Dân Tộc Hoa I. Khái quát chung về dân tộc Hoa 1. Dân Số Theo thống kê của của cuộc điều tra dân số năm 2009 tổng số người Hoa ở việt nam là( 862.371). Được xếp hạng thứ sáu ,trong đó có khoảng 50% người sinh sống tại vùng Chợ Lớn của thành phố Hồ Chí Minh. Họ tập chung đông ở các khu thương mại trong quận 5;11 (khoảng 45% dân số mỗi quận).
Trang 1Dân Tộc Hoa
I Khái quát chung về dân tộc Hoa
1 Dân Số
- Theo thống kê của của cuộc điều tra dân số năm 2009 tổng số người Hoa ở việt nam là( 862.371) Được xếp hạng thứ sáu ,trong đó có khoảng 50% người sinh sống tại vùng Chợ Lớn của thành phố Hồ Chí Minh Họ tập chung đông ở các khu thương mại trong quận 5;11 (khoảng 45% dân số mỗi quận)
2 Địa bàn cư trú
- Người Hoa ở Việt Nam có số dân (862.371) người có mặt tại tất cả 63 tỉnh,Thành phố người Hoa cứ trú tập trung tại Thành Phố Hồ Chí Minh (414.045) người, chiếm 50.3% tổng số người Hoa ở Việt Nam, Đồng Nai (95,162) người, Sóc Trăng (64.910) người, Kiên Giang (29,850) ,Bạc Liêu (20.082) người, Bình Dương (18.783) người, Bắc Giang (18.539) người
- Cư trú thành làng xóm, tạo thành khu vực đông đúc và gắn bó với nhau
3 Nguồn gốc
- Người Hoa vào Việt Nam vào thế kỷ thứ III TCN
- Đến thế kỷ thứ XIX người Pháp tạo điều kiện cho người hoa vào định cư ở Sài Gòn, Chợ lớn
- Năm 1949 một số người Hoa chạy sang Việt nam khi quốc dân đảng thua ở lục địa
4 Ngôn ngữ
Nhóm ngôn ngữ chính: Quảng Đông ,Triều Châu ,Phúc Kiến,Hải Nam Phần lớn người Hoa đều nói được tiếng Khơmer và tiếng Việt và cũng không phân biệt tộc người trong hôn nhân
5 Lịch Sử hình thành
Người Hoa là tên gọi chính thức của dân tộc được Đảng, Nhà nước và quốc hội ta công nhận Người Hoa còn có tên gọi khác như Hán,Triều Châu , Phúc Kiến, Quảng Đông, Hải Nam Đó là những công dân Việt Nam có nguồn góc từ Trung Quốc đã di cư và sống hòa hợp với các dân tộc Viêt Nam từ lâu đời, đó là những người có quan hệ gắn bó với lịch sử khai phá đồng bằng Sông Cửu Long, với cuộc đấu tranh chống áp bức và bóc lột, chống xâm lược ở Nam Bộ, Người Hoa sinh sống thành từng cụm dân cư và xem kẽ
Trang 2với người khơmer, người kinh từ lâu đời Người Hoa ở miền Tây Nam Bộ sống chủ yếu
ở nông thôn, một số tập trung sống ở xen kẽ ở ven biển và những thị trấn, thị cứ
Phần đông người Hoa ở các tỉnh : Cà Mau, Trà Vinh, Sóc Trăng, Kiên Giang là có gốc từ Triều Châu thuộc tỉnh Quảng Đông ngày nay
Căn cứ theo quê hương xuất phát Người Hoa còn có hai tên gọi phân biệt.Người Triều (tức là Triêu Châu) và người Quảng ( tức là Quảng Đông)
6 Hoạt động kinh tế.
a - Nông nghiệp:
-Chủ yếu sống bằng nghề nông, lúa nước là đối tượng canh tác chính đối với vùng nông thôn Còn ở đô thị, thành phố họ còn buôn bán, dịch vụ,…
-Công cụ lao động sản xuất tốt, phù hợp với địa hình canh tác như: cày thon nhỏ phù hợp với sức kéo của trâu, bò; bừa 2 trâu kéo cùng với cuốc, liềm, sử dụng phân bón….đã đem lại năng suất lao động cao
b - Thủ công nghiệp:
-Thủ công nghiệp người Hoa khá phát triển
-Chủ yếu là tiểu thủ công nghiệp như: làm gốm (Sông Bé, Đồng Nai), làm giấy súc, làm nhang (TPHCM),…Ở vùng ven biển thì sống chủ yếu bằng nghề đánh cá, làm muối (Quất Đồng) Trong kinh doanh luôn coi trọng chữ “tín”
c - Thương nghiệp (trao đổi hàng hóa) là hoạt động kinh tế chính của người Hoa.
