*Thảo luận: - Ngôi 1 – Tôi là người chứng kiến sviệc xảy ra và là người cũng chịu nỗi đau --> thể hiện sâu sắc những suy nghĩ, tình cảm và tâm trạng nvật Tăng tính chân thực, thuyết phục[r]
Trang 1Tiết 1 - Tuần 1 Bài 1
Văn bản: Cổng trường mở ra
( Lí Lan )
Kết quả cần đạt:
Cảm nhận và thấm thớa những tỡnh cảm thiờng liờng, sõu nặng của cha mẹ đối với con cỏi; thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời mỗi con người
Nắm được cấu tạo và ý nghĩa của cỏc loại từ ghộp Hiểu rừ về liờn kết văn bản, một trong những tớnh chất quan trọng nhất của VB
Tiết 1 - Đọc hiểu văn bản :
Cổng trường mở ra Ngày soạnN:.2/9/2007.
Ngày dạy :8/9/2007
I.Mục tiờu bài học:
Giỳp học sinh hiểu được tõm trạng của người mẹ khi đứa con lần đầu tiờn đến trường, qua đú thấy được tỡnh cảm và tấm lũng của người mẹ dành cho con
II.Chuẩn bị đồ dựng :
Sỏch bài tập, Sỏch ĐHVB, Bảng phụ
III.Cỏc bước lờn lớp:
1.ổn định 2.Kiểm tra: vở ghi, vở soạn và SGK của HS 3.Bài mới
Giới thiệu bài: Em hóy nhớ lại ngày khai trường đầu tiờn của mỡnh, hóy kể lại cảm tưởng
Tiến trỡnh bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Hướng dẫn HS đọc và chỳ thớch.
? VB này cú cỏch đọc ntn?
Em hóy đọc văn bản
? Văn bản cú xuất xứ ntn ?
H – Giải nghĩa từ: nhạy cảm, hỏo hức, khai trường
? Những từ đú thuộc lớp từ nào đó
Hoạt động của trũ
Đọc, túm tắt ND, chỳ thớch Tỡnh cảm, nhẹ nhàng
Khai trường: mở trường buổi đầu tiờn
Từ mượn, từ HV
Nội dung cần đạt I/ Đọc, chỳ thớch
* Đọc:
* Chỳ thớch -Xuất xứ văn bản :
- Giải nghĩa từ:
Trang 2Hoạt động 2 – Tìm hiểu nội dung
VB
? VB này là lời của ai? Nói về điều
gì?
? Tìm những chi tiết miêu tả việc
làm, cử chỉ của mẹ vào đêm trước
ngày khai trường
? Qua đó bộc lộ tâm trạng gì của mẹ?
? Vì sao mẹ có những tâm trạng như
vậy?
? Qua đó em thấy mẹ là người thế
nào?
? Em có biết 1 câu ca dao, danh ngôn
hay 1 bài thơ nói về tấm lòng người
mẹ
- “Con là mầm đất tươi xanh
Nở trong tay mẹ, mẹ ươm mẹ trồng
Hai tay mẹ bế mẹ bồng
Như con sông chảy nặng dòng phù sa
Mẹ nhìn con đẹp như hoa
Con trong tay mẹ thơm ra giữa đời
Sao tua rua đã lên rồi
Con ơi có cả đất trời bên con
Cho dù đạn réo mưa bom
Con trong tay mẹ vẫn ngon giấc nồng
Vẫn mơ tiếp giấc mơ hồng
Ru con tiếng mẹ bay vòng quanh
nôi”
? Người mẹ đang nói chuyện trực
tiếp với con không? Theo em người
Lời của mẹ nói với con trai ;
Ngắm nhìn con ngủ, nghĩ
về những việc con làm, không tập trung trằn trọc,
ko ngủ được, nhớ về ngày ktrường đtiên của mình
- Vì mẹ rất yêu con, quan tâm đến con, bởi mẹ đã được hưởng tình yêu thương ấy từ bà ngoại, tình cảm ấy là 1 sự tiếp nối thế
hệ, là truyền thống hiếu học
- “Không có mặt trời thì hoa không nở, không có người mẹ thì cả anh hùng
và nhà thơ đếu không có”
M.G
- Đang tâm sự với chính
II/ Tìm hiểu VB
* Tâm trạng của mẹ
trong đêm trước ngày khai trường của con :
- xốn xang, bồi hồi trước bước đời đầu tiên của con
- Mẹ có tấm lòng sâu nặng, quan tâm sâu sắc đến con
> người mẹ yêu con
vô cùng
là 1 cách thể hiện trong
VB biểu cảm
Trang 3mẹ đang nói với ai?
