Giáo án Ôn tập Văn 6 kì II

Và hơn thế, trong suốt hơn năm năm trời chung sống với bệnh tật, tôi chưa bao giờ nghe bố nhắc đến cái chết, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc trốn tránh sự thật, bố luôn đối mặt v[r]

Văn 6 : ễN Kỳ 2 văn bản : Bài học đường đời đầu tiên

A Mục tiêu:

- Học sinh hiểu sâu hơn về ND NT văn bản

- Rèn kỹ năng cảm thụ văn bản truyện

B Tiến trình:

Tác phẩm có 10 )

I- Nội dung kiến thức:

1 Tóm tắt đoạn trích "Bài học đường đời…"

- Mèn là chàng Dế thanh niên )0 tráng, kiêu ngạo, xốc nổi

- Mèn coi )0 chê bai anh hàng xóm Dế Choắt

ốm yếu xấu xí

- Một chiều Mèn trêu chị Cốc xong trốn vào hang khiến chị hiểu lầm đánh Choắt trọng )7

- !)@ khi chết Choắt khuyên Mèn bỏ thói hung hăng bậy bạ

- Mèn xót ) Choắt và ân hận vô cùng về bài học ?)0 đời đầu tiên

2 Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn:

- Dế Mèn khinh )0 Dế Choắt, gây sự với Cốc gây ra cái chết của Dế Choắt

* Dế Mèn đối với Dế Choắt:

- Gọi Dế Choắt là "chú mày" mặc dù chạc tuổi với Choắt;

- Rất kiêu căng

- Muốn ra oai với Dế Choắt, muốn chứng tỏ mình sắp đứng đầu thiên hạ

* Dế Mèn khi trêu chị Cốc

- Qua câu hát ta thấy DM xấc 4)Q1 ác ý, chỉ nói cho )@ miệng, không nghĩ đến hậu quả

- Việc trêu chị Cốc không phải dũng cảm mà ngông cuồng vì nó gây ra hậu quả nghiêm trọng cho DC

- Diễn biến tâm trạng của DM:

+ Sợ hãi khi nghe Cốc mổ DC: "Khiếp nằm im thiêm thít"

+ Bàng hoàng, ngớ ngẩn vì hậu quả không +)0 hết

?)Q7

+ Hốt hoảng lo sợ, bất ngờ vì cái chết và lời khuyên của DC

+ ân hận sám hối chân thành .nghĩ về bài học

?)0 đời đầu tiên phải trả giá. DM còn có tình cảm đồng loại, biết ăn năn hối lỗi

- Bài học ?)0 đời đầu tiên:

Là bài học về tác hại của tính nghịch ranh, ích kỉ, vô tình giết chết DC tội lỗi của DM thật đáng phê phán ) dù sao anh ta cũng nhận ra và hối hận chân thành

- ý nghĩa: Bài học về sự ngu xuẩn của tính kiêu ngạo đã dẫn đến tội ác

- Câu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợi tả tâm trạng mang ý nghĩa suy ngẫm sâu sắc

II- Bài tập SGK:

Bài 1:(Trang 11SGK) Viết đoạn văn tả tâm trạng

Mèn

* Nội dung:

+ Cay đắng vì lỗi lầm

+ Xót ) Dế Choắt

+ ăn năn về hành động tội lỗi

(Chú ý khung cảnh xung quanh nấm mồ)

* Hình thức:

+ Đoạn văn 5 - 7 câu

+ Ngồi kể 1 - nhân vật Mèn 4) tôi

Bài 2: Đọc phân vai 3 nhân vật

III- Bài tập bổ sung:

Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về nhân vật Dế Mèn

* Ngoại hình:

- Nét đẹp, khoẻ mạnh

* Tính cách:

- Nét ) đẹp; kiêu căng tự phụ

- Nét đẹp; yêu đời, tự tin - ân hận, sám hối

Tiết 40: Luyện tập phó từ

A Mục tiêu:

- Học sinh hiểu ý nghĩa chính của phó từ

- Rèn kỹ năng sử dụng các phó từ

B Tiến trình :

I - Nội dung:

GV cho HS hệ thống lại

kiến thức về phó từ

1 Khái niệm:

2 Phân loại:

II - Bài tập SGK:

Học sinh đọc bài tập 2

nêu yêu cầu của bài tập

Giáo viên giới thiệu

đoạn văn tham khảo

Học sinh viết đoạn

Bài 2: (trang 15)

Một hôm, thấy chị Cốc đang kiếm mồi, Mèn cất giọng

đọc một câu thơ cạnh khoé rồi chui tọt vào hang Chị Cốc rất bực, đi tìm kẻ dám trêu mình Không thấy Mèn ) chị Cốc trông thấy Choắt đang loay hoay !)@ cửa hang Chị liền trút cơn giận lên đầu Choắt

III- Bài tập bổ sung:

Bài 1: Tìm 6 phó từ lần +)Q điền vào chỗ trống trong

câu "dế Mèn…………kiêu căng, hống hách"

để có sáu câu văn khác nhau

1, Rất- 2- vẫn- đã hay

2, Không- - cứ- sẽ

Bài 2: Chỉ ra sự khác nhau về nội dung mỗi câu trên

Từ đó rút ra kinh nghiệm gì khi dùng phó từ

1 Mức độ kiêu căng hống hách rất cao

2 Vẫn - không sửa chữa

 Phải dùng chính xác phù hợp với khả năng diễn đạt

Học sinh đọc bài tập 4

sách bài tập

Học sinh thảo luận

nhóm

Bài 4 (trang 5 SGK)

- Phó từ "vẫn" chỉ sự tiếp diễn của cơn bão

- "Vẫn" chỉ sự tiếp diễn hoạt động của con tàu

- "Vẫn" chỉ sự tiếp diễn trạng thái điền tĩnh của thuyền

!)w  tính cách không kiên định nao núng của

Học sinh đọc bài tập 5

Trao đổi nhóm

Bài 5:

a) Không thể bỏ phó từ vì quan hệ giữa 2 bộ phận đồng thời b) Có thể bỏ phó từ "đang" vì quan hệ giữa câu hỏi và câu trả lời và hoàn cảnh giao tiếp: Trực tiếp đối thoại

văn bản: Sông nước Cà Mau

A Mục tiêu:

- Học sinh hiểu sâu sắc hơn về ND, NT văn bản

- Học sinh làm một số bài tập cảm thụ văn bản

B Tiến trình:

I- Bài tập SGK:

HS làm việc cá nhân

Trao đổi phát biểu ý

kiến

GV định )@ học

sinh viết đoạn hoàn

chỉnh

Bài 1:(trang 23)

* Cảm nhận về vùng đất Cà Mau

- Cảm nhận về thiên nhiên vẻ đẹp hùng vĩ đầy sức sống + Không gian mênh mông trời )@ cây lá toàn màu xanh thơ mộng

+ Âm thanh rì rào bất tận của tiếng sóng, gió, rừng cây + Sông ngòi kênh rạch chi chít: Rạch Mái Giầm, kênh

Ba Khía, kênh Bọ Mắt +Dòng sông Năm Căn; rộng hơn ngàn )@1 )@ đổ

ầm ầm ngày đêm, cá bơi hàng đàn đen trũi

+ Rừng ?)@ cao ngất ) bức !)0 thành vô tận + Chợ Năm Căn; trù phú, đông vui, tấp nập, thuyền bè san sát, những đống gỗ cao ) núi, bến vận hà nhộn nhịp, những ngôi nhà bè ánh đèn măng sông sáng rực + Độc đáo; họp trên sông ) khu phố nổi, thuyền bán hàng len lỏi, tiếng nói, màu sắc quần áo ng)ời bán hàng

Bài 2: Câu 4b (trang 22 SGK)

