KÕt bµi: + Tâm trạng của con hổ là một ấn dụ thể hiện một cách kín đáo tâm trạng của tác giả, cũng là tâm sự yêu nước của những người Việt Nam thuở ấy: họ chán ghét cảnh sống tù túng, tầ[r]
Trang 1Tuần 19 - Luyện đề: “Nhờ rừng”, “Ông đồ”
Tiết 55, 56, 57 - Bài tập về viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh.
Phần I Luyện đề “Nhờ rừng”, “Ông đồ”
Bài 1: Trắc nghiệm
Câu 1: Hai bài thơ “Nhớ rừng”, “Ông đồ” sáng tác vào khoản thời gian nào?
A cách mạng tháng 8 năm 1945
B Trong kháng chiến chống thực dân Pháp
C Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ
D năm 1930
Câu 2: Nhận xét nào nói đúng nhất những cảnh miêu tả đặc sắc trong bài thơ
Nhớ rừng?
A Cảnh núi rừng kỳ vĩ, khoáng đạt và bí hiểm
B Cảnh " & bách thú tù túng, tầm & và giả dối
C Cảnh đại ngàn bao la, rộng lớn
D Gồm A và B
Câu 3: Nhận xét nào nói đúng nhất ý nghĩa của việc xây dựng hai cảnh đối lập
nhau trong Nhớ rừng?
A Để làm nổi bật hình ảnh con hổ
B Để gây ấn đối với & đọc
C Để làm nổi bật tình cảnh và tâm trạng của con hổ
D Để thể hiện tình cảm của tác giả đối với con hổ
Câu 4: Hoài Thanh cho rằng” “Ta [ chừng thấy những chữ bị xô đẩy, bị dằn vặt bởi
một sức mạnh phi &( Theo em, ý kiến đó chủ yếu nói về đặc điểm gì của bài thơ Nhớ rừng?
A Tràn đầy xúc cảm mãnh liệt C Giàu hình ảnh
B Giàu nhịp điệu D Giàu giá trị tạo hình
Trang 2Câu 5: Hai nguồn thi cảm chủ yếu trong sáng tác của Vũ Đình Liên là gì?
A Lòng & và tình yêu thiên nhiên
B Tình yêu cuộc sống và tuổi trẻ
C Tình yêu đất và nỗi sầu nhân thế
D Lòng & và niềm hoài cổ
Câu 6: Hai câu thơ “Giấy đỏ buồn không thắm – Mực đọng trong nghiên sầu” sử dụng
biện pháp tu từ gì?
Câu 7: Hình ảnh ông đồ ở hai khổ thơ đầu hiện ra thế nào?
A V mọi & yêu quý vì đức độ
B V mọi & trọng vọng, tôn kính vì tài viết chữ đẹp
C Bị mọi & quên lãng theo thời gian
D Cả A, B, C đều sai
Câu 8: Dòng thơ nào thể hiện rõ nhất tình cảnh đáng của ông đồ?
A mỗi năm mỗi vắng – & thuê viết nay đâu?
C Ông đồ vẫn ngồi đấy – Qua & không ai hay
D.Những & muôn năm cũ – Hồn ở đầu bây giờ?
Câu 9: Hình ảnh nào trong khổ thơ đầu lặp lại ở khổ thơ cuối của bài thơ?
Câu 10: Dòng nào nói đúng nhất tình cảm của tác giả gửi gắm trong hai câu cuối bài thơ
ông đồ?
B Lo lắng sự phai tàn của các nét văn hoá truyền thống
C ân hận vì đã thờ ơ với tình cảnh đáng của ông đồ
D Buồn bã vì không gặp lại ông đồ
Bài 2: Giới thiệu về tác giả Thế Lữ và tác phẩm “Nhờ rừng”.
Trang 3Bài 3: Nêu những nét chính về nghệ thuật của bài thơ.