? Cách viết này có tác dụng gì?
? Câu văn nào nói lên tầm quan trọng
của nhà trường với thế hệ trẻ?
? Hiểu được tqtrọng đó, mẹ đã định
nói với con ntn trong buổi ngày mai
khi con đến trường?
? Em hiểu “TG kỳ diệu” đó là gì?
? Đọc xong VB, em hiểu thêm điều
gì về mẹ và vai trò của nhà trường?
? Tại sao VB có tựa đề “Cổng trường
mở ra” -? VB này có cốt truyện và có
1 chuỗi sviệc như ở lớp 6 không?
H- Quan sát đoạn VB nói về ý nghĩ
của mẹ về giáo dục nước Nhật
Thảo luận:
- TG của điều hay, lẽ phải, của tình
thương và đạo lý làm người
- ánh sáng tri trức nhân loại
- tình bạn, tình thầy trò cao đẹp
- Vô cùng quan trọng
* Khái quát: Qua VB, em hiểu được
sự quan tâm, chăm lo của mẹ dành
cho con, hiểu được tqtrọng vô cùng
của ngày đầu tiên đến trường – mốc
qtrọng của cuộc đời con > chăm lo
về trí tuệ
-Gọi HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3: Hướng dẫn luyện tập
mình
- Giúp tác giả đi sâu vào
TG tâm hồn, miêu tả tinh tế tâm trạng hồi hộp, trăn trở, xao xuyến, bâng khuâng > Nội tâm nv bộc lộ sâu sắc, đậm chất trữ tình biểu cảm
HS tự bộc lộ
-Không mà chủ yếu chỉ là tâm trạng
- “Ai cũng sau này”
> cả XH qtâm, quyền của trẻ em là được học tập
- “Đi đi mở ra” > lời động viên
HS đọc ghi nhớ
-Cảm nghĩ của em về người
- TG của ước mơ và khát vọng
- TG của niềm vui > nhà trường là tất cả tuổi thơ
* Vai trò của nhà trường với thế hệ trẻ
* Ghi nhớ:
III/ Luyện tập
Trang 4- Cảm nghĩ của em về người mẹ
trong văn bản “Cổng trường mở
ra”.Soạn văn bản “Mẹ tôi”.
mẹ trong văn bản “Cổng trường mở ra”
- HS trao đổi ý kiến 2 BT (SGK)
Tiết 2- Văn bản: “Mẹ tôi”
Etmônđôđơ Amixi
-Ngày soạn :
Ngày dạy :
-I Mục tiêu bài học:
- Giúp HS hiểu được t /d lời khuyên của bố về lỗi của 1 đứa con với mẹ Thấm thía những tình cảm thiêng liêng sâu nặng của cha mẹ với con cái
II.Chuẩn bị đồ dùng:
Sách bài tập, sách ĐHVB, bài soạn
III Các bước lên lớp:
1 ổn định
2 Kiểm tra:
Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được từ văn bản “Cổng trường mở ra” là gì?
3 Bài mới
* Giới thiệu: Trong cuộc đời mỗi chúng ta, người mẹ có 1 vị trí và ý nghĩa hết sức lớn
lao, thiêng liêng và cao cả, nhưng không phải khi nào ta cũng có ý thức hết được điều đó Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả VB “Mẹ tôi” sẽ cho ta 1 bài học
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
Hướng dẫn HS đọc tác phẩm tìm
hiểu chú thích
Gọi HS đọc văn bản
? Nêu hiểu biết của em về tác giả
? VB cần đọc với giọng ntn?
? Em hiểu thế nào là: lễ độ, hối
hận, vong ân bội nghĩa
Hoạt động của trò
H - Đọc VB
- Nhà văn Ý
- Diễn cảm, nhẹ nhàng
Nội dung cần đạt I/ Đọc, chú thích
1 Đọc:
2 Chú thích :
- Tác giả:
- Tác phẩm :
- Giải nghĩa từ.
Trang 5? Hãy TT bức thư của người
cha ?
Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung
VB
? VB này viết về điều gì?
? enricô đã giới thiệu bức thư của
bố ntn? Tưởng tượng và kể lại
? Biết được lỗi lầm của con,
người cha đã có thái độ ra sao?
Câu nói nào thể hiện? Từ ngữ
nào diễn tả?
