Kiến thức: HS hiểu được tình cảnh đáng thương và nỗi đau tinh thần của nhân vật chú bé Hồng, cảm nhận được tình yêu thương mãnh liệt của chú bé đối với mẹ, thấy được đặc sắc nghệ thuật q[r]
Trang 1Giảng: 25/8/2008
Bài 1 - Tiết 1: văn bản: tôI đI học.
Thanh Tịnh.
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: Giúp học sinh cảm nhận ! tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ
của nhân vật “Tôi” trong buổi tựu # 4 đầu tiên Thấy ! ngòi bút văn xuôi giàu chất thơcủa t/g Thanh Tịnh
Kĩ năng: Rèn kỹ năng đọc, tìm hiểu bố cục văn bản
Giáo dục: Tình yêu # 4' yêu lớp
2 Trọng tâm: Hđ 2
3 Tích hợp: VB “Cổng # 4 mở ra”
Cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ
B Chuẩn bị:
G.V: Giáo án + Bảng phụ
H.S :CB, Soạn bài
C Tiến trình tổ chức các hđ D-H:
động:
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài
mới:
*Hđ2: Đọc, hiểu
văn bản:
I Đọc, tìm hiểu
chú thích:
1 Đọc:
2 Chú thích:
a T/g:
b T/p:
In trong tập
“Quê mẹ” xuất
bản năm 1941
c Từ khó:
5
20
- Kiểm tra sự chuẩn bị của hs
- ? ở lớp 7 các em đã ! học VB nào nói về cảm xúc của hs nhân ngày khai # 4`
Mỗi chúng ta ai cũng có những kỷ niệm sâu sắcvề buổi đầu tiên đến # 4…
- K J dẫn đọc: Giọng chậm,sâu lắng thể hiện cảm xúc tâm trạng của nhân vật
- Đọc mẫu một đoạn
- Giới thiệu sơ I ! đôI nét về tác giả
? Nêu xuất xứ của tp?
- GV đọc từ đầu-> “ngọn núi”
? Tìm từ đồng nghĩa với từ “Tựu # 4/`
- Khai giảng, khai # 4…
- “Ông đốc” ở đây chỉ ai?
? Qua phần đọc văn bản em thấy truyện ngắn có những nhân vật nào? Nhan vật nào là chính?
? Truyện ! t/g kể theo trình tự ko gian nào?
- Tâm trạng từ nhà đến # 47
- ở sân # 47
- Trong lớp học
Trả lời Nghe, ghi Nghe
Đọc tiếp Trả lời
Trả lời Trả lời Trả lời Trả lời
Trang 2- P1: -> “ngọn
núi”
- P2: -> “cả ngày
nữa”
- P3: -> Còn lại
II Đọc,hiểu văn
bản:
1 Tâm trạng trên
4 tới # 4
- Nghệ thuật so
sánh
- Tâm trạng náo
nức rộn rã
* Luyện tập:
HĐ4: Củng cố,
15
3
* BTTN: T/g viết dòng hồi N của mình bằng những = thức biểu đạt nào?
A Biểu cảm C Miêu tả
B Tự sự D Cả A, B, C
? …Trong VB T/g hồi N lại kỉ niệm buổi đầu
đI học từ những sự vật, sự việc nào? gắn với t/g,
ko gian nào ?
? Tại sao T/g lại chọn con 4 mà ko phảI là
sv khác?
GV: Giảng bình
? Em hãy tìm những hình ảnh chi tiếtbộc lộ cảm xúc của nhân vật tôI khi cùng mẹ tới # 4`
? Để diễn tả cảm xúc của mình T/g đã sử dụng
NT gì? T/d?
GV: Giảng bình
? Em thích câu văn so sánh nào nhất? Vì sao?
? Từ nhửng chi tiết bộc lộ cảm xúc…em thấy nv
“TôI” có tâm trạng ntn?
