Gián án Bài 38: bài tiết và cấu tạo hệ bài tiết nước tiểu( Hội giảng)

SƠ ĐỒ TRAO ĐỔI CHẤT GIỮA CƠ THỂ VỚI MÔI TRƯỜNG MÔI TRƯỜNG NGOÀI MÔI TRƯỜNG NGOÀI Muối khoáng CO 2 Phân Nước tiểu Hằng ngày cơ thể chúng ta bài tiết ra môi trường ngoài những sản phẩm th

TRƯỜNG THCS HÀNG GÒN

Giáo Viên : Nguyễn Trường Sinh

MÔI TRƯỜNG

NGOÀI

MÔI TRƯỜNG NGOÀI

Muối khoáng

CO 2 Phân Nước tiểu

Sự trao đổi chất giữa cơ thể và môi Trường ngoài biểu hiện như thế nào?

SƠ ĐỒ TRAO ĐỔI CHẤT GIỮA CƠ THỂ VỚI MÔI

TRƯỜNG

MÔI TRƯỜNG

NGOÀI

MÔI TRƯỜNG NGOÀI

Muối khoáng

CO 2 Phân Nước tiểu

Hằng ngày cơ thể chúng ta bài tiết ra môi trường ngoài những sản phẩm thải nào?

VẤN ĐỀ ĐẶT RA

Hằng ngày, cơ thể chúng ta cần hấp thụ các chất cần thiết để nuôi dưỡng cơ thể, đồng thời thải ra môi trường ngoài những sản phẩm

thừa, những chất độc hại cho cơ thể, thông

qua quá trình trao đổi chất

Quá trình thải các chất thừa, chất độc hại đó được thực hiện như thế nào? Những cơ

quan nào tham gia thực hiện ?

Bài học hôm nay sẽ giúp các em trả lời câu

hỏi đó

Tiết 40 – Bài 38 :

Chương VII: BÀI TIẾT

CO 2

Nướcưtiểu

Mồ hôi

Sản phẩm thải chủ yếu

Bảng 38: Cỏc sản phẩm thải chủ yếu và cỏc cơ quan

thực hiện bài tiết

Cỏc sản phẩm thải cần được bài tiết phỏt sinh

từ đõu?

Phổi

Thận Da

Cơ quan bài tiết chủ yếu

I Bài tiết:

1 Khỏi niệm:

Tửứ hoaùt ủoọng trao

ủoồi chaỏt cuỷa teỏ

baứo vaứ hoaùt ủoọng

cuỷa cụ theồ.

T¹o ra CÁC CHẤT CẦN THIẾT CHO TẾ BÀO

Qu¸ tr×nh TRAO ĐỔI CHẤT CỦA TẾ BÀO

T¹o ra c¸c CHẤT CẶN BÃ vµ DƯ THỪA

CÁC CHẤT THẢI KHÁC HÒA TAN TRONG MÁU

CO 2

MÔI TRƯỜNG NGOÀI

HOẠT ĐỘNG BÀI TIẾT

HÔ HẤP

Sản phẩm thải chủ yếu Cơ quan bài tiết chủ yếu

Nước tiểu Thận

Bảng 38 Các sản phẩm thải chủ yếu và cơ quan thực hiện bài tiết:

Việc bài tiết sản phẩm thải do cơ quan nào

đảm nhận?

I Bài tiết:

Bài tiết là quá trình lọc và

thải các chất cặn bã, các chất

độc hại ra môi trường ngoài

2 Các cơ quan thực hiện bài

tiết và sản phẩm thải chủ yếu:

1 Khái niệm:

- Phổi bài tiết CO 2.

- Da bài tiết mồ hôi.

- Thận bài tiết nước tiểu.

Giả sử nếu các chất thải không được cơ

thể thải ra ngoài thì

cơ thể sẽ như thế nào?

Cụ thể nếu ta nín thở

ngoài hoặc nín tiểu (một thời gian dài) thì

cơ thể sẽ như thế nào?

Cơ thể sẽ bị đầu độc gây mệt mỏi,nhức đầu…vì các chất thải sẽ tích tụ nhiều trong

máu làm biến đổi các tính chất của môi

trường trong cơ thể gây ra bệnh lí

Vậy bài tiết có vai trò quan trọng như thế

nào đối với cơ thể?

