- Tích hợp giáo dục môi trường ở phần kết luận về mối quan hệ giữa dao động nhanh chậm và độ cao của âm.. - Liên hệ thực tế về âm trầm, âm bổng..[r]
Trang 1Bài 11 - Tiết 12
Tuần11 ĐỘ CAO CỦA ÂM
I/ MỤC TIÊU:
1/ Kiến thức:
- HS nhận biết được âm cao (âm bổng) có tần số lớn, âm thấp (âm trầm) có tần số nhỏ
- HS nêu được ví dụ về âm trầm, bổng là do tần số dao động của vật
2/ Kĩ năng:
HS có kĩ năng nghe âm thanh và so sánh tần số khi 2 âm phát ra
3/ Thái độ:
- Tích hợp giáo dục môi trường ở phần kết luận về mối quan hệ giữa dao động nhanh chậm và độ cao của âm
- Liên hệ thực tế về âm trầm, âm bổng Tích hợp GDBĐKH và PCTT về độ cao của âm
-Tích hợp GDHN: Hứng thú tìm hiểu các ngành nghề nghệ thuật sân khấu
ca hát liên quan đến âm thanh
II/ NỘI DUNG HỌC TẬP: Mối quan hệ dao động và tần số và độ cao của
âm
III/ CHUẨN BỊ :
1/ Giáo viên:
- Đối với cả lớp: Giá đở thí nghiệm; 1 con lắc đơn dài 20cm; 1 con lắc đơn dài 40cm; 1 đĩa quay; 4 chiếc pin; 1 tấm bìa mỏng
- Đối với mỗi nhóm HS: Thước thép đàn hồi; hộp gỗ rỗng
2/ Học sinh: Thước kẻ nhựa mỏng.
IV/TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1/ Ổn định tổ chức và kiểm diện: (1’)GV điểm danh; kiểm tra sự chuẩn bị
của HS
2/ Kiểm tra miệng: (5’)
Câu 1: Trình bày đặc điểm chung của nguồn âm Cho ví dụ minh họa.(10 đ)
*Đáp án: - Nguồn âm là vật phát ra âm.( 2đ)
- Các vật phát ra âm đều dao động hoặc rung động.(2đ)
- Sự rung động ( chuyển động) qua lại vị trí cân bằng của sợi dây cao su, thành cốc,…gọi là dao động (2đ)
- Ví dụ: Tiếng hát học sinh, tiếng trống trường,…(4đ)
Câu 2: BT 10.3/SBT- 10 Mọi vật dao động phát ra âm giống nhau?(10đ)
*Đáp án: BT 10.3/SBT- 10(5đ): Khi gãy 1 dây đàn, dây đàn dao động
Khi thổi sáo, cột không khí trong ống sáo dao động
Trang 2- Mọi vật dao động phát ra âm không giống nhau vì có thể tùy thuộc vào mức độ dao động của vật.(5đ)
3/ Tiến trình bài học: (34’)
Hoạt động 1: (2’) Vào bài
- HS: Đọc thông tin SGK
- GV: Yêu cầu 1 HS nam và 1 HS nữ
hát 1 đoạn bài hát tự chọn và yêu cầu
cả lớp nhận xét
- GV: Bạn nào hát giọng cao?
Bạn nào hát giọng thấp?
Để trả lời câu hỏi này, chúng ta cùng
nghiên cứu bài mới
Hoạt động 2: (15’) Quan sát dao
động nhanh chậm và nghiên cứu
khái niệm tần số.(15’)
- Mối liên hệ giữa dao động nhanh
chậm với tần số
- HS: Đọc thông tin SGK
- GV: Giới thiệu dụng cụ thí nghiệm
H 11 1 / SGK
- HS: Làm thí nghiệm theo nhóm,
ghi kết quả vào bảng nhóm của câu
hỏi C1/ SGK
- GV: Nhận xét kết quả thí nghiệm
và rút ra khái niệm về tần số + đơn
vị tần số Tai người nghe được âm có
tần số bao nhiêu?
(20Hz→20.000Hz)
- So sánh tần số của một số vật phát
ra âm
Tiết 12: ĐỘ CAO CỦA ÂM 1/ Dao động nhanh chậm-Tần số: a/ Thí nghiệm 1: ( H 11 1/ SGK)
*C1: a/ Dao động chậm hơn.
b/ Dao động nhanh hơn
- Tần số là số dao động trong 1 giây
- Đơn vị: Héc (Hz)
*C2: con lắc b.
