các dạng đột biến cấu trúc NST và hậu quả của GV: tại sao d¹ng đột biến đảo đoạn ít hoặc ko ảnh hưởng chúng: đến sức sống?ko tăng,ko giảm VCDT ,chỉ làm tăng sự sai khác giữa các NST GV: [r]
Trang 1Ngày soạn : 08/08/09.
Ngày giảng: 11/08/09
Ban A.Phần V: di truyền học
Cơ chế di truyền và biến dị
Tiết 1+2: Bài 1: Gen, mã di truyền và quá trình nhân đôi của AND
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Trình bày #$% khái niệm, cấu trúc chung của gen và nêu #$% hai loại gen chính
- Giải thích #$% mã di truyền là mã bộ ba và nêu #$% đặc điểm chung của mã di truyền
- Mô tả quá trình nhân đôi của ADN ở E.coli và phân biệt #$% sự sai khác giữa nhân đôi ADN ở E.coli so với nhân đôi ADN ở SV nhân thực
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện và phát triển - duy phân tích, khái quát hoá
3 Giáo dục:
- Giáo dục bảo vệ môi
II tiện:
- Hình: 1.1-> 1.2,bảng 1 SGK, hình 1 SGV
- Thiết bị dạy học: máy chiếu
III pháp:
- vấn đáp
- Nghiên cứu SGK (kênh hình)
IV Tiến trình:
1 ổ định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số và nhắc nhở giữ trật tự:
2 KTBC:
- Không kiểm tra mà giới thiệu
3 Bài mới :
GV: Gen là gì ?cho ví dụ ?
GV: ADN có tính đa dạng nghĩa là gen đa dạng
từ đó liên hệ với việc bảo vệ vốn gen, bảo vệ môi
HS: Quan sát hình 1.1 SGK thảo luận nhóm để
trả lời câu hỏi:
- Mỗi gen cấu trúc có mấy vùng?(3 vùng)
- Vị trí,chức năng của từng vùng?
GV: Sự khác nhau về cấu trúc của gen giữa SV
nhân sơ và SV nhân thực? (gen phân mảnh và
gen không phân mảnh.)
GV: Vùng nào của gen quyết định cấu trúc phân
tử Pr mà nó quy định tổng hợp?(vùng mã hoá)
GV: Trong 2 mạch PôliNu của gen, 1 mạch chứa
thông tin -> mạch khuôn có chiều 3’- 5’(mạch có
nghĩa) còn mạch kia là mạch bổ sung có chiều
5’-3’ (mạch không phải khuôn)
I.Khái niệm và cấu trúc của gen.
1 Khái niệm về gen.
- Gen là một đoạn AND mang thông tin mã hoá cho một sản phẩm xác định (chuỗi Pôlipeptit hay một phân tử ARN) VD: gen Hb ,gen tARN
2 Cấu trúc của gen:
a.Cấu trúc chung của gen cấu trúc:
Gồm 3 vùng:
- Vùng điều hoà: nằm ở đầu 3’ của mạch mã gốc của gen,có trình tự các Nu đặc biệt ->mang tín hiệu, khởi động,kiểm soát quá trình phiên mã
- Vùng mã hoá: mang thông tin mã hoá aa
- Vùng kết thúc: nằm ở đầu 5’của mạch mã gốc của gen, mang tín hiệu kết thúc phiên mã
b Cấu trúc phân mảnh và không phân mảnh
- Gen ở SV nhân sơ có vùng mã hoá liên tục->gen không
phân mảnh
- Gen ở SV nhân thực phần lớn có vùng mã hoá không liên tục, xen kẽ đoạn mã hoá aa(exôn) và đoạn không mã hoá aa (inton)->gen phân mảnh
Trang 2GV: Giới thiệu 1 số gen khác:
- Gen giả: mang sai sót ĐB gen cấu trúc
- Gen nhảy: không tĩnh tại đan xen vào 1 số
loại gen khác
HS:Đọc SGK phần mã di truyền
GV: Mã di truyền là gì?