? Tìm những từ ngữ, hình ảnh,
lời lẽ trong bức thư thể hiện thái
độ buồn bã, tức giận của bố?
? Tại sao thể hiện sự tức giận của
mình mà người bố lại gợi đến
mẹ?
? Bố đã nêu lên nỗi đau gì khi 1
đứa con mất mẹ để giáo dục
enricô?
? Hãy tìm 1 số từ ghép trong
đoạn này nói lên nỗi đau của đứa
con mất mẹ?
? Bố đã thể hiện sự kiên quyết
của mình ntn?
? Bố đã khuyên con phải xin lỗi
mẹ ntn?
? Qua bức thư, em thấy bố đã
giáo dục enricô điều gì?
? Tất cả những thái độ của bố
được bày tỏ bằng cách viết ntn?
HS tóm tắt
- Miêu tả thái độ, tình cảm và những suy nghĩ của người bố trước lỗi lầm của con và sự tôn trọng của ông đối với vợ mình
- Rất tức giận, buồn bã
“Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy”
“Thà rằng bố không có con, còn hơn là thấy con bội bạc”
- Cho con thấy được công ơn của mẹ, khơi gợi tình cảm trong con đối với mẹ
H - Đọc đoạn VB “Con sẽ cay đắng thương yêu đó”
- yếu đuối, chở che, cay đắng, đau lòng, thanh thản, lương tâm,
- Bắt con phải xin lỗi mẹ Cho con thời gian thử thách
- Cầu xin mẹ hôn con
- Phải lễ phép, biết kính trọng
và ghi nhớ công ơn của bố mẹ
và phải thành khẩn sửa chữa lỗi lầm
- Thể hiện tình cảm yêu
II/ Tìm hiểu VB
1 Thái độ, tình cảm, suy nghĩ của người cha
* Với con khi con mắc lỗi lầm:
- buồn bã, tức giận
- nghiêm khắc, kiên quyết phê phán
- giáo dục đạo đức cho con
- yêu thương con hết
Trang 6Trong bức thư, thỉnh thoảng bố
lại gọi con: “enricô của bố ạ ” –
cách viết đó có tác dụng gì?
? Vì thế đã tác động đến enrico ra
sao?
? Qua bức thư, em còn thấy bố
thể hiện tình cảm với mẹ của
enrico ntn?
? Người mẹ không trực tiếp xuất
hiện trong câu chuyện, nhưng ta
vẫn thấy hiện lên rất rõ nét Vì
sao?
? Qua bức thư người bố gửi con,
em thấy enrico có một người mẹ
ntn?
? Cách để cho nv bộc lộ qua cái
nhìn của người khác có t /d gì?
? Từ hình ảnh người mẹ hiền
trong tâm hồn con, bố đã viết 1
câu thật hay nói về lòng hiếu
thảo, đạo đức làm người Em hãy
tìm những câu nói ấy
? Tại sao bố không nói chuyện
với enrico mà lại viết th ư?
-> Bài học ứng xử trong gđ, ở
trường, ngoài XH
GV :“ Mẹ tôi ” chứa chan tình
thương, trìu mến
- xúc động vô cùng
- Dạy con thủ thỉ, tâm tình, tha thiết, lời giáo huấn thấm sâu vào tâm hồn con
> bức thư là nỗi đau, sự tức giận cực điểm của bố, nhưng cũng là lời yêu thương tha thiết
- enrico được sống trong 1 gđình hạnh phúc
- Bố đã kể về mẹ cho enrico nghe > người mẹ xuất hiện qua cái nhìn của bố
> lý giải cho nhan đề “Mẹ tôi”
- Tăng tính khách quan của sviệc, thể hiện tình cảm và thái
độ của người kể
- “Con hãy nhớ rằng tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả
Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình yêu thương đó”
Thảo luận: Tình cảm sâu sắc
thường tế nhị, kín đáo Viết thư là chỉ nói riêng cho người mắc lỗi biết, vừa giữ được sự kín đáo, tế nhị không làm người mắc lỗi mất lòng tự trọng
mực
* Với mẹ:
Rất trân trọng
2 Hình ảnh người mẹ:
- Yêu thương, hy sinh tất
cả vì con > cao cả, lớn lao
Trang 7phụ tử, mẫu tử, là bài ca tuyệt
đẹp của những tấm lòng cao cả
Đ Amixi đã để lại trong lòng ta
hình ảnh cao đẹp thân thương của
người mẹ hiền, đã giáo dục bài
học hiếu thảo đạo làm con
- Rút ra bài học
Hoạt động 3:
Hướng dẫn HS luyện tập
1 Hãy chọn 1 đoạn trong thư của
bố enrico có nội dung thể hiện
vai trò vô cùng lớn lao của mẹ
2 Liên hệ với bản thân mình xem
đã lần nào nỡ gây ra 1 sự việc
khiến mẹ buồn phiền?
