Thực trạng bảo hiểm kĩ thuật ở VINARE.doc.DOC

Thực trạng bảo hiểm kĩ thuật ở VINARE

Lời nói đầu 3

Phần I: Lý luận chung về Tái Bảo Hiểm 4

I-/ Bản chất của tái bảo hiểm 4

Khái niệm chung về Tái Bảo Hiểm 4

Bản chất của Tái Bảo Hiểm .4

II-/Lịch sử ra đời và phát triển của TBH 4

1 Giai đoạn đầu phát triển của tái bảo hiểm 4

2 Sự phát triển của TBH sau chiến tranh thế giới lần thứ II 5

III-/ Chức năng của Tái BH 7

IV-/ Các hình thức và phơng pháp TBH chủ yếu 8

2 Các phơng pháp tái bảo hiểm 11

Phần 2: Bảo hiểm kỹ thuật với hoạt động 18

Tái bảo hiểm 18

I Lịch sử phát triển bảo hiểm kỹ thuật 18

II Các loại hình Đơn Bảo Hiểm kỹ thuật 19

1.Đơn BH không tái tục 19

2 Đơn BH có thể tái tục 21

IV-/tái bảo hiểm kỹ thuật 23

Sự cần thiết phải Tái Bảo Hiểm Kỹ thuật 23

2 Nội dung của Tái Bảo Hiểm Kỹ thuật 23

Phần III 29

Thực trạng tái bảo hiểm kỹ thuật ở VINARE 29

I-/ Một vài nét về VINARE 29

1-/ Giới thiệu chung về VINARE 29

II-/ Quá trình triển khai nghiệp vụ bảo hiểm kỹ thuật ở Việt Nam 35 1-/ Trớc năm 1994 35

III-/ Tình hình triển khai nghiệp vụ kỹ thuật 38

1-/ Nhận tái bảo hiểm 38

2-/ Công tác đề phòng hạn chế tổn thất 47

3-/ Công ty giám định bồi thờng 48

4-/ Nhợng tái bảo hiểm 50

5-/ Kết quả nghiệp vụ 58

IV-/ Một số biện pháp nhằm phát triển nghiệp vụ tái bảo hiểm kỹ thuật của VINARE 60

1-/ Tăng tỷ lệ hoa hồng 60

2-/ Chú trọng chính sách giữ khách hàng 61

3-/ Mở rộng phạm vi nhận tái ra ngoài nớc 62

4-/ Xây dựng hệ thống môi giới riêng 63

5-/ Triển khai phơng pháp tái bảo hiểm mới 64

6-/ Tiếp tục hoàn thiện hoạt động nhợng tái 64

7-/ Nâng cấp hệ thống thông tin 65

8-/ Nâng cao trình độ cán bộ nghiệp vụ 66

Lời nói đầuNgày nay, trớc sự tiến bộ của Khoa học công nghệ, việc xây dựng các công trình có quy mô lớn và lắp đặt các hệ thống máy móc khổng lồ đã không còn là điều nan giải Và đi đôi với quy mô ngày càng lớn của các công trình thì thời gian thi công càng dài kéo theo là lợng vốn đầu t càng lớn Đây là điều làm đau đầu không ít các nhà thầu và các chủ đầu t, họ không thể lờng trớc các rủi ro có thể xảy ra khi tiến hành công việc Vì vậy đối với họ, việc đảm bảo an toàn cho công trình cũng

nh số vốn họ bỏ ra là điều tối quan trọng

Phần I: Lý luận chung về Tái Bảo Hiểm

I-/ Bản chất của tái bảo hiểm.

Khái niệm chung về Tái Bảo Hiểm.

Bản chất của Tái Bảo Hiểm.

II-/Lịch sử ra đời và phát triển của TBH.

1 Giai đoạn đầu phát triển của tái bảo hiểm

Vào giai đoạn cuối cùng của thời đại trung cổ khi ngành bảo hiểm bắt đầu phát triển và mở rộng ở Châu Âu thì nhu cầu tái bảo hiểm đã xuất hiện và ngày càng tăng nhanh cùng với sự phát triển của nền kinh tế t bản chủ nghĩa Trớc tiên nghiệp vụ tái bảo hiểm đợc tiến hành cho loại hình bảo hiểm hàng hải, sau này dần dần đợc mở rộng sang bảo hiểm cháy, bảo hiểm nhân thọ,

Dịch vụ TBH đầu tiên đợc ghi nhận ở Italia vào năm 1370 giữa một bên là hai thơng nhân hoạt động với t cách nh nhà tái bảo hiểm, và một bên là đại diện cho một nhà bảo hiểm Lúc đầu, dịch vụ TBH đợc các Công ty BH gốc tiến hành và hình thức TBH duy nhất đợc sử dụng là TBH tuỳ ý lựa chọn cho từng rủi ro riêng lẻ

Sau cuộc Cách mạng Công nghiệp vào giữa thế kỷ 19, nhờ áp dụng KHKT vào sản xuất mà nhiều nớc TBCN đã có những bớc tiến nhảy vọt Quan hệ thơng mại giữa các nớc đợc mở rộng và không ngừng phát triển Điều này đã dẫn đến nhu cầu

về BH và TBH ngày càng nhiều cho mọi lĩnh vực trong nền kinh tế Những nhu cầu này không chỉ nhiều về số lợng mà giá trị BH cũng tăng lên không ngừng và lúc này dịch vụ TBH cần tới sự chuyên môn hoá _ các công ty TBH chuyên nghiệp ra đời Năm 1846, tại Kohn (Đức) Công ty TBH chuyên nghiệp đầu tiên đã đợc thành lập lấy tên là "Công ty TBH Kohn" (Kolnische Rusk AG) Tiếp theo là sự xuất hiện của một loạt các Công ty nh:

• Công ty TBH Thụy sỹ (SwissRe) năm 1863

• Công ty TBH London (London Guarantee Reinsuarance Co.Ltd) năm 1869

• Công ty TBH Munich (Munchenes Ruck AG) năm 1880

Việc thành lập các công ty TBH chuyên nghiệp là một sự kiện có tính chất quan trọng trong việc phát triển của ngành BH Qua đó các công ty BH gốc đã có sẵn trong tay nguồn đảm bảo đắc lực cho hoạt động kinh doanh của họ và nhờ đó các công ty BH gốc không còn phải e ngại hoặc lo sợ khi phải cung cấp thông tin và

số liệu cho việc chào các hợp đồng TBH Từ đó khả năng cạnh tranh của các công ty

BH gốc đợc tăng lên Nh vậy sự chuyên môn hoá dịch vụ TBH đã có thể đáp ứng

đ-ợc những yêu cầu của công ty BH gốc một cách thoả đáng Khả năng phục vụ của các công ty TBH cũng đợc cải tiến thêm bằng việc mở rộng TBH ra các loại hình

BH khác và lan rộng ra các thị trờng BH nớc ngoài thúc đẩy ngành BH ngày càng phát triển.

Trong giai đoạn này, hai cuộc chiến tranh thế giới cùng với các cuộc khủng hoảng kinh tế và lạm phát tiền tệ đã làm tổn hại lớn đến sự phát triển của ngành BH nói chung và ngành TBH nói riêng Bị tổn hại nhiều nhất phải kể đến các công ty TBH Đức Trong hai cuộc chiến tranh thế giới này, các nhà t bản độc quyền đã lấy vốn và quỹ dự trữ BH (trong đó có dự trữ phí của BH nhân thọ) của các công ty BH

và TBH để chi phí cho chiến tranh Trong khi đó các công ty TBH của những nớc không bị chiến tranh đe doạ đã vơn lên, nắm lấy thị trờng TBH quốc tế Ví dụ nh công ty TBH Thuỵ Sĩ đã phát triển lên thành một công ty TBH đồ sộ Ngoài ra trong thời gian này có rất nhiều công ty TBH đã ra đời, nhất là ở Mỹ, Thuỵ Sĩ

2 Sự phát triển của TBH sau chiến tranh thế giới lần thứ II

Chiến tranh thế giới lần thứ 2 đã kết thúc năm 1945 đã mở ra một giai đoạn mới của lịch sử loài ngời cũng nh của nền kinh tế và ngành BH Hệ thống xã hội chủ nghĩa ra đời, phong trào giải phóng dân tộc của nhiều nớc thuộc địa đã dần đợc thắng lợi, chủ nghĩa đế quốc lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế mới, tất cả các sự kiện trên đều ảnh hởng tới sự phát triển của TBH Giai đoạn này đợc đặc trng thông qua các biến động lớn sau đây:

_ Sự phục hồi nhanh chóng của các công ty TBH của Cộng hoà liên bang Đức: Trong chiến tranh thế giới lần thứ 2, các công ty TBH Đức đã bị cắt đứt quan hệ với quốc tế và năm 1947 lại bị cấm không cho hoạt động ở nớc ngoài Nhng ngay sau khi lệnh cấm này đợc bãi bỏ năm 1950 thì các công ty TBH ở Cộng hoà liên bang

Đức đã nhanh chóng khôi phục lại địa vụ truyền thống của mình và thiết lập các quan hệ quốc tế rộng rãi, ví dụ nh công ty TBH Munich, công ty TBH Kohn Hoạt

động BH và TBH đợc phát triển với tốc độ nhanh Đến những năm 70 tổng doanh thu phí của thị trờng CHLB Đức đã chiếm vị trí thứ 3 trên thế giới sau Mỹ và Nhật._ Sự thành lập các công ty BH Nhà nớc ở các nớc XHCN: Sự kiện này ảnh h-ởng lớn đến chiều hớng phát triển của TBH quốc tế Các nớc XHCN đã tiến hành biện pháp độc quyền về TBH và hạn chế quan hệ với thị trờng TBH TBCN Đồng thời ở các nớc XHCN không tiến hành TBH cho các loại hình BH đối nội

_ Trong những nớc chậm phát triển hoặc mới giành đợc độc lập những tổ chức

độc quyền TBH, cục bộ hay toàn phần đã đợc thành lập nhằm bảo vệ lợi ích riêng của họ (ví dụ nh ở Achentina, Braxin, Chilê, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và một số nớc ở Châu Phi, Đông Nam á, ) Sự kiện này có tác động làm thu hẹp khả năng hoạt động của các công ty TBH quốc tế ở những nớc đó

_ Nhiều công ty TBH mới đợc thành lập và càng ngày càng có nhiều công ty

BH tiến hành đồng thời dịch vụ TBH Do đó cuộc cạnh tranh giữa họ ngày càng gay gắt và dới nhiều hình thức khác nhau

_ Trong thời gian này hình thức TBH không theo tỉ lệ là hình thức tối u nhất

đáp ứng đợc nhu cầu đảm bảo của các công ty BH gốc và ngày càng đợc phổ biến rộng rãi Điều này làm cho các nhà TBH có khó khăn hơn trong việc tính phí phù hợp với phần rủi ro mà họ phải gánh chịu Thêm vào đó là khả năng xảy ra tổn thất ngày càng tăng Vì vậy đặc điểm của giai đoạn này là chiều hớng ngày càng giảm

của kết quả kinh doanh dịch vụ TBH thuần tuý, nhng đồng thời chiều hớng ngày càng tăng của kết quả kinh doanh đầu t quỹ tiền tệ BH thông qua lãi suất cao.

III-/ Chức năng của Tái BH.

