Biết cách xác định độ lệch pha giữa dòng điện và hiệu điện thế xoay chieàu - Biết được độ lệch pha giữa u và i trong đoạn mạch chỉ có điện trở là bằng o - Phát biểu được định nghĩa và vi[r]
Trang 1TRƯỜNG THPT LÝ TỰ TRỌNG
Bài 26: DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU – MẠCH XOAY CHIỀU
CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
A MỤC TIÊU BÀI HOC:
a/ kiến thức:
- hiểu được khái niệm: suất điện động xoay chiều, dòng xoay chiều,điện áp xoay chiều Biết cách xác định độ lệch pha giữa dòng điện và hiệu điện thế xoay chiều
- Biết được độ lệch pha giữa u và i trong đoạn mạch chỉ có điện trở là bằng o
- Phát biểu được định nghĩa và viết được công thức tính các giá trị hiệu dụng, công thức tính công, công suất toả nhiệt của dòng xoay chiều
b kỹ năng:
- Tính được độ lệch pha, công suất, vẽ được giản đồ vectơ
B CHUẨN BỊ:
a Giáo viên:
- Dao động kí điện tử hai chùm tia
- Hình vẽ đồ thị cường độ dòng điện và điện áp xoay chiều
- Nguồn điện xoay chiều, mạch chứa R
b Học sinh:
Ôn lại kiến thức về dòng không đổi đã học
C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động 1 ( 3 phút): Ổn định tổ chức- kiểm tra bài cũ
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
- Cán bộ lớp báo cáo với giáo viên
tình hình của lớp
- Nghe GV đặt vấn đề
- Suy nghĩ về dòng 1 chiều đã học ở
lớp 11
- Yêu cầu cán bộ lớp cho biết tình hình của lớp
- Đặt vấn đề vào bài
Hoạt động 2 (5 phút): Suất điện động xoay chiều
Trang 2Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
Nhắc lại độ biến thiên từ thông, dóng
cảm ứng và suất điện động
- Sự dụng kiến thức đã biết chứng
minh: e= E cos t0 (w +j )
- Nhận xét: e biến thiên tuần hoàn
theo t
,
2
T
- Yêu cầu HS nhắc lại độ biến thiên từ thông, dòng cảm ứng và suất điện động cảm ứng
- Yêu cầu HS chứng minh công thức(26.1)
- Yêu cầu HS nhận xét về giá trị của e
- GV khẳng định lại và đưa ra khái niệm suất điện động xoay chiều và biểu thức của nó
- Yêu cầu HS đưa ra công thức chu
kì T và tần số f
Hoạt động 3(10 phút): Điện áp xoay chiều – Dòng điện xoay chiều
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
- Đọc tài liệu và phát biểu, nêu biểu thức:
0 ( 1), 0( 2)
U =U cos t w +j i= I w t+j
-Độ lệch pha giữa u và I là:j =j 1- j 2(1)
cùng pha
1 2
j = ® j j
u sớm pha hơn i
1 2
j jđ ®
u chậm pha hơn i
1 2
j já ®
-Trả lời câu hỏi C1,C2
- Yêu cầu HS đọc tài liệu và phát biểu dòng xoay chiều, điện áp xoay chiều là gì?
- Độ lệch pha giữa u và i là bao nhiêu?
- Từ (1) yêu cầu HS rút ra nhận xét
- Yêu cầu HS trả lời câu hỏi C1, C2
Hoạt động 4(7 phút):Đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện trở thuần
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
- Viết biểu thức định luật ôm
0
0
U
u
i cos t I cos t
Trong đó: 0
0
U I R
=
- Độ lệch pha giữa u và I bằng 0(u
cùng pha với i)
- Đặt một điện áp xoay chiều có biểu thức U=U cos t0 w Xét D =t
thì áp dụng được định luật ôm cho đoạn mạch chứa R – Yêu cầu HS viết biểu thức định
luật ôm cho R
- Yêu cầu HS nhận xét về độ lệch pha giữa u và i
Trang 3Hoạt động 5 (10 phút): Các giá trị hiệu dụng
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
- HS lắng nghe và ghi bảng
- Với dòng một chiều thì: P= I2R,
dòng xoay chiều thì: P = i2R=
0
I Rcos t w
+ Công suất toả nhiệt trong một chu
kì( tính trung bình)
(26.5)
2
RI
p= p= RI cos t w =
+ Chứng minh công thưc (26.5)
-Nhiệt lượng toả ra: Q= A=pt= 02
2
RI t
- HS:Vì p không đổi nên Q không đổi
2
I
- HS: lắng nghe và ghi vào vở
- HS suy nghĩ và chứng minh
- Lắng nghe và ghi vở
- Thí nghiệm cho biết dòng xoay chiều cũng có hiệu ứng toả nhiệt như dòng một chiều
- Yêu cầu HS nhắc lại công thức tính P Aps dụng cho dòng xoay chiều
- Công suất toả nhiệt trung bình trong một chu kì như thế nào?
- Yêu cầu HS chứng minh công thức (26.5)
- Nhiệt lượng toả ra trong thời gian t được tính như thế nào?
- Yêu cầu HS cho biêt dòng một chiều chạy qua R nói trên có nhiệt lượng bằng dòng xoay chiều hay không?
- GV: 0 cường độ hiệu
2
I
I = Þ
dụng của dòng xoay chiều
- Yêu cầu HS tìm giá trị hiệu dụng của E và U
- Khẳng định lại: 0 , 0
E= U =
- Thông báo cho HS biết để đo giá trị hiệu dụng ta dùng Vôn kế và Ampe kế xoay chiều
Hoạt động 6 (5 phút): Biểu diễn bằng vectơ quay:
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
- Lắng nghe và ghi bảng
- Suy nghĩ về cách biểu diễn - Tương tự dao động cơ, người ta có thể biểu diễn các dao động điện từ
Trang 4- HS biểu diễn bằng vectơ quay
- Cường độ i« Ir, hiệu điện thế U
U
« ur
- Quy ước chiều dương là ngược chiều kim đồng hồ
- Yêu cầu HS cho biết U Iur r, trùng nhau không?vì sao?
o Biểu diễn ,U Iur r
Hoạt động 7 (3 phút): Vận dụng- củng cố
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
- Nhắc lại các nội dung mà giáo
viên yêu cầu
- Làm việc theo nhóm, đưa ra kết
luận
- Yêu cầu HS nhắc lại: độ lệch pha, các giá trị hiệu dụng, biểu diễn bằng véctơ quay Từ đó đưa ra được độ lệch pha giữa ,U Iur r
- Yêu cầu HS tră lời các câu hỏi trắc nghiệm
Hoạt động 8 (2 phút):Hướng dẫn về nhà:
Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
- Ghi các bài tập về nhà
- Lắng nghe và ghi chú nhừng phần
quan trọng
- Cho HS ghi các bài tập về nhà
- Hướng dẫn học bài cũ và những điểm lưu ý trong bài mới cho HS