Giáo án Ngữ văn 7 - Tuần học 14

sẻ bắt gặp một số văn bản có những từ ngữ được lặp đi lặp lại với một dụng ý , một mục đích nào đấy.Điều đó sẻ gây cho ta sự chú ý, một ấn tượng sâu sắc về nội dung biểu hiện của những t[r]

Trang 1

Tuần : 14 Ngày soạn: Ngày dạy:

Tiết : 53,54

TIẾNG GÀ TRƯA

- Xuân Quỳnh

I Mục tiêu :

-Cảm nhận được vẽ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kĩ niệm về tuổi thơ và tình bà cháu.

- Thấy được nghệ thuật biểu hiện tình cảm qua những chi tiết tự nhiên, bình dị.

II kiến thức chuẩn:

1/ Kiến thức :

- Sơ giản về tác giả Xuân Quỳnh

- Cơ sở của lịng yêu nước, sức mạnh của người chiến sĩ trong cuộc khánh chiến chống Mỹ: những kĩ niệm tuổi thơ trong sáng, sâu nặng nghĩa tình.

- Nghệ thuật sử dụng điệp từ, điệp ngữ, điệp câu trong bài thơ

2/ Kĩ năng:

- Đọc hiểu phân tích VB thơ trữ tình cĩ sử dụng các yếu tố tự sự.

- Phân tích các yếu tố biểu cảm trong VB.

III Hướng dẫn thực hiện

Kiểm diện, trật tự

(?) Đọc thuộc lòng hai bài thơ : “Cảnh

khuya” và “Rằm tháng giêng” của Hồ

Chí Minh ? Qua hai bài thơ chúng ta

hiểu được tính cách và tình cảm của

Bác như thế nào ?

- Gv nhận xét cho điểm

-Tiếng gà trưa: âm thanh mộc mạc, bình

dị của làng quê Việt Nam vang lên, khơi

gợi trong lòng người đọc bao điều suy

nghĩ Theo âm thanh ấy Xuân Quỳnh đã

dẫn dắt chúng ta trở về những kỉ niệm

tuổi thơ với tình bà cháu thắm thiết Để

cảm nhận được trái tim trân thành, tha

thiết của Xuân Quỳnh, chúng ta cùng tìm

hiểu bài thơ :”Tiếng gà trưa”.

-Lớp trưởng báo cáo

-Học sinh trả bài

-HS nghe

HĐ1: Khởi động:

* Ổn định :

* Kiểm tra :

* Giới thiệu bài:

HĐ 2 : Đọc – hiểu văn bản : I/Tìm hiểu chung :

Trang 2

-GV : Bài thơ này viết theo thể thơ

ngũ ngôn Thể thơ ngũ ngôn của Việt

Nam được viết từ thể hát dặm Nghệ

Tĩnh và Vè dân gian có nhiều khổ

(Mổi khổ 5 câu ) vần liền ở câu 2,3

cuối câu 4,5

-Hướng dẫn HS đọc : Giọng trầm lắng

bồi hồi, giàu cảm xúc, chú ý những từ

lặp lại nhiều lần

-Gọi HS đọc

-Nhận xét cách đọc

(?) Bài thơ được chia bố cục như thế

nào ?

(?) Tiếng gà trưa đã gợi lại trong tâm

trí người chiến sỉ, những hình ảnh và

kỉ niệm nào của tuổi thơ ?

-Qua những kỉ niệm trên đã gợi lại

tình cảm ra sao của người cháu đối với

bà

-Trong dòng kỉ niệm tuổi thơ , in đậm

hình ảnh người bà và tình bà cháu Em

hãy phân tích hình ảnh người bà trong

kỉ niệm của cháu có nét nào nổi bật ?

