d là một phân số có tử số và mẫu số khác 1 Câu 2: Tỉ lệ bản đồ cho ta biết: a Kích thước thật của vùng lãnh thổ thể hiện b Bản đồ được thu nhỏ bao nhiêu lần so với thực tế c Vùng đất đó [r]
Trang 1Tiết 1 BÀI MỞ ĐẦU
I Mục tiêu :
Giúp hs hiểu:
1 Kiến thức:
- Hiểu được nội dung chương trình địa lí lớp 6 Đồng thời nắm được phương pháp học bộ môn
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng nghe giảng, chép bài, cách học và tiếp thu những kiến thức của bộ môn
3 Thái độ:
- Có thái độ học tập đúng đắn, say mê học tập nghiên cứu khoa học địa lý áp dụng vào giải thích các hiện tượng tự nhiên trong thực tiễn
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Chuẩn bị của giáo viên: Sách giáo khoa, giáo án
2 Chuẩn bị của học sinh: - Sách giáo khoa nghiên cứu bài trước
- Tranh ảnh về trái đất
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra bài cũ:
- Không kiểm tra
*đặt vấn đề vào bài mới(1’)
- Ở Tiểu học, các em đã được làm quen với kiến thức địa lí Bắt đầu từ lớp 6, Địa lí sẽ
là một môn học riêng trong nhà trường phổ thông
- Môn Địa lí giúp các em có những hiểu biết về Trái Đất - môi trường sống của chúng ta; biết và giải thích được vì sao trên bề mặt Trái Đất, mỗi miền đều có những phong cảnh, những đặc điểm tự nhiên riêng và ngay cả con người sinh sống ở các miền
ấy cũng có những cách làm ăn, sinh hoạt riêng
2 Dạy nội dung bài mới:
G
G
Môn địa lí 6 nghiên cứu những vấn đề gì?
Cho học sinh nắm được nội dung phân phối
chương trình địa 6
Trái Đất- môi trường sống của con người với
1 Nội dung của môn địa lí 6(20’)
* Chương: I TRÁI ĐẤT
Trang 2G
?
G
G
G
các đặc điểm riêng về vị trí trong vũ trụ, hình
dáng, kích thước và những vận động của nó,
đã sinh ra trên Trái Đất vô số những hiện
tượng thường gặp trong cuộc sống hàng ngày
Đó là những hiện tượng gì? để giải đáp được
những câu hỏi đó, tìm trong nội dung của môn
học Địa lí lớp 6
Vậy em có biết trái đất của chúng ta có hình
dạng như thế nào, nó ở vị trí như thế nào
trong vũ trụ… ?
Hướng dẫn hs quan sát quả địa cầu
Tại sao lại có ngày và đêm, các mùa xuân,
hạ, thu, đông?
Môn địa lý lớp 6 còn đề cập đến các thành
phần tự nhiên nên Trái Đất- đó là đất đá,
không khí, nước, sinh vật… cùng những đặc
điểm riêng của chúng
Nội dung về bản đồ là một phần của chương
trình môn học, giúp các em có những kiến
thức ban đầu về bản đồ và phương pháp sử
dụng chúng trong học tập và trong cuộc sống
Môn Địa lí ở lớp 6 không chỉ nhằm cung cấp
kiến thức mà còn chú ý đến việc hình thành
và rèn luyện cho các em những kỹ năng về
bản đồ; kỹ năng thu thập, phân tích, xử lý
thông tin; kỹ năng giải quyết vấn đề cụ thể
v.v… Đó là những kỹ năng cơ bản, rất cần
thiết cho việc học tập và nghiên cứu địa lí
Ngoài ra, chúng còn làm cho vốn hiểu biết
của các em trong thời đại hiện nay thêm
phong phú
- Trái Đất - môi trường sống của con người
* Chương: II.CÁC THÀNH PHẦN TỰ NHIÊN CỦA TRÁI ĐẤT
- Môn địa lý lớp 6 còn đề cập đến các thành phần tự nhiên nên Trái Đất- đó là đất đá, không khí, nước, sinh vật…
- bản đồ học giúp các em có những kiến thức ban đầu về bản
đồ và phương pháp sử dụng chúng trong học tập và trong cuộc sống
2 Cần học môn địa lí như thế nào?(15’)
-phải quan sát các đối tượng địa
Trang 3?
H
G
G
Sự vật và hiện tượng địa lí không phải lúc nào
cũng xẩy ra trước mắt chúng ta
Muốn học tốt môn địa lí chúng ta cần có
những biện pháp gì?
