Bài giảng hịch tướng sĩ

Tác phẩm : Hãy nêu hoàn cảnh ra đời của bài “Hịch tướng sĩ”?. - “Hịch tướng sĩ” là một trong những áng văn hùng hồn, thống thiết hiếm có trong di sản Hán văn của dân tộc ta, được liệt và

PHÒNG GD – ĐT QUẬN THỦ ĐỨC

TRƯỜNG THS HIỆP BÌNH

Trình bày n ội dung và nghệ thuật văn bản Chiếu dời đô ?

Năm nayTh ăng Long ( Hà Nội ) có s ự kiện gì xảy ra ?

KIỂM TRA BÀI CŨ

KIỂM TRA BÀI CŨ

Vua dùng thể chiếu đ

ể :

B Kêu gọi mọi người

.

C Trình ba øy chủ trươ

ng.

D Công bo á kết quả.

A Ban bố mệnh lệnh

.

Traàn Quoác Tuaán

Tieát 95 - 96

 Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

Em hãy nêu một vài nét về tiểu sử tác giả?

SGK

CHÂN DUNG TRẦN QUỐC TUẤN



I Đọc - tìm hiểu chú thích:

1 Tác giả :

HƯNG ĐẠO VƯƠNG TRẦN QUỐC TUẤN

- Sinh năm 1231 (có sách ghi năm sinh là 1232).

- Ông là một vị anh hùng dân tộc văn võ song toàn.

- Là người có phẩm chất cao đẹp, biết hi sinh quyền lợi bản thân, đoàn kết nội bộ, yêu thương chiến sĩ.

- Là người có công lớn trong hai cuộc kháng chiến

chống Mông – Nguyên lần thứ hai (1285) và lần thứ

ba (1287 – 1288).

- Ông mất năm 1300 ở Vạn Kiếp (nay là xã Hưng

Đạo – Chí Linh – Hải Dương), nhân dân tôn thờ ông là Đức thánh Trần và lập đền thờ ở nhiều nơi trên

đất nước.

Đền thờ Trần Quốc Tuấn ở Hà Nam.Tượng Trần Quốc Tuấn ở Nam ĐịnhTượng Trần Quốc Tuấn ở Vũng Tàu.

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

• Ông có một số tác phẩm nổi tiếng như :

• - Vạn Kiếp tông bí truyền thư.

• - Binh thư yếu lược.

• - Dụ chư tì tướng hịch văn (Hịch tướng sĩ).

I Đọc - tìm hiểu chú thích :

• 1 Tác giả : SGK.

 

2 Tác phẩm :

Hãy nêu hoàn cảnh ra đời của bài

“Hịch tướng sĩ”?

SGK.

Bút tích “Dụ chư tì tướng hịch văn”.

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

- “Hịch tướng sĩ” là một trong những áng văn hùng hồn,

thống thiết hiếm có trong di sản Hán văn của dân tộc ta, được liệt vào hàng “Thiên cổ hùng văn”, nghĩa là áng

văn hùng tráng muôn đời

- Bài hịch được viết vào lúc nào, hiện nay chưa có ý kiến nhất trí Theo “Biên niên lịch sử cổ trung đại Việt Nam” (xuất bản năm 1987), thì bài hịch này được công bố vào tháng 9/1284 tại cuộc duyệt binh ở Đông Thăng Long

- Trước cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên đời Trần lần thứ hai, đất nước ta đang hoà bình nhưng nền hoà bình chưa thật vững, còn gặp nhiều nguy nan Giặc Mông –

Nguyên đã bị thất bại một lần nhưng chúng luôn nhòm

ngó vào nước ta

Giặc cậy thế mạnh ngang ngược, hống hách Ta sôi sục căm thù, quyết tâm chiến đấu Trong hàng ngũ tướng sĩ lúc bấy giờ cũng có người dao động, có tư tưởng cầu an hưởng lạc, có thái độ thờ ơ trước vận mệnh đất nước Vì vậy, tư tưởng chủ đạo của bài “Hịch tướng sĩ” là nêu cao tinh thần quyết chiến quyết thắng trong hàng ngũ quân ta, nghĩa là đánh bại kẻ thù trong ta

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

I Đọc – Hiểu chú thích :

1 Tác giả : SGK

2 Tác phẩm : SGK.

 3 Thể loại : Hịch.

- Hịch có kết cấu chặt chẽ, có lí lẽ sắc bén, có dẫn chứng thuyết phục và thường được viết theo lối

văn biền ngẫu

- Từ “Hịch” xuất hiện lần đầu thời Chiến Quốc

“Hịch” còn gọi là “lộ bố” – nghĩa là bản văn để lộ, để cho mọi người cùng

đọc

4 Bố cục : 4 phần.

- Phần 1 : Nêu gương sáng trong lịch sử

- Phần 2 : Tội ác của giặc và tâm trạng của tác giả

- Phần 3 : Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai (Trọng tâm)

- Phần 4 : Nêu nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

I Đọc - Tìm hiểu chú thích :

1 Tác giả : SGK.

2 Tác phẩm : SGK.

3 Thể loại : Hịch.

4 Bố cục : 4 phần

 

II Đọc – Tìm hiểu văn bản :

1 Nêu gương sáng trong lịch sử :

Hãy chỉ ra các gương trung thần nghĩa sĩ mà tác giả đề cập đến ở phần đầu

văn bản?