GV: Tích hợp phần TV
?Nhân vật “TôI” hôm nay có cáI nhìn ntn về con
4 quen thuộc?
? Tại sao T?g tự nhiên thấy lạ?
GV: Giảng bình
? T vậy sự việc đI học có ý nghĩa ntn đv chính
nv “TôI”?
? Các em thử nói về tâm trạng của mình trong ngày đầu tiên ! đến # 4`
? Theo dõi ở phần này, em có suy nghĩ gì về hành động “ghì chặt 2 quyển vở”, “xóc lên, nắm lại cẩn then, muốn mẹ bút cho mình cầm”
của nv “TôI”?
? Qua đoạn 1 vừa tìm hiểu em có nhận xét gì về ngòi bút…giọng văn của T/g?
GV: Giảng bình
W BTTN bảng phụ
Trả lời
Nghe y/c Trả lời
Trả lời Trả lời
Trả lời
Nghe, ghi Trả lời Trả lời
Trả lời Trả lời
Trả lời Trả lời
Trả lời
Trả lời Quan sát Làm bt Trả lời Ghi y/c
Trang 3dÆn dß: 2 ? Nªu gi¸ trÞ nd +nt cña ®o¹n 1?
- So¹n tiÕp phÇn cßn l¹i cña VB
Trang 4văn bản: tôI đI học.
Thanh Tịnh.
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: Tiếp tục cho học sinh cảm nhận ! tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ
ngỡ của nhân vật “TôI” trong buổi tựu # 4 đầu tiên Thấy ! ngòi bút văn xuôI
giàu chất thơcủa t/g Thanh Tịnh
Kĩ năng: Rèn kỹ năng đọc, phát hiện chi tiết,tìm hiểu văn bản
Giáo dục: Tình yêu # 4' yêu lớp
2 Trọng tâm: Hđ 2 (mục 2,3)
3 Tích hợp: VB “Cổng # 4 mở ra”
Cấp độ khái quát nghĩa từ ngữ
B Chuẩn bị:
G.V: Giáo án + Bảng phụ
H.S : Học bài cũ + Soạn bài
C Tiến trình tổ chức các hđ D-H:
*Hđ1: Khởi động:
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài mới:
*Hđ2: Đọc, hiểu văn
bản:
ll Đọc, hiểu văn
bản:
2 Tâm trạng của nv
“Tôi” lúc ở sân
# 4
* Khi đứng # J sân
# 4
5
25
- Em hãy phân tích tâm trạng của nhân vật
“Tôi” khi từ nhà đến # 4`
- GV giới thiệu trực tiếp
? Em hãy nhắc lại nội dung phần 2?
? # J ngày tựu # 4 nhân vật “Tôi” có cảm nhận gì về cảnh sân # 4`
- GV câu trả lời lên máy chiếu
- Giảng bình
_ Cho hs quan sát cảnh sân # 4 # J và sau ngày khai # 4 trên máy chiếu
? cảm nhận của nv “Tôi” Về quang cảnh
# J, sau ngày tựu # 4 có gì thay đổi?
- Đọc -# J mắt…Hoà ấp”
? T/g sử dụng biện pháp tu từ gì trong câu
Trả lời Nghe, ghi Nghe
Đọc tiếp Trả lời
Trả lời Trả lời Trả lời
Trang 5* Khi nghe tiếng
trống # 4
- Chơ vơ vụng về lúng
túng
* Khi nghe thầy gọi
vào lớp:
- Quả tim ngừng đập
- Quên cả mẹ đứng
sau
- Giật mình lúng
túng
=> Tâm trạng hồi hộp
bỡ ngỡ lo sợ
3 Tâm trạng nv “Tôi”
khi ở trong lớp:
- Mùi = xông
lên, they là lạ…
=> Cảm giác # N
thành trong nhận
thức
HĐ3: Tổng kết, ghi
nhớ:
1 NT:
2 ND:
* Luyện tập:
HĐ4: Củng cố, dặn
dò:
15
8
5
2
văn?
? T/g so sánh ntn? Theo em h/ả so sánh trên
có gì đặc sắc?
Bình giảng
? Khi tiếng trống # 4 đầu tiên…nv “Tôi”
có tâm trạng ntn?
? Tìm những từ ngữ miêu tả tâm trạng?
- Đọc đ2 của vb
? khi nghe thầy gọi vào lớp, tâm trạng nv
“Tôi” có những cảm giác nào?
? Những cảm giác và hđ đó giúp em hiểu thêm ! gì về tâm trạng nv?
Bình
? Em nghĩ gì về tiếng khóc của các cậu học trò bé nhỏ khi xếp hàng?
GV: Tích hợp phần TV
? nêu nd phần 3?
? Khi xếp hàng vào lớp nv “Tôi” có cảm nhận gì? Vì sao?
- Nhận ! sự độc lập
- J vào t/g của riêng mình
? Nhân vật “Tôi” cảm nhận ! những gì?
? Nhắc lại các = thức biểu đạt ! sử dụng trong văn bản? p = thức nào góp phần làm nên sức truyền cảm nhẹ nhàng của vb?
? T?g sử dụng các biện pháp tu từ nào?
? Từ những đặc sắc về nt đã thể hiện rõ nd gì?
? ngoài truyện ngắn “Tôi đi học”em có thuộc bài thơ, bài hát nào cũng nói về tâm trạng của trẻ thơ ngày đầu đến # 4`
? Tìm nét = đồng với vb trên/
- Hệ thống lại nd 2tiết học
- Học thuộc ghi nhớ + nd phân tích,luyện tập
- Chuẩn bị bài “Cấp độ kháI quát của nghĩa từ ngữ”
Trả lời
Trả lời
Nghe y/c Trả lời
Trả lời Trả lời
Trả lời
Nghe, ghi Trả lời Trả lời
Trả lời Trả lời
Trả lời Nghe Ghi y/c
Trang 6Bài 3 - Tiết 3: cấp độ kháI quát của nghĩa từ ngữ
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: HS hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp
độ kháI quát của nghĩa từ ngữ
Kĩ năng: Luyện duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cáI chung và cái
riêng
Giáo dục: Tình yêu # 4' yêu lớp
2 Trọng tâm: Hđ 2
3 Tích hợp: VB “Tôi đi học”
TLV: Tính thống nhất về chủ đề của văn bản
B Chuẩn bị:
G.V: Giáo án + Bảng phụ và một số dạng bài tập mở rộng
H.S : Đọc và nghiên cứu # J bài
C Tiến trình tổ chức các hđ D-H:
*Hđ1: Khởi động:
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài mới:
*Hđ2: Hình thành
kiến thức mới.
I Bài học:
- Từ ngữ nghĩa
rộng, từ ngữ nghĩa
hẹp
a Ví dụ:
b Nhận xét:
- Nghĩa rộng: Phạm
vi nghĩa của nó bao
5
15
- Giờ # J cô đã giới thiệu sơ qua về từ ngữ
nghĩa rộng và từ ngữ nghĩa hẹp Để hiểu…
- GV sơ đồ trên bảng phụ:
ĐV
Thú Chim Cá
Voi, =1 tu hú, sáo cá rô
? Các em có hiểu những từ trong sơ đồ, hãy diễn giải nội dung bằng lời?
? Hãy bổ sung thêm tên của những con vật thuộc các loại trên?
? Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp hơn các từ chim, thú, cá…? Vì sao?
? Khi nào một từ ngữ ! coi là có nghĩa rộng?
? Nghĩa từ thú rộng hơn hay hẹp hơn của từ:
Voi, =1` Vì sao?
