Giáo án Ngữ văn lớp 6 - Học kỳ I

của mình, để chứng tỏ việc kế vị ngôi vua là xứng đáng LL đã suy nghĩ thấu đáo lời LL đã hiểu gt lao động của nghề nông : thần và sáng tạo ra 2 loại nhờ gạo mà dân ấm no, nước hùng bánh:[r]

Tiết 1: Con rồng cháu tiên

Ngày

soạn:16.8.2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu sơ bộ ĐN về truyền thuyết

-của những chi tiết kỳ ảo

-B.Chuẩn bị đồ dùng.

- Bảng phụ, Sách ĐHVB

C Các  lên lớp:

1.ổn định

2 Kiểm tra: Sự chuẩn bị của HS

3 Bài mới :

GV dẫn vào bài: Mỗi con !H đều thuộc về một DT Mỗi Dt lại có

nguồn gốc riêng của mình gửi gắm trong những câu thần thoại, truyền thuyết xăm huyền ảo: “ Con Rồng cháu Tiên”

 HĐ1 GV  dẫn hs đọc

Chú ý cách đọc: rõ ràng rành mạch

Nhấn giọng ở những chi tiết kỳ ảo,

hoang H!

GV đọc mẫu một vài đoạn

H? Truyện gồm những sự việc chính

nào?

HS đọc

HS khác nhận xét cách đọc của bạn

1/ Giới thiệu Lạc Long Quân và Âu Cơ Sự gặp gỡ

kỳ lạ của họ

2/ LLQ và Âu Cơ nên vợ, nên chồng

3/ Sự sinh nở kỳ lạ của Âu Cơ: bọc trăm trứng

4/ Cuộc chia tay giữa LLQ

và Âu Cơ

I/ Đọc, tìm hiểu chung.

1/ Đọc:

2/ Kể

bản của truyện, em hãy kể lại câu

truyện ?

KL: Đó là câu chuyện truyền thuyết về

đời Vua Hùng

H? Em hiểu thế nào là truyền thuyết?

GV: Đây là TT về thời Vua Hùng, thời

đại mở đầu lịch sử VN gắn với nguồn

HĐ2 GV HDHS tìm hiểu nội dung ý

nghĩa văn bản.

thiệu ntn?

H? Em có nhận xét gì về những chi tiết

trên?

GV: Cả 2 vị thần đều là những vị anh

hùng kiến tạo nền văn minh Âu Lạc

Truyện hấp dẫn !H đọc với những

non gặp nhau, yêu ! nhau và kết

duyên vợ chồng, phản ánh thời kỳ gia

đình của !H Việt cổ

H? Việc kết duyên của LLQ và Âu Cơ ,

chuyện Âu Cơ sinh nở có gì kỳ lạ?

! ! cho đất Cả 2 thần !

Văn Lang và triều đại Vua Hùng

Hs kể

Hs khác nhận xét

Truyền thuyết là loại truyện dân gian truyền miệng kể

về các nv và sự kiện có liên quan đến lịch sử thời quá

khứ , H! có yếu tố

[! !" kỳ ảo TT thể hiện cách đánh giá của nd

đối với các sự kiện và nv

Lạc Long Quân: con trai thần Long Nữ, mình rồng, sức khoẻ vô địch

Thần có tài năng phi H! : diệt trừ ! Tinh, Hồ Tinh, Mộc Tinh, khai phá

vùng biển, vùng rừng núi, vùng đồng bằng

Âu Cơ: Thuộc dòng thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần

Dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi, cách ăn ở

Sinh ra bọc trăm trứng, nở

ra 100 con trai

3/ Tìm hiểu chú thích: Truyền thuyết

II/ Tìm hiểu văn bản:

1/ Nhân vật Lạc Long Quân và Âu Cơ:

Kỳ lạ, đẹp

đẽ, lớn lao

2/ Âu Cơ sinh

nở và ý nghĩa của việc chia

kỳ diệu, mẹ thiêng liêng tạo nên Tổ

Quốc VN

H? ý nghĩa của chi tiết kỳ lạ trên?