GV: Tại sao mã di truyền lại là mã bộ ba? Căn cứ
vào số Nu (4 loại) và số aa (hơn 20 loại)
-Nếu 1 Nu xác định 1 aa thì có 41 = 4 tổ hợp
X% đủ để mã hoá hơn 20 loại aa)
-Nếu 2 Nu xác định 1 aa thì có 42 = 16 tổ hợp
X% đủ để mã hoá hơn 20 loại aa)
-Nếu 3 Nu xác định 1 aa thì có 43 = 64tổ hợp
(thừa đủ để mã hoá hơn 20 loại aa)
=> nên gọi mã di truyền là mã bộ ba
GV:1 bộ 3 mã hoá
nào đặc biệt không?
- Bộ 3 nào không mã hoá aa?(UAA, UAG,
UGA =>bộ 3 kết thúc)
- Có phải mỗi aa đều chỉ do 1 bộ 3 mã hoá
quy định ?(có aa chỉ do 1 bộ ba mã hoá: AUG,
UGG; có aa do nhiều bộ ba cùng mã hoá…)
GV: Nêu đặc điểm chung của mã DT?
GV: ADN nhân đôi trong pha nào của chu kì tế
bào?(pha S)
GV: Quá trình nhân đôi của ADN dựa theo
nguyên tắc nào?
GV: Treo tranh vẽ sơ đồ minh hoạ quá trình nhân
đôi của ADN Quá trình nhân đôi gồm mấy
"F%]XJ "F%Y
GV: các enzim tham gia quá trình nhân đôi?
HS: các enzim tháo xoắn, enzim ARN – pôlime
raza tổng hợp đoạn mồi (đoạn ARN mạch đơn),
, enzim ADN – pôlimeraza, xúc tác bổ sung, các
Nu để kéo dài mạch mới, enzim ligaza nối đoạn
Okazaki
GV: Thành phần tham gia?
HS: ADN khuôn, đoạn mồi
GV: Chiều tổng hợp của đoạn Okazaki và chiều
của mạch mới #$% tổng hợp liên tục?
HS:Chiều của mạch mới bổ sung liên tục là 5’-
3’.Chiều tổng hợp từng đoạn Okazaki cũng là
5’-chiều mạch khuôn của nó
-
đơn? hình dạng ADN? )
-
tổng hợp ngắt quãng? (mạch mới của ADN chỉ
c Các loại gen:
- Gen cấu trúc:mã hoá cho tổng hợp Pr
- Gen điều hoà: tạo ra sản phẩm kiểm soát hoạt động của các gen khác
II Mã di truyền.
1 Khái niệm.
- Là trình tự các Nu trong gen quy định trình tự các aa trong
Pr (cứ 3 Nu kế tiếp nhau quy định 1 aa)
2 Mã di truyền là mã bộ ba
- Có 64 mã bộ ba (phần em có biết) + Bộ 3 mở đầu là AUG và mã hoá aa mêtiôin ở SV nhân thực
Bộ 3 KT:UAA,UAG,UGA
- Gen (ADN) ->ARN -> Pr
3 Đặc điểm chung của mã di truyền.
