Giáo án môn Ngữ văn 6 - Tiết 68: Văn bản Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng

tâm” kể chuyện Phạm Bân – cụ tổ bên ngoại của tác giả - Nêu cao gương sáng của một bậc lương y chân là một thầy thuốc giỏi giữ chức Thái y lệnh dưới thời chÝnh.. Trần Anh Vương..[r]

NG: Tiết 68

Văn bản Thầy thuốc giỏi cốt ở tấm lòng

< Hồ Nguyên Trừng >

A Mục tiêu

1 Kiến thức: - Qua giờ học giúp HS hiểu và cảm phục phẩm chất vô cùng cao đẹp

của một bậc /0 y chân chính, đặt sinh mệnh dân nghèo lúc ốm đau lên trên hết

- Hiểu thêm cách viết truyện ngắn với cách viết kí, sử thời trung đại: kể  thật,

việc thật gọn gàng, chặt chẽ, mang tính giáo huấn sâu đậm và mang tính nghệ thuật

của một tác phẩm văn 0;

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng phân tích truyện trung đại

3 Thái độ: GD tình cảm yêu &0 con 2 sống có nhân cách

B Chuẩn bị:

GV: - SGK, SGV, giáo án, tranh minh hoạ

HS: Đọc và tìm hiểu VB, tác giả

C Phương pháp

- L0 pháp qui nạp – giảng bình

D Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức (1p)

2 Kiểm tra bài cũ (5p)

? Kể tóm tắt truyện “Mẹ hiền dạy con” và phân tích cách dạy con của bà mẹ?

3 Bài mới

Giới thiệu bài

Có những thầy thuốc tuy đã giỏi về năng lực  họ còn hết lòng vì mọi

2 đặc biệt là  nghèo Bất chấp lệnh trên, không sợ  quyền, hễ ai bệnh

nặng là  tiên cứu &> không kể đó là quân !0 hay dân đen con đỏ Một trong

những   thế là /0 y Phạm Bân Bài học hôm nay chúng ta sẽ )Z tìm

hiểu về nhân vật này

Hoạt động 1 (3p): GV hướng dẫn HS tìm hiểu về tác

giả, tác phẩm.

? HS đọc chú thích SGK?

? Nêu những hiểu biết của em về tác giả?

HS: Kết hợp giữa SGK và hiểu biết về lịch sử trả lời:

GV bổ sung: Nam Ông là tên hiệu – bút danh của tác

giả

? Văn bản )Z viết trong hòan cảnh nào? Chủ đề?

HS: “Nam Ông mộng lục” là tác phẩm Hồ Nguyên Trừng

viết trong thời gian ông sống / vong ở TQ

GV bổ sung: tên truyện bằng chữ Hán là “ Y thiện dạng

tâm” kể chuyện Phạm Bân – cụ tổ bên ngoại của tác giả

là một thầy thuốc giỏi (giữ chức Thái y lệnh 6> thời

Trần Anh J0f;

I Tác giả - tác phẩm

1 Tác giả (1374 – 1446)

- Là con &b của Hồ Quý Ly

- Là  yêu >

&0 dân

- Là nhà quân sự tài ba có tài chế tạo vũ khí

2 Tác phẩm

- Vị trí : VB Thầy thuốc

giỏi cốt ở tấm lòng là thiên

thứ 8 trong TP Nam Ôn g

mộng lục.

- Nêu cao 0 sáng của một bậc /0 y chân chính

Hoạt động 2(5p) : HD HS đọc và kể VB.

GV nêu yêu cầu đọc :

- Đọc với giọng chậm rãi, rõ lời đối thoại của các nhân

vậy đặc biệt là giọng điềm tĩnh  0 quyết của

Phạm Bân ; và giọng thay đổi của viên trung sứ từ lạnh

lùng đến tức giận ; giọng mừng rỡ của Trần Anh Tông.

GV đọc mẫu một đoan

? HS đọc nối tiếp cho đến hết ?

? Nhận xét bạn đọc ?

? Một HS kể lại truyện ?

GV sửa chữa bổ sung

? Giải thích nghĩa các từ “gia truyền, quý nhân, /0 y ?

HS: Dựa vào SGK để trả lời ? Văn bản chia làm mấy đoạn?

Nội dung chính?

HS: 3 phần:

+ P1: Từ đầu “ trọng vọng”: giới thiệu chung về bậc

/0 y họ Phạm

+ P2: Tiếp “mong mỏi”: tình huống thử thách bộc lộ y

đức của bậc /0 y

+ P3: Còn lại: Sự / truyền danh tiếng của /0 y học

Phạm.(Hạnh phúc của bậc /0 y) ? VB này )Z trình

bày theo 0 thức biểu đạt nào?

HS: L0 thức tự sự

II Đọc hiểu văn bản

1 Đọc và kể-chú thích.

2 Bố cục: 3 phần

Hoạt động 3 (20p): HD HS phân tích chi tiết VB.