GV liên hệ với từ “ Đồng bào” trong

câu nói của Bác Hồ

H? Khi tả 100 con trai của Âu Cơ !H

U% nhấn mạnh vào chi tiết nào?

Quan sát bức tranh Tranh minh hoạ

cảnh gì?

Đọc lời của LLQ

H? LLQ và Âu Cơ chia con ntn và để

làm gì?

H? Theo em, chi tiết trên nhằm giải

thích điều gì về ls?

H? Bằng sự hiểu biết cuả em về ls

chống ngoại xâm và công cuộc dựng

cháu thần thực hiên không?

H? Đọc phần cuối truyện?

H? Truyện kết thúc bằng sự việc nào?

H?Chi tiết !H con [! ở lại làm

Vua nhằm giải thích điều gì?

H? Theo em, cốt lõi ls trong truyện là

gì?

GV: Sự kết hợp giữa bộ lạc Lạc Việt và

dân Bách việt là có thật Chiến tranh về

tự vệ ngày càng trở nên ác liệt đòi hỏi

phải huy động sức mạnh của cả cộng

đồng ở thời đại Hùng vuơng và công

cuộc chống lũ lụt để xây dựng đời sống

Bọc trăm trứng biểu ! cho sức mạnh cộng đồng của !H Việt

Con nào con ấy hồng hào,

đẹp lạ H!

50 !H con theo cha xuống biển, 50 !H con theo mẹ lên núi để cai quản

HS thảo luận và tìm dẫn chứng để chứng minh

HS đọc

đầu tiên trong lịch sử

Phản ánh mối quan hệ và !H Việt thời U%

con:

Bọc trăm trứng biểu

! cho sức mạnh cộng đồng của !H Việt

Lý giải sự phân bố dân

3/ Sự hình thành triều

đại Hùng Vương:

trú thời ấy cũng là có thật.

H? Em hiểu thế nào là chi tiết [!

!" kỳ ảo? Vai trò?

GV mở rộng:Chi tiết [! !" kỳ

ảo trong truyện cổ dân gian gắn liền với

quan niệm, tín !d! của !H U%

về tg

VD: Quan niệm về các thế giới 

trần gian âm phủ, thuỷ phủ Về sự đan

xen giữa tg thần và tg !H Quan

niệm vạn vật đều có linh hồn

H? ý nghĩa của truyện?

HĐ3-GV :HDHS Luyện tập Củng

cố

H? Em biết những truyện nào của các

dân tộc khác ở VN cũng giải thích

nguồn gốc dân tộc  truyện: con

Rồng ?

H? Sự giống nhau ấy khẳng định điều

gì?

tgdg sáng tạo Vai trò : Tô đậm tính chất

kỳ lạ, lớn lao , đẹp đẽ của các nv, sự kiện

Thần kỳ hoá, tin yêu , tôn kính tổ tiên dân tộc mình

Tăng sức hấp dẫn cho truyện

Giải thích, suy tôn nguồn gốc cao quý của dân tộc

VN và biểu hiện ý nguyện

đoàn kết, thống nhất của nd

!H

Khơ Me: quả bầu mẹ

Sự gần gũi về cội nguồn và

sự giao 2 văn hoá giữa

Giải thích, suy tôn nguồn gốc cao quý của dân tộc VN

và biểu hiện

ý nguyện

đoàn kết, thống nhất của nd ta ở mọi miền

*Ghi nhớ : SGK

III/ Luyện tập:

HDVN

- Học ghi nhớ

******************************

Tiết 2: Hướng dẫn đọc thêm

bánh chưng, bánh giầy.