Học Địa lí, cần phải phải quan sát đối tượng
địa lí trên tranh ảnh, hình vẽ và nhất là trên
bản đồ
Kiến thức trong giáo trình Địa lí 6 này được
trình bày cả hai kênh: kênh chữ và kênh hình
Do đó, các em phải biết quan sát và khai thác
kiến thức ở cả kênh hình (hình vẽ, tranh ảnh,
sơ đồ, bản đồ v.v…) và kênh chữ để trả lời
các câu hỏi hoàn thành các bài tập Như vậy,
các em không chỉ có kiến thức mà còn rèn
luyện được kỹ năng địa lí, đặc biệt là kĩ năng
quan sát, phân tích và xử lý thông tin
Để học tốt môn Địa lí, các em còn phải biết
liên hệ những điều đã học với thức tế, quan
sát những hiện tượng địa lí xẩy ra ở xung
quanh mình để tìm cách giải thích chúng
lí trên tranh ảnh, hình vẽ và nhất
là trên bản đồ
- quan sát và khai thác kiến thức
ở cả kênh hình và kênh chữ,rèn luyện được kỹ năng địa lí, đặc biệt là kĩ năng quan sát, phân tích và xử lý thông tin
- liên hệ những điều đã học với thức tế, quan sát những hiện tượng địa lí xẩy ra ở xung quanh mình để tìm cách giải thích chúng
3 Củng cố, luyện tập:4’
? Môn địa lí lớp 6 giúp các em hhiểu biết được nhưng vấn đề gì?
? Để học tốt môn địa lí lớp 6, các em cần học như thế nào?
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:(1’)
- Học trả lời bài theo câu hỏi SGK
- Chuẩn bị bài mới “ Vị trí hình dạng và kích thước trái đất”
Trang 4Ngày soạn: 20 / 8 /2010 Ngày dạy: Lớp 6A:26 /8 /2010
Lớp 6B:23 /8 /2010
Lớp 6C:24 /8 /2010
Chương I TRÁI ĐẤT Tiết 2 VỊ TRÍ, HÌNH DẠNGVÀ KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT.
I Mục tiêu bài học:
1 kiến thức:
- Nắm được hệ mặt trời gồm: Mặt trời và 9 hành tinh, vị trí của trái đất trong hệ mặt trời
- Hiểu rõ và trình bày được hình dạng kích thước của trái đất, khái niệm về kinh tuyến, vĩ tuyến Trong đó có kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, ý nghĩa của hệ thống kinh vĩ tuyến
2 Kĩ năng:
- Xác định được kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, kinh tuyến đông kinh tuyến tây, vĩ tuyến bắc vĩ tuyến nam
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Mô hình quả địa cầu.
- Tranh Hệ mặt trời và mạng lưới kinh vĩ tuyến
- Tranh ảnh về trái đất, các mẩu chuyện về trái đất
2 Chuẩn bị của học sinh:-sgk
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra bài cũ:(KiÓm tra miệng7’)
? Nêu khái quát nội dung chương trình và phương pháp học môn địa lí lớp 6?
(5d)- Trái Đất- môi trường sống của con người với các đặc điểm riêng về vị trí trong
vũ trụ, hình dáng, kích thích và những vận động của nó, đã sinh ra trên Trái Đất vô số những hiện tượng thường gặp trong cuộc sống hàng ngày
- Môn địa lý lớp 6 còn đề cập đến các thành phần tự nhiên nên Trái Đất- đó là đất đá, không khí, nước, sinh vật… cùng những đặc điểm riêng của chúng
- Nội dung về bản đồ là một phần của chương trình môn học, giúp các em có những kiến thức ban đầu về bản đồ và phương pháp sử dụng chúng trong học tập và trong cuộc sống
- Môn Địa lí ở lớp 6 không chỉ nhằm cung cấp kiến thức mà còn chú ý đến việc hình thành và rèn luyện cho các em những kỹ năng về bản đồ; kỹ năng thu thập, phân tích,
xử lý thông tin; kỹ năng giải quyết vấn đề cụ thể v.v
(5®)- Cần học môn địa lí như thế nào?