-Nghe

-Đọc -Trả lời

-HS thảo luận trả lời

-Cá nhân trả lời : Biểu lộ tâm hồn trong sáng hồn nhiên, tình cảm trân trọng yêu quí đối với bà của đứa cháu

-Tần tảo chắt chiu trong cảnh nghèo

+Dành trọn vẹn tình yêu thương chăm lo cho cháu

2)Xuất xứ : Trích trong tập

: “Hoa dọc chiến hào”

3) Thể thơ : Thể thơ 5

tiếng

4)Bố cục :

-Khổ 1:Tiếng gà trưa gợi lên

kí ức tuổi thơ

-Khổ 2: Kỉ niệm về những con gà

-Khổ : 3,4,5,6 :Kỉ niệm về người bà

-Khổ 7,8 :Mơ ước tuổi thơ-hiện tại của người chiến sỉ

II/Tìm hiểu văn bản : A/ Nội dung:

1)Kỉ niệm thời thơ ấu:

“Tiếng gà trưa

Đi qua nghe sột soạt”

- Hình ảnh con gà mái mơ, mái vàng và ổ trứng hồng -Kỉ niệm thơ dại tò mò xem trộm gà đẻ bị bà mắng

-Hình ảnh người bà đầy lòng thương yêu, chắc chiu dành dụm chăm lo cho cháu

-Niềm vui và mong ước nhỏ bé của tuổi thơ được bộ quần áo mới

Trang 3

-Chúng ta thấy được điều gì từ những

kỉ niệm của tác giả ?

-Chuyển ý : Tuổi thơ của tác giả có

những kỉ niệm và tình cảm đẹp Còn

lúc trưởng thành thì sao ? Chúng ta

sang phần hai

-Cho HS đọc hai khổ thơ cuối

(?)Hãy cho biết hai khổ thơ này nói

lên điều gì ?

-Gv giáo dục lòng ghép cho học sinh :

Thể hiện tinh thần yêu nước từ những

việc làm nhỏ và tình cảm gia đình nới

rộng ra

-GV chú ý cho học sinh câu thơ

“Tiếng gà trưa” được lặp lại 4 lần đây

là một nghệ thuật làm nổi bật ý, gây

cảm xúc mạnh,Nó giống như một sợi

dây liên kết nhựng hình ảnh, điểm

nhịp dòng cảm xúc cho nhân vật trữ

tình.(Tìm hiểu ở bài Điệp ngữ )

(?) Cách diễn đạt tình cảm và hình

ảnh như thế nào ?

(?)Em có nhận xét gì về tình bà cháu

trong bài thơ ? Từ tình cảm gia đình

đã làm sâu sắc thêm tình cảm nào nữa

+Dạy bảo,nhắc nhở cháu,ngay cả những khi trách mắng thì cũng là vì yêu thương

-Trả lời

-HS đọc

-HS thảo luận trả lời

-HS nghe

-HS trả lời

-Trả lời :ghi nhớ SGK/Tr 151

Những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ về tình bà cháu

2) Lúc trưởng thành :

“Tiếng gà trưa

Ổ trứng hồng tuổi thơ “ -Mơ ước tuổi thơ đi vào giấc ngủ,trở thành kỉ niệm ấm lòng và thiêng liêng

-Tình cảm yêu bà yêu gia đình, yêu quê hương tổ quốc

 Mục đích chiến đấu của cháu

Tình cảm yêu thhương kính trọng biết ơn bà đã khắc sâu thêm tình cảm đối với quê hương đất nước

B) Nghệ thuật :

Bài thơ theo thể 5 tiếng có cách diễn đạt tình cảm tự nhiên và nhiều hình ảnh bình

dị, chân thực

- Sử dụng hiệu quả điệp ngữ Tiếng gà trưa, cĩ tác dụng nối mạch cảm xúc, gợi nhắc kĩ niệm lần lượt hiện về

C/Ý nghĩa Vb

Ghi nhớ SGK/Tr 151.

- Những kỉ niệm về hình ảnh người bà tràng ngập yêu

Trang 4

niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm gia đình đã làm sâu sắc thêm tình quê hương đất nước

- Thể thơ 5 tiếng, cĩ cách diễn đạt tình cảm tự nhiên

-Cho Hs quan sát 2 bức tranh (Hình

SGK & Hai bà cháu âu yếm) Dựa

vào nội dung bài cho biết Tgiả 2 bức

tranh muốn nói lên điều gì ?

- HTL bài thơ

- Phân tích hiệu quả nghệ thuật của các

điệp từ, điệp ngữ trong bài thơ

- Viết đoạn văn ngắn ghi lại một kỉ

niệm về bà ( Bà ngoại hoặc bà nội)

-Học bài & soạn bài Điệp ngữ

-HS quan sát và trả lời

-Nghe và ghi nhớ

HĐ 4: Củng cố – Dặn dò :

Trang 5

Tiết : 55.