Trình bày suy nghĩ, tình cảm?
IV.HDVN :
-Tại sao nói câu: “Thật đáng
xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào
chà đạp lên tình yêu thương đó”
là 1 câu thể hiện sự liên kết xúc
cảm lớn nhất của người cha với 1
lời khuyên dịu dàng?
-Soạn văn bản“Cuộc chia tay
của những con búp bê”
HS- Đọc phần ghi nhớ: SGK
HS – Tự lựa chọn
- Có thể chọn phần ghi nhớ
* Ghi nhớ:SGK
III/ Luyện tập
-Tiết 3: Từ ghép
Ngày soạn:………
Ngày dạy:………
I.Mục tiêu bài học:
- Trên cơ sở ôn tập khái niệm từ ghép được học từ lớp 6, HS hiểu thêm về các loại từ ghép và nghĩa của cac loại từ ghép đó
II.Chuẩn bị đồ dùng.
Bài tập, Bảngb phụ
Trang 8III.Các bước lên lớp:
1 ổn định
2 Kiểm tra:
VB “Mẹ tôi” đã đem đến cho em bài học gì? hãy đọc 1 đoạn VB mà em cho là sâu sắc nhất?
3 Bài mới:
* Giới thiệu: Lớp 6 các em đã được học về từ và cấu tạo từ TV Hãy nhắc lại thế nào là
từ ghép?
Từ ghép là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về các loại từ ghép và nghĩa
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1:
Hướng dẫn HS tìm hiểu về các
loại từ ghép
G – Ghi sẵn VD1, VD2 SGK
? Trong các từ ghép “bà ngoại”,
“thơm phức” tiếng nào là tiếng
chính, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho
tiếng chính?
? Vai trò của tiếng chính, phụ?
? Quan hệ giữa tiếng chính và
phụ? Nhận xét về vị trí của tiếng
chính?
? Các tiếng trong 2 từ ghép “Quần
áo” “Trầm bổng” có quan hệ với
nhau ntn? Có phân ra tiếng chính,
tiếng phụ không?
? Theo em có mấy cách ghép tạo
ra mấy kiểu từ ghép?
G: Kiểu ghép các tiếng không
ngang hàng nhau về nghĩa có tiếng
C – P gọi là từ ghép C – P
Hoạt động của trò
* Xét VD:
H- Đọc VD1
- bà ngoại, thơm phức
- tiếng chính là chỗ dựa Tiếng phụ bổ sung nghĩa cho t.chính
- không ngang hàng
- tiếng chính đứng trước H- Đọc VD2
- bình đẳng, ngang hàng
- 2 cách > 2 kiểu
- từ ghép C – P có tiếng C &
Nội dung cần đạt I/ Các loại từ ghép
* Ví dụ:
-bà ngoại
-thơm phức
1 Từ ghép C -P
Trang 9? Thế nào là từ ghép C – P?
G: Kiểu ghép những tiếng ngang
hàng, bình đẳng về NP tạo ra từ
ghép đẳng lập
? Từ ghép đẳng lập là gì?
Hoạt động 2 – Hướng dẫn HS tìm
hiểu nghĩa của từ ghép? So sánh
nghĩa của từ “bà ngoại” với nghĩa
của từ “bà” (lớp 6 đã học cách giải
nghĩa)
? Cả bà nội và bà ngoại đều có
chung 1 nét nghĩa là “bà”, nhưng
nghĩa của 2 từ này khác nhau Vì
sao?
? Tương tự “thơm”, “thơm phức”
? So sánh nghĩa của từ ghép C - P
với nghĩa của tiếng chính?
Vậy từ ghép C -P có t /c gì?
? So sánh nghĩa của từ “quần áo”
với nghĩa của mỗi tiếng “quần”,
“áo”
? Tương tự “trầm bổng”
? So sánh nghĩa của từ ghép ĐL
với nghĩa của từng tiếng?
