Gián án HỆ BÀI TIẾT

Máu từ động mạch thận đến quản cầu được lọc qua nang bao man nước và các chất tan trong máu, trừ protein.. Quá trình tạo nước tiểu chính thức Tại các ống uốn nhờ các tế bào, biểu bì

THỰC HIỆN BỞI : 1 NGUYỄN NGỌC THẠCH

2 NGUYỄN TRUNG TOÀN

3 NGUYỄN VĂN TOÀN

4 ĐẶNG VĂN ĐỊNH

5 LÂM MINH VĂN

Cấu tạo hệ bài tiết ngoài và Cấu tạo

trong của

thận

Cấu tạo ngoài của

thận

Hai thận hình hạt đậu, màu nâu đỏ, nằm hai bên cột

sống ngang mức của hai

đốt sống ngực cuối Thận

phải nằm thấp hơn thận

trái 2 – 3 cm Thận dài 10

– 12cm rộng 6cm dày 3 –

4cm.

Đầu trên mỗi thận có tuyến trên thận Bờ

trong thận có chỗ

lõm là rốn thận có

động mạch thận, tĩnh mạch thận và ống

dẫn tiểu.

Cấu tạo trong của

thận

Cắt dọc thận

có hai phần

vỏ và tuỷ

Phần vỏ

ở ngoài màu đỏ nâu gồm những chậm đỏ Quan sát dưới kính hiển viên thấy

những chấm đỏ là quản

cầu Manpighi do động

mạch thận phân nhánh

nhỏ dần và cuộn thành

Quản cầu được bọc trong

một bảng Bao man có hai

lớp vỏ, giữa 2 lớp vỏ là

khoang hẹp nối với ống uốn khúc nhiều lần Các ống uốn nối với ống nước tiểu chính

thẳng (ống sinh niệu thẳng)

ở phần tuỷ

Phần tuỷ

máu nhạt hơn phần vỏ,

gồm 15 – 20 tháp thận

(tháp Manpighi), trong

mỗi tháp thận có nhiều

ống nước tiểu chính

thẳng, tận cùng có lỗ

đổ nước tiểu vào bể

thận

Sự tuần hoàn

máu qua thận

Máu từ động mạch thận đến

thận phân nhánh nhỏ đến miền

vỏ, tuỷ và quản cầu manpighi

Từ quản cầu đi ra theo các lưới mao mạch bao quanh ống uốn khúc, sau đó đổ vào các tĩnh

mạch nhỏ rồi tĩnh mạch lớn

cuối cùng vào tĩnh mạch thận, theo tĩnh mạch chủ dưới về

tim

Đường dẫn nước tiểu

Hai ống dẫn tiểu dài

15 – 30 cm, tiết diện

4 – 5mm, dẫn nước tiểu từ bể thận

xuống bóng đái

Bóng đái: nằm trong chậu hông

dung tích 500 – 900ml Cơ bóng đái phát triển, lớp niêm mạc bóng đái

tạo nhiều nếp gấp giãn ra khi chứa đầy nước tiểu Ở cổ bóng đái có cơ vòng tạo thành cơ thắt, cơ này giãn

ra khi tiểu

Ống thoát tiểu tiếp theo bóng đái, ở nam dài 15 – 20cm, nữ

dài 3,5 – 4 cm

Cơ chế tạo thành nước

tiểu

Hiện tượng lọc ở thể

Manpighi

Tạo nước tiểu đầu Máu từ

động mạch thận đến quản

cầu được lọc qua nang bao

man nước và các chất tan

trong máu, trừ protein Các

chất sau khi thấm qua thành mao mạch được hấp thụ vào nang rồi vào hệ thống uốn

Nước tiểu lọc qua nang thành

phần gần giống huyết tương chỉ thiếu protein, đó là nước tiểu

đầu

Quá trình tạo nước tiểu

chính thức

Tại các ống uốn nhờ các tế bào, biểu bì trụ ở thành

ống uốn và hệ mao mạch bao quanh ống hấp thụ trở lại

Phần lớn nước 98 – 99% và các chất cần thiết cho cơ thể như:

Glucoza được tái hấp thu hoàn toàn trả lại cho máu nếu nồng

độ Glucoz trong máu không vượt quá 1,8g/lít máu, Axitamim, Vitamin C, ion Na+, CI được hấp

thụ rất mạnh

Các chất dư thừa không được hấp thụ, các chất như ure,

Axituric, Ca++, H3PO4 được hấp thụ lại ít, do đó nồng độ của

chúng ở nước tiểu cao hơn nhiều so với trong máu Các chất không được hấp thụ là nước

tiểu, được tạo ra ở ống nước

Sự thải nước tiểu

ra ngoài cơ thể

Mỗi ngày thận lọc được trung bình khoảng 1,5 lít nước tiểu Nước tiểu khi chứa đầy ở bể thận sẽ được

dồn vào ống dẫn tiểu

Ống dẫn tiểu có cử động nhu động đưa nước tiểu xuống bóng đái chứa ở đó

Khi lượng nước tiểu ở bóng đái từ 250 đến 300ml thì làm căng bóng đái, áp

lực trong bóng đái tăng, kích thích thụ quan của bóng đái, tạo xung động

truyền đến tuỷ sống, từ tuỷ sống có

xung động lý tâm đến bóng đái gây

phản xạ co bóng đái, giãn cơ vòng thắt bóng đái, nước tiểu từ bóng đái theo

ống dẫn thoát tiểu ra ngoài

Các xung động đi vào tuỷ sống sẽ theo sợi hướng tâm đến vỏ não, do đó vỏ

não điều khiển sự tiểu tiện nên ta có

thể tiểu tiện theo ý muốn

SINH LÝ BÀI TIẾT

MỒ HÔI

BÀI TIẾT MỒ HÔI

Sự bài tiết mồ hôi giữ vai trò quan trọng trong điều hòa nhiệt độ của cơ thể

Ra mồ hôi giúp duy trì

nhiệt độ cơ thể được ổn định, mặc dù có sự thay đổi nhiệt độ môi trường bên ngoài

