Bài 23. Hịch tướng sĩ

Hịch là thể văn nghị luận thời xưa, thường được vua chúa, tướng lĩnh hoặc thủ lĩnh một phong trào dùng để cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh chống thù trong giặc ngoài.. Lột tả

KIỂM TRA BÀI CŨ

1/ Theo tác giả, thành Đại La có những thuận lợi gì để chọn làm nơi đóng đô ?

2/ Chứng minh văn bản này có sức thuyết phục lớn kết hợp giữa lí và tình.

3/ Nêu nội dung chính của văn bản.

Bài 23

I/ Giới thiệu :

1/ Tác giả :

Trần Quốc Tuấn ( 1231 - 1300 ) tước Hưng Đạo Vương, là danh tướng kiệt xuất đời Trần, văn võ song toàn, một anh hùng dân tộc.

- Ông là người có phẩm chất cao đẹp,

có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Mông- Nguyên lần 2 (1285)

và lần 3 (1287-1288)

Hịch là gì ?

2/ Hịch là gì ?

Hịch là thể văn nghị luận thời xưa, thường được vua chúa, tướng lĩnh hoặc thủ lĩnh một phong trào dùng để cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh chống thù trong giặc ngoài.

Hịch có kết cấu chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, dẫn chứng thuyết phục thường viết theo thể văn biền ngẫu Đặc điểm nổi bật của hịch là khích lệ tình cảm, tinh thần người nghe.

2/ Tác phẩm :

Bài này được Trần Quốc Tuấn viết vào trước cuộc kháng chiến chống quân Nguyên-Mông lần thứ hai ( 1285 ).

Tìm bố cục bài hịch

1/ Bố cục : Gồm 4 đoạn

gương trung thần nghĩa sĩ trong sử sách Trung Quốc để khích lệ ý chí lập công danh, xả thân vì nước của tướng sĩ.

Lột tả sự ngang ngược và tội ác của kẻ thù, thể hiện lòng căm thù giặc sâu sắc của tác giả.

+ Đoạn 3 : “ Các ngươi … không muốn vui vẻ phỏng có không ?”  Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai cho tướng sĩ thấy.

vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu của tướng sĩ.

Sự ngang ngược và tội ác của kẻ thù được tác giả lột

tả như thế nào ?

2/ Sự ngang ngược và tội ác của kẻ thù được lột tả bằng những hành động thực

Tham

lam

Đòi ngọc lụa Thu bạc vàng Vét của kho

- Hình ảnh ẩn dụ lưỡi cú diều, thân dê chó ám chỉ sứ giặc  nỗi căm giận, lòng khinh bỉ kẻ thù, tác giả đã chỉ ra nỗi nhục lớn khi chủ quyền đất nước bị xâm phạm.

Trần Quốc Tuấn

“ Ta thường tới

bữa quên ăn, nửa

đêm vỗ gối Ruột

đau như cắt”…

Phân tích lòng yêu nước, căm thù giặc của tác giả qua đoạn tự

nói lên nỗi lòng mình ( Ta thường … vui lòng )

3/ Lòng yêu nước, căm thù giặc của tác giả thể hiện một cách trực tiếp :

- Quên ăn, mất ngủ, đau đớn đến thắt

ruột.

- Thái độ uất ức, căm tức muốn xả thịt,

lột da, nuốt gan, uống máu quân thù.

- Dù phải hi sinh cũng cam lòng để rửa

nỗi nhục cho đất nước.

Tác giả đã phê phán

những hành động sai trái

gì của tướng sĩ ?

4/ a) Phê phán những hành động sai trái của tướng sĩ :

- Sự bàng quan, thờ ơ :

Chủ nhục  không biết lo

Nước nhục  không biết thẹn

Hầu giặc  không biết tức

Nghe nhạc  không biết căm

- Sự ăn chơi hưởng lạc : chọi gà, đánh bạc, vui ruộng vườn, vợ con, lo làm giàu, ham săn bắn, thích rượu ngon, mê tiếng hát  dẫn đến hậu quả khó lường.

b/ Chỉ ra những hành động đúng nên làm:

- Đề cao cảnh giác.

- Huấn luyện quân sĩ, tập dượt cung tên.

=> Tất cả đều xuất phát từ mục đích quyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm lược.

5/ Ý nghĩa văn bản :

Hịch tướng sĩ nêu lên vấn đề nhận thức

và hành động trước nguy cơ đất nước bị xâm lược.

III/ Tổng kết : GN/ 61

CỦNG CỐ

- Sự ngang ngược và tội ác của kẻ thù được tác giả lột tả như thế nào ?

- Phân tích lòng yêu nước, căm thù giặc

của tác giả qua đoạn tự nói lên nỗi lòng mình ( Ta thường … vui lòng )

- Nêu nội dung chính của văn bản.

- Soạn bài : Hành động nói

+ Xem, trả lời các câu hỏi.

+ Giải các BT SGK/62 65