Bài 4: Chứng minh rằng: “Đoạn 3 của bài thơ có thể coi là một bộ tranh Tứ bình lộng
lẫy”
Bài 5: Nhà phê bình văn học Hoài Thanh có nhận xét về thơ của Thế Lữ: “Đọc đôi bài,
nhất là “Nhờ rừng”, ta [ chừng thấy những chữ bị xô đẩy, vị dằn vặt bởi một sức mạnh phi &( Thế Lữ một thế điều khiển đội quân Việt ngữ bằng những mệnh lệnh không thể s (
Em hiểu ý kiến trên thế nào? Theo em, “Đội quân Việt ngữ” mà Hoài Thanh nói đến
có thể gồm những yếu tố gì?
Bài 6: Lập dàn ý cho đề sau: “Phân tích tâm trạng của con hổ trong bài “Nhờ rừng” của
Thế Lữ
Bài 7: Giới thiệu về Vũ Đình Liên và bài thơ “Ông đồ”.
Bài 8: Theo em, bài thơ “Ông đồ” có những đặc sắc gì về nghệ thuật
Bài 9: Phân tích cảm thụ các câu sau:
“Giấy đỏ buồn không thắm, Mực đọng trong nghiên sầu”
“Lá vàng rơi trên giấy, Ngoài trời mưa bụi bay”
“Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng, Rướn thân trắng bao la thâu góp gió”
“Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng Cả thân hình nồng thở vị xa xăm”
“Chiếc thuyền im bến mỏi trở về nằm, Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ”.
Đáp án:
Bài 1: A – D – C- A – D – C – B – C – A- A
Trang 4Bài 2:1 Thế Lữ (1907 –1989) là & hai lần tiên phong trong văn học Việt
Nam: & mở đầu cho sự toàn thắng của phong trào Thơ mới và & xây dựng nền móng cho nền kịch nói nhà
2 Vai trò của Thế Lữ với thơ mới Hoài Thanh xác nhận: “Độ ấy thơ mới vừa
ra đời Thế Lữ vầng sao đột hiện ánh sáng chói khắp cả trời thơ Việt Nam Dẫu sau này danh vọng Thế Lữ có mờ đi ít nhiều, & ta không thể không nhìn nhận cái công Thế Lữ đã dựng thành nền Thơ mới ở xứ này Thế Lữ không bàn về Thơ mới, không bênh vực Thơ mới, không bút chiến, không diễn thuyết Thế Lữ chỉ lặng lẽ, chỉ
3 Nhớ rừng coi là thi phẩm tiêu biểu nhất của Thế Lữ : lời con hổ bị nhốt ở " & bách thú, nhà thơ đã diễn tả sâu sắc nỗi chán ghét thực tại giả dối, đọc bằng cảm xúc lãng mạn tràn đầy, bằng sự hoà điều giữa thơ - nhạc – hoạ Thông qua tâm sự của chúa sơn lâm, tác giả đã khơi gợi lòng yêu thầm kín của & dân mất lúc bấy giờ Là một trong những bài thơ hay nhất của Thơ mới chặng đầu (1932 – 1935 ) góp phần đem lại chiến thắng cho Thơ mới “Nhớ Rừng” là một bài thơ 8 chữ … vần liền, vần bằng, trắc hoán vị đều đặn
Bài 3: Sức hấp dẫn của bài thơ còn ở những giá trị nghệ thuật đặc sắc của nó, những
giá trị tiêu biểu cho Thơ mới ở giai đoạn đầu
+ Cả bài thơ tràn đầy cảm hứng lãng mạn với mạch cảm xúc sôi nổi, mãnh liệt và trí
