Mọi sự giải thích đều tạo thành một hành phán đoàn và thường sử dụng các từ như “là do, là, là cái để …” Theo em cách liệt kê các + Những biểu hiện liệt kê biểu hiện của khiêm tốn, đối[r]
Trang 1Ngày soạn : / / 200 Ngày dạy : / / 200
Tiết : 104
TẬP LÀM VĂN
TÌM HIỂU CHUNG VỀ PHÉP LẬP LUẬN GIẢI THÍCH
A Mục tiêu yêu cầu :
Giúp học sinh :
- Nắm được các mục đích , tính chất và các yếu tố của phép lập luận giải thích
- Giáo dục ý thức học tập cho hs
B Chuẩn bị :
- Gv : Giáo án , Sgk …
- Hs : Bài cũ + Bài mới …
C Phương pháp dạy học :
- Vấn đáp - Giảng giải
D Tiến trình lên lớp :
I Ổn định tổ chức : (1’)
II Kiểm tra bài cũ :
Không kiểm tra
III Bài mới :
1) Giới thiệu bài : (1’)
2) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học :
t Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
20’ Hoạt động 1: Hướng dẫn hs tìm hiểu chung về phép
lập luận giải thích :
I mục đích và phương pháp giải tthích :
- Gv đặt vấn đề :
Trong đời sống khi nào
người ta cần được giải
thích?
Gv: Chẳng hạn từ những
vấn đề xa xôi như : Vì sao
có mưa? Vì sao cólụt, núi,
sông, mùa, dịch bệnh …
đến những vấn đề gần gũi
như vì sao hôm qua em
không đi học …đều cần
được giải thích
Hãy nêu một số câu văn
về nu cầu giải thích hằng
ngày?
+ Trong đời sống của con người, nhu cầu cần giải thích rất to lớn Khi gặp một hiện tượng mới lạ, con người chưa hiểu biết thì nhu cầu giải thích nảy sinh
- Hs lắng nghe
+ Vì sao có nguyệt thuật?
+ Vì sao nước biển mặn?
+ Vì sao chuồn chuồn bay thấp…, bay cao…?
+ Vì sao ta lại chiến thắng
1) Nhu cầu giải thích trong đời sống :
Khi gặp một hiện tượng mới lạ, con người chưa hiểu biết thì nhu cầu giải thích nảy sinh
Vd : + Vì sao có nguyệt thuật?
+ Vì sao nước biển mặn?
+ Vì sao chuồn chuồn bay thấp…, bay cao…? + Vì sao ta lại chiến thắng được những đế quốc hùng mạnh ….?
Trang 2Gv: trong cuộc sống hằng
ngày chúng ta luôn đặt
những câu hỏi Như : Tại
sao bạn âylại giận mình ?
…
Muốn trả lời ( giải thích )
các câu hỏi trên ta làm thế
nào ?
- Gọi hs đọc văn bản
Bài văn giải thích vấn đề
gì ? Và giải thích như thế
nào?
Gv : Bài văn trả lời các câu
hỏi : khiêm tốn là gì?
Khiêm tốn có lợi(hại) gì?
Lợi (hại) cho ai? Các biểu
hiện có làm hạ thấp con
người không ?
Tìm những câu văn định
nghĩa khiêm tốn
Gv: Đây là một trong những
cách giải thích làm cho
người ta hiểu sâu hơn
những vấn đề trừu tượng,
chưa được đào sâu Mọi sự
giải thích đều tạo thành một
hành phán đoàn và thường
sử dụng các từ như “là do,
là, là cái để …”
Theo em cách liệt kê các
biểu hiện của khiêm tốn,
cách đối lập người khiêm
tốn và kẻ không khiêm tốn
được những đế quốc hùng mạnh ….?
- Hs lắng nghe
+ Đọc, nghiên cứu … phải hiểu, phải có tri thức mới làm được
- Đọc + Giải thích khái niệm
“Lòng khiêm tốn” Lòng khiêm tốn được giải thích thông qua những đoạn văn định nghĩa (có từ là) , những đoạn văn chứng minh làm sáng tỏ khái niệm khiêm tốn
- Hs lắng ghe
+ Khiêm tốn là biểu hiện của những người đứng đắn
+ Khiêm tốn là tính nhã nhặn
+ Đó là vì cuộc đời là một cuộc đấu tranh bất tận
- hs lắng nghe
+ Những biểu hiện liệt kê đối lập của bài văn là cách giải thích sinh động, phương pháp tạo nên chất
2) Tìm hiểu phép lập
luận giải thích :
a) Tìm hiểu văn bản
“Lòng khiêm tốn” :
- Bài văn giải thích khái niệm “Lòng khiêm tốn”
- Lòng khiêm tốn được giải thích thông qua những đoạn văn định nghĩa (có từ là) , những đoạn văn chứng minh làm sáng tỏ khái niệm khiêm tốn
- Những biểu hiện liệt
kê đối lập của bài văn là cách giải thích sinh động, phương pháp tạo
Trang 3có phải là giải thích không?
Vì sao?
Việc chỉ ra cái lợi(hại)
của khiêm tốn và nguyên
nhân của thói không khiêm
tốn có phải là giải thích
không?
Theo em, thế nào là lập
luận giải thích ?
- Gv chốt lại
lượng cao cho tác phẩm
+ Việc chỉ ra cái lợi(hại) của khiêm tốn và nguyên nhân của thói không khiêm tốn là nội dung bài giải thích Điều này làm cho vần đề giải thích có ý nghĩa làm cho đề có ý nghĩa thực tế với người đọc
- Đại diện hs trả lời, các
hs khác nhận xét, bổ sung
- Hs rút ra kết luận và ghi nhớ kiến thức
nên chất lượng cao cho tác phẩm
- Việc chỉ ra cái lợi(hại) của khiêm tốn và nguyên nhân của thói không khiêm tốn là nội dung bài giải thích Điều này làm cho vần đề giải thích có ý nghĩa
làm cho đề có ý nghĩa thực tế với người đọc
b) Kết luận :
( Ghi nhớ sgk tr 71)
19’ Hoạt động 2: Hướng dẫn hs làm bài tập II Luỵên tập
- Gv hướng dẫn hs làm bài
tập luyện tập sgk tr 72 - Hs thực hiện theo hướng dẫn của gv SGK
3) Củng cố : (2’)
- Gv nhấn mạnh lại mục đích và phương pháp lập luận giải thích
4) Đánh giá tiết học : (1’)
Gv nhận xét, tiết học
5) Dặn dò : (1’)
- Học bài
- Xem lại những bài văn đã tìm hiểu
- Đọc phần đọc thêm
- Soạn “Sống chết mặc bay”
IV Rút kinh nghiệm , bổ sung :