Trang 5- Sự vật và hiện tượng địa lí không phải lúc nào cũng xẩy ra trước mắt chúng ta Vì vậy, học Địa lí, nhiều khi phải quan sát chúng trên tranh ảnh, hình vẽ và nhất là trên bản đồ
phải biết quan sát và khai thác kiến thức ở cả kênh hình và kênh chữ để trả lời các câu hỏi hoàn thành các bài tập Để học tốt môn Địa lí, các em còn phải biết liên hệ những điều đã học với thức tế, quan sát những hiện tượng địa lí xẩy ra ở xung quanh mình để tìm cách giải thích chung
*đặt vấn đề vào bài mới(1’)
- Trong vũ trụ bao la, Trái Đất của chúng ta rất nhỏ nhưng nó là thiên thể duy nhất có
sự sống trong hệ Mặt Trời Từ xưa đến nay con người luôn tìm cách khám phá những
bí ẩn của Trái Đất (như vị trí, hình dạng, kích thước)
2 dạy nội dung bài mới:
G
?
H
G
G
Hướng dẫn hs quan sát H 1 SGK
TRAO ĐỔI CẶP ĐÔI
Quan sát H 1 kể tên các hành tinh trong
hệ mặt trời, cho biết trái đất nằm ở vị trí
thứ mấy theo thứ tự xa dần mặt trời Hãy
xác định trên tranh treo tường?
Học sinh trình bày trên tranh treo tường
Trái Đất là một trong chín hành tinh quay
xung quanh một ngôi sao lớn, tự phát ra
ánh sáng Đó là Mặt Trời Trái đất nằm ở vị
trí thứ ba theo thứ tự xa dần mặt trời Là:
Sao Thuỷ, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hoả,
Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao
Hải Vương và Sao Diêm Vương
Mặt Trời cùng các hành tinh quay xung
quanh nó gọi là hệ Mặt Trời Hệ Mặt Trời
tuy rộng lớn, nhưng chỉ là một bộ phận nhỏ
bé trong một hệ lớn hơn là hệ Ngân Hà
Các hành tinh cũng không tự phát ra ánh
sáng, mà chỉ phản xạ ánh sáng của Mặt
Trời chiếu vào Ngoài 9 hành tinh trên
trong hệ Mặt trời còn có hàng nghìn tiểu
hành tinh (quay xung quanh Mặt trời ở
1 Vị trí của trái đất.(10’)
- Trái Đất là một trong chín hành tinh quay xung quanh một ngôi
sao lớn, tự phát ra ánh sáng Đó là Mặt Trời Trái đất nằm ở vị trí thứ
ba theo thứ tự xa dần mặt trời
2 Hình dạng kích thước của
Trang 6?
H
G
?
H
GV
?
HS
?
HS
GV
?
khoảng giữa Hoả tinh và Mộc tinh), các sao
chổi (cũng là những hành tinh có quỹ đạo
hình elíp rất dẹt)
Hướng dẫn hs quan sát quả địa cầu (Quả
Địa cầu là mô hình của Trái Đất, biểu hiện
hình dáng thực tế của Trái Đất được thu
nhỏ lại)
Hãy mô tả lại hình dạng quả địa cầu mà
em vừa quan sát?
Trái Đất có dạng hình cầu, dẹt ở hai đầu
phình to ở giữa
Hãy quan sát trên H 2 SGK
Cho biết độ dài bán kính, độ dài của
đường xích đạo từ đó rút ra nhận xét về
kích thước của trái đất và xác định trên
tranh treo tường?
Độ dài bán kính là 6370km Độ dài đường
xích đạo là 40076km Trái Đất có dạng
hình cầu và kích thước rất lớn
H ướng dẫn hs quan sát H 3 SGK
Hãy cho biết các đường nối hai điểm cực
là những đường gì Chỉ trên tranh vẽ?
Chỉ trên tranh vẽ Các đường nối cực bắc
với cực nam đó là những đường kinh tuyến
Những vòng tròn trên quả địa cầu vuông
góc với các đường kinh tuyến là những
đường gì Chỉ trên qua địa cầu?
Các vòng tròn trên quả địa cầu vuông góc
với các đường kinh tuyến là những đường
vĩ tuyến
Hướng dẫn hs đọc “ Nếu mỗi đường kinh
tuyến … làm gốc và ghi 0o”
Nếu cách một độ ta vẽ một đường kinh
tuyến và vĩ tuyến thì trên bề mặt trái đất
có bao nhiêu đường kinh tuyến và bao
nhiêu đường vĩ tuyến?
Trái Đất và hệ thống kinh, vĩ tuyến.20’
- Trái Đất có dạng hình cầu và kích thước rất lớn Diện tích 510.101.000km2
- Trên bề mặt quả Địa Cầu người
ta vẽ mạng lưới kinh tuyến và vĩ tuyến
Trang 7GV
?
HS
GV
?