Các tuyến bài tiết

mồ hôi

Có hai loại tuyến mồ hôi: tuyến

tạo chất mồ hôi và tuyến tạo

mùi cho mồ hôi Chỉ có tuyến

bài tiết chất mồ hôi mới có vai

trò điều hòa nhiệt độ cơ thể, nó chỉ có riêng ở người, khác với tuyến bài tiết mùi để thu hút bạn tình chỉ tìm thấy ở loài vật

Có khoảng 3 triệu tuyến

bài tiết chất mồ hôi rãi

rác khắp cơ thể, ngoại

trừ một số vùng không

có tuyến bài tiết chất mồ hôi như: hậu môn, miệng,

cơ quan sinh dục

Ống ngọai tiết

Ống ngọai tiết có đường

đi xoắn ốc Phần bên trong nội bì của ống này được lót bởi những tế

bào hình trụ, được chia làm 2 tầng Đường đi bên trong nội bì của ống ngoại tiết không có

thành riêng Đường kính trung bình của ống này

là khoảng 5-10 micron

Phân bố mạch máu

Có nhiều mao mạch từ

hệ mao mạch hạ bì

được phân chia thành

những nhánh nhỏ, tạo

nên mạng lưới bao

quanh phần bài tiết của

tuyến mồ hôi

Sinh lý của sự bài tiết

mồ hôi

Tuyến mồ hôi được kiểm

soát bởi hai cơ chế: cơ chế

thần kinh và thể dịch

Cơ chế thần kinh : thần

kinh bài tiết mồ hôi và hệ thần kinh bên dưới Thần kinh trực tiếp kích thích sự bài tiết mồ hôi

Thần kinh điều khiển sự bài tiết mồ

hôi tạo nên một mạng lưới sợi phong

phú xung quanh tuyến bài tiết Một

phần chi phối vào các tế bào bài tiết

và một số khác thì phân bố vào tế bào

vận động Hệ thống giao cảm kiểm

sóat sự bài tiết mồ hôi Các tuyến có

thể bị kích thích đồng thời bởi chất

kháng cholinergic và adrénergique a, b

Các trung tâm ở tủy sống

và não: trung tâm chính

nằm ở vùng dưới đồi

Trung tâm này có những

rể bụng tủy sống, tạo nên

một điểm tiếp nối của

hạch giao cảm xung

Các sợi hậu hạch sử

dụng sợi thần kinh đốt

sống tương ứng để

phân bố vào các tuyến

bài tiết mồ hôi tương

ứng.

-Các hạch từ D1 đến D4 chi phối

các tuyến mồ hôi ở đầu và cổ

-Từ D2 đến D8 chi phối cho chi trên -Từ D6 đến D10 chi phối sự bài tiết

mồ hôi cho thân mình

-còn D11 và D12 chi phối bài tiết

mồ hôi cho chi dưới

Những đường hướng tâm được kích

thích bởi thể tiếp giữ nhạy cảm với nhiệt

độ trung tâm và nhiệt độ da Lượng mồi hôi bài tiết cũng chịu sự chi phối bởi

những thông số sinh lý bởi những vùng lân cận ngay sát bên tuyến mồ hôi Các

tuyến này bị kích thích khi nhiệt độ tăng lên 5 0 C Giảm nhiệt độ tại chỗ của da, giảm độ ẩm và dòng máu tại chỗ sẽ làm giảm họat động của tuyến liên quan Cơ thể thiếu nước sẽ làm giảm lượng bài tiết

Cơ chể thể dịch(hormone)

Cơ chế này chủ yếu tác

động trên thành phần bài

tiết mồ hôi, cho phép sự

bài tiết mồ hôi giúp duy trì

cân bằng nước-điện giải

Thành phần của mồ hôi

Mồ hôi là một dung dịch

muối nhược trương(99%

là nước) Thành phần

dung dịch này sẽ thay

đổi tùy thuộc vị trí, điều

kiện đổi mới, kiểu kích

thích bài tiết và sự đáp

ứng của từng người

Các yếu tố kích thích sự bài tiết

mồ hôi

Nhiệt độ

có liên quan đến số lượng tuyến mồ hôi

bị kích thích, và sự gia tăng kích thước của mỗi tuyến Đại khái, là thân mình

chiếm 50% lượng mồ hôi bài tiết bởi

nhiệt, chi dưới chiếm 25%, và 25% còn lại là do chi trên và đầu.

Một số vùng đặc biệt tuyến mồ hôi hoạt động rất mạnh như : trán, lưng và giữa ngực Do đó, thân mình tham gia trước tiên vào sự đáp ứng bài tiết mồ hôi do

Do tâm lý

chỉ xuất hiện khi bị stress do cảm xúc, còn gọi là “lạnh toát mồ hôi” Sư bài

tiết mồ hôi này có nguồn gốc trung

ương, xảy ra rất nhanh( dưới 20 giây), liên quan đến sự co thắt của các tuyến bài tiết mồ hôi Vị trí xuất hiện cũng rất đặc biệt, thường là lòng bàn tay, háng, nách.

Tuy nhiên, khi nhiệt độ môi trường cao

Do vị giác

Thường xảy ra ở người bình thường

khi ăn ớt cay Mồ hôi đầu tiên bài tiết

ở mặt, lan ra cổ, đôi lúc lan đến phần

trên thân mình, phụ thuộc vào cung