Giáo án Ngữ văn 6 - Tuần thứ 21

Bức tranh của em gái tôi Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.. Bức tranh của em gái tôi -Tạ Duy Anh – A.[r]

Tuần21 Bài 20

Tiết 81;82 Tiết 83;84

Bức tranh của em gái tôi Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Tuần 21

Tiết 81&82

Bức tranh

của em gái tôi

-Tạ Duy Anh –

A Mục tiêu cần đạt: Giúp HS.

1 Hiểu nội dung và ý nghĩa của truyện: Tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu của em gái có tài năng giúp cho người anh nhận ra phần hạn chế của mình và vượt lên lòng tự ái Từ đó hình thành thái độ và cách ứng xử đúng đắn, biết thắng được sự ghen tị trước tài năng hay thành công của người khác

2 Nắm được nghệ thuật kể chuyện và miêu tả tâm lí nhân vật của tác phẩm

B Chuẩn bị:

1 GV: Bảng phụ; Dự kiến thích hợp.

C Hoạt động dạy học:

1 Ổn định.

2 Kiểm tra bài cũ:

GV kiểm tra 15'

1 (H) Qua văn bản "Sông nước Cà Mau" em hình dung bức tranh phong cảnh như thế nào?Nghệ thuật miêu tả của tác giả có gì tài tình?

*/ Đáp án cơ bản:

2 Cảnh sônng nước Cà Mau: Đẹp, rộng lớn, thơ mộng và hùng vỹ, đầy sức sống hoang dã Chợ Năm Căn là hình ảnh cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo Bức tranh thiên nhiên và cuộc sống ở vùng

Cà Mau hiện lên vừa cụ thể vừa bao quát (6đ)

3 Nghệ thuật miêu tả tài tình bằng hình ảnh so sánh, nhân hoá sinh động, từ ngữ gợi cảm.(4đ)

3 Bài mới:

4 Giới thiệu bài mới Sông nước Cà Mau là bài văn hay về tả cảnh

Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu một văn bản tự sự trong đó có

những đoạn tả người rất đặc sắc Đó là văn bản: Bức tranh của em

gái tôi.

(GV ghi tên bài lên bảng)

Hoạt động 1:

Hướng dẫn HS tìm hiểu chú thích

HS đọc chú thích (*) SGK

(H) Qua phần chú thích, em biết gì về tác giả Tạ

Duy Anh và văn bản Bức tranh của em gái tôi?

GV khắc sâu cho HS kiến thức trong chú thích

GV hướng dẫn HS đọc văn bản HS đọc, HS khác

và GV nhận xét cách đọc

HS1: Đọc từ đầu "vui lắm".

HS2: Đọc tiếp "Thở dài".

HS3: Đọc phần còn lại

1 HS tóm tắt văn bản GV nhận xét

Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản.

HS thảo luận: Diễn biến tâm trạng người anh qua

các thời điểm từ đầu "Trưng bày"

Đại diện các nhóm trình bày HS khác bổ sung

GV kết luận

(H) Tại sao khi tài năng hội hoạ ở em gái mình

được

phát hiện người anh lại không thân với em như

trước nữa?

Hết tiết1: GV cho HS củng cố tiết 1

HS tóm tắt ngắn gọn nội dung văn bản

Diến biến tâm trạng của người anh từ đầu

"trưng bày".

Hướng dẫn t×m hiÓu tiÕt sau: Tiếp tục đọc văn

bản, tìm hiểu tâm trạng của người anh khi đến phong

trưng bày Tính cách và tài năng của cô em gái

Tiết 2

I Đọc và tìm hiểu chú thích:

1 Tác giả, tác phẩm: (SGK)

2 Đọc, tóm tắt:

II Tìm hiểu văn bản:

1 Diễn biến, tâm trạng, thái

độ của người anh:

- Thoạt đầu dửng dưng không quan tâm nhưng rất thương em

- Khi tài năng của em được phát hiện: buồn, thất vọng về mình = > khó chịu, gắt gỏng

= > Tự ái, mặc cảm nhưng vẫn thầm phục em

Kiểm tra bài cũ: (H) Diễn biến, thái độ, tâm

trạng của người anh từ đầu đến khi sắp tới phòng

trưng bày bức tranh là gì?