_ Tăng cờng khả năng nhận Tái BH Có thể nói, nếu không có TBH các

công ty BH gốc sẽ phải duy trì một số vốn rất lớn, nếu không Công ty sẽ không có khả năng nhận một số lợng lớn các rủi ro có giá trị cao Nh vậy nhờ có TBH các Công ty có khả năng tăng cờng nhận BH mà không phải lo lắng về tiềm năng vốn dự trữ của mình

_ Loại bỏ những rủi ro nguy cơ cao Trong thực tế giá trị của một rủi ro mà

một Công ty BH có thể nhận là từ vài ngàn đến vài triệu USD Cụ thể nh trong BH

kỹ thuật, giá trị một công trình xây lắp có thể lên tới hàng trăm triệu USD, thậm chí nhỏ nh một nồi hơi cũng có giá trị khoảng 50 triệu USD Vì vậy một nhà BH thận trọng thờng cố gắng duy trì một cơ cấu rủi ro thuần nhất bằng cách chuyển TBH nhằm giảm bới những rủi ro nguy cơ cao trong phần giữ lại của mình

_Cân bằng các loại hình nghiệp vụ. Một Công ty BH không nên để tồn tại

một cơ cấu không cân đối giữa các loại hình nghiệp vụ khác nhau Có những tình huống có thể thuận lợi cho nhóm rủi ro này nhng lại không thuận lợi cho nhóm rủi

ro khác Ví dụ nh rủi ro do hoả hoạn và rủi ro do lũ lụt Bên cạnh đó, sự thay đổi của hoàn cảnh có thể dẫn đến tình trạng những rủi ro có mức độ an toàn cao cũng có thể vấp phải những tổn thất lớn trong một vài năm Do vậy để đảm bảo mức độ ổn định tơng đối trong kết quả hoạt động hàng năm, một Công ty BH không nên để lệ thuộc quá nhiều vào một loại hình nghiệp vụ Và nh vậy, những trách nhiệm đợc đánh giá

là vợt quá khả năng sẽ đợc nhợng TBH để cân bằng cơ cấu các nghiệp vụ

_Tạo ra công cụ để tiến hành trao đổi lẫn nhau Trong điều kiện kinh tế - xã

hội khác nhau, việc kết quả kinh doanh của các Công ty BH không giống nhau là

điều tất yếu Bên cạnh việc chuyển đi những rủi ro đợc đánh giá là xấu, các Công ty

BH gốc còn mở rộng nguyên tắc phân tán rủi ro bằng cách trao đổi một phần những rủi ro tốt vợt quá mức giữ lại của mình cho các Công ty khác trên cơ sở có đi có lại Cách làm này sẽ cho phép các Công ty đợc hởng mức phí giữ lại cao hơn bao gồm những rủi ro có mức phân tán rộng hơn và có thể bao gồm cả những rủi ro tốt từ các Công ty khác Hơn thế nữa đây còn là cách để các Công ty BH có đợc những mối quan hệ tốt không chỉ với các Công ty trong nớc mà còn cả với các Công ty BH nớc ngoài

_Góp phần ổn định tỷ lệ bồi thờng Một tổn thất lớn do thiên tai gây ra có thể

làm suy yếu khả năng tài chính của một Công ty BH Vì vậy, nếu Công ty BH có một kế hoạch Tái BH nhằm hạn chế chi phí bồi thờng trong phạm vi có thể chấp nhận đợc thì Công ty đó đã có thể chủ động trong việc ổn định tỷ lệ bồi thờng Và

nh vậy, trong trờng hợp này, TBH đã giữ vai trò quan trọng trong việc ổn định kinh doanh của các Công ty BH gốc cụ thể là ổn định tỷ lệ giữa tổng số tiền phải chi bồi thờng và tổng doanh thu phí cùng trong một năm

_ Đem lại sự bảo vệ trớc những thảm hoạ lớn Tái BH cho những thảm hoạ

lớn là một nhu cầu tất yếu của Công ty BH nhằm tự bảo vệ mình Những tổn thất do những thảm hoạ rủi ro thiên nhiên nh gió, bão, ma đá, động đất, núi lửa hay các vụ hoả hoạn lớn và các vụ nổ công nghiệp thờng là rất lớn và ảnh hởng đến nhiều

nghiệp vụ cùng một lúc Nh vậy sự bảo vệ của các Công ty TBH là điều không thể thiếu trong những trờng hợp nh thế này

_ Giảm bớt sự căng thẳng về tài chính do sự phát triển nhanh của Công ty

Các cơ quan quản lý về BH thờng yêu cầu các Công ty BH phải thành lập quỹ dự phòng phí để đề phòng các khiếu nại phát sinh từ những rủi ro cha hết hạn vào thời

điểm kết thúc năm tài chính của Công ty Do đó, khi Công ty phát triển nhanh thì doanh thu từ phí cũng tăng theo, Công ty sẽ phải để dành ra một phần dự trữ lớn hoặc có thể phải tăng vốn để đáp ứng những nhu cầu trên Bằng cách chuyển một phần phí sang các Công ty khác thông qua TBH, Công ty có thể điều hoà sự gia tăng của doanh thu phí BH và do đó giảm bớt những sức ép về mặt tài chính

IV-/ Các hình thức và phơng pháp TBH chủ yếu.

1 Các hình thức tái bảo hiểm

Hiện nay, hoạt động tái bảo hiểm đang đợc thực hiện dới 3 hình thức tái bảo hiểm chính là tái bảo hiểm tạm thời, theo hợp đồng cố định và tái bảo hiểm lựa chọn bắt buộc

Tái Bảo Hiểm tạm thời.

Tái bảo hiểm tạm thời là cách công ty bảo hiểm gốc chuyển nhợng cho công ty tái bảo hiểm từng dịch vụ hay từng đơn bảo hiểm một cách riêng lẻ Công ty tái bảo hiểm, về phần mình, không có nghĩa vụ bắt buộc phải nhận tái bảo hiểm cho đơn bảo hiểm hay dịch vụ đó Công ty bảo hiểm gốc cũng có toàn quyền quyết định tiến hành tái bảo hiểm cho dịch vụ nào, với tỷ lệ bao nhiêu và cho công ty tái bảo hiểm nào tuỳ lựa chọn cho họ Mặt khác, công ty tái bảo hiểm cũng có quyền từ chối nhận tái bảo hiểm cho dịch vụ hay chỉ nhận với một tỷ lệ mà họ cho là thích hợp

Để tiến hành tái bảo hiểm tạm thời, công ty bảo hiểm gốc phải cung cấp cho công ty tái bảo hiểm tất cả những thông tin có liên quan đến dịch vụ đợc bảo hiểm Trong thực tế, nhà tái bảo hiểm cũng tiến hành đánh giá mức độ rủi ro của dịch vụ,

và do đó có thể quyết định nhận tái bảo hiểm mà không cần đầy đủ các chi tiết Các thông tin này có thể đợc cung cấp thông qua trao đổi hoặc bằng cách điền vào đơn

đề nghị tái bảo hiểm

* Ưu điểm của hình thức tái bảo hiểm tạm thời:

- Hình thức này cho phép các công ty bảo hiểm nhỏ, với kinh nghiệm tơng đối hạn chế có thể cạnh tranh để nhận những dịch vụ lớn nằm noài khả năng của mình, bởi vì họ có thể sử dụng đợc chuyên môn nghiệp vụ và khả năng vốn của thị trờng tái bảo hiểm quốc tế

- Đồng thời cho phép các công ty bảo hiểm gốc duy trì một cơ cấu dịch vụ cân bằng, có nghĩa là họ có thể tránh đợc những rủi ro lớn có nguy cơ tổn thất cao có thể gây thua lỗ cho toàn bộ một nghiệp vụ trong năm đó

- Hình thức này cho phép công ty bảo hiểm gốc nhận những dịch vụ nằm ngoài phạm vi khai thác thông thờng của mình Những dịch vụ nh vậy chủ yếu là theo yêu cầu đặc biệt của khách hàng mà công ty bảo hiểm gốc phải nhận để giữ uy tín cho mình

- Một nhóm các công ty bảo hiểm gốc có quan hệ thân thiết có thể trao đổi các rủi ro đợc đánh giá là tốt trên cơ sở tạm thời để tiến hành phân tán rủi ro và đảm bảo doanh thu ổn định.

* Nhợc điểm của hình thức tái bảo hiểm tạm thời.

- Hình thức này đòi hỏi nhiều thời gian vì mỗi dịch vụ phải đợc giải quyết riêng lẻ Công ty bảo hiểm gốc phải thu xếp tái bảo hiểm tạm thời trớc khi quyết

định nhận một dịch vụ Do đó, việc quyết định nhận bảo hiểm sẽ bị chậm lại cho

đến khi thu xếp xong toàn bộ tái bảo hiểm tạm thời Nh vậy, Công ty bảo hiểm gốc

có khả năng phải nhờng dịch vụ đó cho những đối thủ cạnh tranh lớn mạnh hơn, hoặc nhận bảo hiểm mà không đợc bảo vệ đầy đủ bằng tái bảo hiểm, và đôi khi làm mất thiện chí với khách hàng do chậm trễ

- Những công việc liên quan đến đàm phán, soạn thảo hợp đồng và thanh toán

có thể rất nhiều và tốn kém, và do đó làm giảm lợi nhuận thu đợc

- Trớc mỗi kỳ tái tục, Công ty bảo hiểm gốc phải lặp lại toàn bộ quy trình đàm phán trớc khi trao đổi về vấn đề tái tục với khách hàng của mình Việc huỷ bỏ hay thay đổi có thể gây ra thêm nhiều công việc khác không cần thiết

- Sự cần thiết phải tiết lộ những thông tin về dịch vụ nhận bảo hiểm có thể khiến cho công ty tái bảo hiểm nắm đợc những thông tin nội bộ của công ty gốc Hiện nay có thể dẫn đến việc rò rỉ tin tức cho các đối thủ cạnh tranh

Tái Bảo Hiểm cố định.

* Hợp đồng cố định: Hợp đồng cố định là một thoả thuận bằng văn bản giữa

một Công ty bảo hiểm gốc và một hoặc nhiều công ty nhận tái bảo hiểm; theo thoả thuận này, Công ty bảo hiểm gốc thoả thuận sẽ nhợng tái bảo hiểm một loại hình dịch vụ nhất định và công ty tái bảo hiểm thoả thuận sẽ nhận phần tái bảo hiểm đó.Hợp đồng cố định có quy định các điều khoản và điều kiện để điều chỉnh việc nhợng tái của công ty bảo hiểm gốc và việc nhận tái của công ty tái bảo hiểm Những điều khoản và điều kiện này bao gồm một số mục nh giới hạn tiền tệ của hợp

đồng cố định, phạm vi địa lý và loại hình dịch vụ đợc bảo hiểm theo hợp đồng cố

định

* Tái bảo hiểm theo hợp đồng cố định: là việc các công ty bảo hiểm gốc đợc

bảo hiểm một cách tự động, và các bên phải thực hiện những nghĩa vụ nhất định đối với bên kia Mặc dù đã có những điều khoản và điều kiện trong hợp đồng cố định,

điều quan trọng là hai bên phải có mối quan hệ tin tởng lẫn nhau Công ty tái bảo hiểm trông cậy vào công ty gốc chuyển cho mình những dịch vụ tốt Công ty bảo hiểm gốc trông cậy vào công ty nhận tái thanh toán tiền bồi thờng cho những khiếu nại nếu có phát sinh

* Ưu điểm:

- Một trong những u điểm của hình thức này theo quan điểm của công ty bảo hiểm gốc là sự chắc chắn do hợp đồng cố định mang lại Vì công ty tái bảo hiểm bị ràng buọc phải chấp nhận việc chuyển tái trong phạm vi đã quy định của hợp đồng

cố định Công ty bảo hiểm gốc có thể nhận một dịch vụ và biết chắc họ không phải

- Với hình thức tái bảo hiểm theo hợp đồng cố định, một số lợng lớn các dịch

vụ có thể đợc nhợng tái với chi phí thấp hơn nhiều so với việc nhợng tái theo hình thức tạm thời, do đó chi phí quản lý của công ty nhận tái và công ty nhợng tái đều giảm đi