? Truyện có những nhân vật nào?

? Truyện )Z kể theo ngôi thứ mấy? TD của ngôi kể

này?

HS: - Kể theo ngôi thứ 3

- TD: Đảm bảo sự khách quan, trung thực

?Trong đoạn văn đầu tiên, tác giả cho biết điều gì về n/v

/0 y?

HS: - Có nghề gia truyền, trông coi việc chữa bệnh trong

cung vua

? Em hiểu thế nào về chức “Thái y lệnh”? Qua đó em

đánh giá về vai trò của Thái y lệnh họ Phạm ntn?

HS: - Là chức trông coi việc chữa bệnh trong cung

- Có địa vị xã hội -> là một thầy thuốc giỏi

? Ngoài ra ông còn )Z  )0 thời “trọng vọng”

Tại sao thầy )Z  )0 thời trọng vọng? Chứng

minh?

HS: - Vì:

+ 0  nghèo, trị bệnh, cứu sống nhiều ;

+ Đem hết của cải ra mua thuốc dự trữ

+ Tích thóc, gạo nuôi  bệnh

+ Không ngại bẩn, cứu sống hàng ngàn ;;;

? Tất cả những việc làm trên giúp em hiểu  thế nào về

3 Phân tích văn bản

3.1 Giới thiệu n/v lương y họ Phạm.

thái y lệnh?

HS: Hết lòng vì  bệnh

? Trong phần đầu /0 y họ Phạm đã hiện lên qua lời kể

của tác giả Em có nhận xét gì về cách t hô, ngôn

ngữ giới thiệu của tác giả? Qua đó em thấy /0 y là

  thế nào?

HS:

GV:  ta & nói “Lửa thử vàng, gian nan thử

sức”, chỉ trong hoàn cảnh thử thách con  mới bộc lộ

hết phẩm chất của mình Tấm lòng của thầy thuốc giỏi ấy

bộc lộ sâu sắc nhất trong 1 tình huống đặc biệt

? Đó là tình huống nào? Hãy kể tóm tắt?

HS kể tóm tắt

? Việc tập trung kể về hành động này thể hiện ý đồ gì

của tác giả?

HS: - Muốn dồn bút lực vào hành động trong tình huống

có tính chất gay cấn này để làm rõ phẩm chất, đặc điểm,

bản lĩnh của thái y lệnh

? Thái độ tức giận và lời đe dọa của quan Trung sứ đã đặt

thái y lệnh vào hoàn cảnh khó khăn  thế nào?

HS: - Đặt vào mâu thuẫn quyết liệt cần có sự lựa chọn:

+ Cứu  dân & lâm bệnh nguy cấp với tính

mệnh của mình &> uy quyền của nhà vua -> chọn bên

nào?

? Thái y lệnh đã trả lời  thế nào? Tai sao ông quyết

định  vây ? Qua đó thể hiện điều gì ?

- Ông đã quyết định chữa cho  dân bệnh nặng &>

rồi sau đó sẽ vào cung chữa bệnh sau vì bệnh không nguy

hiểm

- Kháng lệnh vua -> ông đã !Z& qua thử thách đó nhẹ

 không -> Chứng tỏ nhân cách, bản lĩnh đáng khâm

phục của ông

? Em có nhận xét gì về quyết định đó ?

HS : Đó là quyết định đúng đắn, hành động quyết đoán,

tự tin, không sợ quyền lực, không sợ đắc tội

? Lời quan trung sứ “Phận làm tôi làm sao được như

vậy?Ông định cứu mạng người ta mà không định cứu

mạng mình chăng?”Muốn cảnh báo với ông điều gì? Ông

có biết điều này không? Điều gì khiến ông giữ nguyên

quyết định của mình?

HS: Trao đổi nhanh trong nhóm

? Câu nói “Tôi có mắc tội cũng không biết làm thế nào

 kia không )Z cứu sẽ chết trong khoảnh khắc

chẳng biết trông vào đâu Tính mạng tiểu thần còn trông

cậy vào chúa &Z may ra thoát tội” cho ta hiểu điều gì

về thái độ của /Z y họ Phạm?

- Bằng cách giới thiệu ngắn gọn, ngôn ngữ giản

dị, trang trọng, tác giả cho

ta biết /0 y là  có tài năng, đức độ, toàn tâm toàn ý vì công việc, vì

 bệnh, không tính toán vụ lợi

b Phẩm chất của lương y

họ Phạm.

HS: Suy nghĩ trả lời:

? Việc làm trên của /0 y chứng tỏ, khẳng định điều

gì?

- Quyền uy không thắng nổi y đức

- Tính mệnh  bệnh còn quan trọng hơn bản thân

 thầy thuốc

- Sức mạnh trí tuệ trong cách ứng xử

=> Câu nói vừa thể hiện y đức, bản lĩnh vừa thể hiện sự

thông minh

? Việc làm của /0 y họ Phạm gợi cho em nhớ đến

hành động của bậc /0 y nào?

