Các bài giảng dạy môn Ngữ Văn 8

- Nói quá không được dùng trong các văn bản hành chính, đơn từ hay trong văn bản mang tính khoa học .... - Các biện pháp nghệ thuật thường được dùng kèm với nói quá: so sánh, ẩn dụ, h[r]

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ CÙNG TẤT CẢ CÁC EM HỌC SINH!

KHỎE NHƯ VOI

ĐEN NHƯ THAN

ĐẸP NHƯ TIÊN

Tiết 33:

NÓI QUÁ

I Nói quá và tác dụng của nói quá:

1 Ví dụ: Đọc các câu tục ngữ và ca dao sau:

“Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, Ngày tháng mười chưa cười đã tối”.

(Tục ngữ)

“Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

Ai ơi bưng bát cơm đầy, Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần”.

(Ca dao)

? Thực chất những câu này muốn nói điều gì?

+ Hiện tượng thời gian đêm tháng năm rất

ngắn, ngày tháng mười cũng rất ngắn.

+ Công việc lao động của người nông dân

hết sức vất vả.

- Cách nói của câu tục ngữ và ca dao có quá sự thật không? Những cụm từ nào nói quá sự thật?

→ Câu tục ngữ và ca dao dùng cách nói quá sự

thật.

* Những cụm từ nói quá sự thật.

+ Chưa nằm đã sáng.

+ Chưa cười đã tối.

+ Thánh thót như mưa ruộng cày.

2 Tác dụng:

? Cách nói như vậy nhằm mục đích gì?

- Nhằm nhấn mạnh, gây ấn tượng cho người đọc, làm tăng sức biểu cảm

?Vậy theo em nói quá là gì?

Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy

mô, tính chất của sự vật, sự việc để nhấn mạnh, gây ấn tượng cho người đọc, người nghe và làm tăng sức gợi hình, gợi cảm

* Ghi nhớ: SGK/102

3 Phạm vi sử dụng:

? Nhóm 1,2: Nói quá thường được sử dụng

trong thể loại nào? Không được sử dụng trong thể loại nào?

? Nhóm 3,4: Các biện pháp nghệ thuật nào

thường được dùng kèm với nói quá?

? Nhóm 5,6: Nêu sự giống và khác nhau giữa nói quá và nói khoác?

“Bàn tay ta làm nên tất cả,

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm”.

(Hoàng Trung Thông)

- “Nghiêng nước nghiêng thành”.

Thành ngữ

- “Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn

vào nhà sơi nước”.

(Nam Cao, Chí Phèo)

-Nói quá thường được dùng trong: ca dao, tục ngữ, thơ, thành ngữ, văn

xuôi…

- Nói quá không được dùng trong các văn bản hành chính, đơn từ hay trong

văn bản mang tính khoa học.

- Các biện pháp nghệ thuật thường được dùng

kèm với nói quá: so sánh, ẩn dụ, hoán dụ…

- Cần phân biệt nói quá và nói khoác.

* Giống: - Cả hai đều phóng đại mức độ, quy mô và tính chất của sự vật, hiện tượng.

* Khác: - Nói quá là biện pháp tu từ nhằm nhấn

mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

- Nói khoác nhằm làm cho người nghe tin vào những điều không có thực, hoặc để phô trương, khoe

khoang Nói khoác là hành động có tác động tiêu cực.

II Luyện tập:

- Nhóm 1 2 3 làm bài tập 1.

- Nhóm 4 5 6 làm bài tập 2.

Bài tập 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của

chúng trong các ví dụ sau:

a) “Bàn tay ta làm nên tất cả,

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm”.

(Hoàng Trung Thông)

b) “Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận chân trời được”.

(Nguyễn Minh Châu - Mảnh trăng cuối rừng)

c) “Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà

sơi nước”.

(Nam Cao, Chí Phèo)

Biện pháp nói quá và ý nghĩa:

a Sỏi đá cũng thành cơm.

→ Sức lao động của con người có thể làm ra tất cả.

b Em có thể đi lên đến tận chân trời.

→ Vết thương chẳng có nghĩa lí gì Anh không

phải bận tâm.

c Thét ra lửa.

→ Tiếng thét to, mạnh của kẻ có uy quyền hống

hách, bắt nạt người khác.

Bài tập 2: Điền các thành ngữ sau vào chỗ trống /…/

để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím

ruột, chó ăn đá gà ăn sỏi, nở từng khúc ruột, ruột để ngoài da, vắt chân lên cổ.

a Ở nơi /…/ thế này, cỏ không mọc nổi nữa là trồng rau, trồng cà.

b Nhìn thấy tội ác của giặc, ai ai cũng /…/

c Cô Nam tính tình xởi lởi, /…/

d Lời khen của cô giáo làm cho nó /…/

e Bọn giặc hoảng hồn /…/ mà chạy.

Bài tập 2:

a Chó ăn đá gà ăn sỏi.

b Bầm gan tím ruột.

c Ruột để ngoài da.

d Nở từng khúc ruột.

e Vắt chân lên cổ.

Củng cố:

- Nói quá là gì?

Dặn dò:

- Về nhà học ghi nhớ trang 102.

- Soạn: “Ôn tập Truyện kí Việt Nam”.

CHÂN THÀNH CẢM ƠN:

QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH

ĐÃ THAM GIA TIẾT HỌC!

XIN CHÀO VÀ HẸN GẶP LẠI!