- Nghe
- Quan sát
- ĐV ! chia làm các loại: Chim, thú…
- TL: Rộng hơn vì phạm vi của từ
động vật rộng hơn
- TL: rộng hơn
Trang 7hàm phạm vi nghĩa
của từ khác
- Nghĩa hẹp (ít khái
quát hơn): Phạm vi
nghĩa của từ đó !
bao hàm trong phạm
vi nghĩa của một từ
khác
- Một từ ngữ có nghĩa
rộng hơn đồng thời có
thể có nghĩa hẹp hơn
các từ khác
c Ghi nhớ
Hoạt động 3: Luyện
tập.
1 BT1
2 BT 2
a Chất đốt
b N thuật
c Thức ăn
d Nhìn
e Đánh
3 BT3
a Xe cộ: xe máy,
xe đạp…
b Kim loại: Fe,
Cu…
4.BT4
a.Thuốc làô
b Thủ quỹ
c Bút điện
d Hoa tai
Hoạt động 4: củng
cố, dặn dò.
20
5
? Nghĩa của các từ tu hú, sáo rang hơn hay hẹp hơn nghĩa của từ chim? Vì sao?
? Khi nào một từ ngữ ! coi là có nghĩa hẹp?
? Nghĩa của các từ: Thú, chim, cá rộng hơn nghĩa của những từ nào? Và hẹp hơn nghĩa của những từ nào?
? Từ đó em rút ra ! nhận xét gì?
? Cho ví dụ một từ vừa có nghĩa rộng vừa có nghĩa hẹp?
- GV nhận xét mở rộng
? Qua tìm hiểu chúng ta thấ…em hiểu thế nào
là từ có nghĩa rộng, từ có nghĩa hẹp?
Tích hợp với “Tính tn về chủ đề của vb”
K J dẫn hs làm bt theo nhóm
? Từ “Chất đốt”là từ có nghĩa rộng hay hẹp?
Tích hợp với -# 4 từ vựng”
? BT y/c tìm nghĩa rộng hay hẹp?
- Y/c hs làm phần a, b
- T/c trò chơi: Đọc dãy từ, tìm từ đúng, phát hiện từ sai
- Lấy 3 hs tham dự, 1 hs làm ký
- Đọc dãy từ hs nào có tín hiệu trả lời # J thì
xung phong
- Ngòai nghĩa rộng và hẹp từ còn có những nghĩa khác: đen, bóng…
- Học thuộc bài và làm bài tập số 5
- Chuẩn bị “tính thống nhất về chủ đề của văn bản”
- TL: Hẹp hơn
Trả lời
Trả lời Trả lời Trả lời Trả lời
Hđ nhóm Trả lời
Trả lời
Chơi trò chơi
Nghe Ghi y/c
Trang 8Bài 1 - Tiết 4: tính thống nhất về chủ đề của văn bản
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: HS hiểu về chủ dề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn
bản
Kĩ năng: Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, biết xác định và duy trì đối ! trình bày, lựa chọn sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật
ý kiến, cảm xúc của mình
2 Trọng tâm: Hđ 3
3 Tích hợp: VB “Tôi đi học”
TV: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
B Chuẩn bị:
G.V: Hệ thống văn bản mẫu + máy chiếu
H.S: Trả lời câu hỏi trong SGK, nắm ! nội dung văn bản “tôi đi học”
C Tiến trình tổ chức các hđ D-H:
*Hđ1: Khởi động:
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài mới:
*Hđ2: Hình thành
kiến thức mới.
I Bài học:
1 Chủ đề của văn
bản.
a Ví dụ: VB tôi đi học
b Nhận xét:
- Chủ đề: Những kỉ
niệm sâu sắc về ngày
đầu tiên đi học
c Ghi nhớ
2 Tính thống nhất về
chủ đề của văn bản.
a VD: VB “Tôi đi học”
3
20
- Để giúp các em viết ! 1 văn bản
đảm bảo tính thống nhất…
? Nhân vật “Tôi” nhớ lại những kỉ niệm nào trong ngày tựu # 4`
? Sự hồi N đó giúp ta thấy ! tâm trạng nào của nhân vật tôi?
