_ Vận dụng những kiến thức đã học về văn miêu tả và văn biểu cảm để phân tích vẻ đẹp của thác núi Lư và qua đó thấy được một số nét trong tâm hồn và tình cách nhà thơ Lí Bạch và Trương [r]
Trang 1ĐÊM ĐỖ THUYỀN Ở PHONG KIỀU
(Phong Kiều dạ bạc)
Trương Kế
I Mục đích yêu cầu:
_ Vận dụng những kiến thức đã học về văn miêu tả và văn biểu cảm để phân
tích vẻ đẹp của thác núi Lư và qua đó thấy được một số nét trong tâm hồn và
tình cách nhà thơ Lí Bạch và Trương Kế
_ Bước đầu có ý thức và biết sử dụng phần định nghĩa (kể cả phần dịch
nghĩa từng chữ) trong việc phân tích tác phẩm và phần nào trong việc tích lũy
vốn từ Hán Việt
II Phương pháp và phương tiện dạy học
- Đàm thoại, diễn giảng
- SGK + SGV + giáo án
III Nộidung và phương pháp lên lớp
1 Ổn định lớp: 1 phút
2 Kiểm tra bài cũ: 5 phút.
2.1 Sử dụng quan hệ từ cần tránh những lỗi nào? Cho ví dụ?
3 Giới thiệu bài mới.1 phút
Hoạt động của thầy và trò Nội dung lưu bảng
GV gọi HS đọc SGK trang 111 để tìm
hiểu vài nét về tác giả.
Cho biết vài nét về tác giả Lí Bạch?
GV gọi HS đọc bài thơ
Bài thơ thuộc thể thơ nào?
GV hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích
và tìm hiểu chung về bài thơ.
Chữ “vọng” ờ đề bài và chũ “dao” ở
câu 2 nghĩa là gì?
Vọng : trông từ xa
Dao : xa ,khan , nhìn , xem
Nhà thơ đứng ngắm núi Lư ở vị trí
nào?Lợi thế của điểm nhìn đó?
Câu thơ thứ nhất tả cảnh gì? Cảnh
đó như thế nào?
So sánh bản dịch nghĩa với bản dịch
thơ , thấy cái hay trong câu thơ của Lí
Bạch qua động từ “sinh”: hơi nước +
ánh mặt trời làn khói tía mờ ảo rực rỡ
Câu thơ thứ nhất làm phông nền cho
A Xa ngắm thác núi Lư
I Giới thiệu.
_ Lí Bạch (701 – 762) nhà thơ nổi tiếng của Trung Quốc đời Đường, tự Thái Bạch hiệu Thanh Liên cư sĩ , quê ở Cam Túc _ “Xa ngắm thác núi Lư” thuộc thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
II Đọc hiểu.
_ Hương Lô được ngắm nhìn từ xa.Từ điểm nhìn đó có thể làm nổi bật được sắc thái hùng vĩ của thác nước
_ Mở đầu bài thơ tác giả đã phác thảo cái phông nền của bức tranh toàn cảnh: hơi khói bao trùm lên đỉnh núi Hương Lô dưới ánh nắng mặt trời chuyển thành một màu tím vừa rực rỡ vừa kì ảo
Trang 2từng vẻ đẹp của thác nước được miêu
tả trong 3 câu sau vừa như có sự hợp lí
vừa thêm lung linh, huyền ảo
GV hướng dẫm HS phân tích 3 câu thơ
sau để cảm nhận vẻ đẹp khác nhau của
thác Lư được Lí Bạch phát hiện và
miêu tả.
Tác giả ngắm thác Lư từ xa, từ đây
thác nước đã biến thành gì?
Các từ “quải, phi, trực, nghi” nghĩa
là gì?Tác dụng của các từ ấy trong
bài thơ?
Chữ “quải” (treo) biến cái động của
thác nước thành cái tĩnh của dãy lụa
Động từ “phi” (bay) “trực” (thẳng
đứng) ở câu thứ 3 cho thấy bức tranh
khung cảnh từ thế tĩnh chuyển sang thế
động
Các từ “nghi” (ngỡ là) “lạc” (rơi
xuống) nói lên vẻ đẹp huyền ảo
Qua các từ trên cho thấy Hương Lô
là khung cảnh như thế nào?
Qua cảnh vật, ta thấy những nét gì
trong tâm hồn và tính cách nhà thơ?
Trương Kế sống vào thời gian nào?
Quê quán ở đâu?
GV gọi HS đọc bài thơ.
Bài thơ thuộc thể thơ nào?
Tác giả đã nghe và thấy những gì ở
Phong Kiều?
Tác giả đã thấy trăng tà, nghe được
tiếng quạ và tiếng chuông chùa
Tác giả nghe và thấy vào lúc nào?
_ Vì ở xa ngắm nên dưới mắt nhà thơ thác nước đã biến thành một dãy lụa trắng được treo trên giữa khoảng vách núi và dòng sông
_ Các từ “quải, phi, trực, nghi” và hình ảnh Ngân Hà gợi cho người đọc hình dung được cảnh Hương Lô vừa là thế núi cao ,sườn núi dốc đứng vừa là một nơi có vẻ đẹp huyền ảo
III Kết luận.
Tác giả vừa miêu tả một danh thắng của quê hương với thái độ trân trọng, ca
ngợi.Ngòi bút của Lí Bạch thác nước hiện lên thật hùng vĩ và kì diệu Qua đó cho thấy tình yêu thiên nhiên thật đằm thắm và tính cách hào phóng,mạnh mẽ của nhà thơ
B Đêm đỗ thuyền ở Phong Kiều.
I Giới thiệu.
_ Trương Kế sống vào khoảng giữa thế kỉ thứ VIII,người Tương Châu , tỉnh Hồ Bắc Thơ ông thường tả phong cảnh là chủ yếu
_ “Đêm đỗ thuyền ở Phong Kiều” thuộc thể thơ thất ngôn
II Đọc hiểu.
Trang 3Vaò một đêm không ngủ ở bến
Phong Kiều
Bài thơ thể hiện điều gì? Tâm trạng
như thế nào? Ở đâu?
Trương Kế đã thành công ở thủ
pháp nghệ thuật như thế nào khi
miêu tả cảnh ở Phong Kiều?
_ Bài thơ thể hiện một cách sinh động cảm nhận qua những điều nghe thấy,nhìn thấy của một khách xa quê, nhìn thấycủa một khách xa quê đang thao thức không ngủ trong đêm đỗ thuyền ở bến Phong Kiều
_ Tác giả đã kết hợp hai thủ pháp nghệ thuật dùng động để tả tĩnh và mượn âm thanh để truyền hình ảnh
4 Củng cố : 2
4.1 Cho biết vài nét về tác giả Lí Bạch?
4.2 Tác giả ngắm thác Lư từ xa, từ đây thác nước đã biến thành gì?
4.3 Trương Kế đã thành công ở thủ pháp nghệ thuật như thế nào khi miêu tả
cảnh ở Phong Kiều?
5 Dặn dò:1 phút
Học thuộc bài cũ ,đọc soạn trước bài mới “Từ đồng nghĩa” SGK trang
113