- Mã DT #$% đọc liên tục từ 1 điểm xác định theo từng cụm gồm 3 Nu
- Mã DT có tính phổ biến, tính đặc hiệu và mang tính thoái hoá
4 Củng cố:
- Gen có cấu trúc dụ
5 Bài tập về nhà
- Làm bài tập SGK
III.Quá trình nhân đôi ADN (tái bản ADN)
1 Nguyên tắc:
- ADN có khả năng nhân đôi, từ 1 phân tử ADN tạo 2 phân
tử ADN giống nhau và giống ADN mẹ
- Đều dựa theo nguyên tắc bổ sung và bán bảo tồn
2 Quá trình nhân đôi ADN
a Nhân đôi ADN ở SV nhân sơ:
- ( - 1: Tháo xoắn phân tử ADN
+ Nhờ các enzim tháo xoắn ,2 mạch đơn tách nhau dần dần tạo nên chạc hình chữ Y và để lộ 2 mạch khuôn
- ( - 2: Tổng hợp các mạch ADN mới
+ Enzim ADN – pôlimeraza sử dụng mạch làm khuôn tổng hợp nên mạch mới theo nguyên tắc bổ sung
+ Trên mạch khuôn 3’- 5’mạch bổ sung tổng hợp liên tục, trên mạch khuôn 5’-3’ mạch bổ sung tổng hợp ngắt quãng -> đoạn Okazaki ,dài 1000-2000 Nu, các đoạn Okazaki nối lại với nhau nhờ enzim nối ligaza
- ( - 3: Hai phân tử ADN tạo thành
+ giống nhau, giống ADN mẹ
+ Mỗi ADN con đều có 1 mạch mới #$% tổng hợp, còn mạch kia là của ADN mẹ (nguyên tắc bán bảo tồn)
b Nhân đôi ADN ở SV nhân thực:
- Cơ bản giống với ở SV nhân sơ
Trang 3tổng hợp theo chiều 5’-3’)
- Nhận xét về cấu trúc của 2 ADN con?
GV: Nguyên tắc bán bảo tồn có ýnghĩagì?(đảm
bảo tính ổn định về vật liệu DT giữa các thế hệ tế
bào )
GV: Nghiên cứu SGK Sự khác nhau giữa nhân
đôi ở SV nhân sơ và nhân thực?
- TB có nhiều phân tử ADN kích -F% lớn ->sảy ra ở nhiều điểm ->tạo ra nhiều đơn vị nhân đôi (SV nhân sơ chỉ có 1)
-Có nhiều loại enzim tham gia
- Mỗi đơn vị nhân đôi có 2 chạc hình chữ Y,mỗi chạc có 2 mạch #$% tổng hợp đông thời (rút ngắn thời gian nhân đôi của tất cả ADN
4 Củng cố:
- |, ý: 1 2 4 8
- Nếu gọi k là số lần tự nhân đôi thì: _ADN con tạo thành = 2k
_ ADN con cung cấp = 2k – 1
_ ADN con chứa Nu mới hoàn toàn = 2k -2
_ LKH phá vỡ = Hgen (2k -1)
_ LK H hình thành = Hgen.2k
_ LKHT (LK phôtphođisete) ht = LKHTgen 2k- 1
_ Nu cung cấp từ môi
_ Nu mỗi loại cung cấp = Nu mỗi loại.(2k- 1)
5 BTVN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
- 1 gen có chiều dài là 2040 A0, có G = 20%,khi gen nhân đôi 3 lần thì :
+ Số Nu trong toàn bộ gen mới #$% tạo thành?
+ Nu mỗi loại cung cấp?
+ Nu mỗi loại trong toàn bộ gen mới?
Trang 5Ngày soạn : 15/08/09.
Ngày giảng: 17/08/09
Tiết 3:A Bài 2: Phiên mã và dịch mã
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nêu #$% khái niệm, dịch mã, pôliribôxôm
- Trình bày #$% cơ chế phiên mã ( tổng hợp mARN)
- Mô tả diễn biến của cơ chế dịch mã( tổng hợp prô têin)
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện khả năng quan sát hình để nhận thức kiến thức
3 Giáo dục:
- Giúp học sinh có quan niệm đúng về vật chất của hiện
II tiện:
- Hình:2.1-> 2.2.SGK
- Thiết bị dạy học: máy chiếu
III pháp:
- vấn đáp
- Nghiên cứu SGK (kênh hình)
IV Tiến trình:
1 ổ định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số và nhắc nhở giữ trật tự:
2 KTBC:
- Khái niệm gen, mã di truyền, đặc điểm chung của mã di truyền?
- Cơ chế tự nhân đôi của ADN ở SV nhân sơ, phân biệt với nhân thực?
3 Bài mới :
Nội dung
GV: Phiên mã là gì? Quá trình này sảy ra ở đâu?(
trong nhân tế bào,kì trung gian giữa 2 lần phân
bào,lúc NST ở dạng dãn xoắn)
GV:QS hình 2.2cho biết:
-Enzim nào tham gia vào QT phiên mã?
-Phiên mã bắt đầu ở vị trí nào của gen?
-Chiều của mạch khuôn tổng hợp mARN?
Chiều tổng hợp NTBS khi tổng hợp mARN
GV:Tại sao quá trình phiên mã dừng lại?
GV:QT tổng hợp tARN,rARN ntn?
GV: Điểm khác nhau giữa mARN vừa mới tổng hợp
ở SV nhân sơ và SV nhân thực ?(ở nhân thực có
nhiều loại enzim tham gia)
GV: Treo tranh vẽ hình 2.3 cho HS quan sát
GV: Quá trình này sảy ra ở đâu?(tế bào chất).Vậy
sau khi #$% tổng hợp ở trong nhân phải đi qua
I Cơ chế phiên mã.
1 Khái niệm.
- Là quá trình tổng hợp ARN trên mạch khuôn ADN
2 Diễn biến của cơ chế phiên mã(tạo các loại mARN, tARN, rARN)
- Mở đầu: Enzim ARN- pôlimeraza bám vào vùng
điều hoà làm gen tháo xoắn để lộ mạch mã gốc 3’-5’
- Kéo dài: ARN- pôlimeraza - $- dọc theo mạch
gốc để tổng hợp mARN theo nguyên tắc bổ sung (A-U,G-X)theo chiều 5’-3’
- Kết thúc: Enzim di chuyển đến cuối gen, gặp tín
hiệu kết thúc thì dừng phiên mã, phân tử mARN
#$% giải phóng
II Cơ chế dịch mã (QT tổng hợp Pr) 1.Khái niệm:
-Mã DT chứa trong mARN #$% chuyển thành
Trang 6màng ra TBC
GV: QT dịch mã có những TP nào tham gia?
HS: mARN
ATP, aa tự do
GV: ở lớp 7F các em đã biết R gồm 2 tiểu phần
nằm tách nhau Khi có mặt của mARN chúng gắn
lại với nhau thành dạng R hoạt động.Trên R có 2 vị
trí là: peptit (vị trí P)và vị trí amin(vị trí A) mỗi vị trí
GV: Liên hệ hoạt hoá aa
GV:- Các bộ ba / mARN ->các côđon
-Bộ ba/ tARN->anticôđon(bộ ba đốimã)
-LK giữa các aa -> LK peptit do en zim xúc tác
- R dịch chuyển / mARN theo chiều 5’-3’theo
từng nấc
- Cô đon KT là:UAA, UAG,UGA
GV: R tiếp xúc ở vị trí nào,đầu nào của mạch?(5’)
GV: Côđon mở đầu / mARN?
HS:AUG
GV: Côđon / ARN và anticôđon
tARN mang aa thứ nhất?
HS: Cô đon cả aa thứ nhất là GUX Anticoo đon
GV:LK peptit đầu tiên giữa 2 aa nào?
HS: aa MĐ(fMet)và valin(fMet – val)
GV:Các bộ 3/ADN:3’TAX XXG AGT GXX
Cáccôđon/ mARN:5’AUG GGX UXA XGG
Cá anticôđon tARN: UAX XXG AGU GXX
các aa: Met - Gly - Ser - Arg
GV: aa MĐ ở SV nhân thực là gì?
trình tự aatrong chuỗi pôlipeptitcủa Pr là dịch mã
2 Diễn biến của cơ chế dịch mã
a.Hoạt hoá aa
- Nhờ enzim đặc hiệu và năng ->các aa
>phức hợp aa-tARN
b Dịch mã và hình thành chuỗi pôlipeptit
- tARN mang aa MĐ fMet (fMet-tARN) vào vị trí côđon MĐ,anticôđon
sung với côđon MĐ/mARN
- tARN mang aa thứ 1(aa1-tARN)tới bên cạnh
và khớp bổ sung với cô đon của aa thứ 1 /mARN.Enzim xúc tác tạo LK peptit giữa aa MĐ và
aa thứ 1(fMet-aa1)
- R dịch chuyển đi 1 bộ ba tiếp theo, aa2-tARN tiến vào R khớp bổ sung với aa2.LK peptit giữa aa1
và aa2 (aa1-aa2) 7$% hình thành
- Cứ thế tiếp diễn cho đến khi gặp côđon KT /mARN thì R tách ra khỏi mARN và chuỗi pôlipeptit #$% giải phóng, aa MĐ (fMet) tách ra khỏi chuỗi.Chuỗi pôlipeptit có cấu trúc bậc cao hơn tạo Pr hoàn chỉnh
3 Pôliribôxôm
* pôlixôm giúp tăng hiệu suất tổng hợp Pr
4 Mối liên hệ ADN - mARN-Pr- tính trạng
Cơ chế của hiện ADN ->mARN ->Pr ->TT
4 củng cố:- số bộ ba (côđon) = Nu/6 =rNu/3.
- aa môi
- aa Pr= Nu/6 - 2 =rNu/3 - 2.
->Nu= 6(aa Pr +2)
5 BTVN:Học bài theo câu hỏi SGK.
Trang 7
Ngày soạn : 17/ 08/ 09.
Ngày giảng:19/ 08/ 09
Tiết 4:A Bài 3: Điều hoà hoạt động của gen
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Nêu #$% các thành phần tham gia và ý nghĩa điều hoà hoạt động của gen
- Trình bày #$% cơ chế điều hoà hoạt động của gen ở SV nhân sơ thông qua ví dụ về hoạt động của ôpêrôn
Lac ở E.coli.
- Mô tả các mức điều hoà hoạt động của gen ở SV nhân thực
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện khả năng quan sát hình để mmoo tả hiện
3 Giáo dục:
- Giải thích #$% tại sao trong tế bào chỉ tổng hợp pôtêin khi cần thiết
II tiện:
- Hình 3 SGK
- Thiết bị dạy học: máy chiếu
III pháp:
- vấn đáp
- Nghiên cứu SGK (kênh hình)
IV Tiến trình:
1 ổ định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số và nhắc nhở giữ trật tự:
2 KTBC:
- Diễn biến kết quả của cơ chế phiên mã ?
- Trình bày cơ chế dịch mã diễn ra tại ribôxôm?
3 Bài mới :
- Tế bào ở cơ thể SV bậc thấp chứa hàng nghìn gen, SV bậc cao chứa hàng vạn gen ở các giai đoạn phát triển khác nhau, các gen này hoạt động liên tục,đổng thời hay không? cơ chế hoạt động
Nội dung
Trang 8GV:TB của cơ thể SV chứa đầy đủ các gen,không phải bất kì
lúc nào ở giai đoạn nào của cơ thể các gen cũng hoạt động
đồng thời.- VD về gen hoạt động
liên tục?(Gen tổng hợp các Pr, enzim chuyển hoá trong QT
TĐC, gen tổng hợp enzim tiêu hoá…)
- VD về gen hoạt động tuỳ giai đoạn cần thiết theo nhu
cầu của cơ thể?(Gen tổng hợp hoocmôn sinh dục ở ĐV có
vú…=>phải có cơ chế điều hoà => điều hoà hoạt động gen là
gi?
GV: Opêron là gì ?
GV:Cấu tạo của opêron Lac gồm những thành phần
nào?Opêron Lac hoạt động
GV:
điều hoà
GV: Gen điều hoà (gen R)nằm ở vị trí nào ? (không nằm trong
opêron mà nằm - F% opêron)
GV: Bình
hãm không cho opêron hoạt động
GV: cho HS nghiên cứu hình 3 SGKvà cho biết: - Những
biểu hiện ở gen R và opêron Lac trong trạng thái bị ức chế ?
- Những biểu hiện ở gen R và opêron Lac khi có các chất
cảm ứng lactôzơ ?
GV: Khi lactôzơ bị phân giải hết, chất ức chế #$% giải
phóng.Chất ức chế chuyển từ trạng thái bất hoạt sang trạng thái
hoạt động đến bám vào vùng chỉ huy và opêron lại chuyển
sang trạng thái bị ức chế
GV: Tại sao sự điều hoà hoạt động của gen ở SV nhân thực
phức tạp hơn so với nhân sơ ? (Phức tạp hơn do cấu trúc ADN
trong NST, khối
hoạt động ít, còn lại đa số ở trạng thái không hoạt động.)
GV: Khi nào gen hoạt động tổng hợp Pr ? Mức độ
tổng hợp có giống nhau không ? (khi có nhu cầu của TB và tuỳ
từng giai đoạn PT mà mức độ tổng hợp khác nhau.)
GV: TP tham gia ?
GV: ở SV nhân thực có mức điều hoà nào ?
I Khái niệm
- Là QT điều hoà
ra giúp TB tổng hợp loại Pr cần thiết vào lúc cần thiết trong đời sống
- Trong cơ thể việc điều hoà gen có thể xảy ra ở nhiều cấp độ:ADN; phiên mã; dịch mã và sau dịch mã
II Cơ chế điều hoà hoạt động gen ở sinh vật nhân sơ.
1 Cấu tạo của opêron Lac theo Jacôp và Mônô
- K/n:Các gen có liên quan về chức năng
#$% phân bố thành một cụm, có chung một cơ chế
điều hoà #$% gọi là một opêron
- Cấu tạo:+Một nhóm gen cấu trúc liên quan về
chức năng (gồm 3 gen:Z, Y, A tổng hợp các Pr kí hiệu là Z, Y, A)
+ Vùng vận hành(O): nằm - F% gen cấu trúc là vị trí
chế thì vùng vận hành không hoạt động, khi không có
Pr ức chế thì vùng vận hành hoạt động) + Vùng khởi động(P)nằm - F% vùng vận hành,là vị trí
để khởi đầu phiên mã
2 Cơ chế hoạt động của opêron Lac ở E.coli.
- Khi môi
điều hoà (R) phiên mã tạo ra mARN của nó, mARN này #$% sử dụng để tổng hợp ra chất ức chế(pr ức chế) Chất ức chế bám vào vùng vận hành-> vùng vận hành bị ức chế do đó các gen cấu trúc không phiên mã
- Khi môi với chất ức chế ->chất ức chế bị bất hoạt Do vậy nó không tể kết hợp với vùng vận hành nữa Vùng vận hành #$% tự do điểu khiển QT phiên mã của opêron, mARN của các gen Z, Y, A #$% tổng hợp và sau đó
=>trạng thái hoạt động của opêron
III Cơ chế điều hoà hoạt động gen ở sinh vật nhân thực.
- Cơ chế điều hoà phức tạp đa dạng thể hiện ở mọi gđ từ gđ - F% phiên mã đến sau dịch mã
- Tế bào tổng hợp Pr nhiều hay ít do nhu cầu của TB
và từng giai đoạn phát triển của tế bào
- Thành phần tham gia gồm: gen gây tăng gây bất hoạt, các gen cấu trúcvùng khởi động,vùng
KT và nhiều yếu tố khác
- Mức điều hoà:NST tháo xoắn, phiên mã, sau phiên mã, điều hoà dịch mã và sau dịch mã