- Khi công ty tái bảo hiểm đã bị ràng buộc bởi hợp đồng cố định hệ thốngì không cần thiết phải cân nhắc từng rủi ro một, do đó có thể tiết kiệm đợc thời gian

và không gây chậm trễ cho công ty nhợng tái

- Thông thờng các hợp đồng cố định mang tính liên tục và sẽ đợc tái tục tự

động sau mỗi năm trừ khi một trong hai bên có ý muốn chấm dứt hợp đồng Tính liên tục của hợp đồng cố định cho phép tạo dụng mối quan hệ lâu dài vì lợi ích của cả hai bên

- Việc nhận tái bảo hiểm theo hợp đồng cố định cho phép công ty tái bảo hiểm nhận đợc nhiều dịch vụ hơn so với việc nhận từng hợp đồng tạm thời riêng lẻ Với khối lợng dịch vụ lớn nh vậy, công ty tái bảo hiểm sẽ có đợc sự phân tán rủi ro lớn hơn, và điều đó có lợi hơn cho kết quả hoạt động kinh doanh của công ty

- Thông thờng công ty nhận tái bảo hiểm trả một khoản hoa hồng cho công ty nhợng tái cho phần dịch vụ đợc chuyển cho họ Số tiền này cho phép công ty nhợng tái bù đắp một phần chi phí khai thác dịch vụ gốc Còn về phía công ty nhận tái, họ

đợc nhận dịch vụ với chi phí thấp hơn so với chi phí khi trực tiếp khai thác

- Theo hợp đồng cố định, công ty nhợng tái sẽ phải nhợng nhiều dịch vụ hơn

so với khi thu xếp tái bảo hiểm theo hợp đồng tạm thời Trong thực tế, theo một số dạng hợp đồng cố định, công ty nhợng tái phải chuyển một phần của tất cả các dịch

vụ gốc cho công ty tái bảo hiểm Điều này có nghĩa là họ phải chuyển đi một phần phí gốc lớn hơn so với sự mong muốn của mình

1.3 Tái Bảo Hiểm tuỳ ý lựa chọn.

Để khắc phục nhợc điểm của hai hình thức trên các công ty tái bảo hiểm thờng

sử dụng hình thức tái bảo hiểm lựa chọn bắt buộc Ngày nay, hình thức này đang

đ-ợc áp dụng khá phổ biến ở Việt Nam Theo hình thức này thì công ty nhợng có quyền lựa chọn chuyển nhợng một số rủi ro nhất định và công ty nhận có nghĩa vụ phải chấp nhận những rủi ro đợc chuyển nhợng đó

Hình thức này là sự kết hợp linh hoạt giữa tái bảo hiểm tạm thời và tái bảo hiểm theo hợp đồng cố định Nhờ đó khi công ty nhợng đã lựa chọn rủi ro tái đi thì chắc chắn nó sẽ đợc chấp nhận bởi công ty tái bảo hiểm

* Ưu điểm:

- Công ty nhợng không bắt buộc phải nhợng tất cả những dịch vụ mà mình nhận bảo hiểm Họ có thể lựa chọn dịch vụ để chào tái bảo hiểm từng phần trách nhiệm vợt quá khả năng giữ lại của mình cho một hoặc một số các nhà tái bảo hiểm

mà họ lựa chọn, thay vì phải đem phân chia toàn bộ các phần vợt quá ấy cho các nhà tái bảo hiểm nh hình thức tái bảo hiểm theo hợp đồng cố định Tuy nhiên công ty nhợng không đợc lợi dụng hình thức tái bảo hiểm này để lựa chọn những rủi ro dễ tổn thất đa vào hợp đồng và giữ lại cho mình những rủi ro có độ an toàn cao hơn

- Ngời nhận tái bảo hiểm có điều kiện thu đợc một nguồn phí bảo hiểm lớn hơn

và có phần thăng bằng hơn so với hình thức tái bảo hiểm tạm thời

* Nhợc điểm:

- Nhà tái bảo hiểm không có quyền từ chối những rủi ro mà ngời nhợng tái chuyển cho họ Tuy nhiên, những rủi ro đó phải phù hợp với nội dung và điều khoản

đã quy ớc trong hợp đồng tái bảo hiểm cố định

- Hình thức này không đợc thuận lợi lắm cho các nhà tái bảo hiểm, bởi vì nguồn dịch vụ đa vào hợp đồng này không thờng xuyên, không đồng đều và tổn thất xảy ra thất thờng Các bên tham gia hợp đồng cần phải có sự trung thực tuyệt đối để

đảm bảo cho các nhà tái bảo hiểm nhận đợc các dịch vụ hợp lý

2 Các phơng pháp tái bảo hiểm

Tái Bảo Hiểm số thành.

Theo phơng pháp tái bảo hiểm này, công ty nhợng buộc phải nhợng và công ty nhận buộc phải nhận một tỷ lệ (thờng là đơn vị %) đã đợc ấn định trớc đối với tất cả các dịch vụ mà công ty nhợng khai thác đợc trong một loại hình đã đợc thoả thuận Thông thờng, có một mức giới hạn số tiền tối đa đối với tỷ lệ phân chia đã thoả thuận

Ta có thể hiểu cụ thể hơn qua ví dụ sau:

- Hình thức hợp đồng: Số thành

- Tỷ lệ tái: 70%

Giả sử trong năm nghiệp vụ có phát sinh các rủi ro:

Rủi ro Số tiền BH (1000 USD) Tỷ lệ phí (gốc) Số tiền bồi thờng

Nh vậy, việc sử dụng phơng pháp này có rất nhiều u điểm, cụ thể là:

- Công ty nhợng có điều kiện thuận lợi là tái bảo hiểm một cách tự động và nh vậy giảm bớt sự lệ thuộc vào các phơng pháp tái bảo hiểm tạm thời

- Giảm bớt đợc tối đa khối lợng công việc kế toán và báo cáo

- Hợp đồng số thành là một dạng cộng tác tuyệt đối, công ty tái bảo hiểm chia

sẻ hoàn toàn cùng công ty nhợng những may rủi trong kinh doanh bảo hiểm Đối với các công ty tái bảo hiểm, đây là một phơng pháp tơng đối thuận lợi vì công ty nhợng tái bảo hiểm không đợc lựa chọn rủi ro để tái bảo hiểm

- Thủ tục phí tái bảo hiểm mà công ty nhợng nhận đợc theo phơng pháp này bao giờ cũng cao nhất

* Nhợc điểm:

- Các công ty nhợng phải chuyển tái bảo hiểm cả những rủi ro nhỏ mà bản thân công ty có khả năng giữ lại Hình thức tái bảo hiểm này có thể làm giảm phí giữ lại của công ty nhợng

- Công ty nhợng phải đem tái đi toàn bộ các đơn vị rủi ro trong bảo hiểm gốc vì vậy không phát huy hết khả năng tài chính của công ty Ví dụ nh các rủi ro có giá trị nhỏ, công ty gốc có khả năng giữ lại mà vẫn phải tái đi Nh vậy, công ty nhợng bị giảm đi một lợng đáng kể phí gốc

- Mọi đơn vị rủi ro phải đem tái đi cho nên việc giữ bí mật thông tin của công

ty nhợng là rất khó

- Công ty nhợng không chủ động đợc trong việc khống chế tỷ lệ bồi thờng đối với mức giữ lại của mình bởi vì mức giữ lại và tái đi là số tơng đối Với số tiền bảo hiểm giữ lại không đồng nhất, phơng pháp này không làm giảm bớt rủi ro cho phần trách nhiệm giữ lại

Tái Bảo Hiểm mức dôi.

Nếu một công ty bảo hiểm chỉ tái bảo hiểm theo hợp đồng tái bảo hiểm số thành, công ty đó sẽ phải thờng xuyên vận dụng đến hình thức tái bảo hiểm tạm thời vì có nhiều rủi ro lớn không định trớc

Nhằm tăng u thế trong tái bảo hiểm tự động của mình, công ty nhợng cần phải thu xếp một hợp đồng mức dôi bên trên phần hợp đồng tái bảo hiểm số thành cơ bản của mình

- Phơng pháp tái bảo hiểm theo hình thức mức dôi này cho phép công ty nhợng chuyển đi phần trách nihệm phụ trội, vợt quá giới hạn trong hợp đồng bảo hiểm số thành, và đợc giới hạn ở một mức cao hơn

Mức độ chuyển tái bảo hiểm trong một hợp đồng tái bảo hiểm mức dôi đợc thể hiện bởi số các lần Một lần bằng 100% mức giới hạn của hợp đồng tái bảo hiểm số thành cơ bản Vì vậy nếu một công ty nhợng có một hợp đồng mức dôi gồm 10 lần, nghĩa là hợp đồng có mức độ chuyển tái bảo hiểm bằng 10 lần giới hạn của hợp

đồng số thành cơ bản

Phí tái cho các công ty tái bảo hiểm trong một hợp đồng mức dôi đợc tính trên phần trách nhiệm đợc chuyển nhợng trong hợp đồng đó

Ngày nay, rất hiếm khi các công ty sử dụng hợp đồng số thành để bảo vệ các nghiệp vụ của chính mình Các hợp đồng mức dôi đợc áp dụng phổ biến hơn Nh vậy mức độ chuyển tái bảo hiểm của một hợp đồng mức dôi sẽ đợc thể hiện nh là một bội số của mức giữ lại của công ty nhợng.

Cụ thể hơn, chúng ta sẽ xét ví dụ sau:

- Hình thức hợp đồng: mức dôi

- Mức giữ lại: 300.000 USD

- Giới hạn trách nhiệm của ngời nhận tái:

+ Mức dôi thứ nhất: 10 lần (3.000.000 USD)

+ Mức dôi thứ hai: 5 lần (1.500.000 USD)

Trong năm nghiệp vụ đã phát sinh các rủi ro nh sau:

Rủi ro Số tiền BH (USD) Tỷ lệ phí Thiệt hại phải bồi thờng

- Ngời nhợng có đợc sự ổn định trong phần giữ lại đối với mọi đơn vị rủi ro, hoặc những đơn vị rủi ro cùng loại của nghiệp vụ tái Nh vậy vấn đề còn lại về cơ bản chỉ là việc xác định mức giữ lại thật phù hợp với khả năng tài chính của mình.

- Những hợp đồng có số tiền bảo hiểm nhỏ đợc giữ lại toàn bộ, ngời nhận tái không tham gia vào tất cả các đơn vị rủi ro đợc bảo hiểm, dù chúng đều thuộc nghiệp vụ ấn định của hợp đồng tái bảo hiểm

- Trách nhiệm của ngời nhợng vẫn bị đe doạ bởi các trờng hợp tập trung, tích

tụ rủi ro

- Tái bảo hiểm mức dôi không thể sử dụng trong loại bảo hiểm không giới hạn cho đối tợng bảo hiểm là trách nhiệm dân sự

- Sử dụng phơng pháp này đòi hỏi một bộ máy quản lý khá cồng kềnh, phức tạp.Vì vậy trong thực tế, ngời ta từng sử dụng phơng pháp này cho các nghiệp vụ nh: bảo hiểm cháy, thân tàu biển, hàng hoá vận chuyển bằng đờng biển, rủi ro công nghiệp nói chung là những loại nghiệp vụ có sự chênh lệch lớn về số tiền bảo hiểm của các đơn vị rủi ro

Tái Bảo Hiểm vợt mức bồi thờng.