H
?
H
?
H
Có 360 đường kinh tuyến và 181 đường vĩ
tuyến
Người ta chọn một đường kinh tuyến và
một đường vĩ tuyến làm gốc và đánh dấu 0o
Hãy xác định các đường kinh tuyến gốc
và vĩ tuyến gốc trên quả địa cầu và rút ra
nhận xét về vị trí?
- HS: Xác định trên quả địa cầu
+ Kinh tuyến gốc là đường kinh tuyến đi
qua đài thiên văn Grim-uýt ở ngoại ô thành
phố Luân Đôn
+ Vĩ tuyến gốc là đường xích đạo
Hướng dẫn hs quan sát H3 SGK
Đường kinh tuyến đối diện với đường
kinh tuyến gốc là đường kinh tuyến bao
nhiêu độ Đường kinh tuyến này có ý
nghĩa như thế nào?
Đường kinh tuyến đối diện với đường kinh
tuyến gốc là đường kinh tuyến 180o vai trò
tạo thành vòng tròn chia đôi trái đất thành
nửa cầu đông và nửa cầu tây
Dựa vào H3 hãy xác định các đường
kinh tuyến tây, các đường kinh tuyến
đông Cho biết qui luật phân bố?
- HS: Những kinh tuyến nằm bên phải kinh
tuyến gốc là kinh tuyến Đông Những kinh
tuyến nằm bên trái kinh tuyến gốc là những
kinh tuyến Tây
? Dựa vào H3 hãy xác định vị trí của
đường xích đạo và rút ra nhận xét về các
đường vĩ tuyến nằm trên và dưới đường
xích đạo?
Đường xích đạo là vĩ tuyến lớn nhất trên
quả Địa Cầu Nó chia quả Địa Cầu ra nửa
cầu Bắc và nửa cầu Nam Những vĩ tuyến
nằm từ xích đạo đến cực Bắc là những vĩ
tuyến Bắc Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo
đến cực Nam là những vĩ tuyến Nam Nhờ
- Để đánh số các kinh tuyến và vĩ tuyến trên Trái Đất, người ta phải chọn một kinh tuyến và một vĩ tuyến làm gốc và ghi 0o
Trang 8có hệ thống kinh vĩ tuyến mà người ta có
thể xác định được vị trí của mọi điểm trên
quả Địa Cầu
3 Củng cố, luyện tập:5’
PHIẾU HỌC TẬP
- Hãy khoanh tròn vào phương án đúng trong các câu dưới đây
Câu 1: Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy trong hệ Mặt Trời theo thứ tự xa dần Mặt Trời?
a) Thứ 2; b) Thứ 3; c) Thứ 4; d) Thứ 5
Câu 2: Trong số các hành tinh sau, hành tinh nào gần Mặt Trời nhất?
a) Sao Kim; b) Sao Thủy; c) Sao Hỏa; d) Sao Trái Đất
Câu 3: Bán kính của Trái Đất (theo sách giao khoa) là:
a) 6370 km; b) 6372 km; c) 6373 km; d) 6376 km
Câu 4: Độ dài đường xích đạo là :
a) 40067km; b) 40076km; c) 40760km; d)
40670km
Câu 5: Nếu mỗi kinh tuyến cách nhau là 50 thì trên quả Địa Cầu có tất cả số kinh tuyến là:
a) 71 ; b) 72; c) 73 ; d) 74
Câu 5: Nếu mỗi vĩ tuyến cách nhau 10 thì trên quả Địa Cầu có tất cả số vĩ tuyến là : a) 180 ; b) 181; c) 182 ; d) 183
4 Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:1’
- Học và trả lời bài theo câu hỏi SGK Đọc bài đọc thêm
- Làm bài tập 2 SGK Làm bài tập trong tập bản đồ thực hành
- Chuẩn bị trước bài 2 “ Bản đồ cách vẽ bản đồ ”
………
Ngày soạn: 27 /8 /2010 Ngày dạy: Lớp 6A:2 /9 /2010
Lớp 6B:30 /8 /2010
Lớp 6C:31 /8 /2010
Tiết: 3 BẢN ĐỒ - CÁCH VẼ BẢN ĐỒ.
I Mục tiêu :
Giúp hs hiểu:
1 Kiến thức:
- Nắm được khái niệm về bản đồ và một vài đặc điểm của bản đồ được vẽ theo các phương pháp chiếu đồ khác nhau
Trang 9- Biết một số việc cơ bản khi vẽ bản đồ.