Ngày soạn: 16/8/2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu thêm định nghĩa về truyền thuyết

- Hiểu thêm thành quả lao động trong việc xây dựng nền văn hoá dân tộc

- Biết xd cho mình lòng yêu quý những con !H lao động chân chính, tự

hào về văn hoá dân tộc

- Tìm hiểu, tập phân tích nhân vật trong truyền thuyết

B Chuẩn bị lên lớp

- Giáo án, bảng phụ, phiếu học tập

- Học sinh soạn bài

C Các  tiến hành:

 ổn định tổ chức

 HĐ1: KTBC: Thế nào là truyền thuyết? Tại sao nói truyện “ Con

Rồng ” là truyền thuyết?

Nêu ý nghĩa của truyện? PBCN về một chi tiết mà em thích nhất?

HĐ 2: Bài mới:

GV 5! dẫn cách đọc: chậm rãi, tình

cảm

H? Truyện gồm những sự việc chính

nào?

Gọi 2 đến 3 hs đọc

HS khác nhận xét

1/ Nhân lúc về già, Vua Hùng thứ 7 trong ngày lễ Tiên 9! có ý định chọn !H nối ngôi

2/ Các lang cố ý làm vừa lòng Vua bằng những mâm

cỗ thật hậu

thần mách bảo dùng 2 loại bánh dâng lễ Tiên 9!

I/ Đọc, tìm hiểu chú thích:

1/ Đọc

Gv yêu cầu hs kể truyện.

5! dẫn tìm hiểu 1 số từ ngữ khó

Gọi hs đọc từ đầu có Tiên 9!

chững giám

H? Vua Hùng chọn !H nối ngôi

trong hoàn cảnh ntn?

H? ý định chọn !H nối ngôi của

Vua Hùng ntn?

H? Qua cách chọn !H nối ngôi đã

giúp em hiểu điều gì về vị vua này?

GV:Vua Hùng % ra hình thức để

chọn !H nối ngôi Thời gian trôi đi,

ngày lễ Tiên 9! sắp đến Ai sẽ là

!H làm vừa ý vua? chúng ta theo

dõi phần tiếp theo của truyện

Đọc đoạn : các lang lễ Tiên 9!

H? Đoạn truyênh kể về sự việc gì?

H? Trong đoạn truyện trên chi tiết nào

em H! gặp trong các truyện cổ dân

gian?

GV: Đây là chi tiết nghệ thuật tiêu biểu

cho truyện dân gian Trong các truyện

4/ Vua Hùng chọn bánh để

lễ Tiên 9! và tế trời đất H! ngôi báu cho chàng

5/ Từ đời Vua Hùng thứ 7,

tết

Giặc ngoài đã dẹp yên, đất công cuộc chăm lo cho dân muốn truyền ngôi

Chọn !H làm vừa ý vua trong lễ Tiên 9!| !H

nối ngôi phải nối chí Vua

Là ông tài trí, sáng suốt, công minh Luôn đề cao cảnh giác thù trong giặc ngoài Đồng thời ngầm nhắc nhở 20 ông Lang về

HS đọc

Chi tiết thi tài: Họ chỉ biết

đua nhau làm cỗ thật hậu , thật ngon đem về lễ Tiên 9!

2/ Kể

3/ Tìm hiểu

từ ngữ khó:

II/ Tìm hiểu văn bản:

1/ Hùng 9! chọn !H nối ngôi

Chọn !H làm vừa ý vua trong lễ Tiên 9!| !H nối ngôi phải nối chí Vua

2/ Cuộc đua tài giành ngôi báu:

- Các Lang thi tài

dg khác ta cũng thấy sự có mặt của các

chi tiết trên

H? Em hãy kể 1 vài chi tiết trong các

truyện dg khác ?

H? Theo em, chi tiết trên có giá trị ntn

với truyện dg?

Lễ Tiên 9! đã trở thành cuộc đua

tài giữa 20 !H con trai của Vua

Trong cuộc đua tài đó LL là !H chịu

nhiều thiệt thòi nhất

H? Trong lúc ấy, điều kỳ lại nào đã đến

vơí LL?

đỡ?