Tái bảo hiểm vợt mức bồi thờng là phơng pháp tái bảo hiểm phi tỷ lệ, theo đó công ty nhợng giữ lại cho mình số tiền bồi thờng nhất định, phần vợt quá đem tái đi cho công ty khác Phơng pháp này có đặc điểm là trách nhiệm đảm đơng của các bên là số tiền bồi thờng chứ không phải là số tiền bảo hiểm, vì vậy loại hợp đồng này đợc ký kết hết sức chặt chẽ và cẩn thận

Vì các bên đảm đơng số tiền bảo iểm nên các nhà tái bảo hiểm phải đợc sắp xếp theo một trật tự các lớp rất nghiêm ngặt Trật tự này phải đợc công bố công khai

và phải đợc ghi một cách cụ thể trong hợp đồng Khi tổn thất xảy ra, công ty nhợng bồi thờng trớc cho tới mức giữ lại, tiếp đó là các nhà tái bảo hiểm lớp 1, lớp 2 Việc phân chia trách nhiệm này là bất di bất dịch Tất cả các nhà tái bảo hiểm phải đảm

đơng theo mức trách nhiệm mình đảm nhận, số vợt quá là công ty nhợng chịu hoàn toàn

VD: Giả sử có một hợp đồng tái bảo hiểm vợt mức bồi thờng sau đây:

Với tổn thất nh trên, các bên phân chia trách nhiệm nh sau:

Nếu năm đó tổn thất lớn xảy ra mà mức giữ lại của các nhà tái bảo hiểm lớn, các bên có thể đàm phán lại dựa vào tỷ lệ phí điều chỉnh nhằm đảm bảo quyền lợi cho các bên, từ đó mới tạo lập đợc mối quan hệ lâu dài

*Ưu, nhợc điểm của phơng pháp.

- Với hợp đồng tái bảo hiểm vợt mức bồi thờng, ngời nhợng về cơ bản giữ lại

đợc phần trách nhiệm tơng ứng với khả năng tài chính của mình, tuy nhiên với điều kiện cơ bản và mức tự bồi thờng phải đợc xác định hợp lý

- Hợp đồng vợt mức bồi thờng cũng có tác dụng ít nhiều trong việc sửa chữa những sai sót trong việc tính toán giá trị thiệt hại tối đa có thể Nói riêng về hợp

đồng vợt mức bồi thờng theo sự cố có tác dụng đặc biệt trong việc chống lại sự tích

tụ, tập trung rủi ro

* Nhợc điểm:

- Phơng pháp này cha thể bảo vệ đợc trờng hợp trách nhiệm của ngời nhợng gia tăng bởi tổng số nhiều tổn thất nhỏ, từ nhiều đơn vị rủi ro và từ nhiều sự cố mà chi phí thiệt hại riêng sẽ thấp hơn hoặc chỉ bằng mức tự bồi thờng, phát sinh trong một năm nghiệp vụ

- Thêm vào đó, trong trờng hợp tổn thất xảy ra quá lớn, khi các nhà nhận tái đã bồi thờng hết trách nhiệm của mình thì phần còn lại công ty nhợng sẽ phải chịu toàn

bộ Nh vậy trong một số trờng hợp phải tiến hành đàm phán lại với mục đích tạo dựng mối quan hệ bền vững và lâu dài dẫn đến chi phí quản lý khá lớn

Tái Bảo Hiểm vợt quá tỷ lệ bồi thờng.

Theo phơng pháp này, công ty nhợng khống chế trách nhiệm bồi thờng một tỷ

lệ nhất định cho bản thân công ty, phần vợt quá đem tái đi cho các công ty khác Trên cơ sở tỷ lệ bồi thờng, trách nhiệm bồi thờng của các bên đợc phân định về nguyên tắc nh sau:

- Trớc hết ngời nhợng khống chế trách nhiệm của mình trong một phạm vi tỷ

lệ bồi thờng nhất định

- Nếu trong năm nghiệp vụ những thiệt hại liên quan tới nghiệp vụ tái phát sinh quá nhiều và nặng nề, tỷ lệ bồi thờng vợt quá tỷ lệ ngời nhợng ấn định giữ lại thì ng-

ời nhận tái sẽ chịu trách nhiệm

- Có thể có nhiều ngời nhận tái và trách nhiệm của họ sẽ đợc xác định theo những khoản tỷ lệ nhất định.

* Ưu, nhợc điểm của phơng pháp:

* Ưu điểm:

- Với phơng pháp này ngời bảo hiểm có thể giữ cho kết quả tài chính của năm nghiệp vụ ổn định ở mức độ cần thiết Ví dụ nh trong một nghiệp vụ nhất định ngời bảo hiểm có tỷ lệ chi phí quản lý chung là 30% thì việc cân bằng nghiệp vụ chỉ có đ-

ợc khi tỷ lệ bồi thờng không vợt quá 70% Nh vậy ngời bảo hiểm sẽ thực sự cần đến phơng pháp tái bảo hiểm này

- Kỹ thuật của phơng pháp này đơn giản trên khía cạnh: Trách nhiệm của ngời nhận tái đợc tính từ kết quả toàn bộ của năm nghiệp vụ mà không theo từng tổn thất

* Nhợc điểm:

Phơng pháp này khá nguy hiểm cho ngời nhận tái Thực tế ngời nhận tái có thể phải gánh chịu toàn bộ những sai sót của ngời nhợng về chấp nhận rủi ro, định phí bảo hiểm Vì vậy để ngời nhợng quan tâm đến kết quả nghiệp vụ, hợp đồng tái bảo hiểm vợt tỷ lệ bồi thờng có thể thêm điều khoản: giành lại cho ngời nhợng một phần trách nhiệm mà đáng lẽ ngời nhận phải trả (thờng từ 5% đến 10%)

Vì những điểm trên mà trong thực tế, phơng pháp này không đợc sử dụng nhiều và chỉ thích hợp với loại rủi ro thờng xuất hiện theo mùa và có sự dao động lớn giữa các năm

2.5 Tái Bảo Hiểm kết hợp.

Trong thực tế, mỗi khi sử dụng một phơng pháp tái bảo hiểm nào những ngời bảo hiểm cũng rất khó khăn vì những điểm còn hạn chế của chúng Vì vậy ngời ta

đã nghĩ ra cách cần phải tiến hành đồng thời các phơng pháp sẽ có thể giảm đợc những vấn đề khó giải quyết

a, Kết hợp tái bảo hiểm số thành và mức dôi

Theo phơng pháp này, trớc hết tiến hành phân bổ cho hợp đồng số thành trớc sau đó mới phân bổ tiếp cho hợp đồng mức dôi Phí bảo hiểm và số tiền bảo hiểm nếu có cũng đợc phân bổ theo tỷ lệ mỗi bên đảm nhận

Và nh vậy khi thực hiện theo phơng pháp này thì phân tán rủi ro nhanh hơn, việc ký hợp đồng cũng dễ dàng hơn, vì nó thoả mãn đợc nhu cầu đa dạng của các nhà tái bảo hiểm Đồng thời phơng pháp này rất phù hợp với những đơn vị rủi ro và những đối tợng có giá trị bảo hiểm hay số tiền bảo hiểm khá lớn

Tuy nhiên khi tiến hành phân bổ trách nhiệm giữa các bên trong loại hợp đồng kết hợp này phải chú ý đến hạn mức trách nhiệm của mỗi loại hopự đồng vì là phơng pháp kết hợp nên hạn mức này đợc quy định hết sức chặt chẽ

b, Kết hợp giữa tái bảo hiểm số thành và v ợt mức bồi th ờng

Theo phơng pháp này nhà tái bảo hiểm vợt mức bồi thờng sẽ bảo vệ cho công

ty nhợng hoặc công ty nhận tái bảo hiểm số thành Bảo vệ cho công ty nào thì đầu năm nghiệp vụ công ty đó phải trả phí đặt cọc Nếu năm đó tổn thất không xảy ra thì công ty đợc bảo vệ cũng không có quyền đòi lại phí đặt cọc này

Đối với loại hợp đồng kết hợp này đầu tiên phải phân bổ trách nhiệm cho hợp

đồng số thành trớc sau đó căn cứ vào hạn mức bảo vệ, các bên phân chia số tiền bồi thờng cho thoả đáng Phơng pháp này cũng có đặc điểm phân tán rủi ro nhanh, dễ ký kết và phù hợp với những đơn vị rủi ro có tổn thất lớn

Song, việc ký kết loại hợp đồng này còn tuỳ thuộc vào tình hình thực tế và nhu cầu của các bên đặc biệt là mối quan hệ với nhà tái bảo hiểm vợt mức bồi thờng thì bên nào cần bảo vệ thì bên đó phải chịu trách nhiệm đóng phí

c, Kết hợp giữa tái bảo hiểm mức dôi và v ợt mức bồi th ờng

Theo phơng pháp này, việc phân chia trách nhiệm ban đầu đợc tiến hành cho hợp đồng mức dôi trớc Khi tổn thất xảy ra, nhà tái bảo hiểm vợt mức bồi thờng sẽ bảo vệ cho công ty nhợng hoặc công ty nhận tuỳ theo yêu cầu Và công ty nào đợc bảo vệ thì công ty đó phải nộp phí đặt cọc Nếu năm đó tổn thất không xảy ra, công

ty đợc bảo vệ không đợc đòi lại khoản phí này

Phơng pháp này làm giảm nhẹ gánh nặng cho hợp đồng mức dôi bởi vì hợp

đồng này đôi khi có giá trị bảo hiểm hoặc số tiền bảo hiểm rất lớn Đồng thời phơng pháp này cũng có tác dụng đối với những công ty bảo hiểm mới thành lập mà bạn hàng ít, kinh nghiệm cha có Hơn nữa, phơng pháp này còn rất phù hợp với một số nghiệp vụ bảo hiểm mang tính chất tích luỹ rủi ro giúp công ty nhợng tái bảo hiểm mức dôi không phải mở những hợp đồng tạm thời vào dịp cuối năm nghiệp vụ Tuy nhiên việc bảo vệ cho công ty nhợng ở đây phải đợc thoả thuận rất cụ thể

và chặt chẽ bởi vì số tiền bảo hiểm còn thừa thờng dồn về công ty nhợng, trong khi

đó mức giữ lại đã đợc thoả thuận từ trớc

Phần 2: Bảo hiểm kỹ thuật với hoạt động

Tái bảo hiểm

I Lịch sử phát triển bảo hiểm kỹ thuật.

