Tư tưởng: Học sinh có ý thức cao trong việc viết văn miêu tả qua đó thêm yªu thÓ lo¹i v¨n miªu t¶ còng nh yªu m«n häc.. ChuÈn bÞ: ThÇy:Gi¸o ¸n , tµi liÖu liªn quan, b¶ng phô phiÕu häc t[r]
Trang 1Ngày soạn:……….
Ngày dạy:7a : 7b : 7c :
Tuần 1 Tiết 1.
ôn tập văn tự sự
A Mục tiêu bài học.
1 Kiến thức:Củng cố cho học sinh những kiến thức và kỹ năng về thiết lập
một văn bản tự sự để từ đó học sinh có thể làm thành thạo một bài văn tự sự
2 Kỹ năng: Rèn luyện cho học sinh các kỹ năng xây dựng các bước làm bài
văn tự sự và viết bài cụ thể hoàn thiện
3 Thái độ: Học sinh có ý thức yêu môn văn từ đó say mê học tập
b Chuẩn bị
- Thầy: Giáo án , tài liệu liên quan
- Trò: Chuần bị bài trước ở nhà
c Tiến trình dậy hoc:
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:Kiểm tra chuẩn bị bài cở nhà của học sinh
3 Bài mới:
? Em hãy nhắc lại đặc điểm của
phương thức tự sự?
- Học sinh nhắc lại
? Vậy các sự việc trong văn tự sự
được trình bày cụ thể ntn?
1 ýnghĩa và đặc điểm chung của phương thức tự sự :
=> Tự sự là phương thức trình bầy một chuỗi các sự việc, sự việc này dẫn tới sự việc kia, cuối cùng dẫn đến một kết thúc, thể hiện một
ý nghĩa
- Tự sự giúp người kể giải thích sự việc, tìm hiểu con người, nêu vấn đề và bầy tỏ thái độ khen, chê
- Học sinh trả lời
2 Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự :
a Sự việc trong văn tự sự:
=> Sự việc trong văn tự sự được trình bầy một cách cụ thể: sự việc xảy ra trong một thời gian,
địa điểm cụ thể, do nhân dân cụ thể thực hiện,
có nguyên nhân, diễnn biến, kết quả Sự việc
Trang 2? Em hiểu ntn về nhân vật trong văn
tự sự?
- Học sinh trả lời
trong văn tự sự được sắp xếp theo một trình tự, diễn biến sao cho thể hiện được tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt
b Nhân vật trong văn tự sự:
=> NHân vật trong văn tự sự là kẻ thực hiện các sự việc và là kẻ được thực hiện trong văn bản Nhân vật chính đóng vai trò chủ yếu trong việc thể hiện tư tưởng của văn bản Nhân vật phụ chỉ giúp nhân vật chính hoạt động Nhân vật được thể hiện qua các mặt: Tên gọi, lai lịch, ính nết, hình dáng, việc làm
? Vì sao nói truyền thuyết Thánh
Gióng là một văn bản tự sự?
Yếu tố nào có thể lược bỏ khi kể về
nhân vật tự sự?
a Sự việc nào là nguyên nhân chính
dẫn đến cuộc giao tranh hàng năm
giữa ST và TT? Vì sao?
b Sự việc nào là sự việc khởi đầu
trong truyện ST-TT? Vì sao?
c Sự việc nào là sự việc cao trào
3 Luyện tập:
Bài 1:
A Giải thích một số sự việc: Sự ra đời kỳ lạ của Gióng,Gióng bay về trời, Gióng để lại một
số dấu tích
B Bầy tỏ thái độ ngợi ca hành động giét gặc của Thánh Gióng
C Kể lại, giải thích, bầy tỏ thái độ ngợi ca sự
ra đời và hành động giết giặc cứu nước của Thánh Gióng
D Kể lại sự kiện lịch sử đánh giặc Ân của
ông cha ta
Bài 2:
A Miêu tả hình dáng, chân dung B Giới thiệu lai lịch, tài năng
C Kể lại việc làm, hành động D Gọi tên, đặt tên
Bài 3:
- HS liệt kê các nguyên nhân chính dẫn đến cuộc giao tranh hàng năm giữa ST và TT
Trang 3trong truyện ST-TT? Vì sao?
d trong các sự việc đã nêu trên, có
thể loại bỏ sự việc nào không khi kể
lai truyện ST-TT ? vì sao?
4 Củng cố:
- Phương thức tự sự là gì?
- Thể nào là nhân vật chính trong văn tứ sự?
- Em hãy kể những hành động đáng nhớ của một nhân vật chính trong một truyện mà em đã học?