I Bài tiết:

Bài tiết là quá trình lọc và

thải các chất cặn bã, các chất

độc hại ra mơi trường ngồi

2 Các cơ quan thực hiện bài

tiết và sản phẩm thải chủ yếu:

1 Khái niệm:

- Phổi bài tiết CO2.

- Da bài tiết mồ hơi

- Thận bài tiết nước tiểu

3 Vai trị:

Bài tiếtø duy trì tính ổn

định của môi trường trong

- Hoạt động bài tiết nào

đĩng vai trị quan trọng?

I Bài tiết:

Bài tiết là quá trình lọc và

thải các chất cặn bã, các chất

độc hại ra mơi trường ngồi

2 Các cơ quan thực hiện bài

tiết và sản phẩm thải chủ yếu:

1 Khái niệm:

- Phổi bài tiết CO2.

- Da bài tiết mồ hơi

- Thận bài tiết nước tiểu

3 Vai trị:

Bài tiếtø duy trì tính ổn định

của môi trường trong

-Phổi bài tiết CO 2 , thận bài tiết nước tiểu là quan trọng nhất.

-Vì hai cơ quan này bài tiết chủ yếu chất độc, chất cặn bãvà khí CO 2 ra khỏi cơ thể.

Hoạt động bài tiết của da vàø thận còn tuỳ thuộc vào nhiệt độ môi trường ngoài

cơ thể + Nếu nhiệt độ môi trường càng thấp thì hoạt động

thải các chất cặn bã hoàn toàn là thận.

+ Nếu nhiệt độ môi trường cao cơ thể hoạt động nhiều , mạnh thì da tham gia bài

tiết bằng việc thoát mồ hôi

qua các lỗ chân lông

Cơ quan bài tiết nước tiểu có cấu tạo như thế nào mà có thể lọc và thải được

các chất cặn bã ra ngoài bằng nước tiểu

Các em sẽ tìm hiểu vấn đề đĩ qua phần tiếp theo

I Bài tiết:

Bài tiết là quá trình lọc và thải các chất cặn

bã, các chất độc hại ra môi trường ngoài.

2 Các cơ quan thực hiện bài tiết và sản

phẩm thải chủ yếu:

1 Khái niệm:

- Phổi bài tiết CO2.

- Da bài tiết mồ hôi.

- Thận bài tiết nước tiểu.

PHIẾU HỌC TẬP: (2 phút)

118 98 9

Hãy quan sát hình 38.1 Sơ đồ cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu thảo luận nhĩm hồn thành bài tập lệnh ▼ SGK trang 123 và 124.

Chọn câu trả lời đúng nhất:

1 Hệ bài tiết nước tiểu gồm các cơ quan:

a.Thận ,cầu thận ,bóng đái

c Thận ,bóng đái ,ống đái

b Thận ,bóng đái ,ống đái

d Thận , ống dẫn nước tiểu,bóng đái ,ống đái

3.Cấu tạo của thận gồm:

a Phần vỏ,phần tuỷ,bể thận ,ống dẫn nước tiểu

b Phần vỏ,phần tuỷ,bể thận

c Phần vỏ,phần tuỷvới các đơn vị chức năng

d Phần vỏ,phần tuỷ với cácđơn vị chức năng

cùng các ống góp bể thận

4 Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm:

a Cầu thận ,nang cầu thận

b Nang cầu thận ,ống thận

c cầu thận ,ống thận

d Cầu thận ,nang cầu thận , ống thận

2 Cơ quan quan trọng nhất của hệ bài

tiết nước tiểu là:

a Thận c Bóng đái

b ống dẫn nước tiểu d.Ống đái

1 Hệ bài tiết nước tiểu gồm các cơ quan:

a Thận, cầu thận, bóng đái

b Thận, ống thận, bóng đái

c Thận, bóng đái, ống đái

d Thận, ống dẫn nước tiểu, bóng đái, ống đái

2 Cơ quan quan trọng nhất của hệ bài tiết nước tiểu là:

a Thận b Ống dẫn nước tiểu

c Bóng đái d Ống đái

Đáp án : PHIẾU HỌC TẬP

3 Cấu tạo của thận gồm:

a Phần vỏ, phần tuỷ, bể thận, ống dẫn nước tiểu

b Phần vỏ, phần tuỷ, phần bể thận

c Phần vỏ, phần tuỷ với các đơn vị chức năng, bể thận

d Phần vỏ và phần tuỷ với các đơn vị chức năng của thận cùng các ống góp, bể thận

4 Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm:

a Cầu thận, nang cầu thận b Nang cầu thận, ống thận.

c Cầu thận, ống thận d Cầu thận, nang cầu thận,ống thận.

