Câu chuyện kể lại sự việc En-ri-cô mắc lỗi thiếu lễ độ với mẹ, người cha để ý đến điều đó và ông hết sức buồn bã, ông đã viết thư nhắc nhở con công lao to lớn của mẹ trong việc chăm sóc,[r]
Trang 1MẸ TÔI Ét-môn-đô đơ A-mi-xi
I/ MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Sơ lược về tác giả Ét - môn - đô - đơ A - mi - xi
- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi con
mắc lỗi
- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư
2 Kĩ năng:
- Đọc - hiểu một văn bản dưới hình thức một bức thư
- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư và
người mẹ nhắc đến trong bức thư
3 Thái độ:
- Thấy được ý nghĩa lớn lao của nhà trường đối với cuộc đời của mỗi con người
II/ CHUẨN BỊ
1.Gi¸o viªn: So¹n bµi
2.Häc sinh: So¹n bµi, häc bµi cò
III/ TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
Hoạt động 1: Khởi động
1 Kiểm tra bài cũ
? So sánh tâm trạng của người mẹ và con trước ngày khai trường?
? Vai trò của nhà trường đối với nền giáo dục như thế nào?
2 Bài mới: Mẹ là một đề tài quen thuộc đối với thi ca Việt Nam nói riêng và cả
thế giới nói chung Đề tài đó được nhắc đi nhắc lại rất nhiều nhưng nó không bao
giờ cũ Mẹ là con thuyền luôn chở chúng ta đến bến bờ hạnh phúc nhất Tuy nhiên
không phải lúc nào ta cũng ý thức được điều đó Phải chăng đến những lúc ta mắc
lỗi ta mới nhận ra sự hi sinh, tình yêu thương vô bờ bến của những ngườ làm mẹ
Văn bản “Mẹ tôi” mà chúng ta tìm hiểu ngày hôm nay là một trong những nội
dung đó
Hoạt động: Tìm hiểu chung
?Em hãy nêu ngắn gọn, ®ầy đủ thông tin về tác
giả ?
? Văn bản được trích từ tác phẩm nào ?
?" Những tấm lòng cao cả " mang ý nghĩa giáo
I/ Tim hiểu chung
1 Tác giả:
- Ét - môn - đô - đơ A - mi - xi (1846-1908) là nhà văn I-ta-li-a
- Là nhà hoạt động xã hội, nhà văn lỗi lạc, giàu lòng nhân ái
- Ông có một sự nghiệp văn học đồ sộ gồm nhiều thể loại
Trang 2dục nào?
GV hướng dẫn đọc: thể hiện tâm tư và tình cảm
buồn khổ của người cha trước những lỗi lầm
của con -> sự trân trọng của ông đối với vợ
Giọng đọc chậm rãi, tình cảm, tha thiết và
nghiêm
GV đọc mẫu HS đọc , nhận xét, GV sửa chữa
Về hình thức văn bản có gì đặc biệt?
( Mang tính chuyện nhưng được viết dưới hình
thức bức thư ( qua nhật ký của con)
- Nhan đề “ mẹ tôi”)
?Tại sao đây là bức thư người bố gửi con mà
tác giả lấy nhan đề là “ mẹ tôi”?
(Con ghi nhật ký)
- Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để làm sáng tỏ
mọi vấn đề
(HS đọc từ khó)
?Nªu bè côc cña vb?Néi dung tõng phÇn?
Tóm tắt: En-ri-cô ăn nói thiếu lễ độ với mẹ
Bố biết chuyện, viết thư cho En-ri-cô với lời
lẽ vừa yêu thương vừa tức giận Trong thư, bố
nói về tình yêu, về sự hi sinh to lớn mà mẹ đã
- Văn bản “ Mẹ tôi” trích trong tác phẩm “ Những tấm lòng cao cả” 1886
2.Tác phẩm:
- Những tấm lòng cao cả là tác phẩm nổi
tiếng nhất trong sự nghiệp sáng tác của ông
- Cuốn sách gồm nhiều mẩu chuyện có ý nghĩa giáo dục sâu sắc, trong đó, nhân vật trung tâm là một thiếu niên, truyện được viết bằng một giọng văn hồn nhiên trong sáng
3.§äc-chó thÝch
4 Thể loại : Thư từ - biểu cảm
5.Bè côc: 3 phần :
- Từ đầu đến "sẽ ngày mất con" : Tình yêu
thương của người mẹ đối với En- ri- cô
- Tiếp theo đến "yêu thương đó" : Thái độ
của người cha
- Còn lại : Lời nhắn nhủ của người cha
6 Tóm tắt
Trang 3dành cho En-ri-cụ…Trước cỏch ứng xử khộo
lộo và tế nhị nhưng kiờn quyết, gay gắt của
bố, En-ri-cụ vụ cựng hối hận
?Tại sao văn bản là một bức thư người bố
gửi cho con nhưng nhan đề lại lấy tờn là
“Mẹ Tụi”?