Trang 3- GV: Yêu cầu HS trả lời câu C2/
SGK
- GV: Từ TN trên, HS rút ra nhận xét
chung cho TN
Hoạt động 3: (15’) Nghiên cứu
mối liên hệ giữa dao động nhanh
chậm và độ cao của âm.(15’)
- GV: Đọc thông tin SGK
Nêu dụng cụ có trong hình vẽ
- GV: Hướng dẫn HS làm TN theo
nhóm và trả lời câu C3/ SGK
- HS: Làm TN và ghi kết quả vào
bảng nhóm
- GV: Nhận xét và trả lời mối quan
hệ giữa dao động nhanh chậm
- HS: Đọc thông tin TN, trả lời câu
C4/ SGK
- GV: Làm TN cho cả lớp quan sát
và rút ra nhận xét chung cho TN
- Qua 2 thí nghiệm, HS rút ra kết
luận về dao động nhanh chậm
* Tích hợp GDMT: Dơi phát ra
siêu âm để săn tìm muỗi , muỗi rất
sợ siêu âm do dơi phát ra Vì vậy
có thể chế tạo máy phát siêu âm bắt
b/ Nhận xét:
(1) : nhanh (2) : lớn
2/ Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm):
a/ Thí nghiệm 2: ( H 11.2 / SGK)
*C3:( 1): chậm
( 2): thấp ( 3): nhanh (4): cao
b/ Thí nghiệm 3:(H.11.3;11.4/SGK).
*C4:( 1): chậm
( 2): thấp ( 3): nhanh ( 4): cao
c/ Kết luận:
Dao động càng nhanh (hoặc chậm ), tần số dao động càng lớn ( hoặc càng nhỏ), âm phát ra càng cao ( hoặc càng thấp)
Trang 4chước tần số siêu âm của dơi.
- Liên hệ thực tế
*Hoạt động 4: Vận dụng (2’)
- HS đọc ghi nhớ SGK
- HS trả lời câu C5/ SGK
* Tích hợp GDHN: Liên hệ với
ngành sân khấu nghệ thuật với
công việc sử dụng các nhạc cụ của
người nhạc công, luyện thanh của
người ca sĩ, hòa âm phối khí trong
biểu diễn Với một số yêu cầu nghề
nghiệp như trên nếu em nào có
giọng hát hay phù hợp với phong
cách biểu diễn nghệ thuật thì có thể
tham gia ngành nghệ thuật sân
khấu sau này như (ca sĩ, nghệ
sĩ ), thực hiện và rèn luyện kĩ
năng hoàn thành 1 nghề hoàn
thiện trong tương lai.
3/ Vận dụng:
* Ghi nhớ (SGK)
*C5:
- Vật có 70 Hz: Dao động nhanh hơn
- Vật có 50 Hz : Phát ra âm thấp hơn
4/ Tổng kết: (3’)
- Sơ đồ tư duy:
- HS trả lời câu C6, C7/SGK kết hợp hình 11.3/SGK
*C6: - Vặn dây đàn căng ít: âm phát ra thấp, tần số nhỏ.
- Vặn dây đàn căng nhiều: âm phát ra cao, tần số lớn
*C7: Khi chạm góc miếng bìa vào hàng lỗ ở gần vành đĩa: Âm phát ra cao
hơn
5/ Hướng dẫn học tập:(2’)
* Đối với bài học ở tiết học này:
Trang 5- Học bài dựa vào ghi nhớ SGK+ tập ghi bài.
- Đọc: “ Có thể em chưa biết”
- Làm BT : 11.1→ 11.10/ SBT trang 26, 27
- Liên hệ thực tế về âm cao, âm thấp
- HD: BT 11.1: Chọn câu đúng nhất
BT 11.2: Điền từ thích hợp
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Soạn bài: “ Độ to của âm”
+ Đọc trước bài
+ Trả lời câu C1→C7/ SGK
? Mối quan hệ âm to, âm nhỏ với biên độ dao động?
? Đơn vị độ to của âm?
V/ PHỤ LỤC: Các slide trình chiếu.
………
………
………
………
………
………
DUYỆT CỦA TỔ TRƯỞNG ………
………