng bà con
huyết thoongs với nhau.Mỗi dòng họ có một từ đường- nơi thờ cúng chungcuar các thành viên Hàng năm quy định một ngày tụ tâp để làm lễ cúng Kinh phí do các thành viên tự đóng góp và cử người trông coi từ đường
- Sự thờ cúng trong cộng đồng:Người Hoa ở Nam Bộ có hàng trăm cơ sở thờ
cúng.Nơi thờ cúng là các miếu, đình, điện,hội quán…do các nhóm người Hoa tự tổ chức xây dựng Các cơ sở này thường đa chức năng ngoài yếu tố tín ngưỡng còn mang tính sinh hoạt xã hội, văn hóa, nơi làm việc của Ban quản lý cộng đồng trường học và thư viện
Trang 8- Đối tượng thờ cúng rất đa dạng : Thờ Bà Thiên Hậu, thờ Ông Bổn, Quan Công, Ngọc Hoàng, Phật Bà Quan Âm, Khổng Tử, Lão Tử, Thành Hoàng…
- Sự thờ cúng tổ sư các nghề: Thờ các vị tổ nghề hay sư tổ các nghề là đặc điểm của người Hoa và một số nước phương đông, là nết văn hóa dân gian trong ứng
xử đối với tiền nhân của những người làm một nghề cụ thể trong xã hội Việc thờ cúng vừa tỏ lòng biết ơn vừa cầu mong sự phù hộ cho công việc hành nghề của thế hệ hiện tại may mắn thuận lợi
• Tôn giáo: Người Hoa ở Nam Bộ chủ yếu theo một số tôn giáo là Phật giáo đại thừa, Đạo giáo, Khổng giáo, 1 lượng nhỏ theo Công giáo và đạo Tin lành
+ Phật giáo: theo người Hoa vào Nam Bộ từ những thế kỷ trước, người Hoa
tập trung xây dựng miếu thờ và sau đó xây chùa riêng (chùa Giác Lâm ở tp HCM) 60 của tk XX thành lập “Hội Phật giáo người Hoa”
Kiến trúc chùa ở Nam bộ khá phức tạp vì liên quan đến địa điểm xây dựng có nhiều nét chung của người hoa là thường có màu hồng đổ thẫm cổng lợp ngói màu và kiến trúc theo lối chữ tam…
Tu sĩ trong chùa người Hoa rất ít các thử thách để trở thành tăng ni không phù hợp với tập quán người Hoa
Trong năm các chùa thường tổ chức các ngày lễ hội chính:Phật đản 15-4 âm lịch, Vu lan 7-7 âm lịch,và các ngày vía ngày tưởng niệm…
Chùa người Hoa còn là nơi hoạt động từ thiện của cộng đồng
+ Đạo giáo : có nguồn gốc từ Trung Hoa, thờ Lão Tử, cơ sở thờ tự duy nhất là
« khánh vân nam viện « đây là công trình kiến trúc tôn giáo có diện tích 2000m2
Lễ lớn nhất là lễ Lữ tổ 14-4 âm lịch với sự tham gia của đông đảo các đạo sĩ và
bà con
+ Thiên chúa giáo : du nhập vào khoảng TK XIX, có 4 nhà thờ do người Hoa
xây dựng : Cha Tam, Đức Bà Hòa Bình, Phú Thọ Hào, Guise Hàng ngày bà con đén nhà thờ nghe giảng kinh và làm lễ cầu nguyện
Hiện nay thiên chúa giáo người Hoa nằm trong khuôn khổ điều hành của « giáo hội thiên chúa giáo Việt Nam »
Trang 9+ Tin lành : tiếp thu từ người Việt, khoảng TK XX Ở TPHCM có 8 hội Tin
lành, mỗi hội có Ban cán sự, nhiệm kỳ 2 năm Chủ nhật hàng tuần các tín đồ đến nhà thờ làm lễ và nghe giảng kinh thánh, cầu nguyện.đạo tin lành có nhiều điều kiêng kỵ tuy nhiên người Hoa vẫn có bàn thờ chúa và tổ tiên k chỉ đến nhà thờ mà còn đến các đền miếu khác tham dự
Kết luận :Tín ngưỡng tôn giáo người Hoa phản ánh đời sống tinh thần khi đến
miền đất mới với không ít khó khăn trong công cuộc sinh tồn và phát triển các vị thần linh vừa là nhu cầu đời sống tâm linh vừa là ước nguyện của công đồng về cuộc sống tốt đẹp
• Lễ hội.
- Tết nguyên đán: tết đón chào một năm mới, cầu mong một năm làm ăn
thuận lợi, phát đạt hơn năm cũ Mọi người trong gia đình, dòng họ, cộng đòng thăm hỏi sức khỏe lẫn nhau: làm đồ cúng trời đất, tổ tiên, thần linh; tổ chức các cuộc vui chơi; viết nhiều câu chúc bằng chữ Hán trên giấy đỏ, cầu mong sự may mắn trong gia đình, đền miếu, chùa Đây là dịp mọi người trong gia đình đoàn tụ sau một năm làm
ăn xa cách hay ở gần Trước đây, người Hoa ăn tết này kéo dài từ hết tháng Chạp năm
cũ đến qua tết Nguyên tiêu (15 tháng giêng năm sau), nay thì cũng chỉ dành cho 3 ngày đầu năm
-> Khuya 22, rạng 23 tháng Chạp người Hoa cúng ông Táo
-> Chiều 30 trong bữa cơm tất niên mọi thành viên trong gia đình đều phải tề tựu đông đủ để cùng nhau đón những giây phút thiêng liêng nhất đầu năm mới
->Mùng 1 tết, ông bà, con cháu mặc quần áo lộng lẫy, tề tựu đông đủ tại từ đường của dòng tộc chúc tết và mừng tuổi nhau bằng những phong bao lì xì màu đỏ (màu may mắn)
-> Mùng 2, ngày “khai niên”, con cháu tụ họp đông đủ, quây quần, đó là ước mong gia đình được vui vầy, hạnh phúc thịnh vượng Người Hoa cúng thần tài và khai trương buôn bán Lễ cúng gồm: 1 con gà trống luộc, cải xà lách (sinh tài), rau cần (cần mẫn) và hành lá (hanh thông)
-> Mùng 3, mọi người thăm viếng bạn bè, chúc tết, rủ nhau du xuân và chúc tết thầy cô
Trang 10- Tết nguyên tiêu: tổ chức vào rằm tháng giêng (âm lịch) hàng năm Đây là tết
đón ngày trăng rằm đầu tiên của một năm được người Hoa rất coi trọng đôi khi kéo dài nhiều ngày và ăn lớn hơn cả tết nguyên đán Dịp này người Hoa đến chùa rất đông mang các thứ lễ vật, hoa quả hoặc vịt, lợn (heo) quay nguyên cả con để lễ cúng cầu mong một năm mọi sự tốt lành, binh an, thịnh vượng Trong sân chùa, trên đường phố tổ chức các hội múa lân, hát kịch (còn gọi là hát Tiều, hát Quảng, …) Thu hút nhiều người xem
- Tết thanh minh: tổ chức từ giữa đến cuối tháng 3 âm lịch, là dịp tiết trời
trong sáng, mát mẻ nhất trong năm Trong dịp này ngoài lễ vật cúng gia tiên, người Hoa tổ chức lễ Tảo mộ và hội Đạp thanh
-> Lễ Tảo mộ: diễn ra trong 2, 3 ngày vào dịp này ở các nghĩa trang Nhiều người đi dắp, tôn tảo mộ, thắp hương cho tổ tiên hay lập am chúng sinh,…bày các món ăn thường là thịt dê hay thịt ngỗng lên mộ cúng người đã khuất
->Hội Đạp thanh: có nghĩa là người đi tảo mộ đông đạp lên cỏ xanh ở bãi tha
ma hay nghĩa địa Đây cũng là dịp khách đi trẩy hội, áo quần ngựa xe du xuân, nhất là trai gái làm quen, kết bạn bằng hữu hay nhân duyên
- Tết Đoan ngọ: tổ chức vào giờ Ngọ ngày mùng 5/5 âm lịch Người Hoa còn
gọi tết này là Tết trừ sâu bọ.Có người trong dịp này đi hái các loại lá cây nấu nước uống với lòng tin sẽ trừ tà ma, độc hại hoặc treo một bó lá cây trước nhà trừ tà ma xâm hại
- Tết Trùng nguyên: tổ chức vào 15/7 âm lịch Vào dịp này các tội nhân ở cõi
âm được tha tội một ngày, nên dân gian làm lễ cúng gia tiên và cúng chúng sinh
- Tết Trung thu: tổ chức vào 15/8 âm lịch (còn gọi là tết Trông trăng) dành
cho trẻ em Các gia đình, cộng đồng tổ chức cúng trăng, cúng gia tiên; tổ chức vui chơi với các trò múa lân, rước đèn lồng
- Tết Trùng cửu: tổ chức vào mùng 9/9 âm lịch hàng năm để chào đón mùa
thu mát mẻ
- Tết Đông chí: thường được tổ chức vào giữa tháng 12 âm lịch để cúng chúa
ma, thần sông biển,…cầu giúp đỡ người nghèo làm ăn khá giả
Văn học dân gian.