Thứ 1, nhan đề ấy là của chớnh tỏc giả
A-Mi-Xi đặt cho đoạn trớch Mỗi truyện nhỏ trong
“Những tấm lũng cao cả” đều cú một nhan đề
do tỏc giả đặt
Thứ 2, khi đọc kỹ chỳng ta sẽ thấy tuy bà mẹ
khụng xuất hiện trực tiếp trong cõu chuyện
nhưng đú lại là tiờu điểm mà cỏc nhõn vật và
chi tiết đều hướng tới để làm sỏng tỏ
Cõu chuyện kể lại sự việc En-ri-cụ mắc lỗi
(thiếu lễ độ với mẹ), người cha để ý đến điều đú
và ụng hết sức buồn bó, ụng đó viết thư nhắc
nhở con cụng lao to lớn của mẹ trong việc chăm
súc, nuụi nấng dạy bảo để cho cậu trưởng
thành
Hoạt động 3:Tìm hiểu văn bản
?Nờu nguyờn nhõn khiến người cha viết thư cho
con?
- Chỳ bộ núi khụng lễ độ với mẹ -> cha viết thư
giỏo dục con
? Hỡnh ảnh người mẹ của En-ri-cụ hiện lờn qua
những chi tiết nào trong vb ?
II.Tìm hiểu văn bản
-Hoàn cảnh người bố viết thư:
+ En-ri-cụ nhỡ thốt ra lời thiếu lễ độ với
mẹ khi cụ giỏo đến nhà + Để giỳp con suy nghĩ kĩ, nhận ra và sửa lỗi lầm, bố đó viết thư cho En-ri-cụ
1.Tỡnh thương của người mẹ dành cho
En-ri-cụ.
- Thức suốt đờm, quằn quại, nức nở mất con
- Người mẹ sẵn sàng bỏ hết hạnh phỳc trỏnh đau đớn cho con
- Cú thể đi ăn xin để nuụi con, hi sinh tớnh mạng để cứu con
- Yờu thương con sõu sắc
- Dịu dàng và hiền hậu
- Giàu đức hi sinh và hết lũng tận tụy vỡ con
=> Dành hết tỡnh yờu thương cho con,
Trang 4? Em cảm nhận về người mẹ trong vb như thế
nào ?Phẩm chất đó được biểu hiện như thế nào
ở mẹ em ? hoặc một người mẹ VN nào mà em
biết ?
Hs: Tự bộc lộ
Gv : Gọi hs đọc đoạn 2
? Tìm những từ ngữ thể hiện thái độ của người
bố đối với En-ri-cô?
? Qua đó em thấy thái độ của bố đối với
En-ri-cô ntn?
- Thái độ kiên quyết, nghiêm khắc nhưng cũng
rất chân tình và sâu sắc
- Vì rất yêu con nên càng đau đớn trước lầm lỗi
của con
? Theo em điều gì khiến En-ri-cô xúc động khi
đọc thư bố?
- Bố gợi lại những kỉ niệm mẹ và En-ri-cô
- Lời nói chân thành, sâu sắc của bố
- Vì thái độ kiên quyết và nghiêm túc của bố,
khiến em nhận ra lỗi lầm của mình
quên mình vì con
=> Mẹ là chỗ dựa tinh thần vững chắc cho con suốt cuộc đời
=> Phẩm chất cao đẹp, xứng đáng để chúng ta tôn thờ, kính trọng
2.Thái độ của người cha đối với En- ri-cô
- Cảnh cáo nghiêm khắc lỗi lầm của
En-ri-cô :
+ Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy.
+ Bố không thể nén cơn tức giận.
+Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư? + Thật đáng xấu hổ và nhục nhã.