2 Kĩ năng:
vẽ bản đồ
3 Thái độ:
- Có thái độ học tập đúng đắn, say mê học tập nghiên cứu khoa học địa lý áp dụng
vào giải thích các hiện tượng tự nhiên trong thực tiễn
II Chuẩn bị của GV và HS:
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Quả địa cầu.
- Một số loại bản đồ ( Bản đò thế giới, Châu Âu, Châu Á, bán cầu đông, bán cầu tây)
2 Chuẩn bị của học sinh: - sgk
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra bài cũ(M 7’)
? Trình bày đặc điểm vị trí, hình dạng kích thước của trái đất và hệ thống kinh vĩ
tuyến?
- HS: Trình bày trên quả địa cầu
(4) Trái Đất có dạng hình cầu và kích thước rất lớn Diện tích 510.101.000km2 Trên bề mặt quả Địa Cầu người ta vẽ mạng lưới kinh tuyến và vĩ tuyến Để đánh số các kinh tuyến và vĩ tuyến trên Trái Đất, người ta phải chọn một kinh tuyến và một vĩ tuyến làm gốc và ghi 0o
(3)Những kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến gốc là kinh tuyến Đông Những kinh tuyến nằm bên trái kinh tuyến gốc là những kinh tuyến Tây
(3)Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Bắc là những vĩ tuyến Bắc Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Nam là những vĩ tuyến Nam
*đạt vấn đề vào bài mới(1’)
- Bản đồ có vai trò rất quan trọng trong nghiên cứu, học tập Địa lý và đời sống Vẽ bản đồ là cách biểu thị và thu nhỏ hình dạng tương đối chính xác về một vùng đất hay toàn bộ bề mặt Trái Đất Dựa vào bản đồ, chúng ta có thể thu được nhiều thông tin như: vị trí, đặc điểm, sự phân bố của các đối tượng Địa lý và các mối quan hệ giữa chúng.
2 dạy nội dung bài mới:
G Hướng dẫn hs quan sát một số loại bản đồ
Dựa vào bản đồ, chúng ta có thể thu được
nhiều thông tin như: vị trí, đặc điểm, sự phân
bố của các đối tượng Địa lý và các mối quan
hệ giữa chúng
1 Vẽ bản đồ là biểu hiện mặt cong hình cầu của Trái Đất lên mặt phẳng của giấy.(23’)
Trang 10?
H
G
?
H
G
?
H
?
H
G
G
?
H
?
H
Quan sát bề mặt quả địa cầu và bề mặt bản
đồ thế giới
Hãy so sánh hai hình thức thể hiện bề mặt
trái đất mà chúng ta vừa quan sát?
Trên quả địa cầu là mặt cong, trên bản đồ là mặt phẳng
Hướng dẫn học sinh đọc “ Bề mặt Trái Đất
…… lên mặt phẳng của giấy”
Muốn vẽ được bản đồ người ta phải làm
như thế nào?
Bề mặt Trái Đất là mặt cong còn bản đồ là mặt phẳng Vì vậy, muốn vẽ được bản đồ người ta phải chiếu các điểm trên mặt cong của Trái Đất hoặc dựa vào các phương pháp toán học để vẽ chúng lên mặt phẳng của giấy
Hướng dẫn hs quan sát H4 và H5 SGK Nếu
ta dàn bề mặt của quả Địa Cầu theo các đường kinh tuyến để chuyển thành mặt phẳng thì sẽ có bản đồ như hình bề mặt quả Địa Cầu được dàn phẳng như H4
Hai bản đồ H4 và H5 khác nhau như thế
nào?
Trên H4 các vùng gần cực bị tách xa nhau, trên H5 các vùng gần cực được nối liền với nhau
Quan sát trên H5 hãy nhận xét diện tích vùng đất được đánh dấu số 1 và 2 ?
Hai vùng đất có diện tích gần bằng nhau Trên thực tế diện tích hai vùng đất này trênh lệch rất lớn, vùng đất được đánh dấu số 2 có diện tích gấp chín lần vùng đất được đấnh dấu số 1
- Hãy quan sát H6 và H7 SGK
Nhận xét sự khác nhau về hình dạng các
đường kinh vĩ tuyến trên các hình?
H5 có các đường kinh vĩ tuyến thẳng H6 có các đường kinh tuyến cong, vĩ tuuyến thẳng H7 có đường kinh tuyến cong vĩ tuyến cong
Từ những quan sát trên em hãy rút ra
nhận xét các hình thức vẽ bản đồ?
Khi chuyển từ mặt cong ra mặt phẳng, các