GV giới thiệu phần bài tiếp theo

Hoạt động 2 (tiếp theo)

HS đọc "Một tuần sau" hết

(H) Em hãy giải thích tâm trạng của người anh khi

đứng trước bức tranh? (Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng,

rồi hãnh diện sau đó là xấu hổ).

(H) Em hiểu thế nào về đoạn kết của truyện "Tôi

không trả lời mẹ lòng nhân hậu của em con đấy"?

(H).Em có nhận xét gì về cách miêu tả tâm lí nhân

vật của tác giả?

(H) Qua đó em có cảm nghĩ gì về nhân vật người

anh?

Hoạt động 3: Phân tích nhân vật Kiều Phương.

(H) Truyện có những chi tiết nào tả về cô em gái?

GV dùng bảng phụ:

- Mặt lem nhem

- Tò mò

- Tự chế màu vẽ

- Thích vẽ tranh

- Gần gũi anh

(H) Qua đó em có cảm nhận gì về co em gái trong

truyện?

(H) Điều gì làm em cảm mến nhất ở nhân vật này?

(Tài năng, hồn nhiên, lòng độ lượng, nhân hậu)

Hoạt động 4: Hướng dẫn tổng kết:

(H) Qua truyện em biết tác giả đề cao ý nghĩa, tư

tưởng gì? (HS thảo luận)

GV: Trước thành công, tài năng của người khác

mỗi người cần vượt qua lòng mặc cảm, tự ti để có

được sự trân trọng và niềm vui thật sự chân thành

Lòng độ lượng nhân hậu có thể giúp con người tự

vươn lên bản thân mình

HS đọc ghi nhớ SGK

GV nhấn mạnh nội dung ghi nhớ

GV: Giả định một thành viên trong lớp em hoặc

-Cuối truyện: Bất ngờ, ngạc nhiên, hãnh diện, xấu hổ

= > Tác giả miêu tả tâm lí nhân vật tinh tế

2 Nhân vật cô em gái:

= > Hồn nhiên,hiếu động, cónăng khiếu hội hoạ, tình cảm trong sáng và lòng nhân hậu

III Tổng kết:

* Ghi nhớ: SGK

IV Luyện tập:

gia đình đạt một thành tích xuất sắc nào đó Em thử

hình dung và tả lại thái độ của những người xung

quanh trước thành tích ấy?

1- 3 HS trả lời câu hỏi GV nhận xét

HS đọc câu châm ngôn SGK GV giải thích 2 câu

châm ngôn

3 Hướng dẫn về nhà:

1 Học bài, học tập tấm gương của người em Nên biết hối lỗi khi

mắcphảỉ sai lầm,

2 Chuẩn bị bài Luyện nói về quan sát, tưởng tượng, so sánh, nhận

xét trong văn miêu tả

3 Dựa vào bài vừa học , làm baì tập 1 trong bài “ Luyện nói… “

4 Ghi lại những điều em quan sát được từ cảnh một đêm trăng

TrÇn ThÞ Quý Nho- THCS §«ng Hîp

Ngày soạn:

Ngày giảng:

A Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:

5 Biết trình bày và diễn đạt một vấn đề bằng miệng trước tập thể

6 Từ những nội dung luyện nói, nắm chắc hơn kiến thức đã học về

quan sát, tưởng tượng, so sánh trong văn miêu tả

B Chuẩn bị:

7 GV:Chuẩn bị trước các bài tập.

8 HS: Chuẩn bị trước các bài tập và luyện nói theo yêu cầu của GV.

C Hoạt động dạy học:

1 Kiểm tra bài cũ

1 (H) Muốn có một bài văn miêu tả hay thì điều quan trọng nhất là

người viết phải biết làm gì?

2 GV kiểm tra việc chuẩn bị bài mới của HS GV nhận xét

2 Bài mới

1 GV giới thiệu bài: Tập nói và mạnh dạn nói hay trước đám đông

là yêu cầu đối với tất cả chúng ta Nhưng hiện nay, có nhiều em

còn rất ngại ngùng, sợ sệt Vậy hôm nay chúng sẽ ttập nói những

điều quan sát và miêu tả

(GV ghi tên bài lên bảng)

Hoạt động 1: GV hướng dẫn tìm hiểu bài học (10')

Hãy giới thiệu trường em cho các bạn khác biết? HS

nói trước lớp

GV nhận xét cách nói của HS

- GV nêu yêu cầu của bài học : Nhằm luyện kỹ năng

nói: Ngoài việc nói đúng em phải nói hay: Rõ, mạch

lạc, biểu cảm.