H? Trong giấc mộng, thần đã cho LL

biết điều gì?

H? Tại sao thần không chỉ dẫn cụ thể

cho LL cách làm bánh?

H? LL có hiểu ý thần không?

LL đã hiểu gt lao động của nghề nông :

mạnh, đủ sức chống giặc, giữ yên bờ

cõi

H? Qua việc LL làm ra 2 thứ bánh, em

có cảm nhận gì về nv này?

Truyện Tấm Cám : thi bắt tép

Truyện Em bé thông minh:

thi giải các cáu đố oái oăm

Tạo ra tình huống truyện để các nv bộc lộ phẩm chất, tài năng

Góp phần tạo sự hồi hộp, hứng thú cho !H nghe

Gặp thần trong mơ

Vì LL mồ côi cha mẹ và thiệt thòi nhât

Chàng chăm lo việc đồng

áng, tự tay trồng lúa, trồng

trị hạt gạo, của cải do mình làm ra

Hạt gạo là quý

Thần muốn thử thách để LL

của mình, để chứng tỏ việc

kế vị ngôi vua là xứng đáng

LL đã suy nghĩ thấu đáo lời thần và sáng tạo ra 2 loại vuông, bánh giầy hình tròn

Là !H tài trí

- Lang Liêu gặp Thần trong mơ

- LL sáng tạo ra hai loại bánh để

tế Tiên 9!

Là !H tài trí

3/ Lang Liêu

H? Theo em , vì sao vua lại chọn bánh

của LL?

GV: Đó cũng chính là chặng H! thử

thách, cụ thể là thử thách về mặt trí tuệ

mà nv trong truyện dg trải qua Qua đó

thể hiện tài năng của nv

H? Nhân dân ta sáng tác truyện này

nhằm giải thích điều gì?

H? Truyện có ý nghĩa ca ngợi ai? Đề

cao điều gì?

H? Nêu ý nghĩa của phong tục làm

của nd ta?

* Củng cố

H? Trong truyện, em thích nhất chi tiết

nào? Vì sao?

5! dẫn hs phần đọc thêm

HDVN: Kể chuyện.

Nắm nd, ý nghĩa của truyện

Soạn bài tr 13

2 thứ bánh có ý nghĩa sâu

sa ! ! cho trời đất, muôn loài, có ý nghĩa thực

tế quý hạt gạo

Giải thích nguồn gốc sự

và phong tục ngày Tết Nguyên Đán làm 2 loại bánh của nd ta

Ca ngợi thời các Vua Hùng

nông, đề cao sự thờ kính trời, đất và tổ tiên của nd ta

Phản ánh thành quả của ông cha ta U% trong việc xd nền vh dân tộc

HS thảo luận

nối ngôi:

Chàng là !H làm vừa ý vua đã

vua Đó là biểu hiện của óc thông minh, trí tuệ

4/ ý nghĩa của vb:

III/ Luyện tập:

Tiết 3: từ và cấu tạo từ tiếng việt

Ngày soạn: 18/8/2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Hiểu thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo từ Tiếng Việt

Khái niệm về từ, đơn vị cấu tạo từ, các kiểu cấu tạo từ

Luyện kĩ năng nhận diện từ & sử dụng từ

B Chuẩn bị

GV: Giáo án, bảng phụ

HS: Đọc kĩ câu hỏi & trả lời câu hỏi.

C Các  tiến hành:

* ổn định tổ chức

* KTBC: kiểm tra 1 số kiến thức về từ đã học ở cấp tiểu học

* Bài mới:Trên cơ sở KTBC, GV dẫn vào bài

H?

Nói về ai? về điều gì?

gạch chéo

H?Em hãy xác định số tiếng và số từ

trong vd?

H? Em có nhận xét gì về số tiếng

trong mỗi vd trên?

H? Các em có gặp những từ có số

tiếng hơn 2 không? VD?

H? Đơn vị cấu tạo từ TV là gì?

H? 9 từ trong vd trên khi kết hợp với

nhau có tác dụng gì?