HS: Liên hệ và kể: l0 y Tuệ Tĩnh, danh y lỗi lạc đời

Trần; Hải Z Lãn Ông Lê Hữu Trác; l0 y Hoa

Đà, danh y nổi tiếng thời Chiến quốc

? Quyết định đúng đắn của /0 y họ Phạm đã mang lại

kết quả tốt đẹp gì?

HS:  bệnh )Z cứu sống

GV giảng: Một lần nữa ta lại thấy tài năng của /0 y

họ Phạm Điều này càng khẳng định quyết định của ông

thật sáng suốt, đáng khâm phục

? Vậy phẩm chất của /0 y họ Phạm )Z thể hiện 

thế nào?

HS: Suy nghĩ trả lời cá nhân

GV chốt:

? Khi đén gặp vua ông đã có cách  xử  thế nào? Và

kết quả ra sao?

HS : - Bỏ mũ ra tạ tội, bày tỏ rõ lòng thành của mình.

? Diễn biến thái độ của vua &> cách  xử của thái y

lệnh? Đánh giá nhà vua?

HS: - Lúc đầu tức giận, quở trách sau đó lại mừng và ca

ngợi Thái y lệnh -> là một ông vua có lòng nhân đức và

sáng suốt

? Lời khen của vua Trần Anh Tông muốn ca ngợi điều gì

ở /0 y họ Phạm? Qua đây ta thấy đức vua là 

 thế nào?

HS: lời khen của vua muốn ca ngợi sự nhiệt huyết của

/0 y với  bệnhchứng tỏ vua là  sáng

suốt, công bằng trọng  hiền tài

GV: Thời nhà Trần đã có nhiều vị vua anh minh và anh

đức làm rạng rỡ trang sử vẻ vang của dân tộc trong kháng

chiến chống quân xâm /Z; Đặc biệt là 3 lần chống quân

Nguyên Mông

? Tại sao cuối truyện tác giả không nói đến /0 y mà

nói đến con cháu của ông?

HS: - Kết thúc có hậu -> khẳng định y đức của Phạm Bân

là mãi mãi, là muôn đời -> Thể hiện thuyết nhân quả và

- Với tình huống đặc biệt, tấc giả đã khẳng định /0 y

họ Phạm giỏi nghề nghiệp có tấm lòng nhân đức, đặt tính mạng  bệnh lên trên hết, không

sợ uy quyền

c Sự lưu truyền danh tiếng của Thái y lệnh

- Ca ngợi khẳng định y

đức của  thầy thuốc

quan niệm truyền thống của dân tộc “ở hiền gặp lành”.

? Nhận xét về kết thúc truyện?

HS: Kết thúc hợp lý

GV: Chính kết thúc truyện đã tạo nên sự thăng hoa cho y đức và tấm lòng nhân ái của Thái y lệnh Hoạt động 4: GV HD HS tổng kết ? Truyện hấp dẫn  đọc ở yếu tố nào? ? Nhận xét gì về cách kể của tác giả? ? Em còn biết những thầy thuốc giỏi và có y đức nào vẫn )Z / truyền? - Hải Z Lãn Ông Lê Hữu Trác, Tuệ Tĩnh

? Những nét lớn về ND truyện? ? HS đọc ghi nhớ? còn sống mãi với thời gian, là tấm 0 sáng để  đời noi theo 4 Tổng kết 1 NT: Ghi chép  thật việc thật  ngắn gọn súc tích 2 ND: Ca ngợi y đức  thầy thuốc * Ghi nhớ: sgk(105) Hoạt động 5 (8p) - HS trả lời miệng - HS trả lời miệng - HS viết ra phiếu học tập -> GV thu, chấm một số bài V Luyện tập 1 BT 1(165) Một /0 y chân chính phải + Giỏi về nghề nghiệp + Có tấm lòng nhân đức - Giống lời thề của Hipôcơrat: tấm lòng  thầy thuốc đặc biệt với  nghèo 2 BT 2(165) - Cách dịch (a): Thầy thuốc giỏi ở tấm lòng -> đúng   đủ, dễ gây hiểu lầm - Cách dịch (b): Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng -> chính xác đầy đủ hơn: vừa thẳm sâu y tài vừa dồi dào y đức 3 BT 3 Viết đoạn văn 3 – 5 dòng phát biểu cảm nghĩ của em đối với Thái y lệnh IV Củng cố : ? Những nét chính về ND và NT của truyện ? ? Em nghĩ gì về đạo đức nghề nghiệp của các bác sĩ thời nay ? V Hướng dẫn về nhà - Tập kể câu chuyện, học ghi nhớ và phân tích - Kẻ bảng ôn tập văn học từ đầu năm -> nay - Chuẩn bị: 0 trình ngữ văn địa 0; E Rút kinh nghiệm ………

………

………

………