Nguồn gốc của bảo hiểm kỹ thuật xuất phát từ việc kiểm tra các nồi hơi Vào thế kỷ 19, trong thời gian Cách mạng Công nghiệp Anh, việc thờng xuyên xảy ra các vụ nổ gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng và tài sản của con ngời đã phát sinh các nhu cầu cần bảo vệ trớc các rủi ro đó Năm 1854, một số nhân vật quan trọng quan tâm đến việc sử dụng hơi nớc đã quyết định thành lập Hiệp hội những ngời sử dụng hơi nớc Man.( Manchester Steam Users' Asociation) Hội viên đợc quyền sử dụng các dịch vụ giám định nồi hơi mà Hiệp hội thuê Tổ chức này không chỉ t vấn phơng pháp phòng ngừa những vụ nổ mà còn có trách nhiệm hớng dẫn hội viên những phơng pháp sử dụng máy móc thiết bị một cách hiệu quả và tiết kiệm nhất Ngày nay, những quy định này vẫn còn đợc duy trì Chủ các nhà máy có thể yêu cầu các kỹ s giám sát t vấn và gợi ý về việc vận hành và bảo dỡng máy móc

Mặc dù Hiệp hội những ngời sử dụng hơi nớc Manchester đã đa ra nhiều dịch

vụ có giá trị nhng đó không phải là một công ty bảo hiểm.Tuy nhiên, để đáp ứng những nhu cầu ngày càng cao, năm 1858, một số hội viên đã thành lập công ty bảo hiểm kỹ thuật đầu tiên có tên Công ty bảo hiểm Nồi hơi Công ty này bắt đầu hoạt

động trong việc bảo hiểm cho nồi hơi và đã nhanh chóng kéo theo sự ra đời của các Công ty bảo hiểm tơng tự khác Ban đầu ngời ta chỉ bảo hiểm nồi hơi, nhng sau đó phạm vi bảo hiểm đã đợc mở rộng cho các loại ống dẫn áp suất khác nhau Bảo hiểm

động cơ (ngày nay đợc biết đến nh là bảo hiểm Đổ vỡ máy) xuất hiện năm 1872, và cả hai loại bảo hiểm nổ nồi hơi và bảo hiểm máy móc đều nhanh chóng phát triển ở các nớc công nghiệp hoá khác

Vào đầu thế kỷ 20, đơn bảo hiểm đầu tiên cho việc mất thu nhập do đổ vỡ máy đã đợc cấp Cùng thời điểm này, đơn bảo hiểm lắp đặt (bảo hiểm cho việc lắp

đặt máy móc trên công trờng) đã xuất hiện Đơn này thuộc loại đơn có xác định rủi

ro và không bảo hiểm cháy nhng nó đã đa ra sự bảo vệ hợp lý cho các dự án lắp đặt nhỏ và vừa

Từ năm 1920 đến năm 1930, một số Công ty bảo hiểm của Đức và Anh đã giới thiệu một loại đơn đảm bảo cho các toà nhà và các công trình dân dụng trong suốt thời gian xây dựng Đơn bảo hiểm mọi rủi ro Xây dựng và lắp đặt đã đợc triển khai dựa trên loại đơn này Tuy nhiên, cả hai loại đơn này đều cha đạt đợc vị trí quan trọng của nó cho đến sau Thế chiến thứ II, khi mà công cuộc tái thiết và phát triển sau chiến tranh đã đem lại cho loại đơn BH này các chuẩn mực nh hiện nay

Với u thế của Công nghệ, các loại đơn bảo hiểm kỹ thuật khác nh BH mọi rủi

ro cho máy tính, BH cho rủi ro điện áp thấp và mọi rủi ro cho các thiết bị điện tử,

BH hỏng hàng hoá trong kho do đổ vỡ máy móc đã đợc phát triển song song với nhu cầu bảo vệ doanh thu nh đơn mất thu nhập dự kiến đợc đa ra cùng đơn CAR, EAR

Ngày nay, ngời ta đang tìm kiếm những sản phẩm BHKT mới Các nhu cầu mới về bảo hiểm đang tăng lên nh BH máy móc công nghệ mới, trách nhiệm và đảm

bảo theo hợp đồng, rủi ro chính trị ( thay đổi trong luật pháp, chính phủ sung công, tịch thu ), là những rủi ro mà cho đến nay đợc coi là không thể bảo hiểm Những nhu cầu trên đang ngày càng phát triển vì có những phơng pháp tài chính dự án mới,

và việc chuyển giao các yếu tố này của rủi ro thờng do các nhà tài trợ công trình bắt buộc Để đáp ứng nhu cầu này, những giải pháp mới đã và đang đợc triển khai nh trong các lĩnh vực: thiệt hại do vi phạm hợp đồng, bảo đảm việc thực hiện hợp đồng Một điều hiển nhiên là bảo hiểm kỹ thuật sẽ có những thay đổi linh hoạt để đáp ứng những nhu cầu bảo hiểm mới trong giai đoạn u thế công nghệ phát triển vợt bậc nhngày nay

II Các loại hình Đơn Bảo Hiểm kỹ thuật.

1.Đơn BH không tái tục.

Đơn BH không tái tục thờng bảo hiểm cho các dự án XD, LĐ Số tiền BH cho những dự án này có thể lên đến hàng triệu USD, dẫn đến một nhu cầu thực tế là phải tham gia BH đối với các chủ công trình cũng nh các chủ thầu xây dựng Tại một số nớc, việc BH cho các dự án XD/LĐ đợc coi là bắt buộc Hầu hết các tổ chức tài chính sẽ không cung cấp kinh phí trừ phi dự án đó đã đợc bảo vệ bằng một đơn

BH thích hợp Thời hạn của những đơn BH không tái tục cho những dự án XD/LĐ thờng bắt đầu ngay sau khi thiết bị đợc BH đợc vận chuyển đến chân công trình hoặc vào thời điểm bắt đầu của hợp đồng xây dựng Thời hạn này kết thúc cho bất

kỳ phần nào của hợp đồng khi đã đợc bàn giao cho chủ đầu t hay đã đa vào sử dụng, hoặc thậm chí trớc một ngày nào đó đã xác định trong đơn BH tuỳ vào thời điểm nào xảy ra trớc Vì vậy, thời hạn thực tế của hợp đồng BH đợc xác định theo biểu đồ tiến độ của dự án

Tất cả các đơn BH không thể tái tục đều có các điều khoản và các điểm loại trừ chung nhất định Dới đây là một vài điểm chính:

Các điều khoản chung:

∗ Ngời đợc BH sẽ phải tiến hành các biện pháp hợp lý nhằm phòng ngừa thiệt hại, tổn thất hoặc trách nhiệm, và tuân theo sự chỉ dẫn, yêu cầu và lời khuyến cáo của nhà chế tạo để bảo đảm an toàn cho máy móc và thiết bị đang làm việc Hơn thế nữa, ngời đợc BH cũng phải đảm bảo bảo duy trì tốt những máy móc, thiết bị đ-

ợc BH theo đơn

∗ Ngời đợc BH có trách nhiệm thông báo ngay lập tức cho ngời BH bất cứ thay

đổi vật chất nào( thay đổi về số tiền BH , về biểu đồ tiến độ thời gian xây dựng, lắp

đặt, về thiết kế vv ) Đây là vấn đề cực kỳ quan trọng vì những thay đổi vật chất này

tự nó có thể làm ảnh hởng đến rủi ro của ngời BH và vì thế có thể ảnh hởng đến những điều khoản đã đợc thoả thuận từ trớc

∗ Trong trờng hợp xảy ra bất kỳ sự cố nào có thể phát sinh khiếu nại theo đơn

BH, ngời đợc BH phải thông báo cho ngời BH và phải cung cấp tất cả thông tin những bằng chứng của khiếu nại nếu đợc yêu cầu

Những điểm loại trừ chung:

∗ Những thiệt hại do bị thanh lý,các khoản tiền phạt do vi phạm hợp đồng hoặc chậm trễ, hoặc có liên quan đến việc đảm bảo thực hiện và hiệu quả công việc, tổn thất của thị trờng

∗ Những hành động cố ý, manh tâm hoặc chủ ý của giám đốc, quản đốc và những ngời có trách nhiệm trên công trờng

∗ Rủi ro hạt nhân: tổn thất do phóng xạ hoặc ô nhiễm phóng xạ từ bất kỳ nhiên liệu hạt nhân nào hoặc từ chất thải hạt nhân từ các lò cũng nh các tổn thất do nguyên liệu vũ khí hạt nhân gây ra

∗ Rủi ro chính trị nh chiến tranh, nội chiến, đảo chính

Đặc điểm chung của những dự án đợc BH theo các đơn BH không tái tục là

đặc điểm tơng tự trong XD/LĐ và hoặc loại rủi ro Tuy nhiên, điều này cha đủ để xác định tỷ lệ phí Những yếu tố về địa hình, địa chấn, thuỷ văn học và các rủi ro thiên tai của từng rủi ro cụ thể, các biện pháp phòng cháy và một vài các yếu tố kỹ thuật khác, có ảnh hởng đáng kể đến rủi ro trong suốt quá trình XD/ LĐ và tất yếu là

đến tỷ lệ phí Vì vậy, ngoại trừ các rủi ro đơn giản, thuần nhất nh xây các khu nhà ở một hoặc hai tầng, các công trình khác không thể tính đợc phí theo mức cố định Những rủi ro phức tạp hơn phải đợc đánh giá một cách độc lập Việc xác định tỷ lệ phí dựa trên kinh nghiệm và những phân tích thống kê giúp ngời khai thác BH đánh giá đợc rủi ro, nhng tỷ lệ phí cuối cùng phải đợc xác định một cách độc lập dựa vào những thông tin do ngời đợc BH cung cấp

Để bảo đảm rằng những thông tin đợc cung cấp là hoàn chỉnh và hữu ích,

ng-ời BH phải đa ra bản câu hỏi chi tiết và có thể yêu cầu cả bản vẽ và sơ đồ

Ngày nay, đơn BH không tái tục thờng đợc áp dụng trong các trờng hợp sau:

_ Bảo hiểm mọi rủi ro xây dựng(CAR).Đơn BH mọi rủi ro XD BH cho tất cả các loại toà nhà và công trình xây dựng dân dụng đồng thời đa ra sự bảo vệ trớc những rủi ro đe dọa công việc XD Hầu hết các dự án XD đều bao gồm các công việc lắp đặt một số máy móc nhất định (vd việc lắp đặt điều hoà và thang máy của toà nhà) Nếu việc lắp đặt này chỉ là phần phụ trợ (không lớn hơn từ 10 - 20 % tổng giá trị dự án) thì có thể đợc BH theo đơn CAR, mà không cần sử dụng thêm đơn bổ trợ EAR hay CWAR

_ Bảo hiểm mọi rủi ro lắp đặt(EAR) Đơn BH mọi rủi ro lắp đặt BH cho việc

lắp đặt từng máy hoặc cho cả nhà máy hoàn chỉnh - từ lắp đặt hoàn chỉnh cả nhà máy điện tới việc lắp đặt cầu thang máy và thiết bị điều hoà không khí Điều khoản của đơn EAR tơng tự nh đơn BH CAR Rất nhiều dự án lắp đặt cần một số lợng nhất định các công việc xây dựng phụ trợ ( VD nh xây bệ lắp máy, hoặc xây xởng máy ) Nếu giá trị của những công việc xây dựng này không vợt quá 10 - 20 % tổng giá trị dự án, nó có thể đợc BH cùng với máy móc theo đơn EAR

_ Bảo hiểm mọi rủi ro trong hợp đồng xây dựng(CWAR) Trong một vài dự

án, số tiền bảo hiểm cho phần xây dựng và phần lắp đặt xấp xỉ nhau, ví dụ việc xây dựng một nhà máy thuỷ điện phải bao gồm việc xây đập ngăn sông và trạm máy, lắp

đặt tua bin máy phát điện với bộ phận làm lạnh, bộ phận khởi động và tất cả các

thiết bị phụ trợ khác Nh bình thờng thì dự án này sẽ phải cần tới 2 đơn bảo hiểm riêng biệt - một cho phần xây dựng và một cho phần lắp máy Nhng trong nhiều tr-ờng hợp, các Công ty BH có thể đa ra đơn BH kết hợp

_ Bảo hiểm mất thu nhập(ALOP) Loại đơn BH này cũng có thể đợc gọi là: BH

mất lợi nhuận của đơn XD/LĐ, BH trì hoãn thu nhập , BH chậm bắt đầu kinh doanh,

BH chậm bắt đầu mất lợi nhuận cho thuê và mất lợi tức Đây là hình thức bảo vệ doanh thu kinh doanh với mục đích BH cho những tổn thất về lãi gộp của chủ đầu t

do việc chậm trễ trong quá trình hoàn thiện công việc xây dựng, lắp đặt Điều kiện tiên quyết cho việc chấp nhận đơn ALOP là sự tồn tại có hiệu lực của các đơn CAR,EAR và CWAR Những chậm trễ công việc bình thờng không đợc BH theo

đơn ALOP

2 Đơn BH có thể tái tục

Đơn BH có thể tái tục BH cho việc lắp đặt, các máy móc và thiết bị đã sẵn sàng cho hoạt động kinh doanh, tức là sau khi quá trình xây dựng, lắp đặt đã hoàn thành và việc chạy thử đã thành công Những đơn này thờng đợc tái tục hàng năm