[ phong phú, bay bổng Chính cảm lãng mạn này đã sản sinh ra những hình ảnh thơ giàu chất tạo hình, đầy ấn đặc biệt là những chi tiết miêu tả vẽ đẹp hùng vĩ mà thơ mộng của núi rừng
+ Bài thơ có những hình ảnh mang ý nghĩa biểu làm nên nội dung sâu sắc của tác phẩm Không phải ngẫu nhiên mà tác giả lại chọn hình thức ) lời con hổ ở " & bách thú” Hình con hổ – chúa sơn lâm – bị giam cầm trong cũi sắt là biểu
của & anh hùng bị thất thế sa cơ mang tâm sự u uất đầy bi tráng Cảnh rừng già hoang vu – giang sơn của chúa sơn lâm – là biểu của thế giới rộng lớn, khoáng đạt, thế giới của tự do, phản với hình ảnh chiếc cũi sắt nơi " & bách thú là
Trang 5biểu của cuộc sống tù hãm, chật hẹp Với những hình ảnh có ý nghĩa biểu
đó, nhà thơ nói lên tâm sự của mình một cách kín đáo và sâu sắc
+ Ngôn ngữ và nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm Sức mạnh chi phối ngôn ngữ và nhạc điệu của bài thơ xét cho cùng vẫn là sức mạnh của mạch cảm xúc sôi nổi, mảnh liệt Bài thơ đầy nhạc tính, âm điệu dồi dào, cách ngắt nhịp linh hoạt ( có câu ngắt
thiết, hùng tráng, song tất cả vẫn nhất quán, liền mạch và tràn đầy cảm xúc
Bằng những vần thơ tràn đầy cảm xúc lãng mạn, bằng việc ) lời con hổ bị nhốt
ở " & bách thú, bài Nhớ rừng đã diến tả sâu sắc nỗi chán ghét cảnh sống tù túng, tầm
& giả dối và niềm khát khao tự do mãnh liệt, từ đó gợi lên lòng yêu thầm kíncủa & dân mất thủơ ấy
Bài 4: Đoạn 3 của bài thơ có thể coi một bộ tranh tứ bình đẹp lộng lẫy Bốn
cảnh, cảnh nào cũng có núi rừng hùng vĩ, tráng lệ với con hổ uy nghi làm chúa tể Đó là cảnh “những đêm vàng bên bờ suối” hết sức diễm ảo với hình ảnh con hổ “say mồi đứng
hình ảnh con hổ mang dáng dấp đế " “Ta lặng ngắm giang sơn ta đổi mới” Đó là cảnh “bình minh cây xanh nắng gội” chan hoà ánh sáng, rộn rã tiếng chim đang ca hát cho giấc ngủ của chúa sơn lâm Và đó là cảnh “Chiều lênh láng máu sau rừng” thật dữ dội với con hổ đang chờ đợi mặt trời “chết” để “chiếm lấy riêng phần bí mật” trong vũ trụ ở cảnh nào núi rừng cũng mang vẻ đẹp hùng vĩ vừa thơ mộng, và con hổ nổi bật lên với thế lẫm liệt, kiêu hùng, đúng là một chúa sơn lâm đầy uy lực
đó chỉ là dĩ vãng huy hoàng, chỉ hiện ra trong nỗi nhớ da diết tới đau đớn của con hổ Một loạt điệp ngữ :nào đâu, đâu những… cứ lặp đi lặp lại, diễn tả thấm thía nỗi nhớ tiếc khuôn nguôi của con hổ đối với những cảnh không bao giờ còn thấy nữa Và giấc mơ huy hoàng đó đã khép lại trong tiếng than u uất: “- Than ôi! Thời oanh liệt nay còn đâu?”