- Chỉ ra các nhân vật chính, nhân vật phụ trong truyện Bánh Chưng - Bánh Giầy?
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Về nhà học bài, ôn lại kiến thức đã học, thuộc các ghi nhớ
- Về nhà chuẩn bị ôn tập phần tiếp theo về văn tự sự
( Chủ đề và dàn bài của bài văn tứ sự; Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sự
Trang 4Ngày soạn:
Ngày dạy:7a : 7b :
Tuần 2 Tiết 2.
ôn tập văn tự sự
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Củng cố cho học sinh những kiến thức và kỹ năng về thiết lập một văn bản tự sự để từ đó học sinh có thể làm thành thạo một bài văn tự sự
2 Kỹ năng: Rèn luyện cho học sinh các kỹ năng xây dựng các bước làm bài văn tự sự và viết bài cụ thể hoàn thiện
3 Thái độ: Học sinh có ý thức yêu môn văn từ đó say mê học tập
b chuẩn bị
- Thầy: Giáo án, tài liệu liên quan
- Trò: Chuần bị bài trước ở nhà
c tiến trình dậy học.
1 ổn định tổ chức: 7a : 7b :
2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra chuẩn bị bài ở nhà của học sinh
3 Bài mới:
? Hãy khái quát lại ý hiểu của em về
chủ đề của văn bản
- Chủ đề còn có thể được gọi là ý chủ
đạo, ý chính của bài văn Chủ đề có thể
được bộc lộ trực tiếp ngay trong câu
văn nằm ở phần nào đó trong văn bản,
cũng có thể được toát ra từ toàn bộ nội
dung
? Dàn bài của bài văn tự sự có gì giống
và khác với các kiểu bài văn khác?
1 Tìm hiểu chủ đề và dàn bài của bài văn tự sự :
a Chủ đề của bài văn tự sự :
- Chủ đề còn có thể được gọi là ý chủ đạo,
ý chính của bài văn Chủ đề có thể được bộc lộ trực tiếp ngay trong câu văn nằm ở phần nào đó trong văn bản, cũng có thể
được toát ra từ toàn bộ nội dung
b Dàn bài của bài văn tự sự :
- Dàn bài hay còn gọi là bố cục, dàn ý bài văn Trước khi viết bài, để cho bài đầy đủ, mạch lạc nhất thiết phải xây dựng dàn bài rồi sau đó triển khai thành bài chi tiết
Trang 5* Yêu cầu của đề:
- Kể chuyện em thích: Không phải theo
một mẫu chung, được tự do lựa chọn
- Bằng lời văn của mình: Không được
sao chép
? Đề nêu ra những yêu cầu gì buộc em
phải thực hiện Em hiểu yêu cầu đó như
thế nào?
- Kể việc là chủ yếu, có những việc là
chủ đề của sự việc
- Em chọn chuyện nào?
- Em thích nhân vật nào?
? Em chọn chuyện đó nhằm biểu hiện
chủ đề gì?
( học sinh thảo luận).
? Nêu ví dụ trong truyện “Thánh
Gióng”.
Truyện Thánh Gióng đánh giặc Ân
? Em dự định mở đầu như thế nào? Bắt
đầu từ chỗ nào? Vì sao lại bắt đầu từ
chỗ đó
? Em sẽ kể các ý nào?
? Em dự định viết lời kết thúc ra sao?
- Giáo viên cho học sinh tập viết một số
đoạn theo nhóm và trình bày
2 Cách làm bài văn tự sự:
Đề văn: “Kể một câu chuyện em thích
bằng lời văn của em.
a Tìm hiểu đề :
* Yêu cầu của đề:
- Kể chuyện em thích: Không phải theo một mẫu chung, được tự do lựa chọn
- Bằng lời văn của mình: Không được sao chép
b Lập ý :
c Lập dàn ý:
- Mở bài:
( Giới thiệu nhân vật : Đời vua Hùng Vương thứ 6, ở làng Gióng có một vợ chồng ông lão sinh được một đứa con trai đã lên 3…đi Một hôm có
sứ giả của Vua tìm người… gọi sứ giả vào)
- Thân bài:
+ Yêu cầu của Gióng
+ Gióng lớn lên
+ Gióng thành tráng sỹ
+ Gióng ra trận
+ Thắng giặc, Gióng về trời
- Kết bài:
Nêu ý nghĩa của truyện nói chung và suy nghĩ của em về truyện đó
d Viết bài, sửa:
Trang 6Đọc văn bản: “Phần thưởng”.
? Cho biết chủ đề của VB?