Tại sao tác giả chỉ nêu

các gương ở Trung Quốc, thậm chí cả gương của Cốt Đãi Ngột Lang – một tướng lĩnh của

quân Mông?

 Mục đích : khích lệ lòng trung quân ái quốc của tướng sĩ thời Trần.

Tác giả nêu dẫn chứng về gương các trung thần nghĩa sĩ với mục đích gì?

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

I Đọc - Tìm hiểu chú thích :

1 Tác giả : SGK.

2 Tác phẩm : SGK.

3 Thể loại : Hịch.

4 Bố cục : 4 phần

II Đọc – Tìm hiểu văn bản :

1 Nêu gương sáng

trong lịch sử

 Khích lệ lòng trung

quân ái quốc.



2 Tội ác của giặc và

tâm trạng của tác giả :a. Tội ác của giặc :

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

a Tội ác của giặc :

 

Trong thời

buổi loạn lạc

ấy, hình ảnh

kẻ thù hiện

lên qua

những chi tiết

nào?

Nhận xét biện

pháp nghệ

thuật trong

những câu văn

này? Có gì đặc

sắc trong lời

văn khắc hoạ

tội ác của kẻ

thù?

Từ những biện

pháp nghệ

thuật đặc sắc

trên, hình ảnh

của giặc hiện

ra như thế

nào?

 - Từ ngữ gợi hình, gợi cảm

- Hình ảnh ẩn dụ, đối lập

- Câu dài, nhiều vế

 Bạo ngược, vô đạo, tham lam

… nghênh ngang , uốn lưỡi cú diều …

… sỉ mắng …, … thân dê chó … bắt nạt …,

… thác mệnh … đòi …, giả hiệu … thu …,

… vét …, … đem thịt nuôi hổ đói …

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

Trong thực tế lịch sử : Năm 1277, Sài Xuân là sứ giặc đi

sứ, buộc ta lên tận biên giới đón rước Năm 1281, Sài Xuân

lại đi sứ sang, hắn cưỡi ngựa đi thẳng vào cửa Dương Minh,

quân sĩ Thiên Trường ngăn lại, bị Sài Xuân lấy roi đánh

toạc cả đầu Vua ta sai Thượng tướng Thái sư Trần Quang

Khải ra đón tiếp, nhưng Sài Xuân nằm khểnh không dậy

Thái độ đó chứng tỏ chúng coi dân ta, đất nước ta không ra

gì

Từ câu chuyện thực tế ấy sẽ thấy tác dụng của lời hịch

như lửa đổ thêm dầu Và đấy cũng chính là điều mà người

viết muốn châm vào ngọn lửa đang hừng hực trong lòng

các thuộc tướng của mình.

1 Nêu gương sáng trong

lịch sử:

 Khích lệ lòng trung quân ái quốc.

2 Tội ác của giặc và tâm

trạng của tác giả :

a Tội ác của giặc.



b.Tâm trạng của tác giả :

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

I Đọc - Tìm hiểu chú thích :

1 Tác giả : SGK.

2 Tác phẩm : SGK.

3 Thể loại : Hịch.

4 Bố cục : 4 phần

II Đọc – Tìm hiểu văn bản :

 

Nỗi lòng của

tác giả được

thể hiện qua

những từ ngữ,

câu văn nào?

Nhận xét về cấu

trúc câu, cách

dùng từ ngữ, hình

ảnh và giọng điệu

của đoạn văn?

Đoạn văn biểu

cảm theo cách

nào?

 - Câu văn ngắn dài sóng đôi

- Động từ, từ phủ định

- Hình ảnh khoa trương, phóng đại

- Giọng văn thống thiết

Cách dùng từ

ngữ, hình ảnh kết

hợp với giọng thơ

như trên thể hiện

tâm trạng gì của

Trần Quốc Tuấn?

 Đau xót, uất hận, sẵn sàng hi sinh

Ta … quên ăn …; … đau …, đầm đìa; …

… căm tức … (chưa) xả thịt, lột da … nuốt …, uống …; … trăm thân … phơi …, nghìn xác … gói …

b Tâm trạng của tác giả :

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

b Tâm trạng của tác giả :

 Đau xót, uất hận, sẵn sàng

hi sinh

 

- Lập luận chặt chẽ, câu văn biền ngẫu

- Khơi dậy lòng yêu nước và chủ quyền dân tộc

Tóm lại :

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

I Đọc - Tìm hiểu chú thích :

II Đọc - Tìm hiểu văn bản :

1 Nêu gương sáng trong lịch

sử:

 Khích lệ lòng trung quân ái

quốc.

2 Tội ác của giặc và tâm

trạng của tác giả :

a Tội ác của giặc.

 Bạo ngược, vô đạo, tham

lam

Đền thờ Trần Quốc Tuấn ở Hà Nam.

Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

Hướng dẫn về nhà

- Đọc lại văn bản “Hịch tướng sĩ” sgk / 55-58

- Nắm nội dung kiến thức tiết 1 vừa học

- Học thuộc lòng đoạn văn : “Ta thường … ta cũng vui lòng” Tiết 95 - 96 HỊCH TƯỚNG SĨ (Trần Quốc Tuấn)

Chân thành cám ơn và kính chúc sức khỏe

quý thầy cô cùng các em học sinh.