ĐIỆP NGỮ

I Mục tiêu :

- Hiểu thế nào là phép điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ.

- Biết cách vận dụng phép điệp ngữ vào thực tiễn nĩi và viết.

- Khái niệm điệp ngữ.

- Các loại điệp ngữ

- Tác dụng của điệp ngữ trong VB

2/ Kĩ năng:

- Nhận biết phép điệp ngữ.

- Phân tích tác dụng của điệp ngữ.

- Sử dụng dược phép điệp ngữ phù hợp với ngữ cảnh.

Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung hoạt động

(?) Thế nào là thành ngữ ? Đọc một

thành ngữ mà em biết và ý nghĩa của

thành ngữ đó ?

(?)Tác dụng của việc sử dụng thành

ngữ? Cho ví dụ một câu có sử dụng

thành ngữ ? và vai trò ngữ pháp của

thành ngữ đó ?

-Gv nhận xét cho điểm

-Khi tiếp xúc với các tác phẩm văn học, ta

sẻ bắt gặp một số văn bản có những từ ngữ

được lặp đi lặp lại với một dụng ý , một

mục đích nào đấy.Điều đó sẻ gây cho ta sự

chú ý, một ấn tượng sâu sắc về nội dung

biểu hiện của những tác phẩm ấy Đó cũng

là nội dung bài học mà thầy trò chúng ta

cùng tìm hiểu trong tiết học hôm nay.

- Hai Học sinh trả bài

-Nghe

* Ổn định :

* Kiểm tra :

HĐ 2: Hình thành kiến thức:

Trang 6

trong bài thơ “Tiếng gà trưa”

“Trên đường hành quân xa

Nghe xao động nắng trưa

Nghe bàn chân đỡ mỏi

Nghe gọi về tuổi thơ”

Cháu chiến đấuhôm nay

Ổ trứng hồng tuổi thơ”

(?)Qua hai khổ thơ trên từ nào được lặp

đi lặp lại ?

-Gv đưa thêm ví dụ :

a)Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà

tranh, giữ đồng lúa chín, Tre anh hùng

lao động ! Tre anh hùng chiến đấu!

(Tre đã cùng gắn bó với con người

trong lao động sản xuất và chiến đấu)

b) “Khăn thương nhớ ai !

Mà mắt không ngủ”

(Tình cảm yêu thương, nhớ nhung khó

bộc bạch)

(?) Qua đoạn văn và bài thơ trên, những

từ ngữ nào được lặp đi lặp lại ?

(?) Những từ lặp đi lặp lại như thế

nhằm mục đích gì?

(?) Vậy thế nào là điệp ngữ và tác dụng

của điệp ngữ ?

GV cho học sinh làm bài tập 3a để các

em thấy rằng việc lặp lại một số từ

không cần thiết sẻ làm cho câu văn

rườm rà, không mang giá trị nào cả

-Gv cho HS quan sát 3 ví dụ :

Vd1 : “Anh đã đi tìm em rất lâu, rất

lâu

Thương em, thương em,thương em biết

mấy”

( Phạm Tiến Duật)

Vd2 : “ Cháu chiến đấu hôn nay

-Từ “nghe” và từ “vì”

-Tre, giữ, anh hùng

-Khăn thương nhớ ai, đèn, mắt

-Nhấn mạnh ý, gây ấn tượng sâu sắc hoặc gợi cảm xúc trong lòng người đọc

-Ghi nhớ SGK/ Tr 152

-HS làm

-Vd1: Điệp ngữ nối tiếp

Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc

mạnh Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ, từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ

Trang 7

Ổ trứng hồng tuổi thơ.”

-Vd2:Điệp ngữ cách quãng

Vd3:” Cùng trông lại mà cùng chẳng

thấy

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai “

(?) Vậy điệp ngữ có những dạng nào ?