Bài 5: - Cần hiểu cách diễn đạt hình ảnh của Hoài Thanh:
- Khi nói [ chừng thấy chữ bị xô đẩy, bị dằn vặt bởi một sức mạnh phi
& là Hoài Thanh muốn khẳng định mạch cảm xúc sôi trào, mãnh liệt chi phối câu
Trang 6chữ trong bài thơ của Thế Lữ Đây chính là một trong những đặc điểm tiêu biểu của bút pháp thơ lãng mạn và cũng là yếu tố quan trọng tạo nên sự lôi cuốn mãnh mẽ của bài Nhớ rừng
- Khi nói “Thế Lữ một viên điều khiển đội quân Việt ngữ bằng những mệnh lệnh không thể s tức là nhà phê bình khẳng định tài năng của tác giả trong việc sử dụng một cách chủ động, linh hoạt, phong phú, chính xác và đặc biệt hiệu quả ngôn ngữ (tiếng việt) để có thể biểu đạt tốt nhất nội dung của bài thơ
- “Đội quân Việt ngữ” có thể bao gồm nhiều yếu tố những từ ngữ, hình ảnh thơ (đặc biệt phải kể đến những hình ảnh giàu chất tạo hình tả cảnh sơn lâm hùng vĩ gây cho
& đọc ấn đậm nét về vẻ đẹp vừa phi & tráng lệ, vừa thơ mộng),các cấu trúc ngữ pháp, thể loại thơ, ngữ điệu và nhạc điệu phong phú, giàu sức biểu cảm (ấm
điệu dồi dào, cách ngắt nhịp linh hoạt – có câu nhịp rất ngắn, có câu lại trải dài) Điều này có thể nhận thấy rõ nhất qua đoạn 2 và 3 của bài thơ miêu tả cảnh núi rừng hùng vĩ
và hình ảnh con hổ trong giang sơn mà nó ngự trị
Bài 6: A Mở bài:
Giới thiệu bài thơ và hình con hổ
+ Bài thơ “Nhớ rừng” của Thế Lữ viết năm 1934, in trong tập “Mấy vần thơ” (1935) “Nhớ rừng” làm một trong những bài thơ vào hàng kiệt tác của Thế Lữ và của cả phong trào thơ mới
+ Con hổ là hình trung tâm của bài thơ : lời con hổ bị nhốt ở " & bách thú, tác giả diễn tả niềm khao khát tự do mãnh liệt và tâm sự yêu của con & những ngày nô lệ
B Thân bài:
1 Tâm trạng của con hổ trong cảnh giam cầm ở " & bách thú:
+ Niềm căm uất “ gậm một khối căm hờn trong cũi sắt” và nỗi ngao ngán “nằm dài trông ngày tháng dần qua” (đoạn 1)
+ Tâm trạng chán & và thái độ khinh biệt sự tầm & giả dối ở " & bách thú (đoạn 4)
2 Nỗi “nhớ rừng” da diết không nguôi của con hổ ( đoạn 2, 3 và 5):
Trang 7+ Con hổ nhớ cảnh non hùng vĩ với tất cả những gì lớn lao, dữ dội, phi &(
và uy quyền của chúa sơn lâm
C Kết bài:
+ Tâm trạng của con hổ là một ấn dụ thể hiện một cách kín đáo tâm trạng của tác giả, cũng là tâm sự yêu của những & Việt Nam thuở ấy: họ chán ghét cảnh sống tù túng, tầm & của thực tại nô lệ và khao khát tự do
+ Tâm trạng ấy đã làm nên giá trị và sức sống lâu bền của bài thơ
Bài 7: 1 Từ khi phong trào thơ mới ra đời ta thấy có thơ Vũ Đình Liên trên các báo
& cũng ca tình yêu hầu hết mọi nhà thơ hồi bấy giờ hai nguồn thi cảm chính của & là lòng & và tình hoài cổ & những cảnh thân tàn
nhau và đã để lại cho chúng ta một bài thơ kiệt tác: Ông đồ Ông đồ mỗi năm đến mùa hoa đào, lại ngồi viết thuê bên & phố: “Ông chính là cái di tích tiều tuỵ đáng của một thời tàn” (Lời của Vũ Đình Liên trong gửi Hoài Thanh) ít khi có bài thơ bình
dị mà cảm động vậy” (Thi nhân Việt Nam)