- Nội dung đó chính là chủ đề của văn bản tôi đi học
? Hãy nêu chủ đề của văn bản này?
? Từ chủ đề của văn bản tôi đi học hãy cho biết chủ đề của văn bản là gì?
- Nghe
- HS đọc thầm văn bản
- TL: c.giác bâng khuâng, náo nức bỡ ngỡ
no sợ
- TL: Là đối
! và vấn đề chính mà văn bản biểu đạt
- Đọc ghi nhớ
Trang 9b Nhận xét:
- Nhan đề giúp ta hiểu
đúng nội dung
- Từ ngữ câu có nội
dung J vào chủ
đề
c Ghi nhớ 2.3:
Hoạt động 3: Luyện
tập.
1 BT1
a Viết về cây cọ vùng
sông thao quê =
của tác giả
b Chủ đề: Vẻ đẹp của
rừng cọ sông thao, tính
yêu quê nhà của 4
sông thao
c Chủ đề thể hiện:
- Nhan đề
- Từ ngữ
- Câu thể hiện ý lớn
trong bài
2 BT 2 Nên bỏ câu b,
d
3 BT3 Nên bỏ câu c,
h
Hoạt động 4: củng cố,
dặn dò.
15
3
? Để … tác giả đặt nhan đề của tác giả
ntn? Tác dụng?
- GV lên máy chiếu một số đoạn văn bản
? cho biết những từ ngữ và câu trong
đoạn văn có J vào chủ đề không?
- Chốt: T vậy tính thống nhất về chủ
đề của văn bản “Tôi đi học” phải !
thể hiẹn ở nhan đề, từ ngữ, câu trong văn bản
- Hình thức: Nhan đề của văn bản
- ND: Mạch lạc
- Đối ! Xoay quanh nhân vật tôi
? Vậy văn bản có tính thống nhất về chủ
đề ntn?
? Để viết hoặc hiểu một VB, khi xac
định một chủ đề cần căn cứ vào đâu?
- Yêu cầu hs đọc văn bản: “ Rừng cọ quê tôi”
? VB trên viết về đối ! nào và vấn
đề gì?
? Các đoạn văn đã trình bày đối ! và vấn đề theo một thức tự nào? Có thay đổi
! không? Vì sao?
? Nêu chủ đề của văn bản trên?
? Chủ đề ấy ! thể hiện trong toàn văn bản “…” Hãy chứng minh điều đó.
? Tìm các từ ngữ các câu tiêu biểu thể hiện chủ đề của văn bản?
- Lựa chọn ý
- Chia nhóm tại sao em chọn ý đó?
Không chọn ý đó?
- GV hệ thống lại kiến thức
- Học thuộc ghi nhớ, tập XĐ chủ đề của văn bản
- Soạn: Trong lòng mẹ
- Đọc ghi nhớ 2.3 sgk-12
- TL: Nhan đề,
đề mục, QH giữa các phần của VB, các từ ngữ then chốt
4 lặp đi lặp lại
- Đọc yêu cầu BT1
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Làm bài tập theo nhóm
- Nghe
- Ghi yêu cầu
Trang 10Bài 5 - Tiết 5: văn bản: Trong lòng mẹ
Nguyên Hồng
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: HS hiểu ! tình cảnh đáng = và nỗi đau tinh thần của nhân
vật chú bé Hồng, cảm nhận ! tình yêu = mãnh liệt của chú bé đối với mẹ, thấy
! đặc sắc nghệ thuật qua ngòi bút thắm ! chất chữ tình, lối văn tự sự chân thành, giàu sức thuyết phục
Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, phát hiện chi tiết diễn tả tâm lý của nhân vật
2 Trọng tâm: I
3 Tích hợp: TV: # 4 từ vựng.
TLV: Bố cục văn bản
B Chuẩn bị:
G.V: Giáo án và bảng phụ
H.S: Học bài cũ và soạn bài
C Tiến trình tổ chức các hđ D-H:
*Hđ1: Khởi động:
- Kiểm tra bài cũ:
- Giới thiệu bài mới:
- Giới thiệu bài
*Hđ2: Đọc và hiểu
văn bản.