-Vd3:Điệp ngữ chuyển tiếp.(điệp ngữ vòng) 2) Các dạng điệp ngữ Điệp ngữ cĩ nhiều dạng: điệp

ngữ cách quãng, diệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển

tiếp.(điệp ngữ vòng)

-Gv cho HS đọc yêu cầu của bài tập 1

(thảo luận nhóm)

-Gv nhận xét kết luận

-Gv cho HS đọc yêu cầu của bài tập 3b

( Gv hướng dẫn và cho HSthảo luận

nhóm)

-Đọc và thảo luận sau đó trình bày cho cho các nhóm khác góp ý

HĐ3 Luyệp tập : 3)Luyện tập : BT1: Các điệp ngữ :

a)-Mộ tdân tộc đã gan góc -Năm nay

-Dân tộc đó phải được

 nhấn mạnh ý dân tộc phải được tự do, độc lập, xứng đáng được tự do

b) “đi cấy”

nhấn mạnhcông việc làm -“trông”

nhấn mạnh sự vất vả cực lòng của nhà nông

BT2:”xa nhau” :điệp ngữ

cách quãng

-“một giất mơ” : điệp ngữ nối tiếp

BT3 : (về nhà làm lại ) BT4 : (về nhà làm lại)

-(?) Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

-(?) Các dạng điệp ngữ kể ra

-Về nhà làm lại các bài tập , xem trước

bài “ Chơi chữ”

- Viết một đoạn văn ngắn cĩ sử dụng

HĐ 4:Củng cố, dặn dò: a/ củng cố

b/ Hướng dẫn tự học

Trang 8

Tiết : 56.

LUYỆN NÓI :PHÁT BIỂU CẢM NGHĨ

VỀ TÁC PHẨM VĂN HỌC

I Mục tiêu :

- Củng cố kiến thức về cách làm bài phát biểu cảm nghĩ về TPVH.

- LT phát biểu miệng trước tập thể bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ về TPVH

- Giá trị nội dung và nghệ thuật của một số TPVH

- Những yêu cầu khi trình bày văn nĩi biểu cảm về một TPVH

2/ Kĩ năng:

- Tìm ý, lập dàn ý bài văn biểu cảm về một TPVH

- Biết cách bộc lộ tình cảm về một TPVH trước tập thể.

- Diễn đạt mạch lạc, rõ ràng những tình cảm của bản thân về một TPVH bằng ngơn ngữ nĩi

Hoạt động GV Hoạt động HS Nội dung hoạt động

* Ổn định :

* Kiểm tra :

(?) Bài phát biểu cảm nghĩ có bố cục

như thế nào? Nội dung của mỗi phần ?

-Gv nhận xét cho điểm

- Học sinh trả bài

-Nghe

Gv ghi đề bài SGK/154 lên bảng HS

chia nhóm để phát biểu Dàn ý đã soạn

ghi sẵn ở bảng phụ

-Gv nhận xét, biểu dương các nhóm tốt,

động viên các em nhắc nhở về cách

nói

-Đại diện nhóm lên phát biểu trước lớp Các nhóm khác chú ý nghe và nhận xét Lần lượt các nhóm

-Đối chiếu phần nói với dàn ý ở bảng phụ xem có khớp với nhau không

HĐ 2: Hình thành kiến thức:

Tìm hiểu chung 1) Đề bài ;

Phát biểu cảm nghĩ về 1 trong 2 bài thơ “Cảnh khuya” và “Rằm tháng giêng” của HCM

2) Dàn bài chung : a/MB: Giới thiệubài thơ

“Cảnh Khuya” bài thơ được viết trong những năm đầu rất khó khăn của cuộc kháng chiến chống Pháp Đó là một bài thơ hay của Bác đã được tìm hiểu trong một tiết học văn

Trang 9

-Những càm xúc suy nghĩ do tác phẩm gợi ra

+Cảnh đêm trăng được diễn tả thật sinh động qua phép so sánh, tự gợi tả sự yêu thích thiên nhiên

+Yêu quí trân trọng biết ơn trước sự hi sinh cao cả của Bác Hiểu được tấm lòng của Bác luôn lo nghĩ cho đất nước cho nhân dân

c/KB:

-Tình cảm của em đối với bài thơ Bài thơ cho ta thấy Bác là một nhà cách mạng, một nhà thơ, một chiến sĩ, một thi

sĩ đáng kính Học được ở Bác tinh thần lạc quan yêu đời luôn cống hiến

*Nhắc lại dàn bài chung của một bài

văn PBCNVTPVH

*Về tập viết thành một bài hoàn chỉnh

-Soạn bài : Một thứ quà của lúa non :

Cốm

-Trả bài : Tiếng gà trưa

HĐ 3: Củng cố, dặn dò :

DUYỆT

Ngày ……tháng …… năm 2010

Định dạng
Số trang	9
Dung lượng	173,98 KB