Nh vậy ngợc với đơn BH không tái tục, cứ sau 12 tháng các điều khoản và điều kiện lại đợc xem xét lại

Những đơn BH này có đặc trng riêng của nó đối với phạm vi BH thực tế mà

nó đảm bảo Trong những chơng sau, chúng tôi sẽ miêu tả đầy đủ hơn từng loại hình BH cụ thể Tuy nhiên, tơng tự nh đơn BH không tái tục, tất cả đơn BH tái tục

đều phải tuân theo những điều kiện và điểm loại trừ chung Dới đây là một vài ví dụ:Những điều khoản chung

∗Ngời đợc BH phải có trách nhiệm tiến hành các bớc hợp lý nhằm duy trì tài sản đợc BH trong điều kiện làm việc tốt và bảo đảm rằng không có thiết bị nào phải thờng xuyên hoặc cố ý bắt hoạt động quá tải Ngời đợc BH phải tuân thủ đầy đủ những hớng dẫn trong việc vận hành, kiểm tra, đại tu của nhà chế tạo, cũng nh của chính phủ và tất cả các quy định khác có hiệu lực liên quan đến việc vận hành và bảo hành của các máy móc và thiết bị đợc BH

∗Trong trờng hợp có bất cứ sự thay đổi về mặt vật của rủi ro BH ban đầu thay

đổi, điều chỉnh hoặc bổ sung hạng mục đợc BH; loại bỏ các điều kiện vận hành đã

đợc quy định từ trớc mà có thể làm tăng rủi ro gây tổn thất và thiệt hại; và thay đổi trong lợi ích của ngời đợc BH (nh sự gián đoạn hoặc thanh lý của công việc kinh doanh, thay đổi nhiệm kỳ của ngời quản lý tài sản), đơn BH sẽ không còn hiệu lực trừ khi sự tiếp tục của đơn đợc thoả thuận bằng điều khoản SĐBS có chữ ký của công ty BH

∗Khi xảy ra sự cố có thể phát sinh khiếu nại trong phạm vi đơn BH, ngời đợc

BH phải thông báo ngay cho ngời BH và phải cung cấp tất cả các giấy tờ và chứng

cứ về khiếu nại nếu đợc yêu cầu

Những điểm loại trừ chung:

∗Thiệt hại phát sinh do hành động chủ tâm, cố ý của ngời đợc BH hoặc bộ máy quản lý của ngời đợc BH

∗Sai sót hay lỗi đã có sẵn vào thời điểm hợp đồng bắt đầu có hiệu lực mà

ng-ời đợc BH hoặc ngng-ời quản lý của họ đã biết

∗Tổn thất hoặc thiệt hại do trách nhiệm theo luật pháp hoặc theo nghĩa vụ hợp đồng của ngời chế tạo hay ngời cung cấp tài sản

∗Rủi ro hạt nhân: tổn thất do phóng xạ hoặc ô nhiễm phóng xạ từ bất kỳ nguồn nhiên liệu hạt nhân nào hoặc từ chất thải hạt nhân từ quá trình đốt cháy các nhiên liệu hạt nhân cũng nh các tổn thất do nguyên liệu của vũ khí hạt nhân gây ra

∗Rủi ro chính trị nh chiến tranh, nội chiến, đảo chính

Trong nhiều trờng hợp, việc xác định đúng tỷ lệ phí BH cho đơn BH tái tục hàng năm đơn giản hơn cho những đơn không tái tục bởi vì các loại máy đã từng đ-

ợc BH có rất nhiều điểm chung và thờng cùng chịu các loại rủi ro tơng tự Vì vậy những phân tích thống kê giúp cho phơng pháp xác định phí BH thủ công của rất nhiều loại máy móc hoặc các ngành công nghiệp khác nhau Tuy nhiên do trình độ phát triển nhanh của kỹ thuật, ngày nay nhiều ngời khai thác BH phải đối mặt với những vấn đề lớn trong việc xác định phí của những loại máy mới xuất hiện mà đối với chúng rất ít hoặc hầu nh không có số liệu thống kê Chính vì vậy trong những tr-ờng hợp này sự có mặt của những kỹ s giỏi kiến thức sâu về công nghệ mới là vô cùng cần thiết

Những trờng hợp thờng sử dụng loại đơn này bao gồm:

_ Bảo hiểm máy móc và thiết bị của chủ thầu(CPE).Công việc XD/LĐ thờng đòi

hỏi việc sử dụng các máy móc nặng và chuyên dụng nh máy đào đờng hầm, thiết bị xúc đất, cần cẩu, bơm nớc, máy nén khí Việc BH cho những máy móc và thiết bị này có thể dùng các điều khoản bổ sung thích hợp kèm theo các đơn CAR,EAR và CWAR Tuy nhiên những máy móc chuyên dụng thờng chỉ đợc sử dụng ở một công trờng cho đến khi các công việc đặc biệt cần dùng đến thiết bị đó đợc hoàn thành

Đơng nhiên những công việc đó không kéo dài trong suốt quá trình XD/LĐ và máy móc sẽ đợc chuyển đi ngay khi công việc cần đến nó kết thúc Chính vì vậy, trong hầu hết các trờng hợp, các điều khoản SĐBS kèm theo đơn CAR, EAR và CWAR thờng không phù hợp bởi vì các đơn này chỉ giới hạn cho những tổn thất hoặc thiệt hại xảy ra trên một công trờng nhất định Vì vậy việc cấp đơn BH CPM tái tục hàng năm tỏ ra thích hợp hơn cả bởi lẽ nó BH cho máy móc và thiết bị đợc sử dụng ở các

địa điểm khác nhau

_ Nổ nồi hơi và thiết bị áp suất(BPVE) Loại đơn này BH cho những thiệt hại do

nổ và đổ vỡ nồi hơi và thiết bị áp suất Đơn này thờng đợc sử dụng rộng rãi ở những thị trờng chịu ảnh hởng của Vơng quốc Anh Đơn này ít đợc biết đến ở những thị tr-ờng thờng sử dụng đơn BH hoả hoạn và đổ vỡ máy móc

_ Bảo hiểm đổ vỡ máy móc (MB) Bảo hiểm đổ vỡ máy BH cho những tổn thất

hoặc thiệt hại bất ngờ và không lờng trớc đợc cho máy móc đã đợc lắp ráp, đang hoạt động hoặc đang dừng hoạt động Đây cơ bản là một đơn BH tai nạn và không thể đợc coi là "BH tuổi thọ" cho máy móc Bởi lẽ máy móc chỉ có một tuổi thọ nhất

định do sự hao mòn, hỏng hócbình thờng khi sử dụng, vì vậy, hàng năm các chủ sở hữu đều phải khấu hao máy của họ và lập dự trữ để thay thế

_ Bảo hiểm mất thu nhập sau khi đổ vỡ máy(MLOP) Tơng tự nh đơn BH mất lợi

nhuận do hoả hoạn, đơn MLOP BH cho những hậu quả về mặt tài chính do đổ vỡ

máy gây ra

_ Bảo hiểm kho lạnh(DOS) Bảo hiểm kho lạnh là đơn BH cho hàng hoá có thể bị

hỏng đợc bảo quản trong các kho hoặc phòng lạnh Đơn này không nhận BH cho hàng hoá trong kho/ cửa hàng bán lẻ

_ Bảo hiểm mọi rủi ro cho máy tính (COMP) Đơn BH mọi rủi ro máy tính thờng

đa ra sự bảo vệ cho toàn bộ cấu hình của máy tính Do bao gồm cả những thiệt hại

đợc gọi là "thiệt hại bên trong" (nh vận hành sai, những hành động vô tình hoặc cố ý), nên đơn BH chuẩn không phù hợp với máy tính cá nhân, hoặc máy tính cầm tay những thiết bị này chỉ đợc BH chống những thiệt hại bên ngoài (cháy, rủi ro do thiên tai )

_ Bảo hiểm mọi rủi ro cho thiết bị điện và thiết bị có điện áp thấp(LVEE) Về

cơ bản, đơn BH này giống với phần BH thiệt hại vật chất của đơn BH mọi rủi ro máy tính, và đơn này BH cho tất cả các loại thiết bị điện tử nh tổng đài điện thoại, thiết bị

đo dòng điện và thiết bị của bệnh viện

IV-/tái bảo hiểm kỹ thuật.

Sự cần thiết phải Tái Bảo Hiểm Kỹ thuật.

2 Nội dung của Tái Bảo Hiểm Kỹ thuật.

Mặc dù một vài năm trở lại đây, đang tồn tại một khuynh hớng khá rõ ràng thiên về tái bảo hiểm phi tỷ lệ nhng các rủi ro kỹ thuật vẫn đợc tái đi chủ yếu trên cơ

sở tái bảo hiểm phi tỷ lệ Lý do nằm ngay trong bản chất của nghiệp vụ_ nghiệp vụ này thờng không cân đối (trộn lẫn giữa đơn không tái tục với đơn tái tục hàng năm, thờng kéo dài trong nhiều năm đối với các rủi ro xây dựng lắp đặt; mối quan hệ giữa phí BH và rủi ro; nhu cầu tái bảo hiểm cho những rủi ro có số tiền BH cực lớn) Một

số công ty BH có quy mô lớn đã thu xếp chơng trình tái bảo hiểm phi tỷ lệ, nhng phải trong điều kiện danh mục rủi ro của họ lớn và đa dạng đem lại sự cân bằng cần thiết giúp họ hoàn thành đợc chơng trình TBH này

Trong tái bảo hiểm kỹ thuật theo tỷ lệ, mặc dù hình thức tái bảo hiểm số thành đợc dùng khá rộng rãi nhng phổ biến nhất vẫn là tái bảo hiểm mức dôi Thờng thì hai hình thức này đợc kết hợp trong cùng một chơng trình tái bảo hiểm Tái bảo hiểm tuỳ ý lựa chọn theo tỷ lệ đóng vai trò rất quan trọng trong việc thu xếp số tiền vợt quá khả năng hợp đồng của công ty BH gốc

2.1 Hợp đồng tái bảo hiểm số thành.

Trong hợp đồng tái bảo hiểm số thành, ngời nhận tái chấp nhận một tỷ lệ phần trăm cố định của tất cả các đơn BH gốc theo nh những điều kiện và điều khoản

đã ký trong hợp đồng tái bảo hiểm Phần trăm cố định này có tính chất quyết định cho việc phân bổ trách nhiệm, phí BH và trách nhiệm bồi thờng giữa công ty gốc và ngời nhận tái

Hình thức HĐ tái bảo hiểm này dễ thực hiện và có chi phí quản lý thấp Nhợc

nhau của công ty gốc vì mọi đơn đều phải tuân theo phần trăm cố định Cụ thể là tái bảo hiểm số thành không giúp cho việc cân bằng danh mục rủi ro BH vì nó không giới hạn rủi ro của những đơn vị BH lớn (ví dụ những đơn BH với số tiền BH lớn) Một nhợc điểm nữa là hình thức Tái BH số thành sẽ phải thực hiện ở cả những rủi ro không thật sự cần tới TBH Trong một vài trờng hợp nhất định, tái bảo hiểm số thành

có thể làm giảm lợi nhuận của công ty BH gốc Mặc dù có những nhợc điểm trên nhng tái bảo hiểm số thành vẫn thờng đợc sử dụng cho các rủi ro của ngiệp vụ kỹ thuật _ đặc biệt là khi một nghiệp vụ BH mới đợc đa ra thị trờng hay khi danh mục các rủi ro của nghiệp vụ kỹ thuật đang trong giai đoạn phát triển Trong những trờng hợp đó mà kinh nghiệm giải quyết không có, việc tính đúng phí không đợc đảm bảo