H? Khi nào 1 tiếng có thể coi là 1 từ?

H? Từ các vd trên, em hiểu từ là gì?

Tích hợp TLV:

Trong cuộc sống hàng ngày, để diễn

đạt điều mình muốn nói, muốn viết

cần lựa chọn từ để sắp xếp thành câu,

diễn đạt cho phù hợp với MĐgiao tiếp

H? Xác định từ và tiếng trong vd

sau?

H? Dựa vào kiến thức đã học về từ

đơn và từ phức ở cấp tiểu học, em hãy

xá định từ đơn và từ phức trong vd

sau?

VB con Rồng

12 tiếng, 9 từ

Có từ cấu tạo là 1 tiếng

Có từ cấu tạo là 2 tiếng

3 tiếng: Hợp tác xã

4 tiếng: nhí nha nhí nhảnh

chủ nghĩa xã hội

>Đơn vị cấu tạo từ TV là tiếng

Tạo ra 1 câu trọn vẹn diễn đạt một ý

Khi 1 tiếng có thể dùng tạo câu , tiếng ấy trở thành từ

Xác định từ và tiếng:

Lạc Long Quân/ giúp/ dân/ diệt trừ/ ! Tinh/ Hồ Tinh/ Mộc Tinh

nghề/ trồng trọt/ chăn nuôi/ và/

có/ tục/ ngày / Tết/ làm/ bánh

I/ Từ là gì?

Xét VD:

Thần dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi

và cách ăn ở

Nhận xét: Tiếng dùng

để tạo từ

II/ Từ đơn, từ phức:

1/ Từ đơn:

H? Từ đơn và từ phức khác nhau ntn

về cấu tạo?

H? Từ đó, em hiểu thế nào là từ đơn?

thế nào là từ phức?

bằng cách nào?

Đó là từ ghép

H? Em hiểu thế nào là từ ghép?

có gì khác với từ ghép trên?

H? Em hiểu thế nào là từ láy?

Tình huống tháo luận:

Có bạn cho rằng: chăn nuôi là từ

phức, bạn khác cho là từ ghép ý kiến

của em ntn?

* Củng cố

H? Bài học hôm nay, em cần ghi nhớ

những nội dung cơ bản nào?

Gọi Hs trình bày

BT 4,5 hình thức thi tìm từ láy

Ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghĩa

Do có quan hệ láy âm giữa các tiếng

Sơ đồ cấu tạo từ Ghi nhớ

nguồn gốc, con cháu là từ ghép

Điền từ tổ tiên

Con cháu, tổ tiên, ông bà

cha mẹ, vợ chồng, anh em, cô

chú

VD: Theo giới tính: ông bà, cha

mẹ, anh chị Nêu cách chế biến bánh: bánh

2/ từ phức:

a/ Từ ghép: b/ Từ láy

III/Luyện tập:

1/ bài tập 1 2/ BT 2:

3/ BT 3: tìm thêm từ ghép chỉ quan hệ thân thuộc 4/ bài tập 4, 5

* HDVN:

- Nắm vững bài

- Hoàn thành các bt còn lại

- Soạn bài: giao tiếp, vb và ! thức biểu đạt

****************************

Tiết 4: giao tiếp, văn bản và phương thức

biểu đạt.

Ngày soạn: 19/8/2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

Huy động kiến thức HS ở những loại VB mà hs đã biết

Hình thành sơ bộ kn: VB, mục đích giao tiếp và ! thức biểu đạt

Rèn kĩ năng nhận biết đúng các kiểu văn bản đã học

B Chuẩn bị lên lớp

- Giáo án, phiếu học tập

- Học sinh soạn bài

C Các  tiến hành:

* ổn định tổ chức

* KTBC: Phân biệt giữa từ ghép và từ láy?Cho vd minh hoạ?