II Văn hóa vật thể
1 Nhà cửa:
Nhà ở cổ truyền của dân tộc hoa ở Nam Bộ là nhà xây lợp ngói âm dương và thường có cổng cài then ngang Những nhà khá giả thường có “ trán tường” chạm hoa lá Của trang trí chữ hoặc treo đèn lồng trang trí bằng màu vàng và màu đỏ với màu sắc sặc sỡ…
- Nhà cửa Nhà cổ truyền của người Hoa có những đặc trư*ng mang dấu ấn của người phư*ơng Bắc rất rõ Kiểu nhà "hình cái ấn" là rất điển hình Nhà hình cái ấn của người Hoa bên Trung Quốc Nhà thường năm gian đứng (không có chái) Bộ khung với vì kèo
Trang 3đơn giản, t*ường xây gạch một rất dày (30-40cm) mái lợp ngói âm d*ương Mặt bằng sinh hoạt: nhà chính bao giờ cũng thụt vào một chút tạo thành một cái hiên hẹp Gian chính giữa là nơi đặt bàn thờ tổ tiên, đồng thời còn là nơi tiếp khách Các gian bên đều
có t*ường ngăn cách với nhau Đến nay nhà người Hoa đã có nhiều thay đổi: có một số kiểu nhà là biến dạng của nhà cổ truyền Như*ng cũng có những kiểu nhà, người Hoa tiếp thu của người Tày hay người Việt Ở Quảng Ninh, một số cư* dân Hoa chuyên đánh
cá ven biển thuyền đồng thời cũng là nhà Riêng đồng bằng sông Cửu Long, người Hoa còn có nhà sàn
- Nhà người hoa ở Sài Gòn Chợ Lớn thường tập chung ở các sở tín ngưỡng của các bang, hội quanh các Chùa Bà, chùa Ông Nhiều nơi ở sâu trong các ngõ, hẻm thiếu ánh sáng Nhà của người dân lao động vốn chật hẹp, thiếu tiện nghi, lại có nhiều chức năng
sử dụng ngoài để ở nhà còn có chức năng sản xuất, giao dịch ,để nguyên liệu, thành phẩm
Người ta dễ phân biệt nhà người hoa với nhà người kinh bởi yếu tố tín ngưỡng và nàu đỏ trang trí cửa nhà cũng hư cách bài trí từ ngoài vào trong với các bàn thờ thần thánh, tổ tiên, gia đình, với các băng giấy màu đỏ viết chữ hán ghi lời cầu nguyện,chúc mừng điều tốt lành
- những người làm nghề nông thường sống thành thôn xóm Làng thường ở ven chân núi, trong cánh đồng, trải dài trên bờ biển, gần nguồn nước, giao thông thuận tiện Trong làng, nhà ở bố trí sát nhau theo dòng họ Ở thành thị họ thường sống tập trung trong các khu phố riêng Nhà thường xây bằng đá, gạch mộc hay trình đất, lợp ngói máng hay lá quế, lá tre, phên lứa Nổi bật trong nhà ở là các bàn thờ tổ tiên, dòng họ, thờ Phật và các vị thần cùng các câu đối, liễn, các giấy hồng chữ Hán với nội dung cầu phúc, cầu lợi, cầu bình yên
2 Chùa, đình:
Nguồn gốc: các ngôi chùa đình đều được ra đời trước và sau thế kỉ 18
Quy mô: Các chùa đình của người Hoa lúc đầu quy mô nhỏ bé, đơn giản về sau được cải tạo và phát triển hoàn thiện tùy thuộc vào sự làm ăn, phát triển của cộng đồng tại các địa phương
Đặc điểm chung:
- Chùa thường được đặt ở khu vực đông dân cư, chưa thấy có cảnh quan riêng biệt, tách rời, xa nhà ở của người dân
Trang 4- Chùa thường được xây dựng theo lối chữ Quốc hay chữ Khẩu, có người gọi là “ Trái ấn” với các dãy nhà khép kín, vuông góc tạo không gian ở giữa gọi là sân trời
“ Thiên tinh” để điều tiết ánh sáng, không khí, vừa kín đáo lại vừa thông thoáng
- Có thể nhận biết dễ dàng nhận ra chùa của người Hoa với màu đỏ hoặc màu hồng thắm, vì đối với người Hoa màu đỏ là màu của may mắn và hạnh phúc
- Các chùa Hoa được xây, lợp ngói, có viền bằng ngói óng men màu xanh thẫm
- Không gian chùa người Hoa thường có các bộ phận chủ yếu:
- Sân chùa: (tùy theo địa thế xây chùa mà sân chùa rộng hẹp khác nhau để mọi
người tập kết khi viếng chùa, biểu diễn nghệ thuật, để cây cảnh…)
- Cổng, cửa chùa: được chạm trổ công phu, phía sao cổng, cửa có bình phong
tránh nhìn thẳng vào chùa Trước cửa thường có 2 con kì lân(nếu thờ nữ thần hoặc văn thần) hoặc sư tử( nếu thờ nam thần và phái võ)
- Tiền điện: gian ở ngay sau khi bước vào cửa chùa, được bài trí thoáng đãng tờ
quan công,Thổ địa,Thần tài,
- Trung điện: là nơi bầy lư hương cỡ lớn bằng các chất liệu khác nhau tùy từng chùa
- Chính điện: là nơi thờ Quan công, Bà Thiên Hậu, Ngọc Hoàng, Thượng đế và các
vị thần tài, ông Bổn, Dược sư, Bà Thai Sinh, Ngũ hành, Nương Nương…
- Sân thiên tinh:tạo không khí trang nghiêm.
- Các hành lang và gian nhà phụ nối giữa các điện tạo lối đi trang nghiêm và tiện lợi khi mưa nắng
→ chùa đình của người Hoa là sự kết hợp của kĩ thuật xây dựng theo phong cách kiến trúc Trung Hoa, là sự kết hợp của nghệ thuật điêu khắc và của hội họa
3 Trang phục.
- Trang phục của người Hoa Nam Bộ có nhiều biến đổi theo thời gian và có sự giao thoa với trang phục người Kinh, nó thường được tái hiện trong các dịp lễ tết và hội hè
a Trang phục ngày thường:
- Trang phục của nam giới: Áo ngắn gọi là áo “xá xẩu” Áo có 2 vạt như áo cánh,
tay lửng, nút áo bằng vải, cài ở giữa, trong khi làm việc họ ít khi cài khuy Một loại quần đàn ông được gọi là “quần tiều” Dài quá đầu gối một chút, ống rộng, thắt lưng bằng vải rút bỏ thòng lòng Một chiếc khăn rằn đôi khi là khăn bông vắt vai hoặc quấn quanh bụng dùng để lau mồ hôi khi nắng nóng hoặc làm việc
- Vào dịp tết những người đàn ông hoa đứng tuổi thường mặc một chiếc áo dài màu đen hoặc xám, tay cầm quạt, đội mũ chóp vải trùm đầu, chân mang giày vải, có người còn ngậm một tẩu thuốc
Trang 5- Trang phục nữ giới: Áo ngắn, nút áo bên sườn phải kéo từ cổ xuống, cổ áo hơi
cao, tay áo quá khủy tay Quần của phụ nữ người Hoa ống hẹp, cao trên mắt cá chân
- Trong ngày lễ tết thường mặc một loại áo váy mà người Việt quen gọi là áo
“xường xám”, người Hoa gọi là “chuyền chỉ” Loại váy này thường đi với các
loại trang sức như: vòng cổ, vòng tay, bông tai tạo nên vẻ duyên dáng, trẻ trung Kiểu tóc đặc trưng của người phụ nữ bình dân là cắt tóc ngắn, để thẳng chấm tới vai, phía trước vén đường ngôi giữa và vén sau tai, cũng có khi họ búi sau gáy và cài trâm, ép xuống sát da đầu Đi cùng bộ trang phục thường có chiếc khăn tay dùng để lau mồ hôi hay lau tay
b Trang phục lễ cưới cổ truyền
- Cô dâu: mặc bộ áo cuới (xám khoành) màu đỏ bằng gấm thêu, dài chấm gối, chiếc áo
ngắn bằng gấm ngũ sắc, cổ đứng, xẻ giữa, nút thắt to, tay áo dài và rộng để lộ chiếc áo
trắng bên trong Toàn bộ áo và xiêm được thêu nổi hình phụng “phùng xám”(áo phụng)
Trang 6+ Cô dâu còn đội thêm chiếc mũ cưới (mũ phụng), gồm hình chim phượng với các bông nhung đỏ đung đưa theo bước chân, phía trước mũ có chiếc rèm thưa bằng hạt châu để che mặt
+ Chân đi hài bọc gấm hoặc nhung thêu hoa
- Áo của chú rể thêu rồng gọi là “lùng xám”(áo rồng) Trang phục là bộ xiêm và áo
bằng gấm xanh, dệt chữ thọ hay chữ phúc Áo kiểu thường dài, cổ áo cao, tay dài