Đáp án : PHIẾU HỌC TẬP

Hệ bài tiết nước tiểu gồm :

thận, ống dẫn nước tiểu,

bóng đái, ống đái.

1.Các cơ quan của hệ bài

tiết nước tiểu:

Bể thận

Ống dẫn nước tiểu

Phần tuỷ Phần vỏ

Búng đỏi Ống đỏi

+ Hai quaỷ thaọn noỏi vụựi 2

oỏng daón nửụực tieồu thoõng vụựi boựng ủaựi vaứ oỏng ủaựi.

Hệưbàiư

tiếtưnướcư

tiểuưnằmưởưvịưtríư

nàoưtrongưcơưthểưngười?

Heọ baứi tieỏt nửụực tieồu goàm :

thaọn, oỏng daón nửụực tieồu,

boựng ủaựi, oỏng ủaựi

Heọ baứi tieỏt nửụực tieồu

ụỷ trong khoang buùng.

Thaọn laứ cụ quan quan troùng nhaỏt cuỷa heọ

baứi tieỏt nửụực tieồu Vaọy thaọn coự caỏu taùo nhử theỏ naứo? Chuựng

ta seừ tỡm hieồu qua phaàn tieỏp theo.

1.Cỏc cơ quan của hệ bài

tiết nước tiểu:

3 Cấu tạo của thận gồm:

a Phần vỏ, phần tuỷ, bể thận, ống dẫn nước tiểu

b Phần vỏ, phần tuỷ, phần bể thận

c Phần vỏ, phần tuỷ với các đơn vị chức năng, bể thận

d Phần vỏ và phần tuỷ với các đơn vị chức năng của thận cùng các ống góp, bể thận

4 Mỗi đơn vị chức năng của thận gồm:

a Cầu thận, nang cầu thận b Nang cầu thận, ống thận.

c Cầu thận, ống thận d Cầu thận, nang cầu thận,ống thận.

Đáp án : PHIẾU HỌC TẬP

1.Các cơ quan của hệ bài

tiết nước tiểu:

2.Cấu tạo của thận:

Là gì ?

H38.1B

Cấu tạo Thận bổ dọc

Phần tuỷ Bể thận Phần vỏ

Nang cầu thận và cầu thận

Phần vỏ

ống thận

H38.1C H38.1D

Thông với ống thận(nằm ở phần vỏ và phần tuỷ)

Nang cầu thận thông với bộ phận nào? Nang cầu thận thông với bộ phận nào?

Thông với ống thận (nằm ở phần vỏ và phần tuỷ)

SỎI THẬN

Trong thành phần nước tiểu cĩ những muối vơ cơ và hữu cơ như muối canxi, muối phơtphat, muối urat Dễ bị kết tinh khi nồng độ của chúng quá cao và gặp pH thích hợp hoặc gặp những điều kiện đặc biệt khác Các tinh thể của chúng cĩ thể làm ngưng trệ quá trình bài tiết nước tiểu và thậm chí gây đau đớn dữ dội, ảnh hưởng tới sức khỏe và mọi hoạt động khác.

Biện pháp phòng

tránh sỏi thận ?

Khi đau tiểu nên

đi ngay không

nhịn tiểu lâu,

uống nhiều nước

…

Thận trái Thận phải

Ống dẫn nước

tiểu

Ống đái Bóng đái

1

2

3

4 5

A Các cơ quan của hệ bài tiết nước tiểu

Hình 38 – 1 Sơ đồ cấu tạo của hệ bài tiết nước tiểu

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Học bài và làm bài tập 1,2,3 trang 124 SGK

- Đọc mục “em có biết”

- Chuẩn bị bài mới tiết 41.Bài tiết nước tiểu

+ Quá trình tạo thành nước tiểu và thải nước tiểu được diễn ra như thế nào?

+ So sánh nước tiểu đầu với nước tiểu chính thức?

Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô giáo, cùng các

em học sinh !