2 “Ông đồ” viết theo thể ngũ ngôn đó không phải là loại ngũ ngôn tứ tuyệt Tụng giá hoàn kinh của Trần Quang Khải hay Tĩnh dạ tứ của Lý Bạch mà là thơ ngũ ngôn nhiều khổ, mỗi khổ 4 câu Nét độc đáo của bài thơ này là tác giả không luận bàn, giải thích đời sự vắng bóng của ông đồ mà đặt ông đồ trong dòng chảy thời gian, trong các quan đối lập để thể hiện tâm trạng ngậm ngùi, cảm một lần văn hoá đã đi qua
Bài 8:- Thể thơ ngũ ngôn sử dụng, khai thác có hiệu quả nghệ thuật cao Thể
thơ này có khả năng biểu hiện phong phú, có thể tự sự (kể chuyện), miêu tả, triết lý,…
nhiều thể thơ khác, 3 & thích hợp nhất với việc diễn tả tâm tình sâu lắng Giọng chủ âm của bài thơ là trầm lắng, ngậm ngùi, phù hợp với việc diễn tả tâm cảm xúc của bài thơ
- Kết cấu bài thơ giản dị mà chặt chẽ có nghệ thuật Đó là kết cấu đầu cuối ứng và có hai cảnh phản sâu sắc cùng miêu tả ông đồ ngồi viết thuê bên hè
Trang 8phố ngày Tết; cách kết cấu ấy đã làm nổi bật chủ đề bài thơ, thể hiện tình cảnh xuất thế, tàn tạ đáng buồn của ông đồ một cách đầy ám ảnh
- Ngôn ngữ bài thơ rất trong sáng, bình dị, đồng thời hàm súc, 3 ba Hình ảnh thơ cũng vậy, không có gì tân kì, độc đáo, đầy gợi cảm Chẳng hạn những câu “Giấy
đỏ buồn không thắm – Mực đọng trong nghiên sầu”, hoặc “Lá vàng rơi trên giấy –
tinh luyện mà bài thơ tuy chỉ có một hình thức bình dị, khiêm & đã có một sức truyền cảm nghệ thuật và sức sống mạnh mẽ, lâu dài
Bài 9: Học sinh tự làm.
Phần II - Luyện viết đoạn văn thuyết minh Bài tập 1: Khi viết đoạn văn thuyết minh cần lưu ý điều gì?
Đáp án:
- tự văn nghị luận, đoạn văn trong bài văn TM & có TN chủ đề
hoặc câu CĐ mở đoạn và tiếp sau là những câu gt, bổ sung cho chủ đề Mỗi đoạn văn
& trình bày một phần kiến thức về sv, hiện phải thuyết minh
- Đoạn văn TM & dùng phép diễn dịch, ngoài ra còn dùng phép quy nạp, song hình…
- Các câu trong đoạn văn hoặc theo trình tự cấu tạo chi tiết của sự việc hoặc theo trình tự nhận thức về sự viêc, hiện (
Bài 2: Hãy sắp xếp các câu văn dưới đây theo thứ tự hợp lý để hình thành 1
đoạn văn gt : từ ngoài -> trong.
Đáp án
1 Động chính Phong Nha gồm 14 buồng, nối nhau bởi một hành lang dài hơn ngàn
s mét càng nhiều hành lang phụ dài hàng trăm mét
2 Từ buồng thứ trở đi , vòm hang đã cao tới 25 – 40m
3 ở các buồng ngoài trần hơi thấp, chỉ cách mặt độ 10m
4 Đến buồng thứ 14, có thể theo cách hàng lang hẹp để đến các hang to ở sâu phía trong nôi mới chỉ có vài đoàn thám hiểm đến với đầy đủ các thiết bị cần thiết
Trang 9Bài 3: Hãy đọc đoạn văn sau.
Ngọ Môn , cửa chính của Hoàng Thành, xây năm 1933 3 thời minh mạng Ngọ
môn dài 57,95m, cao 14,80m gồm hai phần chính Phần 3 xây bằng gạch kiểu “ thương thu hạ thách” cơ 5 lối ra vào, phần trên là lầu Ngũ Phụng, hai tầng bằng gỗ sơn
son thiếp vàng, có một trăm cột lớn nhỏ Kiến trúc theo lối liên kết chín bộ mái riêng biệt, to nhỏ, cao thấp khác nhau, điều đạo cong vút Toàn khối kiến trúc này đặt tên nền đầu bằng đá hình chữ nhật
Câu hỏi và đáp án:
a.Đoạn văn trên có nội dung thuyết minh gì?