và rộng,cài cúc ở sườn phải hoặc ở giữa Bên trong mặc áo trắng, trên đầu đội mũ quả bí hoặc mũ dưa hấu màu xanh sậm,chân di hài bọc gấm Giữa ngực chú rể có đính 1 bông hoa vải to màu đỏ, các dải dây buộc chéo vào người Cũng có khi chú
rể không cài hoa mà khoác bên ngoài áo dài 1 chiếc áo ngắn không tay,xẻ giữa gọi
là “mạ hoa”
c Trang phục lễ tết:
- Phụ nữ các dịp lễ tết thường mặc “ Xườn Xám” thường là màu đỏ, thêu hoa, cộc tay , xẻ tà dưới chân Loại áo này thường đi với các loại trang sức; vòng cổ, vòng tay, bông tai
- Người lớn tuổi thường mặc áo dài màu xám hoặc đen đội mũ chóp vải trùm đầu,
đi giày vải, miệng ngậm tẩu thuốc
d Trang sức:
Phụ nữ thích dùng đồ trang sức đặc biệt là vòng tay bằng đồng, vàng, đá,
ngọc….đeo bông tai, dây chuyền
Đàn ông thích bịt răng vàng và xem như một lối trang sức
4 Ẩm thực
Đồ ăn
- Người Hoa nổi tiếng với các món ăn ngon miệng được nhiều người công nhận,
kĩ thuật nấu ăn giỏi và có sở thích ăn món ăn xào mỡ với gia vị như vịt quay, heo quay cả con và thịt xá xíu
- Lương thực chính của người Hoa là gạo nhưng người Hoa thích dùng những thực phẩm chế biến từ bột gạo và bột mì như : mì vằn thắn, hủ tiếu, , bánh bao
Trang 7Ví dụ:
+ Sủi cảo: nhân được làm từ tôm, thịt lợn, các loại rau…băm nhuyễn với nhau và
trộn gia vị cho vừa phải Nhân sau khi chuẩn bị xong được cho vào một lát bánh mỏng, làm bằng bột mì để gói hoành thánh, gói lại theo hình bán nguyệt và đem luộc Được chế biến theo nhiều cách như ăn nước , hấp hay chiên
+ Hủ tiếu: Được làm từ thịt nạc heo, thịt bằm heo, tôm, cật, trứng cút, mực
khô….Dùng kèm với các loại rau giá, tần ô, hẹ và gia vị Ba món hủ tiếu tiêu biểu là: Hủ tiếu Nam Vang, Mĩ Tho, Sa Đéc
+ Mỳ vằn thắn: Sợi mỳ được làm từ bột và trứng, sau đó được cán mỏng nên sợi
mỳ vừa dai vừa giòn, lại giữ được màu vàng ươm, luộc chín tới không bị nát mà vẫn giữ được đọ dai vừa phải Vằn thắn mềm, có nhân là tôm tươi giã nhỏ, nấm hương và thịt, được gói trong một lớp bột mỳ Để bát mỳ ngon hơn, đầu bếp cho thêm một phần tư quả trứng luộc, một con tôm tươi cỡ 2 ngón tay, thịt xá xíu thái mỏng, nấm hương và cả một miếng gan lợn luộc Nước dùng đậm vừa phải, nếu muốn ăn nhạt thì có thể thêm chanh, ăn cay thì đã có ớt thái nhỏ, không cần phải dùng thêm tương ớt Ngoài lá hẹ đúng vị, bát mỳ còn có thêm rau cải cúc chần sơ qua Ngoài ra còn một miếng bì lợn dày, mềm mềm, rất dễ ăn Và có thể ăn thêm quẩy, quẩy giòn giòn ngâm vào nước mỳ dai dai, khá thú vị
Thịt xá xíu: là một loại thịt heo quay hoặc nướng, xuất phát từ Quảng Đông
(Trung Quốc) Thịt heo bỏ xương,ướp gai vị, xỏ ghim rồi đem nướng trên lửa Thịt thường dùng là thịt vai, ướp mật ong, ngũ vị hương, xì dầu, chao, tương đen, phẩm màu đỏ, rượu Thịt xá xíu có thể dùng làm nhân bánh bao hoặc có thể ăn với rất nhiều thứ khác nhau, ngoài cơm ra thì có thể kẹp bánh mỳ hoặc nấu với các loại
mỳ, đặc biệt là mỳ vằn thắn
- Các dịp lễ tết họ thường làm nhiều loại bánh rất ngon, hấp dẫn về hình thức Thức uống: Thức uống cũng dược người Hoa đặc biệt quan tâm vì ngoài chức năng giải khát còn là loại thuốc mát bồi dưỡng “ lục phủ ngũ tạng” Các loại trà, sâm, nước đắng, nước hoa cúc…là những thứ giải khát thong dụng trong gia đình Nam giới cũng dùng rượu trong các dịp lễ tết, hội hè…
Hút :Thuốc lá được nhiều người hút, kể cả phụ nữ nhất là những người có tuổi.
