BÀI 11: TỪ ĐỒNG ÂM

• Nếu em là viên quan xử kiện ,em sẽ sử dụng biện pháp chặt chẽ về ngữ cảnh để hỏi anh chàng nọ.[r]

Đồng tiền - T ợng đồng ư Hòn đá - Đá bóng

Lá cờ - Cờ vua Hoa súng- Khẩu súng

Em bé bò - Con bò Con đ ờng - Cân đ ờng ư ư

Con đ ờng ư - Cân đ ờng ư

Em bé bò - Con bò

Khẩu súng - Hoa súng Lá cờ - Cờ vua

Đồng tiền - T ợng ư đồng Hòn đá - Đá bóng

1 Con ngựa đang đứng

đựng,nhốt chim, gà (chuồng, rọ, )

…

lồng2: danh t ch ừ ỉdụng cụ đan bằng tre nứa để

đựng,nhốt chim, gà (chuồng, rọ, )

…

Từ lồng trong hai câu

trên có gỡ giống và khác nhau?

Tõ lång trong hai c©u trªn cã gì

THẢO LUẬN NHÓM (1,5phút)

Bài ca dao sau đã sử dụng những từ đồng

âm nào? Nhận xột cỏc từ đồng õm đú cú

điểm gỡ giống và khỏc nhau?

Bà già đi chợ Cầu Đụng,

Búi xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?

Thầy búi xem quẻ núi rằng:

Lợi thỡ cú lợi nhưng răng khụng cũn

(Ca dao)

- Giống: õm thanh đọc là “lợi”

- Khỏc: + Lợi 1: Lợi ớch

+Lợi 2, 3: Bộ phận bao quanh răng ở khoang miệng

- Tỏc dụng: Để chơi chữ, nhằm mục đớch dớ dỏm, đựa vui.

Từ đồng âm là những từ giống nhau về

âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì với nhau.

3 Kết luận

THẢO LUẬN (2PHÚT)

? Nghĩa của từ “chân” trong 3 câu sau là gì?

Từ “chân” trong 3 câu sau có phải là từ đồng âm?

a Cái ghế này chân bị gãy rồi (1)

b Nam đá bóng nên bị đau chân (2)

c Các vận động viên đang tập trung dưới chân núi (3)

a Cái ghế này chân bị gãy rồi (1)

b Nam đá bóng nên bị đau chân (2)

c Các vận động viên đang tập trung dưới chân núi (3)

Chân 1:̣Bộ phận dưới cùng của ghế, dùng để đỡ … (chân bàn, chân ghế)

Chân 2: Bộ phận dưới cùng của cơ thể, dùng để đi, đứng

Không phải từ đồng âm Đây là từ nhiều nghĩa Giữa chúng có một nét nghĩa chung làm cơ sở: “chỉ bộ phận dưới cùng” Các nghĩa chuyển đều dựa trên cơ sở của nghĩa gốc

Chân 3: bộ phận dưới cùng của một số vật, tiếp giáp và bám chặt với mặt nền (chân núi, chân tường…)

Làm thế nào để phân biệt từ đồng

âm và từ nhiều nghĩa?

Làm thế nào để phân biệt từ đồng

âm và từ nhiều nghĩa?

TỪ ĐỒNG ÂM TỪ NHIỀU NGHĨA

Nghĩa hoàn toàn

khác nhau, không

liên quan gì tới

nhau.

Có một nét nghĩa chung giống nhau làm cơ sở Giống nhau về nghĩa.

II Sử dụng từ đồng âm

1 Ví dụ sgk/ tr.135

Câu: đem cá về kho !

Dựa vào đâu em phân biệt được nghĩa của từ

thức ăn

kho 2: nơi để chứa hàng

II Sử dụng từ đồng õm

1 Vớ dụ sgk/ tr.135

Cõu: “Đem cỏ về kho !”

kho 1: một cách chế biến thức ăn

kho 2 : nơi để chứa hàng

( Động tư ̀)( Danh từ )

=> Để hiểu đỳng nghĩa của từ “kho” ta dựa vào hoàn cảnh giao tiờ́p và đặt nú vào từng cõu cụ thể

[

2 Ghi nhớ 2:

Trong giao tiếp phải chú ý đầy đủ đến ngữ cảnh để tránh hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa nước đôi do hiện tượng đồng âm gây ra

III Luyện tập

Nhe Tuốt Môi

Nam

Thu tiền Mùa thu Cao thấp Cao hổ cốt

Nhà tranh Tranh ảnh

Số ba

Ba me

Sức lực Trang sức

Phương Nam Nam giới

Khóc nhe Nhe trước mặt

Sang trọng Sưả sang

Tuốt lúa

Ăn tuốt Đôi môi Môi trường

Tháng tám, thu cao, gió thét

già

Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta Tranh bay sang sông rải khắp

bờ Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa

Mảnh thấp bay lộn vào mương sa.

Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,

Nỡ nhè trước mặt xô cướp

giật, Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre

Môi khô miệng cháy gào

chẳng được, Quay về, chống gậy lòng ấm ức!

(Trích: Bài ca nhà tranh bị gió thu phá )

2 Bài 2:

a) Tìm các nghĩa khác

nhau của danh từ “cổ”

và giải thích mối liên quan giữa các nghĩa đó

a) - Cổ 1: (Nghĩa gốc) Bộ phận nối liền thân và đầu của người hoặc

+ Cổ đại: thời đại xa xưa nhất trong lịch sử

+ Cổ đông: người có cổ phần trong một

công ty

+ Cổ kính: Công trình xây dựng từ rất lâu,

có vẻ trang nghiêm.

3 Bài 3:

Đặt câu với mỗi cặp từ đồng âm sau ( ở mỗi câu phải có cả hai từ đồng âm )

- bàn (danh từ ) - bàn (động từ )

- sâu (danh từ ) - sâu (tính từ )

- năm (danh từ ) – năm (số từ )

-> Họ ngồi vào bàn để bàn công việc

-> Con sâu bị rơi xuống cái hố sâu

-> Năm nay cháu vừa tròn năm tuổi

- Vạc đồng 1:

4 Bài 4:

Là một đồ dùng làm bằng kim loại đồng Tên gọi của một loài chim sống ngoài cánh đồng lúa

- Vạc đồng 2:

Anh chàng nọ đã sử dụng từ ngữ đồng âm để lấy lý do không trả lại cái vạc cho người hàng xóm.

• Nếu em là viên quan xử kiện ,em sẽ sử dụng biện

pháp chặt chẽ về ngữ cảnh để hỏi anh chàng nọ.

“ cái vạc của ông hàng xóm bằng đồng cơ mà”

-> Anh ta sẽ chịu thua.

- Nắm được nội dung bài học

- Học thuộc từng phần ghi nhớ ở sgk

- Soạn bài “Thành ngữ”

Dặn dò: