MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN I/- Mục đích – yêu cầu : Về kiến thức : + Nắm được các vấn đề thường phải giải quyết trong một bài toán quản lí và sự cần thiết phải có cơ sở dữ liệu.. + Việc x
Trang 1Tuần : 1,2 Ngày soạn : / / Tiết : 1,2,3 Ngày dạy : / /
Cơ Sở Dữ Liệu 9(5,2,2)
§ 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN I/- Mục đích – yêu cầu :
Về kiến thức :
+ Nắm được các vấn đề thường phải giải quyết trong một bài toán quản lí và sự cần thiết phải có cơ sở dữ liệu
+ Hiểu khái niệm về CSDL, biết các mức thể hiện của CSDL và các yêu cầu cơ bản đối với hệ CSDL
Về kỹ năng :
+ Bước đầu hình thành kĩ năng khảo sát thực tế cho ứng dụng CSDL
Về thái độ :
+ Nhận thức được quá trình phát triển của hệ quản trị cơ sở dữ liệu
II/- Chuẩn bị :
GV : + Phải có giáo án và các đồ dùng dạy học liên quan đến bài dạy
+ Công tác quản lí chiếm phần lớn trong các ứng dụng tin học
+ Việc xử lý thông tin trong các bài toán quản lí có những đặc điểm chung như : tạo lập hồ sơ, cập nhật hồ sơ, khai thác hồ sơ ( sắp xếp, tìm kiếm, tổng hợpthông tin và lập báo cáo)
HS : + Đọc trước sách giáo khoa ở nhà
PP : + Diễn giảng, phát vấn và các hình vẽ trực quan (nếu có)
III/- Hoạt động dạy học :
1 Ổn định lớp : Kiểm tra sĩ số (1’)
2 Kiểm tra bài cũ :
3 Nội dung bài mới :
Tiết
1 + Đặt vấn đề : Như chúng ta đã
biết, công việc quản lí rất phổ
biến và cần thiết cho các cơ quan,
công ty, xí nghiệp và đơn vị Ví dụ
quản lí khách sạn : phòng nghỉ,
các dịch vụ, khách thuê phòng,
Quản lí bệnh viện :bệnh nhân,
Trang 2thuốc, bệnh án, bác sĩ và các thiết
bị y tế khác …
? Theo em để quản lí thông tin
về điểm của học sinh trong 1
lớp chứa các cột nào hoặc bao
gồm các thành phần nào?
+ Trong quá trình quản lý ta có
thể bổ sung, sửa đổi,tìm kiếm
Chẳn hạn khi một HS thay đổi
địa chỉ thì ta phải cập nhật lại
địa chỉ mới,…
? Vậy ta có thể chuyển hồ sơ
học sinh từ trường này sang
trường khác hoặc ngược lại
được hay không? Vì sao ?
?Để chọn học sinh giỏi cho
môn tin học có điểm TB từ 8.0
trở lên ta làm như thế nào và
cách thực hiện như sau ?
+ Ngày nay ứng dụng tin học hoá
trong công tác quản lí chiếm
khoảng 80% (Tuỳ theo đặc điểm
riêng của từng đối tượng mà có
cách quản lí khác nhau, nhưng có
đặc điểm chung là khối lượng hồ
sơ ) công việc xử lí bao gồm : tạo
lập, cập nhật và khai thác hồ sơ
? Em hãy nêu các công việc
thường gặp khi quản lí thông
tin của một đối tượng nào đó?
? Cập nhật hồ sơ bao gồm các
công việc nào?
+ Để quản lí chúng
ta cần tạo bảng gồm các cột như : STT,họ tên, ngày sinh, giới tính, đoàn viên, Toán, Lý, Hoá, Văn, Tin học…
+ Được, vì trong quản lý hồ sơ có chức năng sửa đổi và cập nhật dl,
+ Ta thực hiện bằng cách tìm kiếm thông tin của môn tin học có điểm TB từ 8.0 trở lên 1 cách nhanh chóng là nhờ vào quản lí hồ sơ hs
+ Tạo lập hồ sơ về các đối tượng cần quản lí
+ Cập nhật hồ sơ : thêm,xoá, sửa hồ sơ + Khai thác hồ sơ : tìm kiếm, thống kê, sắp xếp, thống kê, tổng hợp, in ấn, …
+ Thêm, xoá, sửa
+ Sắp xếp, tìm kiếm, thống kê, Lập báo cáo, tổng hợp,
in ấn, …
1/- Bài toán quản lí :
Để quản lí học sinh trong nhà trường, người ta thường lập các biểu bảng gồm các cột, hàng để chứa thông tin cần quản lí
Ví dụ : Để quản lí học sinh trong nhà
trường ta có thể tạo một bảng sau : (Xemví dụ về hồ sơ lớp trong SGK trang 4)
2/- Các công việc thường gặp khi xử lí thông tin của một tổ chức :
a) Tạo lập hồ sơ :
- Tạo lập hồ sơ về các đối tượng cần quản lí
b) Cập nhật hồ sơ :
- Cập nhật hồ sơ : thêm, xoá, sửa hồ
sơ
Trang 3Ví dụ : Xem hình 2 trong SGK trang 6
Tiết
2
? Khai thác hồ sơ bao gồm các
công việc nào?
+ Ngoài 3 công việc trên còn có
công việc thứ tư đó là lập kế
hoạch, ra quyết định xử lí công
việc của người có trách nhiệm
Vd : cuối năm hiệu trưởng ra
quyết định khen thưởng cho những
học sinh xuất sắc, hoặc GVCN lập
kế hoạch để ôn tập hè, nâng kém
cho HS
Để nắm được các ttin
trên được cụ thể và chính xác
hơn ta sang phần 3 hệ CSDL
Ngày nay, để đáp ứng được
nhu cầu quản lí, cơ sở dữ liệu
(CSDL) và hệ quản trị cơ sở dữ
liệu (HQTCSDL) đã ra đời, nó
giúp cho việc lưu trữ và khai
thác thông tin 1 cách nhanh
chóng và chính xác Trong đó
cần phải kể đến vai trò không
thể nào thiếu được của phần
mềm máy tính dựa trên công
cụ máy tính điện tử
?Vậy cơ sở dl là gì?
Để tạo lập, lưu trữ và cho phép
nhiều người có thể khai thác được
CSDL, cần có một hệ thống các
ctrình cho phép người dùng giao
tiếp với CSDL Những hệ thống
này làm ẩn đi những chi tiết kĩ
thuật phức tạp và làm đơn giản
những tương tác của người dùng
với máy tính
- Ngoài ra, các phần mềm ứng
dụng được xây dựng trên hệ
QTCSDL giúp thuận lợi cho người
+ HS trả lời
+ Nêu khái niệm
c) Khai thác hồ sơ :
- Khai thác hồ sơ : Sắp xếp, tìm kiếm, thống kê, Lập báo cáo, tổng hợp, in ấn, …
3/- Hệ cơ sở dữ liệu :
a) Khái niệm cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu :
* Khái niệm CSDL (Database):
Cơ sở dữ liệu là 1 tập hợp các dữ liệu có liên quan với nhau, chứa thông tin của một đối tượng nào đó (như trường học, bệnh viện, ngân hàng, nhà máy ), được lưu trữ trên bộ nhớ máy tính để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của nhiều người sử dụng với nhiều mục đích khác
nhau.
Ví dụ1: (xem SGK hình 2 trang 6)
STT Họ
tên
Ngày sinh giới
tính
…
*HQTCSDL (Database Management system) :
Phần mềm cung cấp một môi trường thuận lợi và hiệu quả để tạo lập, lưu trữ và khai thác thông tin của CSDL được gọi là hệ QTCSDL.
Người ta thường dùng thuật
ngữ hệ cơ sở dữ liệu để chỉ một
CSDL với hệ QTCSDL quản trị và khai thác CSDL đó