- Gợi lại hình ảnh lớn lao và cao cả của người mẹ và làm nổi bật vai trò của người
mẹ trong gia đình
Vừa dứt khoát như ra lệnh, vừa mềm mại như khuyên nhủ Mong muốn con hiểu được công lao, sự hi sinh vô bờ bến của mẹ
Trang 5? Em hiểu được điều gỡ qua lời khuyờn nhủ của
bố ?
? Theo em tại sao người bố khụng núi trực tiếp
mà lại viết thư ?
- Tỡnh cảm sõu sắc thường tế nhị và kớn đỏo,
nhiều khi khụng núi trực tiếp được Hơn nữa,
viết thư tức là chỉ núi riờng cho người mắc lỗi
biết, vừa giữ được sự kớn đỏo, tế nhị, vừa kh
làm người mắc lỗi mất lũng tự trọng Đõy chớnh
là bài học về cỏch ứng xử trong gia đỡnh, ở
trường và ngoài xó hội
*Trong cuộc sống chỳng ta khụng thể trỏnh
khỏi sai lầm, điều quan trọng là ta biết nhận ra
và sửa chữa như thế nào cho tiến bộ
GV :“Mẹ tụi” chứa chan tỡnh phụ tử, mẫu tử, là
bài ca tuyệt đẹp của những tấm lũng cao cả
Amixi đó để lại trong lũng ta hỡnh ảnh cao đẹp
thõn thương của người mẹ hiền, đó giỏo dục bài
học hiếu thảo đạo làm con
Hoạt động 4: Tổng kết
Lời khuyờn của bố :
- Yờu cầu con sửa lỗi lầm
+ Khụng bao giờ thốt ra một lời núi nặng với mẹ
+ Con phải xin lỗi mẹ
+ Con hóy cầu xin mẹ hụn con
Lời khuyờn nhủ chõn tỡnh sõu sắc
=> En-ri-cụ cú một người cha mẫu mực, sõu sắc, thấu hiểu đạo lý.
III Tổng kết
1 Nội dung:
- Với giọng văn tha thiết nhưng nghiờm cựng với cỏch diễn đạt độc đỏo, Nhà văn
đó giỳp chỳng ta cảm nhận được “Mẹ tụi”
là bài ca tuyệt đẹp, ca ngợi vẻ đẹp cao cả, giàu đức hi sinh của người mẹ, vẻ đẹp mẫu mực của người cha và cho ta bài học sõu
sắc về đạo làm con.
2.Nghệ thuật :
- Sỏng tạo nờn hoàn cảnh xảy ra chuyện :En-ri-cụ mắc lỗi với mẹ
Trang 6Gv : Tớch hợp giỏo dục: Qua bức thư người bố
gửi cho En-ri – cụ em rỳt ra được bài học gỡ ?
Hs : Phỏt biểu
Hướng dẫn HS luyện tập :
HS: Đọc thờm VB “Thư gửi mẹ” và “Vỡ sao hoa
cỳc cú nhiều cỏnh nhỏ”.
- Lồng trong cõu chuyện một bức thư cú nhiều chi tiết khắc họa người mẹ tận tụy, giàu đức hi sinh, hết lũng vỡ con
- Lựa chọn hỡnh thức biểu cảm trực tiếp,
cú ý nghĩa giỏo dục, thể hiện thỏi độ nghiờm khắc của người cha đối với con
3 í nghĩa văn bản :
- Người mẹ cú vai trũ vụ cựng quan trọng trong gia đỡnh
- Tỡnh yờu thương, kớnh trọng cha mẹ là tỡnh cảm thiờng liờng nhất đối với mỗi con người
Bài 1:
Con hóy nhớ rằng tỡnh yờu thương chà đạp lờn tỡnh yờu thương đú”
Bài 2:
Tỏc phẩm gợi cho em thấy được sự hi sinh, khú khăn, vất vả, những tỡnh cảm đẹp
đẽ thiờng liờng, sõu nặng của cha mẹ đối với con cỏi
3 Củng cố:
- Học văn bản em hiểu thờm gỡ về tỡnh cảm của cha mẹ đối với con cỏi? Từ đú em
cần phải làm gỡ?
4 Hướng dẫn học bài:
- Học nội dung phõn tớch, ghi nhớ
- Làm BT cũn lại
- Soạn “ từ ghộp” :
+Tìm hiểu các loại từ ghép
+Nghĩa của từ ghép
+Xem trước phần bài tập