* Các động từ trong câu: thoát qua, đổ ra, xuôi về

* Không thể thay đổi trình tự các động từ ấy vì ) thế

sẽ làm sai lạc nội dung đặc biệt là sự diễn tả trạng thái hoạt động của con thuyền trong mỗi khung cảnh

- Thoát qua; nói con thuyền )Q qua một nơi khó khăn nguy hiểm

- Đổ ra; diễn tả con thuyền từ con kênh nhỏ đổ ra dòng sông lớn

- Xuôi về; diễn tả con thuyền nhẹ nhàng xuôi theo dòng )@ ở nơi dòng sông êm ả

*Phương pháp tả người

Xỏc

Quan sỏt

Trỡnh bày ) / quan sỏt theo 1 2 (

Thõn bài : miờu

*Phương pháp tả cảnh

Xỏc

Quan sỏt

Trỡnh bày

Thõn bài :

Luyện tập văn miêu tả

A Mục tiêu:

- Giúp học sinh củng cố kiến thức về văn miêu tả

- Rèn kỹ năng làm bài văn miêu tả

B Tiến trình:

Học sinh đọc bài tập

Trao đổi thảo luận,

trình bày ý kiến

Bài 4: ( trang 29 SGK)

Tả quang cảnh buổi sáng trên quê ) em

- Mặt trời (mâm lửa, mâm vàng) lòng đỏ quả trứng thiên nhiên

- Bầu trời (lồng bàn khổng lồ, nửa quả cầu xanh) bầu trời sáng trong và mát mẻ ) khuôn mặt em bé sau giấc ngủ dài, chiếc bát thuỷ tinh, tấm kính lau

- Hàng cây bức )0 thành cao vút, cô gái nghiêng

mình, hàng quân danh dự

- Núi đồi bát úp, cua kềnh, mâm xôi

- Những ngôi nhà; viên gạch, bao diêm, trạm gác

Học sinh thảo luận,

Tìm ý

Giáo viên định )@

Bài 5: (trang 29 SGK)

Tả cảnh dòng sông

- Bầu trời - ánh nắng- không gian - thời gian tả

- Dòng sông nào ? ở đâu…?

- Mặt sông

- Hai bên bờ sông

- Điểm nổi bật của dòng sông

Bài 1: (trang 7 sách bài tập)

a) Cảnh sắc mùa thu c) những chiếc lá vàng rải rác bay theo gió d) vầng trăng tròn sáng ) )

b) Không chọn A vì đó là bầu trời của mùa hè

B vì đó là khí hậu của mùa đông

D vì đó là đặc điểm của mùa xuân

Bài 3:

ĐỀ 1 : Tả cảnh sinh hoạt trường em (lễ chào cờ đầu tuần)

chào

3  lỳc *S cao, trong xanh, khụng  chỳt mõy XJ tia Y vàng cành cõy

linh Trờn

bỏo

thành hàng

em Màu

hỡnh dung

liờng

hỏt

nhau ta

hỏt, cụ

Bỏc

xột

phũng

Hỡnh

bao

Y 9 thành ? cụng dõn cú ớch cho xó ?@

Luyện tập so sánh

A Mục tiêu:

- Học sinh hiểu sâu sắc hơn về phép tu từ so sánh

- Làm các bài tập phát hiện vận dụng

B Tiến trình:

Học sinh hệ thống

nhắc lại kiến thức

cho học sinh

Giáo viên chốt bằng

bảng phụ lục

Học sinh đọc bài tập

1 trang 25

Trao đổi thảo luận,

trình bày

Lớp nhận xét bổ sung

Giáo viên chốt lại

I- Nội dung kiến thức cần nắm vững:

1 So sánh là gì?

2 Các kiểu so sánh:

+ Ngang bằng + Không ngang bằng

3 Tác dụng

+ Gợi hình ảnh + Thể hiện ) )w tình cảm

4 Mô hình cấu tạo phép so sánh

II- Bài tập SGK:

Bài 1: (trang 25)

a) So sánh đồng loại

- Kênh rạch sông ngòi ) mạng nhện (vật - vật)

b) So sánh khác loại

- Chúng chị là hòn đá tảng trên trời Chúng em chuột nhắt cứ đòi lung lay

- Sự nghiệp của chúng ta giống nh) rừng cây đ)ơng v)ơn lên

Bài 2: (trang 26)

- Khoẻ ) voi, hùm, trâu, !) Phi

- Đen ) bồ hóng, cột nhà cháy, củ súng, tam thất

- Trắng ) bông, )@1 ngà, ngó cần, trứng gà bóc

- Cao ) sếu, sào, núi !)0 Sơn…

Bài 3: Phép so sánh trong bài "Bài học đ)ờng đời đầu tiên"

- Những ngọn cỏ gẫy rạp y ) có nhát dao vừa hạ qua

- Hai cái răng đen nhánh n

- Cái anh Dế Choắt…77 ) gã nghiện

- Đã thanh niên

- Mỏ Cốc ) cái dùi sắt

- Chị mới trợn tròn mắt gi)ơng cánh lên nh) sắp đánh nhau

C Dăn dò: - Học lại ghi nhớ

văn bản: Vượt thác

A Mục tiêu:

- Củng cố kiến thức trong bài, biết cảm nhận những chi tiết hay hình ảnh

đẹp

B Tiến trình:

Học sinh đọc câu hỏi

Phân tích sự thay đổi

của cảnh sông )@

hai bờ

sự vật từ vị trí nào? vị

trí ấy có thích hợp

không? tại sao?

Học sinh trao đổi

nhóm

Bài 1: Cảnh sông nước thay đổi theo điểm nhìn của tác giả qua ba chặng đường trên sông

- Đoạn đầu tiên: Nằm ở vùng đồng bằng sông hiền hoà thơ mộng, cảnh hai bên bờ đẹp êm đềm với những bãi dâu trải bạt ngàn đến tận những làng xa tít Trên sông những con thuyền chầm chậm bình yên

- Đoạn 2: Toàn thác dữ nhịp điệu câu văn cũng biến vẻ đẹp dữ dội qua hình ảnh )@ từ trên cao phóng xuống giữa hai vách đá dựng đứng chảy đứt

đuôi rắn

- Đoạn 3: Sau cảnh )Q thác thiên nhiên trở lại êm

đềm ) đón chào những thắng lợi trở về "qua nhiều lớp núi đồng ruộng lại mở ra"

vật trên sông vừa nhìn thấy cảnh )Q thay đổi

trí hiện lên ) những )@ phim quay chậm về một thiên nhiên hùng vĩ ) cũng đầy chất thơ

Bài 2: Cảm nhận sâu sắc nhất của em về vẻ đẹp

thiên nhiên và vẻ đẹp con người lao động trên sông.

+ Vẻ đẹp thiên nhiên: hùng vĩ thơ mộng - hiểm trở mạnh mẽ, dũng cảm dày dạn kinh nghiệm

Bài 3: Phần luyện tập SGK trang 41

Tìm những nét đặc sắc của phong cảnh thiên nhiên

?)Q miêu tả ở bài "sông )@ và !)Q thác"

1 Sông nước Cà Mau

- Sông ngòi dày đặc chi chít

- Bao trùm là màu xanh

- Tiếng rì rào bất tận của rừng cây sóng biển

 Cảnh thơ mộng hoang sơ, đầy sức sống

2 Vượt thác

- Sông rộng bờ bãi ngút ngàn

- Thác ghềnh dữ hiểm trở

 Thơ mộng, hùng vĩ

C Dặn dò:

- Làm bài tập còn lại

- Học lại lý thuyết

luyện tập so sánh (tiếp)

A Mục tiêu:

- Củng cố phép so sánh

- Học sinh phân tích tác dụng của phép so sánh

B Tiến trình:

Học sinh tìm 4 phép so

sánh

Lớp nhận xét bổ sung

Học sinh trình bày hình

ảnh so sánh em thích

I- Bài tập SGK:

Bài 1: trang 43 Tìm phép so sánh

- )Q ) ) ) pho )Q đồng đúc hiệp

sĩ của Tây Sơn

động rắn chắc, khoẻ mạnh gân guốc và đầy hào hùng, dũng mãnh !)@ thiên nhiên

Học sinh đọc bài tập

trao đổi

Tìm phép so sánh

Cả lớp nhận xét bổ

sung

Giáo viên chốt lại

II- Bài tập bổ sung:

Bài 1: Tìm và phân tích loại phép so sánh

a) Việt Nam đất )@ ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn

b) Ta đi tới trên ?)0 ta )@ tiếp Rắn ) thép, vững ) đồng Đội ngũ ta trùng trùng điệp điệp Cao ) núi, dài ) sông

Chí ta lớn ) biển đông !)@ mặt c) Đất )@

Đẹp ) hoa hồng cứng hơn sắt thép

* Phân tích tác dụng của phép so sánh a) Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn

So sánh không ngang bằng b) Rắn ) thép ngang bằng Vững ) đồng

Đội ngũ cao ) núi, dài ) sông  ngang bằng

c) Đẹp ) hoa hồng  ngang bằng Cứng hơn sắt thép  không ngang bằng

C Dặn dò:

- Học lại lý thuyết

- Làm các bài tập còn lại

Ôn tập văn học

A Mục tiêu:

- Giúp học sinh ôn tập các văn bản; Dế Mèn phiêu +) ký, Bức tranh của em gái tôi, Sông )@ Cà Mau

- Học sinh rèn kỹ năng cảm thụ văn học

B Tiến trình:

Học sinh đọc bài tập 1

Giáo viên cho học sinh

nêu yêu cầu của bài tập

Học sinh thảo luận

nhóm 4 trong thời gian

3 phút

Học sinh trình bày ý

kiến

Giáo viên cho học sinh

nhận xét sửa chữa, bổ

sung

Giáo viên chốt lại đáp

án

Học sinh đọc bài 2

Nêu yêu cầu của bài tập

2

Học sinh thảo luận lập

dàn ý theo nhóm tổ 5

phút

Bài 1: Thuật lại diễn biến tâm trạng nhân vật Dế Mèn

trong việc trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt? Từ sự việc đó Dế Mèn đã rút ra bài học ?)0

đời đầu tiên Bài học đó là gì?

* Gợi ý:

- Diễn biến tâm trạng của Dế Mèn + Lúc đầu huênh hoang, ngông cuồng lên mặt với Dế Choắt, giọng kẻ cả: "Mày bảo tao còn biết sợ ai hơn nữa"

+ Sau đó hèn nhát, sợ hãi chui tọt vào hang nằm im thin thít (hể hả với trò đùa tinh quái của mình , bắt chân chữ ngữ) Khi thấy chị Cốc mổ Dế Choắt

+ Cuối cùng: Hốt hoảng, lo sợ !)@ cái chết của Dế Choắt Tỏ ra ân hận sám hối rút ra bài học đầu tiên

* Bài học đầu tiên

- Hành động phải có suy nghĩ, phải tính !)@ sau đến hậu quả

- Không ?)Q hung hăng, huênh hoang

- Sống phải biết đoàn kết yêu ) giúp nhau

Bài 2: Viết đoạn văn 5- 7 câu nêu cảm nhận của em về

văn bản "Sông )@ Cà Mau"

- Cảm nhận về nội dung;

+ Cảnh sông )@1 kênh rạch, rừng j)@1 âm thanh, màu sắc  cảnh rộng lớn hùng vĩ đầy sức sống hoang dã

+ Cảnh chợ Năm Căn tấp lập trù phú độc đáo

* Cảm nhận về nghệ thuật:

Nghệ thuật tả vừa bao quát vừa cụ thể chi tiết sinh

động Tác giả đã huy động các giác quan và nhiều

điểm nhìn để quan sát, miêu tả cùng với những hiểu biết phong phú về thiên nhiên và cuộc sống ở vùng đất ấy

 Thêm hiểu và yêu mến, ấn )Q về vùng đất tận cùng phía Nam của Tổ quốc

Bài 3: Em rút ra bài học gì qua câu chuyện "Bức tranh

của em gái tôi)

* Bài học.

sự trân trọng và niềm vui thực sự chân thành

nhận ra hạn chế và )Q lên chính mình

Bài 4: Cảnh thiên nhiên trong đoạn trích IV)Q thác'

thay đổi qua từng vùng

- !)@ khi đến đoạn có thác; cảnh êm đềm thơ mộng, hài hoà; hai bên bờ là những bãi dâu trải ra bạt ngàn

đến những làng xa tít Trên sông là những con thuyền

…xuôi chầm chậm bình yên Dọc sông )0 )Q um tùm, những chòm cổ thụ trầm ngâm lặng nhìn xuống )@7

- Khi đến đoạn thác dữ; cảnh dữ dội mạnh mẽ )@

từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng chảy đứt

đuôi rắn )@ văng bọt tứ tung, thuyền rùng rằng

- Sau khi )Q thác; cảnh êm đềm hiền hoà Dòng sông chảy quanh co dọc những núi cao sừng sững Những cây to giữa những bụi lúp xúp Qua nhiều lớp núi, chiến thắng trở về

 Cảnh hùng vĩ đầy chất thơ

luyện tập nhân hoá

A Mục tiêu:

- Củng cố kiến thức về nhân hoá; khái niệm, các kiểu nhân hoá, tác dụng của nhân hoá trong nói viết

- Luyện tập làm bài tập

B Tiến trình:

Giáo viên yêu cầu học

sinh nhắc lại kiến thức

Giáo viên củng cố lại

I- Nội dung kiến thức:

1 Nhân hoá là cách gọi, tả con vật, cây cối, đồ vật, hiện )Q thiên nhiên bằng những từ ngữ ?)Q

2 Tác dụng: làm cho đồ vật, cây cối thiên nhiên trở

thể gợi cảm

3.Các kiểu nhân hoá

cô mắt… + Dùng những từ chỉ hoạt động tính chất của con nhiên; Sông gầy, đê choãi chân ra…

Khăn ) nhớ ai Khăn rơi xuống đất?

Khăn ) nhớ ai Khăn vắt lên vai?

Học sinh trao đổi thảo

luận nhóm

Đại diện nhóm trình

bày kết quả thảo luận

Các bạn nhận xét, bổ

sung

Giáo viên kết luận

II- Bài tập SGK:

Bài 4: (trang 59)

a) Núi ơi (trò chuyện 4) hô với vật ) với b) Cua, cá tấp nập; cò, sến, vạc, le cãi cọ om sòm; chỉ hoạt động tính chất của vật

Họ (cò, sếu, vạc,le), anh (cò); dùng từ ngữ vốn gọi

- Làm tập cịn lại

Ơn tập văn học

A Mục tiêu:

- Giúp học sinh ôn tập văn bản; Dế Mèn phiêu +) ký, Bức tranh em gái tôi, Sông )@ Cà Mau... Năm Căn; trù phú, đông vui, tấp nập, thuyền bè san sát, đống gỗ cao ) núi, bến vận hà nhộn nhịp, nhà bè ánh đèn măng sông sáng rực + Độc đáo; họp sông ) khu phố nổi, thuyền bán hàng len lỏi, tiếng...

2 Phân loại:

II - Bài tập SGK:

Học sinh đọc tập

nêu yêu cầu tập

Giáo viên giới thiệu

đoạn văn tham khảo

Học sinh viết đoạn