3 Luyện tập : Bài tập 1:
Đọc văn bản: “Phần thưởng”
- Chủ đề: Tố cáo tên cận thần tham lam bằng cách chơi khăm nó một vố Biểu dương trí thông minh, lòng chân thật của người lao động
- Sự việc thể hiện tập trung cho chủ
đề: người nông dân xin được thưởng 50 roi
và đề nghị chia đều phần thưởng đó
- Đây là văn bản có chủ đề không nằm tập trung ở bất kỳ phần nào mà toát lên từ toàn bộ nội dung câu chuyện
- Chỉ rõ bố cục của truyện:
+ MB: Câu đầu tiên
+ TB: Các câu còn lại
+ KB: Câu cuối
- So sánh bố cục và chủ đề của văn bản này với truyện về TT
Truyện về TT
- Mở bài: Nói rõ ngay chủ đề
- Kết bài: Có sức gợi, bài hết mà thầy
thuốc lại bắt đầu cuộc chữa bệnh mới
- Sự việc đều có kịch tính bất ngờ:
Bất ngờ ở đầu truyện
Phần thưởng
- Giới thiệu tình huống
- Kết thúc rõ ràng: người nông dân được thưởng, viên quan bị đuổi ra
- Bất ngờ ở cuối truyện
- Câu chuyện, Phần thưởng, thú vị ở chỗ: Lời cầu xin phần thưởng lạ lùng và kết thúc bất ngờ ngoài dự kiến của tên quan và của người đọc nhưng nói lên sự thông minh, tự tin, hóm hỉnh của người nông dân.
4 Củng cố
- Cách làm của một đề văn tự sự?
- Nêu các bước tiến hành khi làm một bài văn tự sự?
5 Hướng dẫn học ở nhà :
- Nắm vững các bước làm bài văn tự sự
- Thực hiện các bước như vậy cho 1 đề em thích nhất
Trang 7Ngày soạn:………
Ngày dạy:7a:……… 7b:………
Tuần 3 Tiết 3.
ôn tập văn miêu tả
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp học sinh củng cố và nâng cao kiến thức về văn miêu tả
2 kỹ năng: Rèn cho học kỹ năng viết phần mở bài của bài văn miêu tả
3 Thái độ: Học sinh có ý thức cao trong việc viết văn miêu tả qua đó thêm
yêu thể loại văn miêu tả cũng như yêu môn học
B Chuẩn bị:
Thầy: Giáo án, tài liệu liên quan, bảng phụ( phiếu học tập)
Trò: Chuẩn bị bài trước khi ở nhà
c Tiến trình day học:
1 ổn định tổ chức: 7a:……… 7b:………
2 Kiểm tra chuẩn bị của học sinh:
3 Bài mới:
? Miêu tả là gì?
? TN là văn miêu tả ?
“Là loại văn dùng ngôn ngữ để tái
hiện cảnh vật, sự vật, sự việc thế giới
nội tâm nhân vật-mà mình quan sát
được, cảm nhận được Văn miêu tả
giúp người đọc có thể hình dung ra
đối tương mà người viết đã miêu tả”
? Có mấy loại miêu tả?
- Miêu tả phong cảnh
- Miêu tả loài vật
- Miêu tả sự vật
- Miêu tả người
I Miêu tả là gì?
1 Miêu tả:
“Dùng ngôn ngữ hoặc một phương diện nghệ thuật nào đó làm cho người khác có thể hình dung được cụ thể sự vật hoặc thế giới nội tâm của con người ”
2 Văn miêu tả:
“Là loại văn dùng ngôn ngữ để tái hiện cảnh
vật, sự vật, sự việc thế giới nội tâm nhân
vật-mà mình quan sát được, cảm nhận được Văn miêu tả giúp người đọc có thể hình dung ra đối tương mà người viết đã miêu tả”
II Phân loại :
1 Miêu tả phong cảnh
2 Miêu tả loài vật
3 Miêu tả sự vật
4 Miêu tả người
5 Miêu tả hoạt cảnh
Trang 8- Miêu tả hoạt cảnh
? Các phương pháp về văn tả cảnh ?
1 Muốn làm một bài văn tả cảnh
phải biết quan sát, lựa chọn các chi
tiết đặc sắc, đồng thời phải biết sắp
xếp các chi tiết đó theo một trình tự
nhất định thích hợp ( Toàn cảnh,
phân cảnh, cảnh trung tâm) Phải
biết dùng từ , đặt câu, dựng đoạn một
cách có nghệ thuật khi diễn đạt
thành văn.