Do vậykhi thu xếp HĐ theo hình thức số thành, công ty nhận TBH đã chấp nhận phần không chắc chắn đó Thêm vào đó, đơn tái bảo hiểm số thành chỉ phù hợp cho những rủi ro hiếm khi có dao động lớn và những rủi ro có thay đổi trong phạm vi giới hạn có thể chấp nhận đợc

2.2 Hợp đồng tái bảo hiểm mức dôi.

Trái ngợc với các hợp đồng tái bảo hiểm số thành, với hợp đồng tái bảo hiểm mức dôi, ngời nhận tái không tham gia vào tất cả các rủi ro Công ty nhợng tái giữ lại những rủi ro tới một giới hạn tối đa (gọi là lớp) phù hợp với khả năng của công

ty Mức giữ lại có thể thay đổi tuỳ theo loại rủi ro Trách nhiệm đối với số tiền vợt quá mức giữ lại của công ty nhợng tái (vợt quá một lớp) sẽ do ngời nhận tái BH đảm nhận Trách nhiệm tối đa của ngời nhận tái đợc tính bằng cách hình thành "các mức dôi" đợc định nghĩa là số lớp đợc thoả thuận, mỗi lớp tơng đơng với mức giữ lại của công ty nhợng đối với từng rủi ro cụ thể Tỷ lệ giữa mức giữ lại của công ty nhợng tái và phần tái đi cho công ty nhận tái đợc dùng để phân bổ trách nhiệm, phí và bồi thờng giữa hai bên

Hợp đồng tái bảo hiểm mức dôi là một phơng tiện hữu hiệu giúp các công ty

BH gốc thiết lập sự cân bằng trong khả năng tài chính Bởi vì mức giữ lại có thể đợc xác định theo loại rủi ro và các khiếu nại dự tính sẽ phát sinh, loại hợp đồng TBH này cho phép công ty BH chấp nhận các rủi ro phù hợp với khả năng tài chính Nhợc

điểm của hình thức này là khó quản lý, vì vậy chi phí là rất cao trừ khi có sự trợ giúp của máy tính

2.3 Hợp đồng TBH kỹ thuật _ các điều khoản và điều kiện.

Về cơ bản, HĐ TBH kỹ thuật cũng giống nh các nghiệp vụ BH khác Tuy nhiên việc khai thác BH & TBH đối với những rủi ro kỹ thuật về một số phơng diện khác với các nghiệp vụ truyền thống khác Các điểm khác biệt đó đợc tóm tắt dới

đây:

• Thiếu sự phân tán rủi ro vì số lợng các rủi ro liên quan tơng đối ít;

• có nhiều rủi ro do thay đổi công nghệ nh vật liệu mới, phơng pháp xây dựng mới, những mẫu thiết kế mới, kích cỡ mới, chịu nhiệt độ cao hơn vv

• Thờng phải chịu rủi ro trên mức trung bình do các hiểm hoạ tự nhiên, bản chất kéo dài của BH CAR & EAR

Những điểm khác biệt trên rất có ích cho việc xem xét những điều khoản dới

đây

Điều kiện cho việc nhợng tái bảo hiểm: Đối với những nghiệp vụ khác nh

hoả hoạn hay trách nhiệm, nhiều thị trờng đã có các hiệp hội và tổ chức soạn thảo các mẫu đơn và biểu phí để các công ty BH nớc mình tuân thủ và thực hiện Chỉ ở một vài nớc, điều này không đợc áp dụng cho BH kỹ thuật Hơn thế nữa, ở rất nhiều các công ty BH, nghiệp vụ BH kỹ thuật chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ trong tổng doanh thu phí Kết quả là, vì những lý do về chi phí nên việc khai thác BH kỹ thuật thờng

đợc đặt ở phòng BH các rủi ro đặc biệt Hiển nhiên, điều này đã hạn chế việc tích luỹ kinh nghiệm của các nhân viên khai thác

Trong hợp đồng TBH, điều khoản này đợc viết nh sau: " Nhà nhận TBH sẽ cung cấp cho công ty BH gốc những điều kiện hợp đồng và những nguyên tắc tính phí BH cho dịch vụ đợc nhợng tái theo HĐ TBH này; và công ty BH gốc buộc phải tuân theo những nguyên tắc và tỷ lệ phí của họ

T vấn giải quyết khiếu nại:

Để công ty BH gốc có thể biết cách khiếu nại đòi bồi thờng của những nhà TBH trên thế giới, điều khoản hớng dẫn khiếu nại thờng đợc viết nh sau:

Năng lực nhận bảo hiểm của HĐ TBH:

So với tái bảo hiểm cháy, đơn tái bảo hiểm kỹ thuật thờng mất cân đối Một hợp đồng TBH cháy thờng có tỷ lệ giữa tổng phí BH và năng lực nhận BH là 1-1 hoặc 1-2; trong khi đó tỷ lệ này ở hợp đồng tái bảo hiểm kỹ thuật là khoảng 1-10 và

có thể lên đến 1-30 hoặc cao hơn Lý do chính là việc nhợng tái bảo hiểm những rủi

ro CAR và EAR thờng không ổn định bởi tính chất không tái tục số tiền BH của chúng có thể dao động từ thấp đến rất cao

Những rủi ro tái tục hàng năm nh BH đổ vỡ máy & BH mọi rủi ro cho máy tính có dao động về số tiền BH khá cân đối và năng lực nhận bảo hiểm của HĐ TBH thờng dựa trên tổng khối lợng dịch vụ của công ty trong những loại nghiệp vụ BH này

Rõ ràng, khả năng nhận BH có thể tăng thêm bằng cách bao gồm các HĐ TBH mức dôi thứ hai vợt quá khả năng nhận BH của HĐ mức dôi thứ nhất, nhng trừ khi số lợng rủi ro nhợng là đủ lớn và quan hệ giữa khả năng tăng thêm này với tần

số rủi ro trung bình phải tơng đối cân bằng, việc sử dụng hình thức TBH tạm thời cho số tiền BH vợt quá giới hạn của mức dôi thứ nhất là hợp lý hơn, bởi vì những ch-

ơng trình BH kỹ thuật thờng chịu nhiều rủi ro lớnvà chỉ cần một tổn thất lớn có thể tiêu huỷ kết quả hoạt động trong nhiều năm

Rút vốn trong trờng hợp huỷ bỏ hợp đồng:

Trong hầu hết các HĐ BH tài sản, danh mục các nghiệp vụ BH thờng hoạt

động dựa trên cơ sở "clean- cut" Hệ thống này không thật sự phù hợp với BH kỹ thuật, đặc biệt với các đơn CAR,EAR, đơn gốc thờng có thể kéo dài trong nhiều năm Doanh thu phí BH tăng lên tơng ứng với việc hoàn thành từng bớc công việc đ-

ợc BH cùng với thị phần không tỷ lệ phân bố cho các giai đoạn cuối của công trình XD/LĐ - là khi tích tụ những rủi ro chủ yếu( do giá trị công trình ngày càng lớn hơn) Phần phí BH có thể tính cha đợc đúng nhng sẽ mất rất nhiều thời gian tính toán khi phải tính cho từng đơn vị rủi ro Vì vậy, chừng nào mà các đơn CAR, EAR còn hiệu lực thì các rủi ro BH còn đợc tiếp tục cho đến khi hoàn thành dự án Đối

với những đơn BH tái tục hàng năm nh BH đổ vỡ máy móc, HĐ TBH sẽ tiếp tục có hiệu lực theo đơn gốc đã đợc tái tục.

Bảng phân chia mức giữ lại:

Hợp đồng TBH kỹ thuật thờng có một bảng phân chia MGL Mục đích chính của nó là nhằm tạo ra một sự cân bằng trực quan trong phần trách nhiệm giữ lại của công ty BH và giới hạn năng lực nhận BH của hợp đồng tái BH cho những rủi ro lớn

có khả năng tổn thất cao Nó cũng quy định rằng trách nhiệm đối với bên thứ ba (khi

đợc đi kèm theo và là một phần của các đơn CAR,EAR và BPVE) đợc giữ lại hay tái

đi cùng một tỷ lệ (%) với phần thiệt hại vật chất của đơn đó

Việc sử dụng bảng phân chia mức giữ lại có ý nghĩa rất quan trọng đồng thời

nó còn quan trọng đối với công ty nhợng và Công ty nhận tái BH trong việc cùng thảo luận với nhau về chức năng và ứng dụng của bảng Việc áp dụng sai có thể dẫn

đến phí TBH thấp và làm cho năng lực nhận BH của HĐ mất hiệu lực Hai VD sau

đây minh họa cho việc sử dụng bảng phân chia MGL:

Với mục đích minh hoạ của các VD, giả sử rằng hợp đồng TBH mức dôi có hiệu lực với các mức trách nhiệm nh sau sau:

Mức giữ lại tối đa: 100.000 cho rủi ro tốt nhất

Một phơng pháp TBH có thể sử dụng là nhợng tái BH từng máy theo số tiền

BH của chúng Do có nhiều hạng mục có số tiền BH ít hơn hoặc bằng mức giữ lại, HĐ TBH chỉ có thể sử dụng cho những máy có số tiền BH lớn hơn 100.000 Điều này đi ngợc lại với nguyên tắc của hợp đồng tỷ lệ

Một phơng pháp khác có thể tính toán thẳng trách nhiệm chuyển nhợng trên tổng số tiền BH Phơng pháp này có thể đa ra những kết quả nh sau:

Tổng 5.000.000 25.000 1

00Phơng pháp này dẫn đến việc số phí giữ lại cho công ty gốc là quá ít, và phải

sử dụng đến một đơn TBH tạm thời là điều thực sự không cần thiết

Phơng pháp tốt nhất là khởi đầu tính toán với máy có số tiền BH lớn nhất (trong VD này là 1.000.000 và áp dụng % tính đợc cho tổng số tiền BH:

Mức giữ lại : 100.000 = 10% * 1.000.000 _

Mức dôi thứ nhất (tối đa 10 lớp): 900.000 = 90% * 1.000.000 _

Giữ lại/ tái đi:

Số tiền

Mức dôi thứ nhất 90% của

Khi so sánh những phơng pháp TBH đã đợc miêu tả trên đây, một điều nhận thấy rằng phơng pháp cuối cùng đã đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn quan trọng: năng lực nhận BH đợc sử dụng một cách triệt để, phí BH đã đợc phân bố hợp lý và không có

sự lựa chọn vì tất cả các máy đã đợc tái đi theo cùng một tỷ lệ Thêm vào đó, trong

VD này không cần đến phơng pháp TBH tạm thời và hiển nhiên là tiết kiệm đợc chi phí hành chính

Tất nhiên, vấn đề có thể đặt ra là số tiền giữ lại và năng lực nhận BH của HĐ

đều bị vợt quá Tuy nhiên trong HĐ TBH đổ vỡ máy móc, việc tính toán tổng số tiền

BH là không thực tế Việc tính số tiền nhợng tái BH thờng đợc tuân theo giá trị cao nhất của một máy bởi vì những thiết bị đợc BH theo đơn MB thờng hiếm khi bị tổn thất toàn bộ Hầu hết các khiếu nại đều chỉ là bộ phận và ảnh hởng tới một máy Vì vậy, mặc dù giới hạn đã định có thể bị vợt quá nhng cũng không đe doạ quá nhiều rủi ro cho MGL hay HĐ

Phơng pháp nhợng trên đây chỉ đợc áp dụng cho BH đổ vỡ máy Nó không thể sử dụng cho các loại hình BH kỹ thuật khác Ví dụ việc nhợng các đơn CAR,EAR phải dựa trên tổng số tiền BH của phần thiệt hại vật chất cộng với toàn

bộ các điều khoản SĐBS đều có kèm theo số tiền BH Lý do là những rủi ro này có thể tổn thất toàn bộ, khác với những rủi ro trong đơn MB

b TBH mọi rủi ro cho chủ thầu, HĐ TBH , ví dụ về nh ợng TBH

Rủi ro : Làm đ - ờng _

Số tiền BH: _ phần xây dựng: (tổng giá trị HĐ ớc tính): 2.900.000 _ chi phí dọn dẹp hiện trờng:(giới hạn bồi thờng): 50.000