- Gen gây bất hoạt có tác dụng
Trang 9tăng mã
4 Củng cố : - ý nghĩa của điều hoà hoạt động gen?
+ Đảm bảo cho hoạt động sống của tế bào trở nên hài hoà
+ Tuỳ từng nhu cầu của tế bào, tuỳ từng mô, từng giai đoạn ST, PT mà mỗi TB có nhu cầu tổng hợp các loại
Pr không giống nhau, tránh tổng hợp lãng phí
+ Các pr tổng hợp vẫn
phân giải
5 BTVN:
- Học bài theo câu hỏi SGK
Ngày soạn : 20/ 08/ 09
Ngày giảng: 24 / 08/ 09
Tiết 5:A Bài 4: Đột biến gen
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Phân biệt khái niệm đột biến gen và thể đột biến Phân biệt #$% các dạng đột biến gen( đột biến điểm)
- Nêu #$% nguyên nhân và cơ chế phát sinh đột biến gen
Trang 10- Nêu #$% hậu quả và ý nghĩa của đột biến gen.
- Giải thích tính chất biểu hiện của đột biến gen
- Phát triển kĩ năng quan sát hình vẽ để rút ra hiện
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện khả năng quan sát hình để mô tả hiện
3 Giáo dục:
- Giải thích
II tiện:
- Hình 4.1- 4.2 SGK
- Thiết bị dạy học: máy chiếu,tranh ảnh về các thể đột biến ở SV và
III pháp:
- Vấn đáp
- Nghiên cứu SGK (kênh hình)
IV Tiến trình:
1 ổ định tổ chức:
- Kiểm tra sĩ số và nhắc nhở giữ trật tự:
2 KTBC:
- Thế nào là điều hoà hoạt động gen ?
- Giải thích cơ chế điều hoà hoạt động của opêron Lac ?
3 Bài mới :
GV:VCDT- Phân tử :ADN
-TB :NST =>Bị biến đổi ->ĐB
? ĐB là gì ?
HS: là những biến đổi trong VTDT,xảy ra ở cấp độ
PT (ADN)hay cấp độ TB (NST)
GV:ĐB xảy ra ở cấp độ PT (ADN) có liên quan đến
sự thay đổi của yếu tố nào ? (Nu)
? ĐB gen là gì ?
GV: ở
(a)trạng thái KG: Aa, AA- bình
Aa – biểu hiện bạch tạng => thể ĐB
? thể đột biến là gì?
GV:Trong tự nhiên các gen đều có ĐB
thấp (10-6 – 10-4)
GV: Cho HS quan sát hình vẽ 4.1 SGK rồi cho nhận
xét: Sự biến đổi cụ thể các Nu trên ADN, các riboNu
/mARN và các aa ở mỗi dạng đột biến điểm.?
HS:- ĐB thay thế Nu :Cặp Nu thứ 6 G-X ở gen ban
đầu #$% thay thế bằng A-T ->bộ ba thứ 2 ở mARN
ĐB là AAA
- ĐB mất cặp Nu: Cặp Nu thứ 5 A-T của gen ban
đầu mất đi -> bộ ba thứ 2 / mARN đổi thành AGU
dịch chuển
- ĐB thêm cặp Nu:thêm cặp A-T vào vị trí Nu thứ
4 -> bộ ba thứ 2 ? mARN đổi thành UAA đó là mã
I Khái niệm và các dạng đột biến gen
1 khái niệm
- ĐB là những biến đổi trong cấu trúc của gen, xảy
ra tại 1 điểm nào đó trên phân tử ADN liên quan
đến 1 cặp Nu (ĐB điểm) hoặc 1 số cặp Nu
-Tất cả các biến đổi làm côđon xác định aa này ->
aa khác =>ĐB nhầm nghĩa (sai nghĩa)
- Tất cả các biến đổi côđon này -> côđon khác nghĩa(ĐB câm)
- ĐB thêm mất 1 cặp Nu làm thay đổi khung đọc mã => ĐB dịch khung
- Đột biến làm thay đổi côđon xác định aa ->côđon kết thúc => ĐB vô nghĩa
- Thể đột biến là những cá thể mang ĐB đã biểu hiện ra KH của cơ thể
2 Các dạng đột biến gen
- Các dạng đột biến điểm: ĐB thay thế, thêm, mất 1 cặp Nu