2 Khi viết cần có mối quan hệ gân –
xa, chi tiết, bộ phận- toàn thể, không
gian- thời gian, tĩnh- động cần đặc
biệt chú ý vì nó liên quan tới việc
đặc tả , phối cảnh và cấu trúc cảnh.
3 Những từ láy , từ chỉ mầu sắc ,
đường nét, âm thanh ( Từ tượng
thanh, tượng hình), từ biểu cảm , biện
pháp so sánh, các kiểu câu phức ( có
thành phần chủ ngữ, vị ngữ,bổ
ngữ,trạng ngữ cách thức) Cần được
vận dụng sáng tạo.
4 Không thể tả cảnh một cách vô
cảm mà cần phải biểu lộ tình cảm ,
cảm xúc Cảnh trong tinh- tình trong
cảnh Cảnh như mang theo niềm vui ,
nỗi buồn.
5 Quan sát phải gắn liền với tưởng
tượng Có giàu tưởng tượng mới gợi
tả cái hồn cảnh vật Đó là đặc sắc,
là độc đáo của văn tả cảnh.
? Viết mở bài cho các đề sau?
III Phương pháp chung về văn tả cảnh.
- Quan sát, lựa chọn các chi tiết đặc sắc,…
- Khi viết cần có mối quan hệ gân – xa, chi tiết, bộ phận- toàn thể, không gian- thời gian, tĩnh- động
- Phải biểu lộ tình cảm , cảm xúc Cảnh trong
tinh- tình trong cảnh Cảnh như mang theo niềm vui , nỗi buồn.
- Quan sát phải gắn liền với tưởng tượng
Trang 9Đề 1: Miêu tả đêm trăng nơi quê
hương em
Đề2: Tả cánh đồng lúa đang trong
thời kỳ chín
Đê3: Tả dòng sông quê hương em
Đê4: Tả quang cảnh sân trường
trong giờ ra chơi.
IV Luyện tập:
4 Củng cố:
- Nêu khái niệm văn miêu tả
- Học thuộc các ghi nhớ trong sách giáo khoa
- Khi miêu tả cần năng lực gì để làm bài văn miêu tả được hay?
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Về nhà ôn lại kiến thức về miêu tả
- Về nhà tập viết mở bài của các đề văn miêu tả
- Chuẩn bị bài tiếp theo
………
Ngày soạn:………
Ngày dạy:7a:……… 7b:………
Tuần 4 Tiết 4
ôn tập văn miêu tả
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp học sinh củng cố và nâng cao kiến thức về văn miêu tả
2 Kỹ năng: Rèn cho học kỹ năng viết phần mở bài của bài văn miêu tả
3 Tư tưởng: Học sinh có ý thức cao trong việc viết văn miêu tả qua đó thêm yêu thể loại văn miêu tả cũng như yêu môn học
B Chuẩn bị:
Thầy:Giáo án , tài liệu liên quan, bảng phụ( phiếu học tập)
Trò: Chuẩn bị bài trước khi ở nhà
Trang 10C Tiến trình day học:
1 ổn định tổ chức: 7a:……… 7b:………
2 Kiểm tra bài cũ: Sự chuẩn bị của học sinh
3 Bài mới:
? Muốn làm bài văn miêu tả ta cần những
thao tác nào?
- Tìm hiểu đề.
- Quan sát cảnh và tìm ý.
- Chọn từ ngữ- lập dàn ý.
- Dựng đoạn – viết
- Đọc lại bài văn đã viết.
- Học sinh nghe
GV: Các thao tác ấy cần được luyện để hình
thành một thói quen,một cái nếp, thành
phương pháp cụ thể làm văn.Chúng ta đi ôn
tập những thao tác trên
? Tìm hiểu đề tả cảnh cần chú ý yêu cầu gì?
? Nên tìm hiểu yêu cầu của từng đề
* Tìm hiểu đề tả cảnh, trước hết cần chú ý
yêu cầu của đề( Nội dung, phạm vi được thể
hiện qua những từ ngư quan trọng)
- Phải trả lời 3 câu hỏi:
+, Tả cảnh gì?
+, ở đâu?
+ Vào lúc nào?
*Đề tả cảnh nào cũng có yêu câu miêu tả.
- Như có đề miêu tả một cách tự do, tự lựa
chọn Lại có đề đòi hỏi miêu tả trong phạm
vi, giới hạn cụ thể,vị trí người miêu tả.
? Khi miêu tả cảnh chúng ta cần năng lực
gì?
- Cần có năng lực quan sat.( Khi miêu ta
chúng ta cần phải quan sát kỹ đối tương
chúng ta miêu tả để miêu tả được chính xác)
1 Tìm hiểu đề:
+, Tả cảnh gì?