* Bài mới: Từ thực tế giao tiếp trong cuộc sống, GV dẫn vào bài

bảng

H? Trong đời sống, khi em có 1 suy

nghĩ, 1 nguyện vọng mà cần biểu đạt

cho mọi !H biết, em làm ntn?

H?Em hãy biểu đạt suy nghĩ của em về

GVKL: Sự biểu đạt ấy chính là quá

trình tiếp xúc giữa em với !H khác

H? Giao tiếp là gì?

H? Khi muốn biểu đạt  [!" tình

cảm ấy một cách trọn vẹn, đầy đủ cho

!H khác hiểu , em làm ntn?

GV: nói cách khác là phải tạo lập một

VB

Gọi hs đọc câu ca dao 1

gì?

H? Vấn đề mà câu ca dao đề cập đến là

gì?

Em sẽ nói hoặc viết

Là hoạt động truyền đạt, tiếp nhận  [! , tình cảm bằng

! tiện ngôn ngữ

Phải nói, viết có đầu, có cuối mạch lạc

Ai ơi giữ chí cho bền

Dù ai xoay 5! đổi nền mặc ai

MĐgt: Để nêu ra 1 lời khuyên

I/ Bài tập:

II/ Bài học:

1/ Giao tiếp là gì?

Ghi nhớ 1.

H? 2 câu 6 và 8 liên kết với nhau ntn?

về luật thơ và về ý?

H? Câu ca dao đã biểu đạt trọn vẹn 1 ý

GV KL: Câu ca dao trên chính là 1 VB

H? Em hiểu VB là gì?

GV % ra các tình huống:

1/ Hai đội bóng đá muốn xin phép sử

dụng sân vận động TP

2/ JH! thuật diễn biến trận đấu bóng

đá

3/ Tả những pha bóng đẹp

4/ Giới thiệu quá trình thành lập và

thành tích thi đấu của đội

5/ Bày tỏ lòng yêu mến môn bóng đá

6/ Bác bỏ ý kiến cho rằng bóng đá là

môn thể thao tốn kém ảnh [!

không tốt đến học tập

Gọi HS nêu vd về các kiểu vb để điền

vào bnảg

H? em hãy lựa chọn kiểu vb và !

thức biểu đạt phù hợp cho các tình

huống cho trên?

H? Tìm ! thức biểu đạt của

những đoạn trích?

H? Truyền thuyết: Con Rồng thuộc

kiểu VB nào? Vì sao?

* Củng cố:

- Văn bản là gì? Có những kiểu văn bản

Chủ đề: Khuyên con !H ta cần giữ chí cho bền

Liên kết: về vần và về ý Câu sau làm rõ ý thêm cho câu

hành chính thuyết minh, tự sự Miêu tả

Biểu cảm

Nghị luận

a/ Tự sự b/ Miêu tả

c/ Nghị luận

d/ Biểu cảm e/ Thuyết minh

Là VB tự sự

Truyện kể về việc, !H theo một diễn biến nhất định

2/ Văn bản

là gì?

Ghi nhớ 2

3/ Kiểu VB

và ! thức biểu

đạt:

Tự sự Miêu tả Biểu cảm NGhị luận thuyết minh Hành chính, công vụ

Ghi nhớ: SGK

III/ Luyện tập:

1/ Bài tập 1:

2/ Bài tập 2:

kỳ diệu, mẹ thiêng liêng tạo nên Tổ

Quốc VN

H? ý nghĩa chi tiết kỳ lạ trên?

GV liên hệ v? ?i từ “ Đồng bào”

câu n? ?i. .. data-page="4">

trú th? ?i có thật.

H? Em hiểu chi tiết [!

!" kỳ ảo? Vai trò?

GV mở rộng:Chi tiết [! !" kỳ

ảo truyện cổ dân gian gắn liền v? ?i

quan niệm, tín... soạn: 16/ 8/2008

A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh:

- Hiểu thêm định nghĩa truyền thuyết

- Hiểu thêm thành lao động việc xây dựng văn hoá dân tộc

- Biết xd