Trang 8III Văn hóa phi vật thể
1 Ngữ hệ, ngôn ngữ, tên gọi khác.
- Dân tộc Hoa thuộc ngữ hệ Hán – Tạng và thuộc nhóm Hoa
- Ngôn ngữ: gồm 5 nhóm chính là tiếng Quảng Đông, Triều Châu, Hải Nam, Phúc Kiến, Khách Gia Vì vậy tiếng nói của các nhóm ngôn ngữ thường khác nhau Người Hoa ở Nam Bộ vẫn giữ được ngôn ngữ chữ viết của dân tộc vì họ mở
trường lớp dạy chữ và có tập quán thờ chữ mong muốn điều tốt lành
2 Tôn giáo tín ngưỡng.
Tín ngưỡng của người Hoa rất đa dạng, phong phú về cả nội dung và hình thức
- Tín ngưỡng là chỗ dựa về tinh thần của cộng đồng gia đình giúp cho họ tự tin,trụ vững và phát triển trong quá trinhfdi dân từ Trung Quốc về phương nam và trở thành 1 trong những chủ nhân của vùng Nam bộ
- Đặc điểm nổi trội trong tín ngưỡng người Hoa là sự thờ cúng các vị thần: mỗi loại thần có các nghi thức thờ cúng khác nhau với mong muốn được che chở, phù hộ trong cuộc sống của gia đình, dòng họ và cộng đồng
- Sự thờ cúng trong gia đình:trong gia đình người Hoa có nhiều điểm thờ cúng và
có hình thức thờ cúng khác nhau
+ Thờ Thiên (trời): vị thần tối cao về quyền lực Hàng ngày gia chủ thắp hương
lạy tạ trời đất cầu bình yên
+ Thờ thần Cửa (môn thần): thần trông coi cửa ngõ không ma quỷ vào nhà,
không có bàn thờ chỉ thắp nhang vào buổi tối, trên cửa treo gương bát quái
+ Thờ thần Thổ công (Ông Địa): là thần cai quản mảnh đất gia chủ bình an, thịnh
vượng
+ Thần Tài: là thần giúp cho gia đình có thu nhập và may mắn trong buôn bán sản
xuất
Trang 9+ Thờ cúng tổ tiên: người Hoa quan niệm người thân trong gia đình tuy đã khuất
nhưng linh hồn vẫn ở bên cạnh con cháu Thờ cúng tổ tiên cũng là để tỏ lòng hiếu thảo của con cháu cầu mong tổ tiên phù hộ bình an Bàn thờ đặt nơi quan trọng nhất trong phòng khách.Trên bàn thờ đặt bài vị của những người đã khuất ghi rõ họ tên năm sinh năm mất Người Hoa cũng giỗ người mất vào đúng ngày qua đời do con trưởng thực hiện
+ Thờ Thần Bếp (Táo quân): thần quản lý công việc nội trợ gia đình Ngày 23
tháng Chạp, gia chủ tổ chức lễ cúng tiễn đưa (bằng cá chép) Đêm 30 thì thần Bếp quay lại gia chủ
+ Sự thờ cúng trong dòng họ: là sự thờ cúng của những người cùng bà con huyết
thoongs với nhau.Mỗi dòng họ có một từ đường- nơi thờ cúng chungcuar các thành viên Hàng năm quy định một ngày tụ tâp để làm lễ cúng Kinh phí do các thành viên tự đóng góp và cử người trông coi từ đường
- Sự thờ cúng trong cộng đồng:Người Hoa ở Nam Bộ có hàng trăm cơ sở thờ
cúng.Nơi thờ cúng là các miếu, đình, điện,hội quán…do các nhóm người Hoa tự tổ chức xây dựng Các cơ sở này thường đa chức năng ngoài yếu tố tín ngưỡng còn mang tính sinh hoạt xã hội, văn hóa, nơi làm việc của Ban quản lý cộng đồng trường học và thư viện