I Đọc, tìm hiểu chú
thích.
1 Đọc
2 Chú thích
a Tác giả
b Tác phẩm
c Từ khó
10
20
? Một trong những thành công của việc thể hiện cảm xúc tâm trạng của…là biện pháp so sánh Em hãy nhắc lại 3 lần so sánh hay trong bài văn và hiệu quả nghệ thuật của nó?
- Cho hs xem chân dung tác giả Nguyên Hồng Cuốn hồi ký-tự truyện “Những ngày thơ ấu” và nói lời dẫn
- K J dẫn hs đọc chậm, sâu lắng để thể hiện cảm xúc tâm trạng của nhân vật
- Đọc mẫu một đoạn
- Giới thiệu sơ I ! đôi nét về tác giả
? Tác phẩm viết thời gian nào?
? Nêu xuất sứ của tác phẩm?
- Là tập hồi ký viết về tuổi htơ cây đắng của tác giả Tác phẩm gồm 9 ='
đoạn trích thuọc = 4 của tác phẩm
- TL: Những cảm giác … quang đãng
- ý nghĩ ấy…1 làn mây
- Họ con chim …e sợ.
- Nghe
- Đọc tiếp
- Trả lời
- Trả lời
- Mãn tang, hết tang, hết trở
Trang 113 Bố cục.
II Đọc, hiểu văn bản.
1 Nhân vật bà cô trong
cuộc đối thoại với chú
bé Hồng
- Đổi giọng, vỗ vai…
- Tỏ sự ngậm ngùi
= xót thầy tôi
=> Lạnh lùng, hẹp hòi,
độc ác, tàn nhẫn, thâm,
thâm hiểm
* Luyện tập.
10
2
2
? Tìm những từ đòng nghĩa với từ đoạn tang?
? Thế nào là tha = cầu thực?
? So sánh cách kể truyện của tác phẩm này với văn bản tôi đi học?
? Em hiểu gì về thể hồi ký?
- W ! dùng dể ghi lại chuyện có thực
đã xẩy ra trong cuộc đời một con 4
cụ thể, 4 là tác giả
? Cho biết chuyện gì đã xẩy ra trong hồi
ký này?
? Nhân vật chính của hồi ký?
? Đoạn trích trong lòng mẹ gồm mấy phần? Nêu nd chính của mỗi phần?
? NV bà cô có qh ntn với bé Hồng?
? NV bà cô ! thể hiện qua chi tiết nào, lời nói nào?
? Cách 4 nói của bà cô có đúng với tình cảm của 4 cô dành cho bé Hồng không? Vì sao?
? Vì sao bà cô có cách sử vậy?
- Bình…
? Em hiểu ntn là “ rất kịch”?
- Bình…
? Sau lời từ chối của BH, bà cô ại hỏi gì?
nét mặt thái độ ra sao?
- W bảng phụ chi tiết
? Việc bà cô mặc kệ cháu 4 trong tiếng khóc…Đã bộc lộ bản chất gì của
bà cô?
- Bình
- W bảng phụ
? Theo em nhớ lại cuộc chuyện trò với
4 cô tức là tác giả nhớ lại điều gì?
a Cảnh ngộ tội nghiệp của đứa trẻ
b Cảnh ngộ hiền từ của 4 mẹ hiền từ
c Sự xảo quyệt và cay độc của 4
cô
d Gồm a và b
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Bé Hồng
- TL: 2 phần
- Em ruột bố
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Quan sát
- Trả lời
- Chọn đáp án