Vậy từ ghép ĐL có t /c gì?
tiếng P bổ sung nghĩa cho tiếng C Tiếng C đứng trước, tiếng P đứng sau
- Cho VD về 2 loại từ ghép H- 2 em lên bảng điền BT2, 3 (1 nửa SGK)
- Đọc phần ghi nhớ: SGK
- Quan sát VD1 trên bảng
- bà: người đàn bà sinh ra mẹ (cha)
bà ngoại: sinh ra mẹ
bà nội: sinh ra cha
- Do t/dụng bổ nghĩa của tiếng phụ
- Thơm: có mùi thơm dễ chịu khiến người ta thích ngửi
- Thơm phức: rất thơm
- Thơm mát: nhẹ nhàng, tự nhiên
- Hẹp hơn, cụ thể hơn
- Quần: 1 thứ trang phục có 2 ống thường mặc phía dưới cơ thể
- áo: , phía trên cơ thể
- Quần áo: chỉ trang phục nói chung mang nghĩa khái quát
- Trầm: âm thanh ở mức độ thấp
- Bổng:
cao
2 Từ ghép đẳng lập
* Ghi nhớ:SGK
II/ Nghĩa của từ ghép
- Từ ghép C -P có tính chất phân nghĩa
- Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa
Trang 10G: Đưa tình huống
Có 1 bạn nói: “tớ mới mua 1 cuốn
sách vở” Theo em bạn ấy nói “1
cuốn sách vở” là đúng hay sai Vì
sao? Chữa lại cho đúng
G: chốt, những đơn vị kiến thức
cần nhớ
Hoạt động 3:
Sau BT 1, 2, 3 rút ra kết luận
Sau BT 5rút ra kết luận
IV.HDVN:
- BT 6, 7
- Học thuộc ghi nhớ
- Và chuẩn bị tiết 4
- Trầm bổng: âm thanh lúc cao lúc thấp nghe vui tai
- Có nghĩa kquát hơn
H- Đọc ghi nhớ SGK
Chia nhóm:
- Sách vở là từ ghép ĐL mang nghĩa kquát, chỉ chung > sai
- Sách, vở là D chỉ vật tồn tài dưới dạng cá thể nên có thể đếm được
> trong giao tiếp phải kết hợp từ cho chính xác, đúng nghĩa
- Làm BT SGK
- Từ 1 tiếng có nghĩa ta có thể tạo ra rất nhiều từ ghép khác nhau cả ĐL và C -P
Các tiếng phụ tuy có tác dụng phân nghĩa để cấu tạo từ ghép làm tên gọi của 1 loại sự vật nhưng không nên từ nghĩa của tiếng phụ để suy ra 1 cách máy móc, hiểu sai
* Ghi nhớ
III/ Luyện tập
BT 1, 2, 3 BT4 đã làm trong qtrình lý thuyết
BT5
-Tiết 4: Liên kết trong văn bản
Ngày soạn :
Ngày dạy :
I.Mục tiêu bài học:
Trang 11Giúp HS thấy: muốn đạt được mục đích giao tiếp thì VB phải có tính liên kết (về hthức ngôn ngữ và nội dung ý nghĩa)
Vận dụng kiến thức đã học để bước đầu xây dựng được những VB có tính liên kết
II.Chuẩn bị đồ dùng:
Bảng phụ, Văn bản mẫu
III.Các bước lên lớp:
1 ổn định
2 Kiểm tra: Có mấy loại từ ghép? nghĩa của từ ghép?
3 Bài mới:
* Giới thiệu: HS nhắc lại VB là gì? VB có những t /chất nào?
VB là các tác phẩm văn học và văn kiện ghi bằng giấy tờ
VB là 1 thể thống nhất và trọn vẹn về nội dung ý nghĩa, hoàn chỉnh về hình thức
* Tiến trình bài dạy:
Hoạt động của thầy
Hoạt động 1: Hướng
dẫn HS tìm hiểu về liên
kết và phương tiện liên
kết trong VB
? Những câu trong VD
được trích trong VB
nào? ndung 3?
? Theo em, nếu bố
enrico chỉ viết mấy câu
này thì enrico có hiểu
điều bố muốn nói
không?
? Nêu lý do?
? Muốn cho đoạn văn
có thể hiểu được thì nó
phải có tính chất gì?
Hoạt động của trò
* Xét VD H- Đọc đoạn VB VD1.a SGK
- “Mẹ tôi”
- Không.Vì các câu chưa có sự liên kết, không nối liền Mỗi câu mang 1 nội dung khác nhau
- Liên kết H- Đọc ghi nhớ 1
Nội dung cần đạt I/ Liên kết và phương tiện liên kết trong VB
1 Tính liên kết trong VB
Liên kết là một trong những tính chất quan trọng nhất của VB