_ BH thiết bị, máy móc của chủ thầu: 50.000

Tổng STBH: 3.000.000 Giới hạn trách nhiệm đối với ngời thứ ba: 200.000

Tỷ lệ phí: 6% * 3.000.000 = 18.000

Chúng ta giả sử rằng bảng phân bổ mức giữ lại cho phép khả năng nhận tái

BH cho loại rủi ro này là 75% Vì vậy, số tiền giữ lại sẽ là 75.000(75% * 100.000)

Số tiền BH TN với ngời thứ 3 Phí %

Phần IIIThực trạng tái bảo hiểm kỹ thuật ở VINARE

I-/ Một vài nét về VINARE

1-/ Giới thiệu chung về VINARE.

a, Sự ra đời của công ty tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam (VINARE)

Sau hơn 10 năm đổi mới, nền kinh tế Việt Nam đã có đợc những bớc tiến đáng

kể Từ nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp chuyển sang nền kinh tế thị trờng có

sự điều tiết của Nhà nớc kinh tế Việt Nam đã có tốc độ tăng trởng GDP khá cao và

t-ơng đối ổn định (từ năm 1988 đến năm 1998, tốc độ tăng GDP hàng năm là 7%) Theo đà phát triển của cả nền kinh tế, ngành bảo hiểm Việt Nam cũng đang dần khởi sắc Ngày 18/12/1993 Nghị định 100CP của Chính phủ ra đời đã đánh dấu bớc ngoặt quan trọng trong quá trình phát triển của ngành Bảo hiểm Việt Nam, kết thúc gần 30 năm độc quyền của Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt) Dựa vào Nghị định này hàng loạt công bảo hiểm mới ra đời nh Bảo Long, Bảo Minh, PJICO, PVIC đã đáp ứng nhu cầu bảo hiểm ngày càng cao cả về chất lợng và số lợng của thị trờng

Do sự phát triển của nền kinh tế nói chung và các công ty bảo hiểm Việt Nam nói riêng, tất yếu phát sinh nhu cầu về tái bảo hiểm và để đáp ứng nhu cầu đó đòi hỏi phải có 1 công ty tái bảo hiểm chuyên nghiệp Ngày 27/9/1994, Bộ trởng Bộ Tài chính đã ra quy định số 920/CP/TCCB về việc thành lập công ty tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam (VINARE) Theo đó VINARE là một pháp nhân hạch toán kinh tế

độc lập đợc Nhà nớc cấp vốn điều lệ, tự chủ về tài chính và hoạt động kinh doanh,

đ-ợc mở tài khoản bằng tiền Việt Nam và ngoại tệ tại Ngân hàng theo quy định của Nhà nớc, có con dấu riêng và có trách nhiệm thực hiện mọi nghĩa vụ tài chính với Ngân Sách Nhà nớc theo luật hiện hành Ngày 1/11/1995 công ty đã chính thức đi vào hoạt động với số vốn pháp định là 40 tỷ đồng Sau 5 năm đầu hoạt động, có thể nói sự ra đời của VINARE là một quyết định đúng đắn, kịp thời, phù hợp với hoàn cảnh và sự có mặt của VINARE thực sự dã góp phần không nhỏ vào sự phát triển của thị trờng bảo hiểm Việt Nam nh ngày nay Trong 5 năm qua, VINARE đã hoà cùng sự sôi động của thị trờng bảo hiểm trong nớc nhằm đa thị trờng bảo hiểm Việt Nam dần phát triển, từng bớc hội nhập với thị trờng bảo hiểm khu vực và thế giới

b, Những nét chính về công ty tái bảo hiểm quốc gia Việt Nam.

VINARE là doanh nghiệp đợc phép hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh tái bảo hiểm theo luật pháp của Nhà nớc và theo các quy định trong điều lệ tổ chức hoạt

động của công ty do Bộ Tài chính ban hành Do vị trí của mình là một công ty tái bảo hiểm duy nhất đang hoạt động trên thị trờng Việt Nam nên VINARE có các đặc

- Giúp đỡ và t vấn về việc thu xếp tái bảo hiểm cho các doanh nghiệp bảo hiểm trong nớc

- Tổ chức tiếp nhận và cung cấp các thông tin về thị trờng bảo hiểm, tái bảo hiểm Thế giới (quy tắc, hợp đồng, điều khoản, hoa hồng bảo hiểm, tái bảo hiểm ) cho các doanh nghiệp bảo hiểm trong nớc

- Nghiên cứu và tiến hành các biện pháp tăng cờng khả năng tài chính của công ty để đảm bảo thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đối với Nhà nớc và khách hàng,

đồng thời có trách nhiệm bảo toàn và phát triển vốn theo quy định hiện hành

- Thông tin tuyên truyền, mở rộng và phát triển kinh doanh tái bảo hiểm

- Tăng cờng các cơ hội tuyển dụng và đào tạo về tái bảo hiểm cho các nhà bảo hiểm và khách hàng Nhà nớc

* Quyền hạn của công ty:

- Quan hệ với các công ty bảo hiểm, tái bảo hiểm trong nớc và ngoài nớc trong lĩnh vực kinh doanh tái bảo hiểm

- Ký kết và thực hiện các hợp đồng liên quan đến hoạt động kinh doanh tái bảo hiểm với các khách hàng trong và ngoài nớc

- Nhận làm đại lý, môi giới về hoạt động bảo hiểm và tái bảo hiểm cho các tổ chức bảo hiểm trong và ngoài nớc.

- Đợc liên doanh, liên kết với các tổ chức kinh tế trong và ngoài nớc theo quy

định của Nhà nớc

- Đợc phép vay vốn bằng tiền Việt Nam hoặc ngoại tệ của các ngân hàng và huy động vốn của các tổ chức kinh tế khác theo quy định của Nhà nớc khi cần thiết

để phục vụ hoạt động kinh doanh

- Đợc phép đầu t vốn theo quy định của Nhà nớc

- Yêu cầu các doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp các tài liệu liên quan đến việc thu xếp tái bảo hiểm cho các dịch vụ bảo hiểm, tiến hành giám định và đánh giá về giá trị bảo hiểm, tổn thất về tài sản đợc bảo hiểm tại các doanh nghiệp bảo hiểm trong quá trình thu xếp tái bảo hiểm và thực hiện nghĩa vụ của mình đối với doanh nghiệp bảo hiểm

- Khởi kiện các tranh chấp trong quan hệ với khách hàng trớc cơ quan Toà án kinh tế

2-/ Kết quả hoạt động của VINARE trong 5 năm.

Trong 5 năm đầu đi vào hoạt động, với số vốn đợc Nhà nớc cấp ban đầu là 40

tỷ VNĐ, công ty đã thu đợc những kết quả khả quan thể hiện ở bảng sau:

Bảng kết quả kinh doanh

số nộp ngân sách của VINARE đã lên tới hơn 30 tỷ VNĐ Và chỉ tiêu phơng án rõ nhất kết quả hoạt động kinh doanh của công ty là số lợi nhuận trớc thuế của công ty tăng trung bình hàng năm khoảng 25,5% Để tìm hiểu rõ hơn hiệu quả kinh doanh của công ty, cần xem xét đến từng khâu nghiệp vụ.

* Nhận tái bảo hiểm.

Trong tái bảo hiểm, việc nhận tái bảo hiểm là khâu đặc biệt quan trọng Nhận thức đợc điều này, VINARE đã luôn cố gắng thực hiện tốt khâu này Hiện nay việc nhận tái bảo hiểm ở VINARE đợc thực hiện theo 3 cách

_ Nhận tái bảo hiểm bắt buộc

Theo quy định của Bộ Tài chính, công ty đợc nhận 20% tái bảo hiểm bắt buộc

đối với những nghiệp vụ có tái bảo hiểm Tuy nhiên quy định này chỉ đợc áp dụng trên cơ sở từng đơn bảo hiểm Đối với các dịch vụ tạm thời, một số dịch vụ do sức

ép của các công ty bảo hiểm phụ thuộc (captive), do cạnh tranh quốc tế và trong nớc nên tỷ lệ tái bảo hiểm cho công ty tái bảo hiểm thấp hơn theo quy định

Theo các số liệu có thể thấy rằng tỷ lệ tái bảo hiểm bắt buộc qua VINARE thực sự cha nhiều và có ảnh hởng đến việc điều tiết lại dịch vụ cho thị trờng trong n-

ớc, ảnh hởng tới việc tổng hợp, thống kê, đánh giá tình hình phát triển chung của cả thị trờng So với các nớc trong khu vực và các nớc đang phát triển quy định tái bảo hiểm bắt buộc của ta hiện nay còn rất hạn chế Ví dụ ở Trung Quốc tỷ lệ tái bảo hiểm bắt buộc là 20% trên cơ sở tất cả các loại hình dịch vụ (kể cả bảo hiểm nhân thọ); ở Phillippin, là 10% khác với các nhiệm vụ có tái bảo hiểm ở Việt Nam hiện nay, tỷ lệ phí tái bảo hiểm trong tổng phí bảo hiểm phi nhân thọ chỉ chiếm 6,8%

- Nhận tái bảo hiểm tự nguyện Đơn vị: NghìnUSD

ty đều có điều kiện, điều khoản tốt, bảo vệ tối đa quyền lợi của khách hàng và ngời bảo hiểm, nhiều hợp đồng có tỷ lệ phí tốt đã giảm hàng tỷ đồng cho khách hàng bảo hiểm, góp phần giảm bớt ngoại tệ chuyển ra nớc ngoài, đảm bảo an toàn về tài chính, thu hồi bồi thờng nhanh đảm bảo ổn định kinh doanh cho cả hai bên

- Nhận tái bảo hiểm từ thị trờng ngoài nớc:

Việc kinh doanh nhận tái bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam hiện nay còn rất hạn chế do vốn hoạt động thấp, uy tín cha nhiều Vì vậy VINARE coi việc kinh doanh nhận tái bảo hiểm từ thị trờng ngoài nớc cũng là một nhiệm vụ trọng tâm và lâu dài của công ty Để thực hiện mục tiêu này, ngay từ năm 1996, công ty đã nhận dịch vụ từ các nớc trên thế giới, đặc biệt từ thị trờng Châu á: Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Singapore Do vốn hoạt động còn hạn chế, thị trờng bảo hiểm quốc tế cạnh tranh nên kết quả nhận tái bảo hiểm từ thị trờng quốc tế còn hết sức khiêm tốn, phí nhận chỉ đạt 500000 USD đến 700000 USD/năm Nhng nhờ công tác nhận tái bảo hiểm từ nớc ngoài, công ty đã có điều kiện trao đổi dịch vụ, kỹ thuật, đào tạo và nâng dần uy tín công ty đối với thị trờng quốc tế

* Nhợng tái bảo hiểm.

Với số vốn ít ỏi của mình, trong những năm đầu hoạt động gần nh VINARE phải nhợng tái phần lớn đơn tái bảo hiểm đã nhận đợc nhằm đảm bảo an toàn cho chính mình, và đây cũng là công cụ để VINARE thực hiện nhiệm vụ điều tiết thị tr-ờng Nếu làm tốt công tác này, không những đảm bảo ổn định kinh doanh cho mình, VINARE còn góp phần đảm bảo an toàn cho khách hàng mua bảo hiểm Vì vậy công ty luôn chú ý tìm những nhà tái bảo hiểm uy tín để nhợng đi phần trách nhiệm

đã nhận (Trong năm đầu tiên hoạt động, vì trên thị trờng Việt Nam chỉ có 2 công ty