+GV: Trong buổi đi học đầu tiên đó của nhân 3.Thái độ, cử chỉ của những vật “Tôi”, người lớn như thế nào?. người lớn : +Phụ huynh lo lắng chu đáo,coi träng viÖc häc.[r]
Trang 1Ngày tháng năm
Tiết :1và2
Văn bản: Tôi đi học
A.Mục tiêu:
Giúp hs:
_Cảm nhận được tâm trạng hồi hộp,cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên trong đời
_Thấy được ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ, man mác,trữ tình của Thanh Tịnh _Rèn luyện kỉ năng phân tích Giáo dục HS tình cảm yêu quý công việc đi học B.Phương pháp: Gợi tìm, nêu vấn đề.
C.Chuẩn bị: ảnh nhà văn Thanh Tịnh
D.Tiến trình:
I.ổn định lớp:
II.Kt.bài cũ:
III.Bài mới:
1.Giới thiệu: Ai cũng có kỉ niệm,nhất là kỉ niệm thời tuổi thơ Nhà văn Thanh
Tịnh sẽ cùng ta sống lại một kỉ niệm đáng nhớ qua một truyện ngắn rất hay của
ông: Tôi đi học
2.Đọc- hiểu:
1.HĐ1: HD hs tìm hiểu chung.
1.1.+HS đọc chú thích dấu sao.
?Qua giới thiệu của sgk,ta biết đặc điểm
nổi bật trong sáng tác của nhà văn
Thanh Tịnh là gì ?
?Theo em, điều gì làm nên đặc điểm
đó?
1.2.+Đọc văn bản(êm dịu,trong sáng):
2 hs đọc, GV nhận xét
+Quan sát chú thích,giải nghĩa từ: mơn
man ? (êm ái,dịu nhẹ,man mác)
1.3.? Tôi đi học là văn bản tự sự
Hãychỉ ra các yếu tố tự sự của nó ?
(nhân vật: tôi,ông đốc,…lời kể,diễn
biến sự việc,…)
1.4.? Đọc văn bản,ta thấy nhân vật tôi
nhớ lại những gì ? Nêu trình tự hồi
tưởng của nhân vật và bố cục văn bản ?
2.HĐ2:HD hs tìm hiểu chi tiết.
2.1.+Đọc thầm phần 1 văn bản.
(Từ đầu…lòng tôi lại tưng bừng rộn rã.)
2.2.?Những gì đã gợi lên trong lòng
nhân vật tôi kỉ niệm về buổi tựu trường
đầu tiên ?
?Từ ngữ, hình ảnh nào trong đoạn văn
thể hiện rõ cảm giác, tâm trạng của
nhân vật?
I.Tìm hiểu chung :
_Thanh Tịnh(1911_1988),tên khai sinh là Trần Đăng Ninh
+Các tác phẩm đều giàu chất trữ tình +”Tôi đi học” in trong tập Quê Mẹ.
_Văn bản tự sự: nhân vật “Tôi”kể
+Những kỉ niệm về buổi tựu trường
đầu tiên
+Bố cục 2 phần
II.Phân tích:
1.Từ hiện tại nhớ về dĩ vãng:
+Đất trời cuối thu biến đổi
+Thấy mấy em nhỏ núp dưới nón mẹ
đến trường
+ Lòng tôi lại nao nức
+ Quên thế nào được cảm giác trong
Trang 2??Vì sao ở thời điểm cuối thu, nhân vật
tôi lại nhớ buổi tựu trường đầu tiên?
?Em có nhận xét gì về lời kể của tác giả
trong phần mở đầu văn bản?
sáng ấy
+Lòng tôi lại tưng bừng rộn rã
*Khoảnh khắc đáng nhớ Kỉ niệm
đẹp.Tình cảm sâu sắc,thiết tha.
*Lời kể đằm thắm, êm dịu.
*GV tiểu kết phần 1.
*GV dặn dò :HS về nhà đọc văn bản,soạn bài chu đáo cho tiết 2(tiếp theo).
Tiết 2(tiếp theo).
*K.T.bài củ:
?Văn bản “Tôi đi học”kể gì ?Những gì đã gợi lên trong lòng nhân vật “tôi” điều
đó ? Em có nhận xét gì về tác giả sau khi đã tìm hiểu phần đầu của tác phẩm?
*Bài mới: (tiếp tục tìm hiểu văn bản).
1.HĐ1(tiếp tục HD hs tìm hiểu chi tiết ).
?Nêu 3 sự việc chính trong dòng hồi tưởng
của nhân vật Tôi?
+HS Đọc đoạn văn: “Buổi mai hôm
ấy……như một làn mây lướt ngang trên
ngọn núi.”