- Đối tượng thờ cúng rất đa dạng : Thờ Bà Thiên Hậu, thờ Ông Bổn, Quan Công, Ngọc Hoàng, Phật Bà Quan Âm, Khổng Tử, Lão Tử, Thành Hoàng…
- Sự thờ cúng tổ sư các nghề: Thờ các vị tổ nghề hay sư tổ các nghề là đặc điểm của người Hoa và một số nước phương đông, là nết văn hóa dân gian trong ứng xử đối với tiền nhân của những người làm một nghề cụ thể trong xã hội Việc thờ cúng vừa tỏ lòng biết ơn vừa cầu mong sự phù hộ cho công việc hành nghề của thế hệ hiện tại may mắn thuận lợi
Tôn giáo: Người Hoa ở Nam Bộ chủ yếu theo một số tôn giáo là Phật giáo đại thừa, Đạo giáo, Khổng giáo, 1 lượng nhỏ theo Công giáo và đạo Tin lành
+ Phật giáo: theo người Hoa vào Nam Bộ từ những thế kỷ trước, người Hoa tập
trung xây dựng miếu thờ và sau đó xây chùa riêng (chùa Giác Lâm ở tp HCM) 60 của tk XX thành lập “Hội Phật giáo người Hoa”
Trang 10Kiến trúc chùa ở Nam bộ khá phức tạp vì liên quan đến địa điểm xây dựng có nhiều nét chung của người hoa là thường có màu hồng đổ thẫm cổng lợp ngói màu
và kiến trúc theo lối chữ tam…
Tu sĩ trong chùa người Hoa rất ít các thử thách để trở thành tăng ni không phù hợp với tập quán người Hoa
Trong năm các chùa thường tổ chức các ngày lễ hội chính:Phật đản 15-4 âm lịch,
Vu lan 7-7 âm lịch,và các ngày vía ngày tưởng niệm…
Chùa người Hoa còn là nơi hoạt động từ thiện của cộng đồng
+ Đạo giáo : có nguồn gốc từ Trung Hoa, thờ Lão Tử, cơ sở thờ tự duy nhất là
« khánh vân nam viện « đây là công trình kiến trúc tôn giáo có diện tích 2000m2
Lễ lớn nhất là lễ Lữ tổ 14-4 âm lịch với sự tham gia của đông đảo các đạo sĩ và bà con
+ Thiên chúa giáo : du nhập vào khoảng TK XIX, có 4 nhà thờ do người Hoa xây
dựng : Cha Tam, Đức Bà Hòa Bình, Phú Thọ Hào, Guise Hàng ngày bà con đén nhà thờ nghe giảng kinh và làm lễ cầu nguyện
Hiện nay thiên chúa giáo người Hoa nằm trong khuôn khổ điều hành của « giáo hội thiên chúa giáo Việt Nam »
+ Tin lành : tiếp thu từ người Việt, khoảng TK XX Ở TPHCM có 8 hội Tin lành,
mỗi hội có Ban cán sự, nhiệm kỳ 2 năm Chủ nhật hàng tuần các tín đồ đến nhà thờ làm lễ và nghe giảng kinh thánh, cầu nguyện.đạo tin lành có nhiều điều kiêng kỵ tuy nhiên người Hoa vẫn có bàn thờ chúa và tổ tiên k chỉ đến nhà thờ mà còn đến các đền miếu khác tham dự
Kết luận :Tín ngưỡng tôn giáo người Hoa phản ánh đời sống tinh thần khi đến
miền đất mới với không ít khó khăn trong công cuộc sinh tồn và phát triển các vị thần linh vừa là nhu cầu đời sống tâm linh vừa là ước nguyện của công đồng về cuộc sống tốt đẹp
Lễ hội.
- Tết nguyên đán: tết đón chào một năm mới, cầu mong một năm làm ăn thuận
lợi, phát đạt hơn năm cũ Mọi người trong gia đình, dòng họ, cộng đòng thăm hỏi