- HS nhắc lại yêu cầu khi nói

Hoạt động 2: Hướng dẫn HS thực hành.

Bài tập 1: Từ truyện "Bức tranh của em gái tôi", trình

bày ý kiến của mình trước lớp theo các yêu cầu sau

a (H) Theo em Kiều Phương là người như thế nào?

(H) Từ các chi tiết về nhân vật này trong truyện Hãy

miêu tả lại hình ảnh của Kiều Phương theo tưởng tượng

của em?

HS nói trước lớp HS khác Và GV nhận xét

b (H) Anh của Kiều Phương là người như thế nào?

I Tìm hiểu bài học:

Nhằm luyện kỹ năng nói: Ngoài việc nói đúng em phải nói hay: Rõ, mạch lạc, biểu cảm

II Luyện nói:

Bài tập 1:

a Cô em gái Kiều Phương.

- Dễ mến, hồn nhiên, ngây thơ

- Mặt lúc nào cũng lem nhem

- Tò mò, tự chế màu vẽ

- Ham học vẽ, vẽ đẹp

- Tình cảm trong sáng, thương anh Có lòng nhân hậu

b Hình ảnh người anh.

(H) Hình ảnh người anh trong bức tranh của Kiều

Phương với hình ảnh thực có gì khác nhau?

HS nói trước lớp GV và HS khác nhận xét

Bài tập 2: Hãy kể cho các bạn nghe về anh hoặc chị

của mình

GV lưu ý: Trong khi nói cần chú ý làm nổi bật đặc

điểm của người mình đang miêu tả bằng các hình ảnh,

bằng cách so sánh, nhận xét của bản thân

HS: Xem lại dàn ý đã chuẩn bị

Nói trước lớp HS khác nhận xét GV nhận xét

Hết tiết 1: GV củng cố lại những phần học sinh đã tập

nói trước lớp

Hướng dẫn HS về nhà chuẩn bị phần bài tập 3, 4

Tiết 2: Ngày soạn:

Ngày giảng:

1 GV kiểm tra việc chuẩn bị bài mới của HS,

Nhận xét trước lớp

2 Phần bài tiếp theo.

HS làm bài tập 3: Cho HS xem lại dàn ý cơ bản của

bài (5')

HS nói trước lớp HS khác nhận xét, GV nhận xét

- Lúc đầu thương em nhưng dửng dưng với việc làm của em

- Khi tài năng của em được phát lộ: Buồn, mặc cảm.Không thương em như trước nữa

- Đứng trước bức tranh của em: ngỡ ngàng, ngạc nhiên, hãnh diện, xấu hổ

Bài tập 2: Nói về anh hoặc

chị

- Giới thiệu chug về anh hoặc chị

- Dáng vể bên ngoài, độ tuổi

- Sở thích, tính tình, đặc điểm tâm lí

- Tình cảm

Bài tập 3: Dàn ý miêu tả một

đêm trăng

- Đó là đêm trăng như thế nào?

- Đêm trăng đó có gì đặc sắc tiêu biểu: Bầu trời, đêm, vầng trăng, cây cối, nhà cửa, đường

Bài tập 5: HS nêu dàn bài sơ lược của bài tập 5.

GV nhận xét, bổ sung

Chú ý: Chọn chi tiết tiêu biểu Làm nổi bật đặc điểm

đó

HS trình bày bài nói của mình, HS khác nhận xét, GV

nhận xét và kết luận bài học

làng, ngõ phố, ánh trăng, ( So sánh, tưởng tượng)

Bài tập 5: Hình ảnh người

dũng sỹ

- Đó là dũng sỹ nào? (Ví dụ Héc Quyn)

- Hình dáng, cách đi dứng

- Hành động, việc làm

3 Củng cố

1 GV nhắc lại những điều cần thiết khi làm văn miêu tả nói

chung và khi nói về văn miêu tả nói riêng

4 Hướng dẫn về nhà

2 Làm thêm bài tập: Tả cảnh cánh rừng vào buổi sáng

3 Soạn văn bản "Vượt thác"