+, ở đâu?
+ Vào lúc nào?
2 Tập quan sát, tìm ý,chọn từ ngữ:
- Cần có năng lực quan sat
- Sau đó chúng ta tìm ý và lựa chọn từ ngữ
để miêu tả chính xác, hay , hấp dẫn
Trang 11- Sau đó chúng ta tìm ý và lựa chọn từ ngữ
để miêu tả chính xác, hay , hấp dẫn
GV: Cho học sinh đọc một số đoan văn và
yêu cầu học sinh tìm những chi tiết nghệ
thuật mà tác giả đã quan sát được
- Dàn ý là một”Bản kế hoạch”, “Một sơ đồ”,
“Một phác thảo”về đối tương mà ta tả, ta
viết
GV: Khi viết thành văn nên theo một dàn ý
vạch ra trước Không thể tuỳ tiện, lộn xộn,
gặp đâu viết đấy được
GV: cho học sinh tập làm giàn ý của một số
đề sau:
- Tả cánh đồng lúa quê em
- Tả dòng sông quê em
- Tả đêm trăng nơi em ở
- Tả quang canh sân trường
* Cho học sinh đọc một số bài văn sau đó
rút ra dàn ý
? Tại sao khi làm bài văn lại phải dựng
đoạn?
- Bài văn tả cảnh gồm có nhiều đoạn văn
Mỗi đoạn văn diễn đạt một ý nào đó trong
dàn ý Biết dựng đoạn và diễn đạt , bài văn
sẽ có bố cục chặt chẽ , các ý sẽ mạch lạc,
góp phần táI hiện cảnh vật được miêu tả
? Trong đoạn văn cần có sự liên kết giữa các
câu ntn?
- Mỗi đoạn văn có thể có nhiều câu liên kết
chặt chẽ với nhau, phối hợp bổ sung nhau
nhằm miêu tả, thể hiện một chi tiết,một
phiên cảnh nhất định Cảnh trung tâm phải
được dựng thành một đoạn văn hay nhất
trong toàn bài
? Khi viết đoạn cần chú ý gi? Cách viết ra
sao?
- Phải biết liên kết câu, liên kết đoạn văn
3 Tập làm dàn ý:
*Mở bài: Có thể giới thiệu một cáI nhìn
đầy ấn tượng về toàn cảnh
* Thân bài: Tả cảnh theo một trình tự nhất
định
- Từ xa tới gần hoặc từ gần đến xa
- Tư phân cảnh này đến phân cảnh khác -> Trung tâm cảnh phải được tô đậm, tả thật hay, phải khéo léo liên tưởng so sánh, tả cảnh ngụ tình
* Kết bài: Thường nêu những cảm tưởng chung củ mình về cảnh
4 Dựng đoạn và và diễn đạt:
5 Viết thành bài văn miêu tả:
Trang 12Cách viết đoạn văn: Chữ đầu được viết hoao,
lùi vào một chữ Kết thúc đoạn văn bằng dấu
chấm xuống dòng
? Khi viết cần yêu cầu gì?
- Theo trình tự đã lập ở phần dàn ý
- Viết sạch - đẹp
- Câu văn liền mạch(câu- đoạn)
- Bố cụ rõ ràng
? Khâu cuối cùng này có quan trọng không?
có thể lược bỏ không?
Gv viên nhấn mạnh
6 Đọc lại bài- chỉnh sửa :
4 Củng cố:
- Nêu khái niệm văn miêu tả, học thuộc các ghi nhớ trong sách giáo khoa
- Khi miêu tả cần năng lực gì , tuân thủ các bước nào để làm bài văn miêu tả
được hay?
5 Hướng dẫn học ở nhà:
- Về nhà ôn lại kiến thức về miêu tả
- Về nhà tập lập dàn ý cho các đề sau:
- Tả cánh đồng lúa quê em
- Tả dòng sông quê em
- Tả đêm trăng nơi em ở
Ngày soạn:………
Ngày dạy: 7a:……… 7b:………7c:………
Tuần 4 Tiết 4
ôn tập văn miêu tả
A Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức: Giúp học sinh củng cố và nâng cao kiến thức về văn miêu tả
2 Kỹ năng: Rèn cho học kỹ năng viết phần mở bài của bài văn miêu tả
3 Thái độ: Học sinh có ý thức cao trong việc viết văn miêu tả qua đó thêm yêu thể loại văn miêu tả cũng như yêu môn học
b Chuẩn bị:
Thầy: Giáo án, tài liệu liên quan, bảng phụ( phiếu học tập)
Trò: Chuẩn bị bài trước khi ở nhà