(gt về cấu tạo cửa Ngọ Môn 1 bộ phận của cố đô)
b Nhận xét trình tự sắp xếp?
- Trình tự : theo thứ tự cấu tạo của đối có kết hợp vơkí trình tự nhận thức
Bài 4: Học sinh lựa chọn a hoặc b để viết.
Đáp án:
Hãy viết đoạn mở bài và kết bài của bài văn TM
a Về tác phẩm Tắt Đèn của NTT
b Về chiếc ao dài Việt Nam
VDa: Ngô tất Tố là nhà văn hiện thực xuất sắc chuyên viết về nông thôn cách mạng “ Tắt đèn” là tác phẩm tiêu biểu nhất của ông Qua vụ thuế ở làng quê, nhà văn đã dựng lên một bức tranh xã hội có giá trị hiện thực sâu sắc về nông thôn Việt Nam thời
Có thể nói, “Tắt đèn” là tác phẩm tiêu biểu của VHHT cách mạng tháng 8 Với cái nhìn hiện thực sâu sắc Với tấm lòng nhân đạo, NTT đã để lại cho đời những trang viết đầu sức ám ảnh
VDb: - MB gt khái quát về chiếc áo dài Việt Nam
Mỗi một dân tộc trên thế giới đều có một loại y phục riêng, vì vậy, chỉ cần nhìn vào cách ăn mặc của họ, tự có thể biết họ thuộc quốc gia nào & Nhật bản có chiếc áo Ki – Mô - nô, & Trung Hoa đời mãn than có chiếc áo Hải… còn & Việt
Trang 10Nam chúng ta hãnh diện về chiếc áo dài, chiếc áo đã trân trọng nâng lên hàng quốc phục hoặc gọi một cách h/a là chiếc áo dài quê
Kết bài: Giá trị văn hoá của chiếc áo dài thế đủ thấy , chiếc áo dài phụ nữ không chỉ là tác phẩm nghệ thuật thấm đẫn tâm hồn và cốt cách của & Việt, mà cao hơn, nó là sản phẩm văn hoá các bậc tiềm nhân gửi gắm trong dáng vẻ tha, quyết rũ đến mê hồn của nó
Bài 5: Bằng ba đoạn văn thuyết minh, hãy gt về các danh nhân sau:
- Hồ Chí Minh
- Nguyễn Trãi
- Trần Đạo
Đáp án:
Cần O 9 ý phân việt VB thuyết minh về các danh nhân với những câu chuyện về danh nhân Sự khác biệt chủ yếu thể hiện ở tính chính xác lịch sử về tiểu sử, hành trang của các danh nhân …
+ Nên tham khảo SGK LS, NV, tuyển tập văn ND , Nguyễn Trãi … Sách về danh nhân Việt Nam
Bài tập 6: Thuyết minh về hoa lan.
a Mở bài
Giới thiệu hoa lan
b Thân bài
1 Xuất xứ
2 Miêu tả các bộ phận của hoa lan
3 Chăm sóc
4 Bảo quản
c Kết bài
Đáp án:
Nói tới hoa không thể không nói tới hoa lan, một loài hoa đẹp mê hồn Thiên nhiên
đã hào phóng tặng cho hoa lan một vẻ đẹp lạ & và đa dạng Cái đẹp của hoa đã làm
... lanb Thân
1 Xuất xứ
2 Miêu tả phận hoa lan
3 Chăm sóc
4 Bảo quản
c Kết bài
Đáp án:
Nói tới hoa khơng thể khơng nói... sử tiểu sử, hành trang danh nhân …
+ Nên tham khảo SGK LS, NV, tuyển tập văn ND , Nguyễn Trãi … Sách danh nhân Việt Nam
Bài tập 6: Thuyết minh hoa... Đạo
Đáp án:
Cần O 9 ý phân việt VB thuyết minh danh nhân với câu chuyện danh nhân Sự khác biệt