?Tìm những chi tiết, hình ảnh chứng tỏ tâm
trạng hồi hộp,cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật
“Tôi” trên đường tới trường ?
?Qua những chi tiết, hình ảnh trên, ta thấy
nhân vật “Tôi” đang có sự chuyển biến gì?
?? Vì sao lại như vậy?(Việc học làm tăng
giá trị con người …)
?Hãy quan sát phần văn bản tiếp theo và cho
biết: Trước sân trường Mĩ Lí nhân vật “Tôi”
thế nào ?
?Hình ảnh nào được nhân vật “Tôi”so sánh
với tình cảnh, tâm trạng của mình lúc đó?
?Em có nhận xét gì về cách diễn tả của tác
giả ?
+Đọc phần cuối của văn bản(Sau khi thấy hai
mươi tám cậu học trò…)
?Hãy cho biết nhân vật “Tôi”vào lớp học
buổi đầu tiên với những cảm xúc và tâm
II.Phân tích:
1.
2 Tâm trạng,cảm giác của nhân vật trong ngày đầu tiên đi học:
a-Trên đường đến trường:
+Thấy lạ với con đường làng, cảm thấy cảnhvật thay đổi và trong lòng
đang có sự thay đổi lớn
+Thấy mình trang trọng đứng đắn +Bặm tay ghì chặt hai cuốn vỡ, nghĩ người thạo mới cầm nỗi bút thước
Nhân cách đang thay
đổi,lớn lên
b,Trước sân trường Mĩ Lí:
+Thấy trường xinh xắn,oai nghiêm, lòng lo sợ vẫn vơ
+Bỡ ngỡ đứng nép bên người thân +Thấy chơ vơ, vụng về, run run +Cảm thấy quả tim như ngừngđập, giật mình và lúng túng, nức nở khóc
Như con chim con bỡ ngỡ
và khát khao.
*SS đẹp,diễn tả chính xác
c,Vào lớp học:
+Chưa lần nào thấy xa mẹ như lần
Trang 3trạng mới mẻ như thế nào ?
?Nhận xét của em về cảm xúc,tâm trạng nhân
vật ?
??Qua tìm hiểu,phân tích cảm giác,tâm trạng
nhân vật ở 3 thời điểm,ta thấy được điều gì?
(Đi học đã làm cho “Tôi”lớn lên Buổi đi học
đầu tiên là một kỉ niệm đẹp,sâu sắc Sự bỡ
ngỡ và những khao khát của tuổi thơ )
+GV: Trong buổi đi học đầu tiên đó của nhân
vật “Tôi”, người lớn như thế nào ?
??Qua những chi tiết trên,ta thấy được điều
gì ? (Gia đình, nhà trường, xã hội luôn vì các
em…)
2.HĐ2:HD tổng kết.
?Văn bản có rất nhiều hình ảnh SS hay và
đẹp.Hãy chỉ ra các hình ảnh đó ?
?Truyện ngắn “Tôi đi học”lôi cuốn rất nhiều
thế hệ.Theo em, điều gì tạo nên sức hút đó ?
+HS đọc ghi nhớ
này
+Cảm thấy một mùi hương lạ, hình treo trên tường lạ và hay hay
+Quyến luyến người bạn ngồi bên, nhận bàn ghế là của mình
+Kỉ niệm đi bẫy chim vụt đến nhưng tiếng phấn trên bảng đã đưa
về cảnh thật
+Vòng tay trên bàn,chăm chỉ nhìn thầy và lẩm nhẩm đánh vần
Vừa ngỡ ngàng vừa tự tin, vừa nghiêm trang.
*Đi học là công việc đẹp nhất.
3.Thái độ, cử chỉ của những người lớn :
+Phụ huynh lo lắng chu đáo,coi trọng việc học
+Ông Đốc dịu dàng, bao dung +Thầy giáo vui tươi,thương yêu học sinh nhưng rất nghiêm trong dạy học
*Gia đình, nhà trường, xã hội luôn luôn vì trẻ thơ, vì học sinh.
4.Tổng kết:
III.Ghi nhớ (SGK).
III.Luyện tập_Củng cố:
?Cảm nghĩ của em về nhân vật “Tôi”? Hãy đặt một cái tên khác cho văn bản ?
?Viết đoạn văn ngắn ghi lại một ấn tượng của em trong buổi đến trường đầu tiên ?
E.Dặn dò :
_Đọc lại văn bản,ghi nhớ các hình ảnh SS được sử dụng trong bài
_Chuẩn bị bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ.(tiết 3)
_Đọc "Trong lòng mẹ" và chuẩn bị bài theo câu hỏi của SGK